SURINAAMSE BOSBOUWSECTOR 2014

Transcriptie

1 SURINAAMSE BOSBOUWSECTOR 04 Stichting voor Bosbeheer en Bostoezicht Augustus 05

2 Nationale indicatoren voor Suriname Land oppervlakte : 6,4 miljoen ha Bosvoorkomens (ca 94%) : 5, miljoen ha Bevolking in 04 : inwoners Bosvoorkomens per capita : 8 ha Bruto binnenlands product in 04 : US$ 5 miljard Bijdrage bossector aan bruto binnenlands product in 04 :,7% Bruto nationale inkomen in 04 : US$ 5 miljard Nationaal inkomen per capita in 04 : US$ Houtverbruik per capita in 04 : 0,55 m Groei nationale economie in 04 :,8% Groei productie bosbouw sector in 04 : % Houtexport inkomsten in 04 : US$ 7,9 miljoen Bosexploitatie bedrijven in 04 : Houtzagerijen in 04 : 96 Triplexfabriek in 04 : Houtmarkten in 04 : Meubel- & Timmerbedrijven in 04 : 9

3 INHOUDSOPGAVE Lijst met tabellen... 4 Lijst met figuren INLEIDING BOSVOORKOMENS EN HOUTPRODUCTIE IN DE WERELD Bosvoorkomens in de wereld Wereld houtproductie en houthandel BOSVOORKOMENS IN SURINAME GELDIGE HOUTKAP- EN EXPLORATIEVERGUNNINGEN IN TOTALE RONDHOUT PRODUCTIE Houtassortimenten Productie per district Productie per regio Rondhout transport Totale rondhout productie per status van terreinen Productie per vergunninghouder/exploitant Certificering Productie per houtsoort Diameter klasse van de geproduceerde houtsoorten Benutting van de concessies Productie trend en prognose Trend Groei mogelijkheid RONDHOUTVERWERKING Productie van verwerkt hout Verwerking van houtsoorten Groeimogelijkheid verwerkt hout...

4 7. LOCALE HOUTPRIJZEN HOUTEXPORTEN Houtexport per assortiment Houtexport per regio Export per exporteur Export per houtsoort Export van houten souvenirs en geschenkzendingen Export trend en prognose HOUTIMPORTEN BINNENLANDS HOUTVERBRUIK VERDIENSTEN VAN DE BOSBOUWSECTOR...4. BOSSECTOR, ENERGIE EN KOOLSTOFFEN...4 BRONNEN...44

5 Lijst met tabellen Tabel. Wereld bosvoorkomens per regio in Tabel. Wereld industriële rondhout productie per regio in Tabel. Wereld gezaagd hout productie per regio in Tabel 4. Wereld houten plaatmateriaal productie per regio in Tabel 5. Papier & karton productie per regio in Tabel 6. Brandhout productie per regio in 0... Tabel 7. Geldige vergunningen in aantal en oppervlakte in ha in Tabel 8. Bewerkte kapvakken en gerealiseerde productiviteit in Tabel 9. Totale rondhout productie per assortiment in Tabel 0. Rondhout productie per regio in 0 en Tabel. Aantal producenten naar gerealiseerde productie omvang in Tabel. Aantal producenten naar gerealiseerde productie omvang die zelf produceren, verwerken en -exporteren in Tabel. Wereld FSC gecertificeerde bosgebieden per regio... Tabel 4. Wereld FSC gecertificeerde bosgebieden per status van terrein... Tabel 5. Industriële rondhout productie per houtsoort in 00 en Tabel 6. Diameter klasse van de geproduceerde houtblokken van de houtsoort basralocus... 4 Tabel 7. Diameter klasse van de geproduceerde houtblokken van de houtsoort gronfolo... 4 Tabel 8. Diameter klasse van de geproduceerde houtblokken van de houtsoort kopi... 5 Tabel 9. Diameter klasse van de geproduceerde houtblokken van de houtsoort bruinhart... 5 Tabel 0. Geldige soorten concessie in aantal en oppervlakte in Tabel. Rondhout productie, gerealiseerd en prognose per m van

6 Tabel. Verwerkte houtsoorten door de houtverwerkingsindustrie in Tabel. Verwerkt hout productie, gerealiseerd en prognose van Tabel 4. Rondhout prijs per houtsoort in Paramaribo SRD in 0 en Tabel 5. Gemiddelde ruw gezaagd hout en geschaafd hout prijs per houtsoort in SRD in Tabel 6. Houtexport per assortiment in Tabel 7. Export van houten souvenirs en geschenkzendingen per assortiment in Tabel 8. Houtexport van Tabel 9. Import van houtproducten in Tabel 0. Productie, export en binnenlands verbruik van hout in m in Tabel. Type houtenergie verbruik in Suriname... 4 Tabel. Energie verbruik per m rondhout productie

7 Lijst met figuren Figuur. Wereldkaart met de indicatie van bosvoorkomens... 8 Figuur. Ontbossingskaart en (zie kaart A), Ontbossingskaart veroorzaakt door goud mijnbouw activiteiten tot en met 04 (zie kaart B)... Figuur. Totale rondhoutproductie per district in Figuur 4. Kaart van rondhout productie per regio Figuur 5. Kaart met de indicatie van houtafvoerwegen in Figuur 6. Kaart met de indicatie van productie omvang per terrein in Figuur 7. Kaart met aanduiding van locatie van FSC gecertificeerde concessies in Figuur 8. Diameter klasse van de 0 meest geproduceerde houtsoorten in Figuur 9. Diameter klasse van alle geproduceerde blokken in Figuur 0. Rondhoutproductie, gerealiseerd en prognose Figuur. Verwerkte houtproductie, gerealiseerd en prognose Figuur. Houtexport per regio in Figuur. Houtexport volume Figuur 4. Import van houtproducten per assortiment in

8 . INLEIDING Jaarlijks wordt er een beschrijvende weergave gedaan van de bosbouwsector, waarbij er geprobeerd wordt om inzichten te verschaffen in de uitgevoerde activiteiten door de sector middels een standaard gehanteerd rapportage formaat. Gelet wordt op de trend en de ontwikkeling binnen de bosbouwsector, waarbij naast nationale ook internationale factoren in beschouwing worden genomen. Voor de duidelijkheid moet aangegeven worden dat in dit kader onder de bosbouwsector wordt verstaan: de opeenvolgende activiteiten binnen het productieproces van hout t.w. bosexploitatie, rondhouttransport en houtverwerking. Voor deze analyse worden o.a. nationale houtproductie, houtexporten, houtimporten en binnenlands houtverbruik als instrumenten gebruikt om de trend en ontwikkeling weer te geven. Ook worden de verdiensten van de bosbouwsector vastgesteld, om zodoende de bijdrage ervan aan de nationale economie in beeld te brengen. R.Matai 7

9 . BOSVOORKOMENS EN HOUTPRODUCTIE IN DE WERELD. Bosvoorkomens in de wereld De totale land oppervlakte van de aarde is ongeveer miljard ha, waarvan % (ongeveer 4 miljard ha) nog bedekt is met bos. Met ongeveer miljard ha, komt het meeste bos voor in de regio Europa. De tweede meest beboste regio is Zuid-Amerika, waar er ongeveer 860 miljoen ha bos voorkomt. In de regio Oceanië komt er ongeveer 00 miljoen ha bos voor. In de periode was de wereldwijde ontbossing gemiddeld miljoen ha per jaar. In deze periode zijn er ook kunstmatige en natuurlijke herbebossingactiviteiten ontplooid, waardoor het netto bosverlies kwam te staan op 5, miljoen ha per jaar. Volgens de Food and Agriculture Organization (FAO) hebben de bossen wereldwijd in 00 ongeveer 89 giga-ton carbon vastgehouden. Door toedoen van ontbossing was de afname van carbon opgeslagen in de biomassa over de gehele wereld, ongeveer 0,5 giga-ton per jaar in de periode In 00 kwam er ongeveer,4 miljard ha ongerept bos voor in de wereld,, miljard ha natuurlijk geregenereerd bos en 0, miljard ha kunstmatig aangeplant bos. Van de totale bosvoorkomens in de wereld is 0%, ongeveer, miljard ha, bestemd als productiebos. Bossen met de oppervlakte van 960 miljoen ha is bestemd als multiple use gebieden. En ongeveer 800 miljoen ha van alle bossen in de wereld hebben de status van beschermde gebieden. Ongeveer 60 miljoen ha is bestemd voor sociale en recreatieve doeleinden. Ongeveer,9 miljard ha (5%) van alle bossen in de wereld is te categoriseren als tropische bossen. Gebleken is dat 80% van de bossen in de wereld toebehoren aan de staat. Tabel. Wereld bosvoorkomens per regio in 00 Regio Land oppervlakte in ha Afrika Azië Europa Noord & Centraal Amerika Oceanië Zuid-Amerika Wereld Bos oppervlakte In % van land oppervlakte In ha Bron: FAO; FRA 00 Figuur. Wereldkaart met de indicatie van bosvoorkomens Bron: FAO; FRA 00 8

