Aristoteles. ( v. C.)

Transcriptie

1 Aristoteles geschiedenis ( v. C.) Een Europese verklaring van de wereld van vóór er moderne wetenschap was?

2 Waar is de Europese cultuur ontstaan?

3 Vóór de Grieken XVIIIde dynastie, tussen 1379 en 1362 v.c. (periode van Echnaton) Musée du Louvre

4 Na de Grieken Apollon van het Belvédère. Romeinse kopie van een bronzen beeld toegeschreven aan Leochares, rond v. C.

5 Grieken eerste stappen naar wetenschap

6 Wat is er nodig om aan wetenschap te beginnen? Hoe moet je over wereld denken om aan wetenschap te beginnen?

7 Grieken eerste stappen naar wetenschap orde - systematiek enkele principes door mensen te begrijpen principes zijn woorden Xenophanes

8 Xenophanes Maar als koeien en paarden [ ] handen hadden, en als ze konden tekenen of kunstwerken maken[ ] zoals mensen, dan zouden zij de goden in hun tekeningen een uiterlijk en een lichaam geven, precies zoals zijzelf [ ] een lichaam hebben, paarden als goden voor de paarden en koeien als goden voor de koeien (Fr.15, ap. Clemens, Strom, VII, 22,1).

9 Grieken eerste stappen naar wetenschap orde - systematiek enkele principes door mensen te begrijpen principes zijn woorden economie woord schrift (d.w.z. technologie) verklaring van het gezond verstand (Archimedes) geen experimenten geen instrumenten geen wiskundige exactheid constante

10 Orde: enkele principes of woorden Atomisme atomen vallen/bewegen leegte Plato eeuwige, volmaakte modellen (wiskunde) goddelijke Maker mechanisme geen verklaring voor orde aardse of ondermaanse? Aristoteles orde goede orde astronomische verschijnselen volmaakt onveranderlijk alleen hier past wiskundige beschrijving

11 Orde: enkele principes of woorden natuur= wat beweegt/verandertuit zichzelf oorzaak waarom? kunstmatige vs natuurlijke beweging hout/cellulose de vorm van een eik natuur van de eik om de natuur uit te werken stof vorm werk doel klei vorm van een vaas pottenbakker om te verkopen natuurlijke plaats beweging materie essentie 4 elementen aarde/water lucht/vuur niet louter fysisch geen delen niet uiterlijk relatief stad huis huis stenen, hout e.d. steen klei klei elementen

12 Orde: enkele principes of woorden natuur= wat beweegt/verandert uit zichzelf oorzaak waarom? hout/cellulose natuur van de eik de vorm van een eik om de natuur uit te werken stof werk vorm doel klei pottenbakker vorm van een vaas om te verkopen materie essentie niet louter fysisch geen delen niet uiterlijk relatief essentie maakt iets tot dat soort ding maakt bepaalt wat het is om dat soort ding te zijn

13 Orde: enkele principes of woorden natuur= wat beweegt/verandert uit zichzelf oorzaak waarom? hout/cellulose natuur van de eik de vorm van een eik om de natuur uit te werken stof werk vorm doel klei pottenbakker vorm van een vaas om te verkopen materie essentie niet louter fysisch geen delen niet uiterlijk relatief Odyssee mens = df dier met het woord materie vorm

14 materie essentie essentie maakt iets tot dat soort ding maakt zorgt ervoor dat zijn essentie gerealiseerd wordt essentie is niet gerealiseerd baby tje kan niet praten baby tje is een mens (kan wel lachen) dus de essentie is er wel (daartoe hoort praten) praten-in-potentie essentie is gerealiseerd mens kan praten praten-in-act(ualiteit) Orde: enkele principes of woorden moderne wetenschap

15 individuele materie essentie algemeen soort essentie maakt iets tot dat soort ding maakt zorgt ervoor dat zijn essentie gerealiseerd wordt essentie is niet gerealiseerd baby tje kan niet praten baby tje is een mens (kan wel lachen) dus de essentie is er wel (daartoe hoort praten) praten-in-potentie essentie is gerealiseerd mens kan praten praten-in-act(ualiteit) Orde: enkele principes of woorden Geen terugkeer naar Aristoteles Erkennen rare fouten bij Aristoteles geocentrisme 4 elementen/natuurlijke plaats generatio spontanea bizon

16 materie essentie ontstaan = materie krijgt vorm dus materie en vorm niet ontstaan geen schepping/geen creatie van iets nieuws verandering met orde vereist iets onveranderlijks praten-in-potentie praten-in-act(ualiteit) onder invloed van een actualiteit niets nieuws iets verandert in wat het in potentie is o.i. van iets dat die eigenschap al in act heeft alle dingen hebben altijd al bestaan motief = cognitieve interesse niet manipulatieve interesse (geneeskunde = verzorgen niet genezen)

17 Welke woorden beschrijven de positie van de mens in de natuur volgens de moderne wetenschappen? toeval nietig onverschillig

18 individueel algemeen materie essentie Eikel Steen boven niet pratende baby praten-in-potentie stofoorzaak werkoorzaak vormoorzaak doeloorzaak Eik Steen onder pratende baby praten-in-act(ualiteit)

19 Waarom groeit er haar op de plaats waar het groeit? De reden hiervoor is dat haar bedoeld is als een bescherming [ ]. Bij viervoeters [ ] heeft de onderkant niet zoveel bescherming nodig en is dan ook in vergelijking eerder kaal [ ] Bij de mens, met zijn opgerichte positie, hebben de voor- en de achterkant evenveel nood aan bescherming. De natuur heeft daarom de bescherming toegewezen aan de meest verheven kant ; want de natuur brengt altijd het best mogelijke arrangement tot stand, PA b2-6, cf. (Hankinson 1995), 129.

20 individueel algemeen materie essentie Eikel Steen boven niet pratende baby praten-in-potentie goed in de natuur antropomorf geen Schepper plan van de natuur stofoorzaak werkoorzaak vormoorzaak doeloorzaak finalisme Eik Steen onder pratende baby praten-in-act(ualiteit) Evolutietheorie: toevallige mutaties bewaard door succes bij reproductie mens is toeval

21 Waarom heeft de mens handen? het is redelijk aan te nemen dat de mens handen heeft, omdat hij het meest intelligente dier is. Want handen zijn een instrument en de natuur, zoals een intelligente mens, wijst alle dingen toe aan iemand of iets die het kan gebruiken (PA, 687a10-12).

22 individueel algemeen materie essentie Eikel Steen boven niet pratende baby praten-in-potentie goed in de natuur antropomorf geen Schepper plan van de natuur stofoorzaak werkoorzaak vormoorzaak doeloorzaak finalisme Eik Steen onder pratende baby praten-in-act(ualiteit) God creationisme mens past in plan v/d natuur hoort thuis i/d natuur Evolutietheorie: toevallige mutaties behouden mens is toeval

23 individueel algemeen materie essentie Eikel Steen boven niet pratende baby praten-in-potentie stofoorzaak werkoorzaak vormoorzaak doeloorzaak alle dingen hebben altijd al bestaan mens hoort thuis in plan van de natuur = dier met het woord sluitsteen Eik Steen onder pratende baby praten-in-act(ualiteit)

24

25 De wereld een hiërarchische orde met de mens als sluitsteen

26