Welkom. bij de. gemeenteraad

Transcriptie

1 Welkom bij de gemeenteraad

2 Welkom bij de gemeenteraad Aan het hoofd van de gemeente staat de gemeenteraad. De raad neemt beslissingen over allerlei belangrijke zaken in de gemeente. Of het nu gaat om toeristenbelasting of de bouw van een theater, het begint met een besluit van de gemeenteraad. Dit houdt in dat de raad het beleid vaststelt, het college van burgemeester en wethouders controleert en de inwoners van de gemeente Hardenberg vertegenwoordigt. In deze folder vindt u meer informatie over de gemeenteraad, de werkwijze van de raad en de manier waarop u invloed kunt uitoefenen op de plaatselijke politiek. De gemeenteraad wordt gekozen door de inwoners van Hardenberg. De raadsleden moeten ervoor zorgen dat de stem van de Hardenbergse inwoners klinkt in het gemeentehuis. Het is dus belangrijk dat de raadsleden weten wat er leeft onder de bevolking. De raadsleden zoeken daarom actief contact met de inwoners van de gemeente Hardenberg. Raadslid zijn is geen baan. Naast hun raadswerk hebben de raadsleden vaak gewoon werk. Op deze manier staan raadsleden volop in de samenleving. De raad stelt kaders en controleert De raad stelt kaders en controleert het college. Kaders stellen betekent dat de raad de grote lijnen van het beleid van de gemeente bepaalt en via de begroting aangeeft wat het mag kosten. De raad kan het college richtlijnen meegeven voordat het college ergens mee aan de slag gaat. De raad stelt zo de kaders waarbinnen het college het werk kan uitvoeren. De raad heeft ook een belangrijke controlerende taak. Het college zorgt voor de uitvoering van het beleid, maar de raad houdt de vinger aan de pols met behulp van bijvoorbeeld tussenrapportages en het jaarverslag. Wanneer de raad denkt dat het college zich niet aan de afspraken houdt, kan er worden ingegrepen.

3 3 Welkom bij de gemeenteraad Gemeenteraadsverkiezing Een keer in de vier jaar kiezen inwoners van de gemeente hun gemeenteraad. Vlak na de verkiezingen neemt de lijsttrekker van de grootste partij het voortouw om een college(programma) te vormen. De burgemeester en de wethouders vormen samen het college van burgemeester en wethouders. Het college is het dagelijks bestuur van de gemeente. De gemeenteraad en het college samen vormen het gemeentebestuur. Vergaderingen Om de week komt de gemeenteraad op dinsdagavond in het gemeentehuis bij elkaar om te vergaderen. De politieke avond begint om uur met de twee oriënterende rondes, waarna om uur de raadsvergadering volgt. Tijdens deze vergaderingen worden voorstellen behandeld. Een voorstel komt meestal van het college, maar soms ook van één van de raadsfracties. Voorstellen kunnen overal over gaan: plannen voor een nieuwe woonwijk, de aanleg van een rotonde of de bouw van een dorpshuis. Per fractie mag er een beperkt aantal mensen aan de oriënterende ronde deelnemen. Fracties mogen zelf beslissen wie ze naar de vergadering sturen. Meestal worden er twee oriënterende rondes tegelijk gehouden. Raadsvergadering Tijdens de raadsvergaderingen worden besluiten genomen over bespreekstukken en hamerstukken. Na behandeling in de oriënterende ronde wordt gekeken of het voorstel voldoende is besproken. Zo ja, dan komt het als hamerstuk op de raadsagenda. Als er nog verder over moet worden gesproken, wordt het als bespreekstuk op de agenda van de raad gezet. Over een bespreekstuk kunnen de fracties nog met elkaar en met het college in discussie. Over een hamerstuk mag alleen een korte stemverklaring worden gegeven. Dit betekent dat een raadslid kort aangeeft waarom zijn of haar partij voor of tegen het voorstel stemt. Daarna wordt gestemd over het voorstel. Wanneer een meerderheid van de raad instemt met het voorstel, is het aangenomen en kan het worden uitgevoerd. Stemt een meerderheid van de raad tegen het voorstel, dan gaat het niet door. De gemeenteraad beslist dus of een voorstel wordt uitgevoerd. Oriënterende ronde Het voorstel wordt meestal eerst besproken in de oriënterende ronde. Tijdens deze ronde staat het verzamelen van informatie en het vormen van een mening centraal. Raadsleden kunnen vragen stellen aan de wethouder en met elkaar en met het college in debat gaan. Niet alle raadsleden zijn aanwezig bij de oriënterende ronde.