10 . Wereld houtproductie en houthandel Industrieel rondhout In 0 was de wereld industriële rondhout productie,7 miljard m, dit is een toename van ongeveer,6% in vergelijking met 0. De hoogste productie (%) is geleverd door Europa. Azië & Oceanië en Noord-Amerika hebben elk respectievelijk 5% bijgedragen aan de industriële rondhout productie in dit jaar. Verder hebben Latijns Amerika & het Caribische gebied enerzijds en Afrika anderzijds respectievelijk 4% en 4% bijgedragen aan de productie. Tabel. Wereld industriële rondhout productie per regio in 0 Regio Afrika Azië & Oceanië Europa Noord-Amerika Latijns Amerika & Caribisch gebied Wereld Industrieel rondhout in m In % Bron: FAO; Forest products statistics 0 De 5 hoogste industrieel rondhout producerende landen in de wereld zijn de Verenigde Staten van Amerika, Rusland, China, Brazilië en Canada. Gezamenlijk hebben deze landen 99 miljoen m (54%) van het totale industrieel rondhout in 0 geproduceerd. Vermeldenswaard is dat een belangrijk deel van het industrieel rondhout van China en Brazilië afkomstig is van aangeplant bos. De wereld handel toont dat in 0 er 7 miljoen m industrieel rondhout (7% van de totale productie) is verhandeld. Dit is een toename van % in vergelijking met 0. Azië & Oceanië was de netto industrieel rondhout importerende regio in dat jaar. De overige regio s waren de netto industrieel rondhout exporterende regio s. Gezaagd hout De wereld gezaagd hout productie in 0 was 4 miljoen m, dit is een toename van 4,6% in vergelijking met 0. Ook voor dit product is de hoogste productie (4%) geleverd door Europa. Met 9% heeft Azië & Oceanië de tweede hoogste productie van dit product geleverd. Noord-Amerika, Latijns Amerika & Caribisch gebied en Afrika hebben respectievelijk 7%, 8% en % bijgedragen aan de wereld gezaagd hout productie. Tabel. Wereld gezaagd hout productie per regio in 0 Regio Afrika Azië & Oceanië Europa Noord-Amerika Latijns Amerika & Caribisch gebied Wereld Bron: FAO; Forest products statistics 0 Gezaagd hout in m In % De 5 belangrijkste gezaagd hout producerende landen in de wereld zijn de Verenigde Staten van Amerika, China, Canada, Rusland en Duitsland. Deze landen hebben gezamenlijk 0 miljoen m (55%) van het gezaagd hout in 0 geproduceerd. 9

11 De wereld handel in gezaagd hout bedroeg miljoen m (9% van de totale productie) in 0. Dit is een toename van % in vergelijking met 0. Afrika en Azië & Oceanië waren de netto gezaagd hout importerende regio s in 0. Terwijl Europa, Noord-Amerika en Latijns Amerika & Caribisch gebied netto gezaagd hout exporterende regio s waren. Houten plaatmateriaal De wereld productie aan houten plaatmateriaal in 0 was 58 miljoen m, dit is een toename van 7,8% in vergelijking met 0. Voor dit product heeft Azië & Oceanië met 60%, de hoogste productie geleverd. Europa heeft % van de productie geleverd. De regio s Noord-Amerika, Latijns Amerika & Caribisch gebied en Afrika hebben respectievelijk %, 5% en % bijgedragen aan de wereld houten plaatmateriaal productie. Tabel 4. Wereld houten plaatmateriaal productie per regio in 0 Regio Afrika Azië & Oceanië Europa Noord-Amerika Latijns Amerika & Caribisch gebied Wereld Wood-based panel in m In % Opmerking: Houten plaatmateriaal wordt gevormd door de producten; fineer, spaanplaat, triplex en vezelplaat Bron: FAO; Forest products statistics 0 De 5 belangrijkste houten plaatmateriaal producerende landen zijn China, de Verenigde Staten van Amerika, Rusland, Duitsland en Canada. Deze landen hebben gezamenlijk 4 miljoen m (67%) houten plaatmateriaal in 0 geproduceerd. De wereld handel in houten plaatmateriaal bedroeg 76 miljoen m (% van de totale productie) in 0. Papier & karton De wereld papier & karton productie in 0 was 98 miljoen metric ton, de productie is stabiel gebleven in vergelijking met 0. Met 46% is de hoogste papier en karton productie in 0 geleverd door Azië & Oceanië. Door Europa is er 6% van de productie van dit product geleverd. Tabel 5. Papier & karton productie per regio in 0 Regio Afrika Azië & Oceanië Europa Noord-Amerika Latijns Amerika & Caribisch gebied Wereld Papier & karton in metric ton In % Bron: FAO; Forest products statistics 0 De 5 belangrijkste papier & karton producerende landen zijn China, de Verenigde Staten van Amerika, Japan, Duitsland en Noord-Korea. Deze landen hebben gezamenlijk 9 miljoen metric ton (60%) papier & karton geproduceerd. De wereld handel in papier & karton bedroeg 08 metric ton (7% van de totale productie) in 0. Azië & Oceanië, Latijns Amerika & Caribisch gebied en Afrika waren de netto papier & 0

12 karton importerende regio s in 0. Terwijl Europa en Noord-Amerika netto papier & karton exporterende regio s waren. Brandhout De wereld brandhout productie in 0 was,8 miljard m, dit is een toename van % in vergelijking met 0. De wereld brandhout productie in 0 is ongeveer 7% meer dan de wereld industriële rondhout productie van datzelfde jaar. De hoogste brandhout productie (4%) is geleverd door Azië & Oceanië. De tweede hoogste brandhout productie (5%) is geleverd door Afrika. Tabel 6. Brandhout productie per regio in 0 Regio Afrika Azië & Oceanië Europa Noord-Amerika Latijns Amerika & Caribisch gebied Wereld Brandhout in m In % Bron: FAO; Forest products statistics 0 In 0 heeft de bossector over de gehele wereld een productie waarde van US $.84 miljard gerealiseerd, dit is een toename van 0% in vergelijking met 0. De productie waarde van industrieel rondhout was US $ 65 miljard en die van gezaagd hout was US $ 56 miljard. De productie waarde van houten plaatmateriaal, papier & karton en brandhout waren respectievelijk US $ 7 miljard, US $ 4 miljard en US $ 57 miljard.

13 . BOSVOORKOMENS IN SURINAME De totale landoppervlakte van Suriname is 6,4 miljoen ha, waarvan ongeveer 94% (5, miljoen ha) bedekt is met bos. Van het totale bosvoorkomens is ongeveer 4,5 miljoen ha bestemd voor productie doeleinden. Een landoppervlakte van, miljoen ha is beschermd, waarvan,9 miljoen ha bedekt is met bost. Ongeveer 9 miljoen ha bos, meer in het zuidelijk deel van het land kan beschouwd worden als voorlopig in stand te houden bos. Ongeveer ha land gebied wordt gerekend tot overig land, door toedoen van het feit dat dit gebied niet gerekend wordt tot bos. De omvang van de inlandse waterlichamen bedraagt ha. Een gebied met een oppervlakte van ca ha wordt aangewend voor shifting cultivation of traditionele landbouw. Dit gebied wordt, in samenspraak met de gemeenschappen die hier woonachtig zijn, als bos beschouwd. Tussen 000 en 009 was er een bruto ontbossing van ca ha en tussen 009 en 0 bedroeg de ontbossing ca ha, merendeels in het oosten van het land. Goudmijnbouw is een van de belangrijkste oorzaken van ontbossing, zowel in Suriname, als de overige landen binnen de Guiana Shield-ecoregio. In dit kader is er een analyse gedaan van de ontbossing veroorzaakt door goudmijnbouw, binnen deze regio. Door de bosdiensten van de landen behorende tot de Guiana Shield-ecoregio is data geleverd voor hun respectievelijk territorium. Voor Suriname is de ontbossing, veroorzaakt door goudmijnbouw vastgesteld op een totale oppervlakte van ha. Figuur. Ontbossingskaart en (zie kaart A), Ontbossingskaart veroorzaakt door goud mijnbouw activiteiten tot en met 04 (zie kaart B) Kaart A Kaart B Voorlopig cijfer op basis van de kaarten voor en die vervaardigd zijn door de SBB binnen het ACTO-project Monitoring the Forest Cover of the Amazon region De meer gedetailleerde resultaten van deze regionale studie zijn terug te vinden in Rahm et al (in press).

14 Binnen een gebied van ha, waar oude agrarische plantages voorkwamen heeft zich natuurlijke regeneratie voorgedaan en deze kunnen weer gerekend worden tot gebied bedekt met bos. Veder is er ongeveer.50 ha mijnbouw gebied gerehabiliteerd en dit kan ook gerekend worden tot bosgebied. De staande houtvoorraad in de Surinaamse bossen wordt geschat op,8 miljard m. De bovengrondse biomassa wordt geschat op,6 miljard ton, de ondergrondse biomassa 485 miljoen ton en dood hout materiaal 94 miljoen ton. Hiermee komt de geschatte biomassa in de Surinaamse bossen neer op 4, miljard ton. Rekening houdende dat ca. 47% van de biomassa bestaat uit koolstof (Mc. Groddy et al, 004) bedraagt de geschatte hoeveelheid koolstof in bovengrondse biomassa, ondergrondse biomassa en in dood hout respectievelijk,7 miljard ton, 7,7 miljoen ton en 44,5 miljoen ton. De koolstof opgeslagen in de strooisellaag en in de bodem wordt geschat op respectievelijk 0, miljoen ton en 40, miljoen ton. Hiermee wordt de totale omvang aan carbon vastgehouden door de Surinaamse bossen geschat op,6 miljard ton. Momenteel worden er projecten uitgevoerd, o.a. in het kader van REDD+ om deze initiële schattingen te verbeteren.

15 4. GELDIGE HOUTKAP- EN EXPLORATIEVERGUNNINGEN IN 04 In 04 waren er geldige houtkap- en exploratievergunningen met een totale oppervlakte van ca.,6 miljoen ha. Hiervan waren 5 concessies, die een oppervlakte besloegen van ca.,5 miljoen ha. Er waren 88 houtkapvergunningen (HKV s) en gemeenschapsbossen met een totale oppervlakte van ca ha en vergunningen tot incidentele houtwinning (ICL s) met een totale oppervlakte van ca ha. De ICL s waren inclusief vergunningen die uitgegeven zijn in het stuwmeer en het conversie gebied in het district Marowijne voor het uitvoeren van het palmolie project door China Zhong Heng Tai Investment N.V. Verder waren er 6 exploratievergunningen met een totale oppervlakte van ca ha, om de vergunninghouders de mogelijkheid te bieden voor het doen van onderzoek naar economisch winbare houtvoorkomens in die gebieden. Tabel 7. Geldige vergunningen in aantal en oppervlakte in ha in 04 Status/Geldige vergunningen Aantal Concessie HKV en gemeenschapsbos Vergunning tot incidentele houtwinning (ICL) Exploratievergunning Oppervlakte in ha Totaal In dit jaar zijn er op vergunningen exploitatieactiviteiten ontplooid, waarvan 5 de status hadden van concessies, 88 van HKV s en gemeenschapsbossen en van ICL s. Ook werden er op terreinen met andersoortige vergunningen exploitatieactiviteiten uitgevoerd. In 04 zijn er op 67 kapvakken met een totale oppervlakte van ha toestemming verleend voor het uitvoeren van houtkapactiviteiten. Hiervan waren er 04 kapvakken met een totale oppervlakte van 9.65 ha waarin intensief bosbeheer zijn ontplooid en 6 kapvakken met een totale oppervlakte van 9.84 ha waarin extensief bosbeheer zijn ontplooid. In de concessies zijn er op 9 kapvakken met een oppervlakte van ha houtkapactiviteiten uitgevoerd. Hiervan zijn 58 met de totale oppervlakte van 0.60 ha volgens de extensieve beheersmethode bewerkt en een gemiddelde productiviteit van 7,6 m rondhout per ha gerealiseerd. Op 7 kapvakken met de totale oppervlakte van ha, binnen de concessies is de intensieve beheersmethode toegepast, waarbij een gemiddelde productiviteit van 8, m rondhout per ha is gerealiseerd. In de gemeenschapsbossen en HKV s is slechts geproduceerd op kapvakken volgens de extensieve beheersmethode, in totaal is er respectievelijk binnen 48 en 4 kapvakken geproduceerd met totale oppervlakte van 7.4 ha om.507 ha en een productiviteit van 6,9 m rondhout per ha om 5,6 m rondhout per ha. Tabel 8. Bewerkte kapvakken en gerealiseerde productiviteit in 04 Soortvergunning/ bosbeheersmethode Concessie: Extensief Intensief Gemeenschapsbos: Extensief HKV: Extensief Totaal Oppervlakte in ha Aantal Productie per ha in m 7,8 7,6 8,0 6,9 6,9 5,6 5,6 7,5 4

16 5. TOTALE RONDHOUT PRODUCTIE 5. Houtassortimenten In het jaar 04 bedroeg de totale rondhout productie (zowel industrieel als niet-industrieel rondhout) m. Met een volume van m was rondhout (zaag- en schilhout), het belangrijkste houtassortiment dat in dit jaar is geproduceerd. Er is 70 m aan vierkant bekapte palen productie registratie gedaan. Een groot deel van de productie van dit assortiment is als rondhout geregistreerd. Daarnaast zijn er respectievelijk. m, 0 m, 4.04 m, 605 m en 669 m aan korte draadpalen, shingels, gezaagd hout (verzaagd in het productie gebied met een mobiele zaaginstallatie of kettingzaagmachine), brandhout en houtskool geproduceerd. Tabel 9. Totale rondhout productie per assortiment in 04 Assortiment Rondhout Vierkant bekapte palen Korte draadpalen Shingels Gezaagd hout Brandhout Houtskool Totaal Volume in m Productie per district In 04 heeft het district Sipaliwini met een bijdrage van 40%, het hoogste totale rondhoutproductie geleverd. De tweede hoogste productie kwam vanuit het district Brokopondo (%). Uit de districten Para en Marowijne is respectievelijk % en % van de productie gehaald. Figuur. Totale rondhout productie per district in 04 5

17 5. Productie per regio Figuur 4. Kaart van rondhout productie per regio in 04 Tabel 0. Rondhout productie per regio in 0 en 04 Regio/Ressort A Brokopondo exclusief stuwmeer B Stuwmeer C Commewijne D Coronie E Marowijne F Nickerie G Paramaribo H Bigi Poika I Carolina J Para Noord, -Oost & Zuid K Saramacca L Boven-Coppename M Boven-Saramacca N Boven-Suriname O Coeroeni P Kabalebo Q Paramacca R Tapanahony Totaal 0 Productie in m % Productie in m % 0,,6,9 0,009 6, 0, ,5 0, ,5 6, 0,7 0, 0,5, , 0,

18 Voor het verschaffen van inzichten in de belangrijke houtproductie gebieden, is een deel van Suriname (boven de 40 noorderbreedte lijn) ingedeeld in 9 administratieve regio s/ressorten. Het belangrijkste houtproductie gebied is het ressort Paramacca. Uit dit ressort is in 0 en 04 respectievelijk 9% en 0,5% van de rondhout productie gehaald. Uit het ressort Bigi Poika in het district Para is in de respectievelijke jaren % en 8,5% van de productie gehaald. Andere belangrijke productie gebieden zijn de regio Brokopondo exclusief stuwmeer in het district Brokopondo, de ressorten Boven-Saramacca, Boven-Coppename en Kabalebo in Sipaliwini. Naast het treffen van overige bosbeheersmaatregelen is deze analyse belangrijk om adequaat in te kunnen spelen op infrastructurele voorzieningen. Het verschaft inzichten in de mate van belasten van de verschillende wegen, wegens houttransport activiteiten. 5.4 Rondhout transport In Suriname wordt rondhout op twee manieren getransporteerd van het productiegebied naar de verwerkingslocatie of overige plaatsen van bestemming. Het hout wordt over landwegen met truck/trailer getransporteerd of via waterwegen (rivieren, kreken of kanalen) met pontons. In 04 is het transport van hout van de productie regio/ressorten als volgt ter hand genomen: Regio Brokopondo exclusief Stuwmeer, uit dit gebied er m rondhout geproduceerd. De afvoer van het hout is geschied over de Weg naar Atjoni, de Afobakkaweg en de Indira-Gandhiweg. Stuwmeer met een rondhoutproductie van m. Het rondhout is over het stuwmeer getransporteerd naar de oevers alwaar een deel is verwerkt. Vanuit de oevers van het stuwmeer is zowel rondhout als verwerkt hout getransporteerd via de Afobakkaweg en de Ds.Martin Lutherkingweg. Van de regio Commewijne is een deel van 8.46 m rondhout getransporteerd via de Surinamerivier en het oostelijk deel van de Oost-westverbinding. Een deel van het rondhout is verwerkt in Commewijne en aldaar afgezet. Regio Marowijne heeft een productie van 8.00 m rondhout geleverd. Het hout is getransporteerd via de Weg naar Langatabiki, de Weg naar Java en het oostelijk deel van de Oost-westverbinding. Regio Nickerie heeft een productie van 7 m rondhout geleverd. Dit hout is getransporteerd via de Maratakkarivier, de Nickerierivier en het westelijk deel van de Oost-westverbinding. Ressort Bigi Poika met een productie van 8.08 m rondhout. Uit dit ressort is het hout getransporteerd via de Tibitirivier, de Coppenamerivier, de Weg naar Apoera en de Indira-Gandhiweg. Ressort Carolina heeft een productie van m rondhout gerealiseerd, dat getransporteerd is via de Surinamerivier, de Commewijnerivier, de Weg naar Java en het oostelijk deel van de Oost-westverbinding. Ressort Para Noord, -Oost & Zuid heeft een productie van.087 m rondhout gerealiseerd. Het hout is getransporteerd via de Weg naar Apoera en de IndiraGandhiweg. Bestuursressort Boven-Coppename heeft een productie van m rondhout gerealiseerd. Dit hout is getransporteerd via de Coppenamerivier, de Tibitirivier, de Weg naar Apoera en de Indira-Gandhiweg. Bestuursressort Boven-Saramacca heeft een productie van m rondhout geleverd. Het hout is via de Weg naar Atjoni, de Afobakkaweg en de Ds.Martin Lutherkingweg getransporteerd. 7