4 Welkom bij de gemeenteraad 4 Welkom! De vergaderingen zijn openbaar en u bent van harte welkom om te kijken hoe het er in de raadzaal aan toe gaat. De raadsagenda kunt u vinden in weekblad De Toren. Alle raadsstukken van de vergaderingen zijn te vinden op de website Hier kunt u ook live meekijken (en luisteren) met de raadsvergadering of de vergadering later terugkijken. Inspraak De gemeenteraad moet ervoor zorgen dat de mening van de inwoners van de gemeente Hardenberg telt bij het maken van plannen. Daarom is het belangrijk dat de gemeenteraad weet wat de inwoners vinden. U kunt de raadsfracties op verschillende manieren laten weten hoe u ergens over denkt. U kunt een raadslid of meerdere raadsleden per mail, telefoon of per post bereiken. De adressen van de raadsleden kunt u vinden op het inlegvel van deze folder, in de gemeentegids en op U kunt op deze manier bijvoorbeeld direct contact zoeken met het raadslid waarop u heeft gestemd. Het is ook mogelijk om in te spreken tijdens een vergadering. Tijdens de oriënterende rondes kunt u inspreken op agendapunten, maar ook over onderwerpen die niet op de agenda staan. Bij de gemeenteraadsvergadering kunt u alleen inspreken op agendapunten. Hiervoor kunt u zich aanmelden bij de Publieksdienst van de Bestuursdienst Ommen - Hardenberg telefoonnummer

5 5 Welkom bij de gemeenteraad Politieke begrippen - Amendement Een amendement is een wijziging op een voorstel. Wanneer een raadsfractie het in grote lijnen eens is met een voorstel, maar niet alles goedkeurt, kan de fractie een amendement opstellen. Hierin wordt beschreven dat een onderdeel van het voorstel wordt verwijderd of veranderd. De raad stemt over het amendement voordat het voorstel in stemming wordt gebracht. Wanneer het amendement steun krijgt van een meerderheid van de raadsleden wordt het aangenomen en het voorstel gewijzigd. Daarna stemt de raad over het gewijzigde voorstel. - Begroting De begroting geeft een overzicht van de plannen voor het komende jaar en de kosten daarvan. Het college stelt de begroting op. De raad bespreekt de begroting en kan met amendementen wijzigingen aanbrengen of met moties opdrachten aan het college geven. - Bestuursrapportage De bestuursrapportage verschijnt jaarlijks in juni en november. Hierin geeft het college aan hoe het gaat met de uitvoering van de plannen die in de begroting zijn vastgesteld. - Burgemeester De burgemeester is voorzitter van de gemeenteraad en van het college. Hij heeft zelf ook een aantal onderwerpen in portefeuille. Hiervoor is hij verantwoordelijk, net als de wethouders dat zijn bij hun portefeuille. - Coalitie De raadsfracties die wethouders leveren, noemen we de coalitiepartijen. Zij hebben gezamenlijk een meerderheid in de gemeenteraad. - College Het college van burgemeester en wethouders is het dagelijks bestuur van de gemeente en bestaat uit de burgemeester en de wethouders. De gemeentesecretaris is de belangrijkste ambtelijk adviseur. Het college vergadert iedere dinsdag. Het college legt verantwoording af aan de raad. - Fractie Raadsleden van één politieke partij vormen samen een raadsfractie. De fractievoorzitter geeft leiding aan de fractie.