19 Bestuursressort Kabalebo heeft een rondhout productie van m gerealiseerd. Het rondhout is via de Weg naar Apoera, de Maratakkarivier en de Corantijnrivier getransporteerd. Bestuursressort Paramacca heeft een productie van 9.09 m rondhout gerealiseerd. Het hout is getransporteerd via de Weg naar Langatabiki, de Weg naar Java en het oostelijk deel van de Oost-westverbinding. In 04 hebben 7 bedrijven het rondhout getransporteerd via waterwegen met duwboot/trekboot en pontos. De belangrijke afvoerwegen van rondhout over water zijn de Corantijnrivier, de Maratakarivier, de Nickerierivier, de Coppenamerivier, de Tibitierivier, de Surinamerivier, de Commewijnerivier en het Stuwmeer. Via waterwegen is er in dit jaar ongeveer.000 m rondhout getransporteerd, wat neerkomt op 5% van de totale nationale rondhout productie van Suriname. Transport van rondhout over landwegen is gedaan over de Oost-westverbindingswegen, de Afobakkaweg, de Weg naar Atjoni, de Weg naar Apoera, de Weg naar Java, de Weg naar Langatabiki, de Indira-Gandhiweg en de DS. Martin Lutherkingweg. In het desbetreffend jaar is er ongeveer m rondhout, wat neerkomt op 75% van de totale nationale rondhout productie, over landwegen getransporteerd. Figuur 5. Kaart met de indicatie van houtafvoerwegen in Totale rondhout productie per status van terreinen Indien gelet wordt op de totale rondhout productie per status van terreinen, blijkt dat de concessies met 66% de hoogste productie hebben geleverd in 04. Daarnaast hebben de houtkapvergunningen en gemeenschapsbossen met %, ook een belangrijke bijdrage geleverd aan de productie. Uit de LBB reserve terreinen, de ter beschikking gestelde terreinen en de in vergunningen tot incidentele houtwinning uitgegeven terreinen is er respectievelijk %, 4% en % van het rondhout gehaald. 8

20 Verder hebben de eigendoms-, erfpacht-, grondhuur- en overige terreinen gezamenlijk 6% van de totale rondhout productie geleverd. 5.6 Productie per vergunninghouder/exploitant In 04 hebben meer dan 95 personen en/of bedrijven houtkapactiviteiten ontplooid in Suriname. Op basis van het gerealiseerde productievolume kunnen de volgende 0 (tien) vergunninghouders en/of exploitanten getypeerd worden als belangrijke producenten. Epro N.V. Dorpsgemeenschap Jaw Jaw Houtonderneming Abrikatee N.V. Dorpsgemeenschap Pokigron Nieuwe Houtonderneming Ansoe N.V. Brunswijk Carlo E. Mohan Sahied Ali Caribean Timber N.V. Ghiraw Ashokkumar Suma Lumber Company N.V. (.94 m ) (.7 m ) (.8 m ) (0.9 m ) (7.58 m ) (7.06 m ) (5.79 m ) (5.8 m ) (4.897 m ) (.869 m³) Voor het desbetreffend jaar hebben deze 0 producenten voor ongeveer 40% bijgedragen aan de totale rondhout productie in Suriname. Figuur 6. Kaart met de indicatie van productie omvang per terrein in 04 9

21 Naast het in beeld brengen van de belangrijkste producenten is het ook interessant om inzichten te verschaffen in de mate van productierealisatie door de producenten. In dit jaar is gebleken dat het overgrote deel van de producenten en wel 98, een productie van minder dan 500 m rondhout hebben gehaald. Verder is gebleken dat producenten een productie hebben gehaald die lag tussen 500 en.000 m rondhout. Terwijl producenten een productie hebben geleverd die lag tussen.000 en.000 m en 7 producenten een productie die lag tussen.000 en.000 m. Ook is gebleken dat 6 producenten een productie hebben gerealiseerd die lag tussen.000 en m. Voor 9 producent was de productie groter dan m rondhout. Tabel. Aantal producenten naar gerealiseerde productie omvang in 04 Productie klasse (m ) < Aantal Producenten Gebleken is dat door 86 producenten de productie zelf ter hand is genomen op de hen ter beschikking gestelde terreinen. Door 08 producten is houtexploitatie activiteiten uitgevoerd op terreinen, waarvan de rechten verleend zijn aan derden. Ook is gebleken dat 9 producenten het geproduceerd rondhout zelf hebben verwerkt, in een eigen houtverwerkingsunit. Terwijl door producenten het rondhout zelf, al dan niet na verwerking op de exportmarkt is afgezet. Interessant is aan te geven dat: Producenten die vallen onder de productie klasse <.000 m; % hebben het rondhout zelf verwerkt en slechts 6% hebben het hout zelf geëxporteerd. Producenten die vallen onder de productie klasse.00 m.000 m; % hebben het rondhout zelf verwerkt en 0% hebben het hout zelf geëxporteerd. Producenten die vallen onder de productie klasse.00 m m, 5% hebben het rondhout zelf verwerkt en 6% hebben het zelf geëxporteerd. Producenten die vallen onder de productie klasse 0.00 m m; 4% hebben het rondhout zelf verwerkt en 4% hebben het zelf geëxporteerd. De producent groter dan productie klasse m, 0% hebben het zelf verwerkt en 0% hebben het zelf geëxporteerd. 0

22 Tabel. Aantal producenten naar gerealiseerde productie omvang die zelf produceren, verwerken en -exporteren in 04 Productie klasse (m ) Productie Zelf Derde < Totaal Zelf Verwerking Zelf Export Certificering Internationaal Tabel. Wereld FSC gecertificeerde bosgebieden per regio Regio Afrika Azië Europa Noord-Amerika Oceanië Zuid-Amerika & Caribisch gebied Totaal Oppervlakte in ha Aantal certificaten % Bron: FSC, Forest For All Forever; FSC Facts & Figures September 05 Wereldwijd is er 8,8 miljoen ha bos FSC gecertificeerd, verspreid over 80 landen. Dit is ongeveer 5% van alle bossen die in de wereld voorkomen. Er zijn totaal.58 FSC certificaten uitgereikt. Het meest gecertificeerd bosgebieden (48%) komt voor in Europa. In Zuid-Amerika & Caribisch gebied is meer dan miljoen ha bos gecertificeerd en er zijn 49 certificaten uitgereikt. Tabel 4. Wereld FSC gecertificeerde bosgebieden per status van terrein Status van terrein Concessie Gemeenschapsbos Particulierbos Particulier-/Staatsbos Staatsbos Totaal Oppervlakte in ha % ,0 00 Bron: FSC, Forest For All Forever; FSC Facts & Figures September 5 FSC- Forest Stewardship Council

23 Indien gelet wordt op de status van terrein, dan blijkt dat het meest FSC gecertificeerd bos in de wereld (65%) particulierbos is. Het tweede meest gecertificeerd bos is Staatsbos, dat neerkomt op %. De concessie en gemeenschapsbossen dragen respectievelijk 0% en % bij aan de FSC certificering bij, in de wereld. Nationaal In het jaar 04 waren de concessies van 4 houtbedrijven in Suriname FSC gecertificeerd. Deze zijn de bedrijven Dennebos Suriname N.V., Troluco Holding N.V. d.b.a. Tropical Timber Company en Tropical Wood Company, Greenheart Forest Central N.V. en Greenheart Suriname N.V. De totale oppervlakte aan FSC gecertificeerde concessies in Suriname bedraagt ha, dit is ongeveer 6% van alle geldige concessie in 04. Het bedrijf Houtexploitatie en verwerkingsonderneming Soekhoe en Zonen N.V. met een concessie van.70 ha is ook in een proces om dit te certificeren. Indien het certificeringsproces succesvol wordt afgerond zal uiteindelijk de omvang van gecertificeerd bossen in Suriname komen te staan op ha. Dit is ongeveer 7% van alle geldige concessie in Suriname. De gecertificeerde concessies in Suriname dragen,% bij aan de gecertificeerde bossen in Zuid-Amerika & Caribisch gebied en 0,% aan alle gecertificeerde bossen van de wereld. De houtverwerkingsunits van de volgende bedrijven zijn ook gecertificeerd; Caribbean Parquet Flooring N.V., Greenheart Forest Central N.V., E-Timberindustry Suriname N.V. en Greenheart Suriname N.V. In 04 is er m rondhout geproduceerd uit FSC gecertificeerde bossen. Dit is ongeveer % van de totale rondhout productie van Suriname. Figuur 7. Kaart met aanduiding van locatie van FSC gecertificeerde concessies in 04

24 5.8 Productie per houtsoort In het jaar 04 is er hout geproduceerd van meer dan 6 houtsoorten. Met een volume van 7.8 m (4% van de productie) is Basralocus (Angelique) de meest geproduceerde houtsoort in dit jaar. De houtsoort Gronfolo (Mandio, Quaruba), is met een volume van 7.78 m, de e meest geproduceerde houtsoort. De bijdrage van deze houtsoorten aan de rondhout productie in deze periode bedroeg ongeveer 9%. Andere houtsoorten die ook een significante bijdrage hebben geleverd zijn: Bolletrie (5%), Kopi (5%), Wana (5%), Maka-kabbes (4%), Bruinhart (4%), Purperhart (%), Gindya-udu (%) en Kimboto (%). Deze 0 houtsoorten hebben samen ongeveer 70% bijgedragen aan de rondhout productie in 04. De industriële rondhout productie in 04 is in vergelijking met 00 met 8% toegenomen. De 0 meest geproduceerde houtsoorten van 04, die in dit jaar 70% hebben bijgedragen aan de totale productie hebben in 00 voor 6% hieraan bijgedragen. Vermeldenswaard is dat de houtsoorten Maka-kabbes, Gindya-udu en Kimboto, die in 00 minder gekapte houtsoorten waren, in de laatste 5 jaren in meerdere mate gekapt worden en in 04 valt het onder de top 0 meest geproduceerde houtsoorten. Tabel 5. Industriële rondhout productie per houtsoort in 00 en 04 Lokale Handelsnaam Internationale Handelsnaam Botanische Naam Basralocus Gronfolo Bolletrie Kopi Wana Maka-kabbes Bruinhart Purperhart Gindya-udu Kimboto Sub-totaal Overigen Totaal Angelique Mandio, Quaruba Macaranduba Cupiuba, Kabukalli Louro vermelho Angelim da mata Wacapou Amarante Nargusta, Fukadi Abiu, Chupon Dicorynia guianensis Qualea spp. Manilkara bidentata Goupia glabra Ocotea rubra Hymenolobium flavum Vouacapoua americana Peltogyne paniculata Terminalia guyanensis Pradosia ptychandra Industriële rondhout productie in 00 Volume % in m , , , Industriële rondhout productie in 04 Volume % in m Diameter klasse van de geproduceerde houtsoorten Gebleken is dat in 04 de 4 houtsoorten; basralocus, gronfolo, kopi en bruinhart 8% hebben bijgedragen aan de totale rondhout productie. Voor deze 4 houtsoorten wordt nagegaan hoe de ontwikkeling was van de diameter van de geproduceerde bomen in een interval van jaren, met name 00 en 04. De productie van basralocus is in 04 met 80% toegenomen in vergelijking met 00. Evenals in 00 hadden in 04 de meeste geproduceerde blokken van deze houtsoort een diameter tussen 40cm 70 cm. Voor beide genoemde jaren hebben deze diameter klassen voor meer 80% bijgedragen aan de totale productie van deze houtsoort. De hoogste gehaalde diameter klasse voor basralocus in beide genoemde jaren was tussen 0cm 0cm. In 00 is er blok van deze diameter klasse geproduceerd met een volume van 8 m. In 04 zijn er

25 blokken van deze diameter klasse geproduceerd met een gezamenlijke volume van m. Het gemiddelde volume van al de geproduceerde blokken van deze houtsoort voor 00 en 04 waren respectievelijk,0 m en,6 m. Tabel 6. Diameter klasse van de geproduceerde houtblokken van de houtsoort basralocus Diameter klasse 00 Blokken % Aantal Totaal Volume m ,7 0,06 0,0 0,0 00 Blokken Aantal % ,5 0,0 0, Volume % m , 0,0 0, % , 0,0 0,0 00 Indien gelet wordt op de houtsoort gronfolo, blijkt dat de productie van deze houtsoort in 04 met 40% is toegenomen in vergelijking met 00. Evenals 00 vallen in 04 de meeste geproduceerde blokken in de diameter klassen van 50cm 80cm. Deze diameter klassen hebben in beide jaren voor meer dan 70% bijgedragen aan de totale productie van deze houtsoort. De hoogst gehaalde diameter klasse voor gronfolo in beide genoemde jaren was 0cm 40cm. In 00 is er blok van deze diameter klasse geproduceerd met een volume van 4 m. Terwijl in 04 er blokken van deze diameter klasse zijn geproduceerd met een gezamenlijk volume van 5 m. Het gemiddelde volume van al de geproduceerde blokken van deze houtsoort voor 00 en 04 bedroegen respectievelijk,85 m en,5 m. Tabel 7. Diameter klasse van de geproduceerde houtblokken van de houtsoort gronfolo Diameter Klasse 00 Blokken Aantal % Totaal ,7 0,0 0, Volume m % ,06 0,05 00 Blokken Aantal % ,09 0,0 0,0 00 Volume m % 0, ,5 0,05 0,0 00 4

26 De productie van kopi is in 04 met 85% toegenomen in vergelijking met 00. Evenals voor de houtsoort basralocus, vallen de meeste geproduceerde houtblokken van kopi voor de jaren 00 en 04 in de diameter klassen van 40cm 70cm. Deze diameter klassen hebben voor beide jaren voor meer dan 75% bijgedragen aan de totale productie van deze houtsoort. In 00 is voor kopi de hoogste gehaalde diameter klasse 00cm -0cm. Er zijn blokken met een gezamenlijke volume van 7 m gekapt. In 04 is de hoogste gehaalde diameter klasse 0cm 0cm, waarbij er blok is gekapt met een volume van 8 m. Het gemiddelde volume van al de geproduceerde blokken voor de respectievelijke jaren bedraagt,8 m en,7 m. Tabel 8. Diameter klasse van de geproduceerde houtblokken van de houtsoort kopi Diameter Klasse Totaal 00 Blokken Aantal % ,0 0, Volume m 00 % , Blokken Aantal % ,4 0, 0,0 00 Volume m % ,46 0,44 0,0 00 Daar bruinhart een paal houtsoort is, is het toegestaan om bomen te kappen van kleinere diameter klasse dan de vastgestelde minimale kapdiameter van 5cm. De productie van deze houtsoort is in 04 met 800% toegenomen in vergelijking met 00. In 00 heeft de diameter klassen tussen 0cm 40cm 75% bijgedragen aan de totale productie van deze houtsoort. In 04 heeft de diameter klasse tussen 0cm- 50cm 89% bijgedragen aan de productie van deze houtsoort. De hoogste gehaalde diameter klasse in 00 voor bruinhart is 80cm 90cm, het betreft blok met een volume van 5 m. De hoogste gehaalde diameter klasse in 04 is 00cm 0cm, het betreft blok met een volume van 7 m. Het gemiddelde volume van al de blokken in de respectievelijke jaren bedragen 0,8 m en 0,78 m. Tabel 9. Diameter klasse van de geproduceerde houtblokken van de houtsoort bruinhart Diameter Klasse Totaal 00 Blokken Aantal % , ,0 04 Volume m % ,.0 Blokken Aantal % ,9 0 0, Volume m % ,44 0,06 0,

27 Figuur 8. Diameter klasse van de 0 meest geproduceerde houtsoorten in 04 Figuur 9. Diameter klasse van alle geproduceerde blokken in 04 6

28 5.0 Benutting van de concessies Tabel 0. Geldige soorten concessie in aantal en oppervlakte in 04 Soort concessie Langlopende Middellange Kortlopende Totaal Aantal Oppervlakte in ha Productie in m Verwachte oppervlakte in productie in ha Oppervlakte in productie in ha % benutting in vergelijking met verwachte In 04 was er geldige langlopende concessie met de oppervlakte van 6.85 ha. Op basis van een kapcyclus van 5 jaar is het verwachte actief in productie te nemen areaal 5.07 ha. Op basis van een kapvolume van 5m per ha zou uit deze concessies maximaal 6.85 m rondhout per jaar kunnen worden gehaald. Op basis van een gemiddelde productie van 0 m per ha, komt de potentiële productie per jaar neer op m rondhout. Het daadwerkelijke actieve productie areaal voor deze concessie (in productie genomen kapvakken) bedroeg.77 ha. Er is dus 7 % van het verwachte actief in productie te nemen areaal daadwerkelijk in productie genomen. De gerealiseerde rondhoutproductie bedroeg.760 m. Uit deze soort concessie is 9% van de maximale te behalen productie gerealiseerd en 47% van de potentiële productie. In dit jaar waren er 44 middellange concessies met de totale oppervlakte van ha. Het verwachte actief in productie te nemen areaal van de middellange concessies, in beschouwingnemend een kapcyclus van 5 jaar bedroeg 47.7 ha. Op basis van een kapvolume van 5m per ha zou uit deze concessie maximaal m rondhout per jaar kunnen worden gehaald. Op basis van een gemiddelde productie van 0 m per ha, komt de potentiële productie per jaar op m rondhout. De daadwerkelijke actieve productie areaal voor deze concessies (in productie genomen kapvakken) in 04 bedroeg 0.56 ha. Er is dus 44 % van het verwachte actief in productie te nemen areaal daadwerkelijk in productie genomen. De gerealiseerde rondhout productie bedroeg 47. m. Uit deze soort concessies is % van de maximale te behalen productie gerealiseerd en % van de potentiële productie. Verder waren er 70 kortlopende concessie met de totale oppervlakte van 5.55 ha. Het verwachte actief in productie te nemen areaal van de kortlopende concessies, in beschouwingnemend een kapcyclus van 5 jaar bedroeg 0.4 ha. Op basis van een kapvolume van 5m per ha zou uit deze concessies maximaal 5.55 m rondhout per jaar kunnen worden gehaald. Op basis van een gemiddelde productie van 0 m per ha, komt de potentiële productie per jaar op 0.40 m rondhout. De daadwerkelijke actieve productie areaal voor deze concessies (in productie genomen kapvakken) in 04 bedroeg.8 ha. Er is dus 0 % van het verwachte actief in productie te nemen areaal daadwerkelijk in productie genomen. De gerealiseerde rondhout productie bedroeg.67 m. Uit deze soort concessies is 48% van de maximale te behalen productie gerealiseerd en % van de potentiële productie. 7