6 Welkom bij de gemeenteraad 6 - Gemeenteraad Eens in de vier jaar kiezen de inwoners van Hardenberg de gemeenteraad. De grootte van de raad is afhankelijk van het aantal inwoners van de gemeente. De Hardenbergse raad bestaat uit 31 raadsleden. De gemeenteraad besluit over alle belangrijke zaken in de gemeente. - Griffie De gemeenteraad wordt in zijn werk ondersteund door de raadsgriffie. De griffie staat onder leiding van de griffier. De griffier is de schakel tussen de raad en de ambtelijke organisatie. De griffie is verantwoordelijk voor de voorbereiding, het verloop en de nazorg van de raadsvergaderingen. Ook bewaakt de griffie het besluitvormingsproces en adviseert en begeleidt hij de raadsleden. De griffie verzorgt tevens de informatie over activiteiten en vergaderingen van de raad aan de raadsleden, collegeleden, ambtenaren en inwoners. - Ingekomen stukken Elke twee weken wordt aan de gemeenteraad een lijst van ingekomen stukken voorgelegd. Op deze lijst staan brieven vermeld die voor de gemeenteraad zijn binnengekomen en aan de raad zijn gericht. In deze lijst wordt voorgesteld op welke manier de brieven moeten worden afgehandeld. Dit kan zijn dat de raad kennis neemt van de inhoud van de brief, deze ter advisering voorlegt aan het college of de brief ter afdoening voorlegt aan het college. Als een brief ter advisering wordt voorgelegd, betekent dit dat het stuk terugkomt op de agenda. Het college doet dan een inhoudelijk voorstel voor de afhandeling van de brief. Als een brief ter afdoening wordt voorgelegd dan betekent dit dat het college over de brief mag beslissen. Daarbij gaat het vaak om onderwerpen waarvoor het college bevoegd is. - Initiatiefvoorstel De meeste raadsvoorstellen komen van het college, of soms van het presidium. Een raadslid kan zelf ook met een voorstel komen. Dit noemen we een initiatiefvoorstel. Het voorstel wordt door een raadslid gemaakt en ingediend en wordt op de agenda van de raad geplaatst. Vervolgens beslist de raad of het wordt aangenomen of verworpen. - Inspreken Wanneer u de raad wilt laten weten hoe u ergens over denkt, kunt u inspreken tijdens een vergadering. Tijdens een oriënterende ronde kunt u inspreken over een onderwerp dat op de agenda staat, maar het mag ook een onderwerp zijn dat die avond niet op de agenda staat. Bij een raadsvergadering kunt u alleen inspreken over een onderwerp dat voor die avond op de agenda staat. Als u wilt inspreken tijdens een vergadering kunt u zich aanmelden bij de Publieksdienst van de gemeente Hardenberg Bestuursdienst Ommen - Hardenberg, telefoon

7 7 Welkom bij de gemeenteraad - Interpellatie Een interpellatie is een zwaarwegend politiek instrument om politiek gevoelige onderwerpen aan de orde te stellen. Tijdens een interpellatiedebat bevraagt het raadslid een collegelid over een bepaald onderwerp. Dit onderwerp is als zodanig niet geagendeerd. De vragen die het raadslid wil stellen moeten vooraf bekend zijn, zodat het college tijd heeft om zich voor te bereiden. - Motie Met een motie doet de raad het college een verzoek, of geeft de raad het college een opdracht. Dit kan gaan over een voorstel waar de raad een besluit over neemt, maar een motie kan ook gaan over een onderwerp dat niet op de agenda staat. Het college is niet verplicht om een motie uit te voeren. Wanneer een motie door een meerderheid van de raad wordt ondersteund, zal het college dit echter niet snel negeren. - Oppositie Dit zijn de raadsfracties die niet in het college zijn vertegenwoordigd. - Plaatsvervangend voorzitter van de raad Wanneer de gemeenteraad een onderwerp behandelt waarbij de burgemeester als portefeuillehouder betrokken is, neemt de plaatsvervangend voorzitter van de gemeenteraad het voorzitterschap over. Dit is altijd een raadslid. - Presidium In het presidium zitten de fractievoorzitters en het presidium beslist over de werkzaamheden van de raad. De fractievoorzitter van de grootste raadsfractie is voorzitter van het presidium. - Schriftelijke vragen Als een raadslid meer informatie wil van het college over een genomen besluit of een bepaalde ontwikkeling dan kan hij hierover schriftelijke vragen stellen. Deze vragen moeten bij de voorzitter van de raad worden ingediend (in de praktijk loopt dit via de raadsgriffier). De andere raadsleden en de pers worden ook geïnformeerd over de gestelde vragen. Het college kan de vragen schriftelijk beantwoorden of in de eerstvolgende raadsvergadering mondeling antwoord geven. Wanneer de vragen schriftelijk worden beantwoord, worden de antwoorden ook naar de andere raadsleden en de pers gestuurd. - Quorum Om te kunnen vergaderen moeten minstens 16 raadsleden aanwezig zijn. Dit noemen we het quorum. Wettelijk is bepaald dat het quorum bestaat uit de helft + 1 van het totaal aantal raadsleden. - Wethouder De gemeente Hardenberg heeft drie wethouders. De wethouders worden benoemd door de gemeenteraad. Samen met de burgemeester vormen zij het college van burgemeester en wethouders. Elke wethouder heeft een aantal onderwerpen in zijn portefeuille waar hij verantwoordelijk voor is.

8 Colofon Samenstelling en redactie - Gemeente Hardenberg Foto s - Fotografie Frank Uijlenbroek Stephanuspark 1 Postbus HZ Hardenberg T Ontwerp, druk en afwerking - OLBO - thuis in alle media, Hardenberg E [email protected] I