29 5. Productie trend en prognose 5.. Trend In het e halfjaar van 04 bedroeg de totale rondhout productie m, terwijl deze in het e halfjaar 8.57 m bedroeg. Hieruit blijkt dat de totale rondhout productie in het e halfjaar van 04 in vergelijking met het e halfjaar, met ongeveer 4% is toegenomen. In 04 is de totale rondhout productie met ongeveer % toegenomen, in vergelijking met het jaar 0. Gelet op de gerealiseerde rondhout productie, kunnen de jaren 000 tot en met 04 als volgt worden onderverdeeld. De periode 000 tot en met 007 In deze periode was de rondhout productie stabiel en bedroeg gemiddeld ongeveer m per jaar. De periode 008 tot en met 0 Vanaf 008 tot en met 0 is er een gestadige stijging waar te nemen in de rondhout productie in Suriname. De gemiddelde productie over deze periode was m per jaar en er was een gemiddelde groei van % per jaar waar te nemen. De periode 0 Na een gestadige groei van 5 jaren is de productie in 0 met 8% afgenomen in vergelijking met 0. In april 0 is de EU-FLEGT regeling van Europa in werking getreden. Deze regeling houdt in dat vanaf deze datum slechts legaal geproduceerde hout en houtproducten toegelaten worden tot de Europese markt. Mogelijk heeft dit een effect gehad op de rondhout productie in Suriname. De periode 04 In 04 is de productiegroei hersteld, waarbij er een record productie van ongeveer m rondhout is behaald. Deze groei heeft mede te maken met de enorme vraag van grondstoffen, waaronder ook rondhout in China en India. In dit jaar is ongeveer 40% van het totaal geproduceerde rondhout geëxporteerd. China en India hebben gezamenlijk 85% van het geëxporteerd rondhout afgenomen, dit is ongeveer 8% van de totale rondhout productie van het betreffend jaar. 5.. Groei mogelijkheid Vanaf 05 wordt er een gemiddelde rondhout productiegroei van 5% per jaar verwacht. De verwachte productie voor 05 is m om uiteindelijk in 00 de maximale beschikbare productiepotentie van miljoen m te benutten. De potentie van het uitgegeven deel van de Surinaamse bossen is miljoen m rondhout per jaar4 en er is ook redelijk veel geïnvesteerd in bosexploitatie materieel. De locale markt kan onder de huidige omstandigheden ongeveer m hout per jaar consumeren. Er is wel afzet mogelijkheid van de productiegroei, o.a. naar de Chinese markt. China kan op jaar basis miljoenen m aan hout, waaronder ook tropisch hout afnemen om haar economische groei te consolideren. Belangrijk is te vermelden dat de Chinese ondernemers in de Surinaamse bosbouwsector hebben geïnvesteerd om hout te produceren voor de Chinese markt. Gesteld kan worden dat deze trend zich voortzet, daar in 04 een nieuwe Chinese 4 Nationaal Bosbeleid van Suriname 8

30 handelsdelegatie zich heeft georiënteerd in de Surinaamse bosbouwsector. Het zijn bosexploitanten, houtverwerkers, houthandelaren en woningbouwers. Uit het bovenstaande kan geconcludeerd worden dat, voor Surinaams hout zowel de potentie als de markt aanwezig is. Echter zijn er een aantal bottlenecks zoals, structurele tekort aan technisch personeel. Indien het beleid toelaat kan dit opgevangen worden door buitenlandse krachten (o.a. Chinezen). Facilitering van de productie/exportgroei vanuit de overheid (bosbeheer/sbb) is in place. Er is door de jaren heen behoorlijk aan capaciteitsversterking gedaan bij SBB. Capaciteit van de haven voor het afhandelen van een verhoogde houtexport moet nagegaan worden. Om te concurreren op de internationale markt (Brazilië, Afrika en Azië) is het drukken van de productiekosten belangrijk. Een belangrijke input bij houtproductie is brandstof, (ongeveer 40% van de productiekosten) goedkope brandstof kan dit mede helpen bewerkstelligen bv door ontheffing van belasting op brandstof voor de bosbouwsector. 9

31 Tabel. Rondhout productie, gerealiseerd en prognose per m van Jaar Rondhout productie Gerealiseerd Prognose in m in m Figuur 0. Rondhout productie, gerealiseerd en prognose

32 6.RONDHOUTVERWERKING 6. Productie van verwerkt hout Suriname telt 96 houtzagerijen en triplex fabrieken. In 04 waren er 58 houtzagerijen en beide triplex fabrieken actief. De houtverwerking in de houtzagerij wordt ter hand genomen met raamzaagmachine, bandzaagmachine en mobile zaagmachine. Houtverwerking in de triplex fabriek geschiedt met schilmachines. De actieve houtzagerijen zijn gevestigd in de districten Wanica (8%), Commewijne (7%), Paramaribo (6%), Para (6%) en Nickerie (9%). De geïnstalleerde verwerkingscapaciteit van de Surinaamse zagerij-industrie wordt geraamd op m rondhout input per jaar. Met een zaagrendement van 40% komt de geschatte gezaagd houtproductie capaciteit op m per jaar. In 04 is 70% van het totaal geproduceerd rondhout (zaag- en schilhout) locaal verwerkt. Hiermee is er een productie van.000 m gezaagd hout gerealiseerd en dit heeft geleid tot de benutting van ongeveer 40% van de beschikbare capaciteit. In vergelijking met 0 is er in 04, 7% meer gezaagd hout geproduceerd. In 04 is er.90 m triplex geproduceerd, dit is een stijging van 5% in vergelijking met Verwerking van houtsoorten Tabel. Verwerkte houtsoorten door de houtverwerkingsindustrie in 04 Lokale handelsnaam Gronfolo Basralocus Kopi Wana Bolletrie Maka-kabbes Bruinhart Walaba Wana-kwari (Weti-kwari) Feli-kwari (Mawsi-kwari) Sub-totaal Overige Totaal Internationale handelsnaam Mandio, Quaruba Angelique Cupiuba, Kabukalli Louro vermelho Macaranduba Angelim da mata Wacapou Wallaba Quaruba, Iteballi Jaboty Botanische naam Qualea spp. Dicorynia guianensis Goupia glabra Ocotea rubra Manilkara bidentata Hymenolobium flavum Vouacapoua americana Eperua spp. Vochysia tomentosa Erisma uncinatum Volume in m In 04 is door de houtverwerkingsindustrie 4 houtsoorten met een totaal volume van 4.4 m verwerkt tot gezaagd hout of triplex. 0 houtsoorten hebben ongeveer 70% bijgedragen aan de totale productie. Gronfolo en basralocus zijn de meest verwerkte houtsoorten, elk met een bijdrage van %. 6. Groeimogelijkheid verwerkt hout Zoals eerder aangegeven, is de productiecapaciteit van de zagerij-industrie m gezaagd per jaar. In 04 is er.000 m gezaagd hout geproduceerd. Vanaf 05 wordt een gemiddelde groei van 5% per jaar verwacht. De verwachte gezaagd hout productie voor 05 is m. De verwachting is dat in 00 een gezaagd hout productie van m zal worden behaald, waarmee ongeveer 80% van de geïnstalleerde productie capaciteit zal worden gerealiseerd.

33 De triplex productie in 04 was.90 m. In de periode 04 tot 07 is er een gemiddelde groei van 5% te verwachten. De verwachte triplex productie in 05 is m. In 06 zal de productie groeien tot m waarna het tot 00 stabiel zal blijven. Deze verwachte groei is gebaseerd op de verwachte groei van de vraag naar bouwmateriaal zowel nationaal als internationaal. De geschatte maximale productie capaciteit van beide triplex fabrieken is m triplex per jaar. Zonder een gedegen her/uitbreidingsinvestering in triplexproductie is de productiegroei van triplex in Suriname niet te realiseren. Tabel. Verwerkt hout productie, gerealiseerd en prognose van Jaar Gezaagd hout Realisatie Prognose in m in m Triplex Realisatie Prognose in m in m Figuur. Verwerkte hout productie, gerealiseerd en prognose

34 7. LOCALE HOUTPRIJZEN Tabel 4. Rondhout prijs per houtsoort in Paramaribo SRD in 0 en 04 Houtsoorten Basralocus Bruinhart Bostamarinde Gele kabbes Gronfolo Kaw udu Kopi Mataki Pakuli Pikinmisiki Pisi Rode kabbes Rode locus Sali Soemaroeba Walaba Wana Wanakwari Wiswiskwari Zwarte kabbes Paramaribo Prijs/m in 0 Prijs/m in 04 7,50 400,00 00,00 6,00 00,00 67,50 400,00 00,00 400,00 00,00 7,50 00,00 00,00 00,00 90,00 50,00 500,00 00,00 00,00 75,00 00,00 00,00 00,00 400,00 5,00 550,00 00,00 00,00 4,50 00,00 00,00 97,50 450,00 00,00 00,00 85,00 Wanica Prijs/m in 0 Prijs/m in 04 45,00 45,00 40,00 450,00 50,00 05,00 5,00 50,00 05,00 05,00 05,00 50,00 95,00 50,00 75,00 00,00 5,00 00,00 00,00 40,00 00,00 5,00 5,00 65,00 00,00 00,00 400,00 00,00 50,00 00,00 0,00 75,00 75,00 95,00 95,00 50,00 In tabel 4 zijn de locale marktprijzen van rondhout van 0 houtsoorten voor de districten Paramaribo en Wanica weergegeven. Deze zijn de houtsoorten die het meest verhandeld worden op de locale markt. De gemiddelde rondhout prijs per m van de meest verhandelde houtsoorten in Paramaribo was in 0 SRD 45,00 en in 04 SRD 5,00. In Paramaribo is de prijs van rondhout in 04 in vergelijking met 0 met % toegenomen. De gemiddelde rondhout prijs per m van de meest verhandelde houtsoorten in Wanica was in 0 SRD 6,00 en in 04 SRD 0,00. In Wanica is de prijs van rondhout in 04 in vergelijking met 0 met % afgenomen. Tabel 5. Gemiddelde ruw gezaagd hout en geschaafd hout prijs per houtsoort in SRD in 04 Houtsoorten Basralocus Gronfolo Kopi Wana Paramaribo Prijs/m ruw Prijs/m gezaagd hout geschaafd hout Wanica Prijs/m ruw Prijs/m gezaagd hout geschaafd hout In tabel 5 zijn de gemiddelde marktprijzen van ruw gezaagd hout en geschaafd gezaagd hout voor de districten Paramaribo en Wanica weergegeven voor het jaar 04. Bij deze betreft het de meest verhandelde houtsoorten op de Surinaamse markt. De gemiddelde ruw gezaagd hout prijs per m voor deze districten bedraagt SRD.700,00 en voor geschaafd gezaagd hout SRD.800,00. Gebleken is dat de gemiddelde ruw gezaagd hout prijs en de gemiddelde geschaafd gezaagd hout prijs in 04 in vergelijking met 0 voor deze districten met respectievelijk 0,% en % is toegenomen.

35 8. HOUTEXPORTEN 8. Houtexport per assortiment In het jaar 04 zijn er hout en houtproducten geëxporteerd met een totaal volume van 69.0 m en een exportwaarde van US$ Het belangrijkste export assortiment in dit jaar blijkt rondhout te zijn. Er is rondhout geëxporteerd met een volume van m en een exportwaarde van US$ Het e belangrijkste export assortiment is gezaagd hout met een totaal volume van.00 m en een exportwaarde van US$ Daarnaast zijn er ook vierkant bekapte palen en letterhout, respectievelijk met een volume van.90 m en.7 m en een exportwaarde van US$ en US$..846 geëxporteerd. Verder is ook het assortiment gereed product bestaande uit de houtproducten deuren, ramen, kozijnen, trapdelen, meubels en shingles met een volume van 545 m en een exportwaarde van US$ 4.0 geëxporteerd. Opmerkelijk is dat in 04 er weer na 0 jaren triplex is geëxporteerd, met een volume van 7 m en een waarde van SRD Tabel 6. Houtexport per assortiment in 04 Assortiment Rondhout Vierkant bekapte palen Letterhout Triplex Gezaagd hout Gereed product Totaal Volume in m Waarde in US$ Houtexport per regio Indien gelet wordt op de exporten per regio en per land dan blijkt dat er in 04 hout en houtproducten geëxporteerd zijn naar landen verdeeld over zes regio s. Azië: Deze regio is in 04, evenals in de vier voorgaande jaren de belangrijkste (9%) afzetmarkt van Surinaams hout. Evenals in 0 hebben de landen China, India, Singapore en Taiwan gezamenlijk ongeveer 85% van het hout afgenomen. Met 58% van de totale exporten is China de grootste afnemer van Surinaams hout. De Aziatische markt is de grootste afnemer van zowel rondhout als verwerkt hout uit Suriname. Er is respectievelijk 99% en 46% van de bovengenoemde assortimenten afgezet op deze markt. Europa: Met 7% van de totale exporten is Europa de tweede belangrijkste afzet markt van Surinaams hout. België en Nederland zijn de belangrijkste afnemers in deze regio, elk met respectievelijk 4% en % van de exporten. Nederland is de belangrijkste afnemer van het assortiment vierkant bekapte palen. Dit land heeft 7% van het desbetreffend assortiment afgenomen in 04. Europa is de tweede grootste afnemer van verwerkt hout, waar er een exportvolume van 8.0 m en een exportwaarde van US$ is gerealiseerd. Naar de Europese Unie is er hout geëxporteerd met de waarde van US $

36 Noord & Centraal Amerika, Zuid-Amerika, Caribische gebied en Oceanië: Door deze regio s is er respectievelijk 0,7%, 0,7%, % en 0,% van Surinaams hout afgenomen. Ondanks het feit dat Suriname lid is van de Caribbean Community (CARICOM) is er heel weinig geëxporteerd naar deze gemeenschappelijke markt. In 04 is naar de CARICOM landen hout geëxporteerd voor de waarde van US $ Meer dan 75% van het geëxporteerd hout (US$ ) had als bestemming de ITTO consumerende lidlanden. Voor een waarde van US$ is er geëxporteerd naar de ITTO producerende lidlanden. Figuur. Houtexport per regio in 04 5

37 8. Export per exporteur In het jaar 04 is er door 85 exporteurs hout vanuit Suriname geëxporteerd. In dit jaar heeft het bedrijf Woody Wood Timber N.V. met een volume van 4.4 m het meeste hout geëxporteerd. De e grootste houtexporteur was het bedrijf Wintrip International N.V. Dit bedrijf heeft hout geëxporteerd met een volume van.84 m. Het bedrijf Greenheart Suriname N.V. is de e belangrijkste exporteur, dit bedrijf heeft een exportvolume van.676 m gerealiseerd. Overige belangrijke exporteurs zijn RNS. Natural Resources N.V., Smart Nice Wood Lumber N.V. en Tacoba Forestry Consultant N.V. Deze zes bedrijven hebben voor 58% bijgedragen aan de totale exporten van Export per houtsoort Rondhout: In 04 zijn er 78 houtsoorten van dit houtassortiment geëxporteerd. Dit is 44% meer dan het afgelopen jaar. Met een bijdrage van % is basralocus de meest geëxporteerde houtsoort voor het betreffend assortiment. De tweede meest geëxporteerde houtsoort is bolletrie (bijdrage van 9%). Overige belangrijke houtsoorten van dit assortiment zijn purperhart, maka-kabbes, bruinhart, wana, kopi en gindya-udu. Gezamenlijk hebben deze acht houtsoorten voor 74% bijgedragen aan de totale exporten van het houtassortiment rondhout. Vierkant bekapte palen: Van dit houtassortiment, dat geproduceerd wordt van de houtsoort basralocus, is er.90 m geëxporteerd. Letterhout: Van deze houtsoort is bekend dat de kern van de houtblokken wordt geëxporteerd. In 04 is er aan letterhout een volume van.7 m geëxporteerd. Hiermee is er US$..846 aan exportinkomsten verdiend. Gezaagd hout: Het geëxporteerd pakket aan houtsoorten van dit assortiment bedroeg 45 soorten. Ook voor het assortiment gezaagd hout is basralocus de meest geëxporteerde houtsoort. Deze houtsoort heeft 7% bijgedragen aan de totale exporten van dit assortiment. Overige belangrijke houtsoorten van dit assortiment zijn maka-grin (9%), gronfolo (9%), walaba (7%), bolletrie (7%) en gindya-udu (5%). Deze zes houtsoorten hebben voor ongeveer 64% bijgedragen aan de totale exporten van het assortiment gezaagd hout. 6

38 8.5 Export van houten souvenirs en geschenkzendingen Tabel 7. Export van houten souvenirs en geschenkzendingen per assortiment in 04 Assortiment Meubel Keukengerei Houtmonster Muziekinstrument Siervoorwerp Andere houtwaren Totaal Aantal in stuks Waarde in US $ Uit tabel 7 blijkt dat er in 04,.0 stuks houten souvenirs en geschenkzendingen zijn geëxporteerd. Hiermee is er US$ aan exportinkomsten verdiend. Met een aantal van stuks en waarde van US $ (7%) is het assortiment siervoorwerp het meest geëxporteerd. Evenals in de jaren 0 en 0 is in 04 houtmonster (bestaande uit diverse houtsoorten gebruikt voor promotiedoeleinden) het e meest geëxporteerde assortiment. Hiermee is de promotie van Surinaams hout op de internationale markt voortgezet. 8.6 Export trend en prognose Gelet op de gerealiseerde houtexporten, kunnen de jaren 000 tot en met 04 als volgt worden onderverdeeld. De periode 000 tot en met 007 Evenals de houtproductie was de houtexport in de periode 000 tot en met 007 stabiel. Het gemiddelde exportvolume per jaar bedroeg m hout. Periode 008 tot en met 0 Deze periode kan getypeerd worden als één van een sterke groei in de houtexporten qua volume. Gemiddeld is er per jaar m hout geëxporteerd van uit Suriname en de gemiddelde groei per jaar in deze periode was 9%. Periode 0 In 0 is het exportvolume van hout met 5% afgenomen in vergelijking met 0, terwijl de gerealiseerde exportwaarde in 0 in vergelijking met 0 met 4% is toegenomen. Dit heeft te maken met het feit dat in 0 er meer verwerkt hout is geëxporteerd. Periode 04 Evenals de productiegroei is de exportgroei in 04 hersteld. Ook de export heeft in dit jaar een record hoogte bereikt van een volume van m en een waarde van US $ 7,9 miljoen. De export is in 04 met 47% toegenomen in vergelijking met 0. De verwachting is dat in 05 de exportgroei verder zal voortzetten en met 0% zal toenemen in vergelijking met 04. 7

39 In 04 bedroegen de totale nationale exporten van Suriname US$ Hieraan was de bijdrage van de houtexporten ongeveer,5%. Tabel 8. Houtexport van Jaar Volume in m Waarde In US $ Figuur. Houtexport volume

40 9. HOUTIMPORTEN Tabel 9. Import van houtproducten in 04 Assortiment Spaanplaat Vezelplaat Triplex Totaal 04 Volume in m Waarde in US $ De belangrijkste houtproducten die door Suriname in 04 geïmporteerd zijn, zijn spaanplaat, vezelplaat en triplex. De respectievelijke importvolumes van deze producten zijn.69 m,.09 m en.99 m. Hiermee is een importwaarde gerealiseerd van US$ In vergelijking met 0 is zowel het importvolume als de importwaarde van deze producten met respectievelijk % en 4% afgenomen in 04. Indien gelet wordt op de gerealiseerde waarde, kan China gecategoriseerd worden als de belangrijkste handelsrelatie van Suriname bij houtimporten. Uit dit land is ongeveer 55% van de totale houtimporten afkomstig. Vanuit Portugal, Guyana, Brazilië, en Nederland zijn er respectievelijk 4%, 9%, 7% en 6% van deze producten geïmporteerd. In 04 bedroegen de totale nationale importen US$ Hieraan was de bijdrage van de houtimporten ongeveer 0,4%. Figuur 4. Import van houtproducten per assortiment in 04 9

41 0. BINNENLANDS HOUTVERBRUIK Tabel 0. Productie, export en binnenlands verbruik van hout in m in 04 Assortiment Rondhout Vierkant bekapte palen Gezaagd hout Triplex Spaanplaat Vezelplaat Productie in m Export in m Import in m Binnenlandse Verbruik in m Ter bepaling van het binnenlands houtverbruik zijn de volgende factoren gehanteerd; lokale houtproductie, houtimporten en houtexporten. Er is 4.07 m rondhout op de lokale markt afgezet in 04. In Suriname wordt er geen rondhout geïmporteerd. Hierdoor kan gesteld worden dat het uitsluitend om lokaal geproduceerd rondhout gaat. Het rondhout wordt door de lokale houtverwerkingsindustrie verder verwerkt tot vierkant bekapte palen, gezaagd hout en triplex. In 04 bedroeg het binnenlands gezaagd hout verbruik.900 m. Ook hier gaat het uitsluitend om lokaal geproduceerd gezaagd hout. Van het assortiment triplex is er in 04 een volume van 6.8 m op de lokale markt afgezet. Het betreft.99 m aan import triplex en.89 m aan lokaal geproduceerd triplex. Verder is in het jaar 04 van de assortimenten spaanplaat en vezelplaat respectievelijk.69 m en.09 m op de lokale markt afgezet. Hier gaat het om import producten. Vermeldenswaard is dat de bovengenoemde importproducten niet in Suriname worden geproduceerd. Het totaal binnenlands houtverbruik uitgedrukt in m rondhout equivalent in het jaar 04 bedroeg m. Het per capita houtverbruik uitgedrukt in m rondhout equivalent in 04 kwam neer op 0,55 m. 40

42 . VERDIENSTEN VAN DE BOSBOUWSECTOR Door de staat wordt voor het ter beschikkingstellen van houtconcessies en in productie nemen daarvan bosbouw belastingen geheven. De geldende tarieven van de bosbouw belasting zagen in 04 als volgt eruit: Exploratievergoeding; SRD 5,00 per ha per jaar Concessierecht; SRD 0,00 per ha per jaar Retributie A klasse houtsoorten; US $ 6,00 per m Retributie B klasse houtsoorten; US $ 5,50 per m Keuringslonen rondhout en houtproducten; SRD,00 per m Keuringslonen letterhout; SRD,00 per.000 kg Keuringslonen bosbijproducten SRD,00 per kg Exportrechten op on- en ruw bewerkt hout 0% - 5% afhankelijk van de mate van verwerking In 04 is er SRD.57,- aan concessierecht, SRD ,- aan retributie, SRD ,- aan keuringslonen en SRD ,- aan exportrechten op on- en ruw bewerkt hout geïnd door de staat. Hiermee zijn de totale verdiensten voor de staat in dit jaar SRD ,-. De exportinkomsten gerealiseerd door het exporteren van hout en houtproducten in 04 bedroegen US$ ,-. De omzet gerealiseerd door het verhandelen van hout en houtproducten op de lokale markt wordt geschat op SRD ,-. Het Bruto Binnenlands Product in 04 was ongeveer SRD 7 miljard. Hieraan was de bijdrage van houtkap en houtverwerking (SRD 98 miljoen) ongeveer,7%. Er vinden personen een bestaan in de Surinaamse bosbouwsector. Dit is 4% van de beroepsbevolking in Suriname. 4

43 . BOSSECTOR, ENERGIE EN KOOLSTOFFEN Koolstof het bos De totale bosoppervlakte van Suriname bedraagt 5, miljoen ha. Met een gemiddelde van ca. 70 ton5 aan koolstofopslag per ha bos houden de Surinaamse bossen ongeveer.60 miljoen ton koolstof vast in de aldaar voorkomende boven- en ondergrondse biomassa en bodem. De productie bossen van Suriname met een oppervlakte van 4,5 miljoen ha houden ongeveer 765 miljoen ton koolstof vast. Door toedoen van houtkap kan verschuiving of afstoot van koolstof plaatsvinden. De directe oorzaken hiervan zijn: - Ongeveer 50% van de gevelde boom in de vorm van boomdelen, takken en bladeren blijft ter plaatse achter op de bosbodem, op de plaats van velling. - Bodemverstoring wordt veroorzaakt door o.a. de uitsleep van het rondhout. - Door de velling en uitsleep wordt ook de ondergroei aangetast in de omgeving van de gevelde boom. - Aan andere bomen die voorkomen in de omgeving van de gevelde boom wordt er schade toegebracht door velling en uitsleep. In 04 is er m hout weggehaald uit de productiebossen van Suriname. Hierdoor is er ongeveer ton aan koolstof vanuit het bos verplaatst. Er is in dit jaar door de lokale houtzagerijen m aan rondhout verwerkt. Dit heeft ongeveer m aan verwerkte producten opgeleverd. Door deze verwerking is er m aan hout in de vorm van afval en uitval vrijgekomen, waarvan aangenomen wordt dat het vernietigd is door o.a. verbranding. Dit proces heeft geleid tot uitstoot van ongeveer.000 ton aan koolstofdioxide in de atmosfeer. Houtenergie Tabel. Type houtenergie verbruik in Suriname Type energiehout Bos Bomen buiten bos Houtindustrie Overige economische activiteiten Totaal Direct energiehout in m Indirect energiehout in m Recovered in m Totaal in m Het totaal energiehout consumptie van Suriname is ongeveer m per jaar6. Ongeveer 70% van het hout (90.00 m) is direct energiehout, afkomstig uit het bos en bomen buiten het bos. Terwijl 5% (4.00 m) van het hout indirect energiehout is afkomstig van de houtverwerkingsindustrie. En 5% (6.00 m) is recovered hout afkomstig van sociaal economische activiteiten buiten de bossector. 5 Schatting op basis van uitgevoerde bosinventarisaties in Suriname. Momenteel wordt deze schatting verbeterd o.a. binnen een aantal REDD+ gerelateerde projecten 6 Houtenergie in Suriname. Bijdrage van de Bossector aan de Energievoorziening 4

44 Verder kan aangegeven worden dat 50% van het hout afkomstig is van het bos, 0% van bomen buiten het bos en 0% betreft industrie afval. Hieruit blijkt dat de energiehout productie per jaar m is. Hiermee komt de totale rondhout productie voor 04 op m. Het energiehout wordt door de huishoudens (gezinnen) gebruikt om te komen en de bedrijven om hun bedrijfsactiviteiten te ontplooien zoals, opwekken van elektriciteit, verwerken van vis, bakken van brood en cassavebrood, crematie etc. Door toedoen van energiehout consumptie vindt er op jaar basis.000 ton koolstofdioxide afstoot plaats. Energie verbruik bij de productie van rondhout Tabel. Energie verbruik per m rondhout productie Activiteit/soort energie Velling Uitsleep Laden/lossen Transportweg Transportwater Wegen aanleg/onderhoud Sub totaal Overige 5% Totaal Diesel in liter 5,00,00 4,50 0,75 0,5,50,88 4,8 Benzine in liter 0,8 0,8 0,06 0,44 Smeermiddelen in liter 0,8 0,06 0,0 0,05 0,0 0,0 0,54 0,08 0,6 Volgens het kosten calculatie model van FAO, A. Whiteman, wordt in Suriname voor de productie van m rondhout ongeveer 4 liter diesel, 0,44 liter benzine en 0,6 liter smeermiddelen gebruikt. Met de productie van m rondhout heeft de houtsector in 04 ongeveer liter diesel, liter benzine en liter smeermiddelen geconsumeerd. Hiermee heeft de sector ongeveer SRD 4 miljoen besteed aan energiekosten. Met de brandstof belasting van SRD,60 per liter diesel en SRD,70 per liter benzine in 04, heeft deze sector additioneel ongeveer SRD miljoen bijgedragen aan de staatsinkomsten in dat jaar. Door de verbranding van liter benzine vindt,64 kg koolstofdioxide afstoot plaats in de atmosfeer en door de verbranding van liter diesel,9 kg koolstofdioxide7. De omvang van energieverbruik in 04 door de houtsector in Suriname heeft geleid tot afstoot van ongeveer 6.80 ton koolstofdioxide in de atmosfeer IPCC Guidelines for National Greenhouse Gas Inventories 4

45 BRONNEN ABS, Afdeling Nationale Rekeningen 05 ABS, Handelsstatistieken 0-e kwartaal 05 FAO, State of the World Forest 0 FAO, 999, Harvesting cost calculation workbook, Review of the forest charges system in Suriname FSC, Forest For All Forever; FSC Facts & Figures September 05 ITTO, Tropical Timber Market Report, Volume 7 no., period 6-0 June 0 SBB. Zagerij industrie in Suriname 0 SBB. Houtenergie in Suriname, Bijdrage van de bossector aan de energievoorziening SBB/ACTO; Project Deforestation Logging and land use changes Monitoring in The Pan Amazonian Forest SBB, Bosbouwstatistieken, Productie, export en import van hout en houtproducten in 04 SBB, Bosbouwsector analyse 0 SBB/ONF; Project REDD+ for Guyana shield 44

46 Stichting voor Bosbeheer en Bostoezicht Ds. M.L. Kingweg perc. 8 Tel: (597) 48 Fax: (597) [email protected] Website: 45