DISCUSSIENOTITIE VOOR DE COMMISSIE

Transcriptie

1 DISCUSSIENOTITIE VOOR DE COMMISSIE Onderwerp: Registratienummer: Op voorstel B&W d.d.: 31 maart 2015 Datum vergadering: 28 april 2015 Portefeuillehouder: Nicole Lemlijn Rol gemeenteraad: Discussienotitie mestbewerking in de derde herziening van het bestemmingsplan Buitengebied Kaderstellend Onderwerp in het kort Met de commissie opiniërend spreken over mestbewerking in relatie tot de bepalingen van de Verordening ruimte 2014 en verwerking daarvan in de derde herziening van het bestemmingsplan buitengebied. Het is wenselijk dat de commissie bij onderstaande punten richting geeft: 1. Beslissingsbevoegdheid gemeenteraad of college; 2. Mestbewerking in het stedelijke gebied en/of in primair agrarisch gebied; Bestuurlijk overleg met provincie in verband met voorwaarden gemengd landelijk gebied; 3. Maximale verwerkingscapaciteit vastleggen. Samenvatting In de Verordening ruimte 2014 van de provincie zijn bepalingen over mestverwerking opgenomen, die verplicht verwerkt moeten worden in gemeentelijke bestemmingsplannen. Daarnaast heeft uw raad aanvullend nog de bevoegdheid om meer beperkende bepalingen op te nemen. In deze notitie worden een voorzet gegeven voor mogelijke denkrichtingen. Genodigden N.v.t. Bijlagen --

2 Deurne, 31 maart 2015 Nr. 39 / AAN DE COMMISSIE Ruimte en Economie 1. Inleiding De gemeenteraad heeft aangegeven visie te willen ontwikkelen over het onderwerp mestbewerking. Dit ten behoeve van de derde herziening van het bestemmingsplan Buitengebied. Om die reden ligt nu deze nota over mestbewerking voor. Deurne kent veel niet-grondgebonden veehouderijbedrijven met de daarbij behorende mestproductie. Als gevolg daarvan hebben we een morele verantwoordelijkheid om de verwerking van deze mest planologisch mogelijk te maken. Opgemerkt wordt dat in de Verordening ruimte 2014 (Vr2014) regels zijn vastgelegd voor mestbewerking en niet voor mestverwerking. De reden hiervoor staat in de toelichting: in de nationale regelgeving wordt gesproken over mestverwerking als de beleidsmatige doelstelling die bereikt moet worden. Met mestbewerking wordt de activiteit an sich bedoeld. In deze discussienota gaat het alleen over mestbewerking van mest van derden. De mest afkomstig van de eigen veehouderij, die op de eigen locatie bewerkt wordt, valt dus niet binnen het bereik van deze nota. Deze activiteiten zijn in de Tweede herziening van het bestemmingsplan al rechtstreeks toegestaan. 2. Motivering en achtergronden Wat is mestbewerking? In de Vr2014 is de volgende definitie hiervan opgenomen: de toepassing van basistechnieken of combinaties daarvan met als doel de aard, samenstelling of hoedanigheid van dierlijke mest te wijzigen, zoals droging, bezinking (co)vergisting, scheiding, hygiënisatie of indamping van mest. Dit betekent dat ook vormen van (co)vergisting van mest onder mestbewerking vallen. Door de manier waarop mestbewerking in de Vr 2014 opgenomen is, zijn er niet veel mogelijkheden voor een eigen beleid voor een gemeente. Een vast te stellen bestemmingsplan moet in elk geval voldoen aan de bepalingen uit de Vr2014. De Vr2014 geeft de maximumgrens aan, wat voor mestbewerking toegestaan mag worden in een bestemmingsplan. De vraag wordt dan of de gemeenteraad van Deurne meer beperkingen wil opleggen dan in de Vr2014 voorgeschreven zijn. Opgemerkt wordt nog dat voor mestbewerking rechtstreeks werkende regels in de Vr2014 zijn vastgelegd. Dit betekent dat die regels gelden boven het bestemmingsplan, zolang het bestemmingsplan niet in overeenstemming is met de Vr2014. Dit is voor de provincie het vangnet, gedurende de periode dat een bestemmingsplan niet is aangepast op grond van de Vr

3 Hoe luiden de regels over mestbewerking in de Verordening ruimte 2014? De regels voor en over mestbewerking zijn in de Vr2014 vastgelegd in de artikelen 4.7 (voor bestaand stedelijk gebied), 7.10 en 7.12 (voor gemengd landelijk gebied). Uitgangspunten van deze regels is dat zowel in bestaand stedelijk gebied als in gemengd landelijk gebied de vestiging van, de uitbreiding van en een toename van de bestaande bebouwingsoppervlakte van mestbewerking is uitgesloten. Slechts onder door de provincie genoemde voorwaarden kan aan mestbewerking meegewerkt worden. Dat kan alleen maar door daarvoor een nieuw bestemmingsplan vast te stellen. Dit heeft tot gevolg dat in elk voor Deurne vast te stellen bestemmingsplan verplicht een verbod tot mestbewerking moet worden opgenomen. In de toelichting kan vervolgens vastgelegd worden of hier een verbod voor nu en de toekomst beoogd wordt, of dat onder voorwaarden (= bestemmingsplanwijziging) toch medewerking verleend kan worden. Hier wordt bij keuze 2 verder op ingegaan. Wat is het onderscheid tussen dikke fractie en dunne fractie Uit een veehouderij kunnen 2 soorten mest komen: stapelbare mest en drijfmest. Stapelbare mest ontstaat onder andere in scharrelstallen en strooistallen. Stapelbare mest wordt verbrand of geëxporteerd. De mest waarvan in Deurne op dit moment bewerking plaatsvindt is voornamelijk drijfmest, deze is onbehandeld en vloeibaar. Als gevolg van bewerken (persen of centrifugeren) ontstaan uit deze drijfmest 2 producten, nl. dikke fractie en dunne fractie. De dunne fractie kan op verschillende manieren verder bewerkt worden, onder andere via omgekeerde osmose. De producten die dan ontstaan zijn mestconcentraat te gebruiken als vloeibare meststof en water. Afhankelijk van de concentratie aan zouten moet het water op het riool geloosd worden of mag het op oppervlaktewater. De dunne fractie mag ook onbewerkt worden uitgereden op het land. De dikke fractie die ontstaat kan de volgende bewerkingsstappen doorlopen: compostering, vergisting of pelletering. Ook kan deze dikke fractie direct als meststof worden gebruikt, door middel van uitrijden over het land. 2

4 Mest uit de veehouderij, in welk gebied mag die bewerkt worden op grond van de Verordening ruime 2014? Stapelbare mest (vast) Stedelijk gebied Drijfmest (vloeibaar) Gemengd landelijk gebied en stedelijk gebied Dikke fractie* Stedelijk gebied Dunne fractie Gemengd landelijk gebied en stedelijk gebied Concentraat Water *uitzondering: bewerking van dikke fractie in landelijk gebied indien nodig voor vergistings- of hygienisatiedoelen Bestaande mestbewerkingslokaties in Deurne: Naam Procedure van bewerking Type gebied in Vr2014 Kumac, Lupineweg 8a: drijfmest wordt bewerkt (mestscheiden) tot dikke fractie, water en concentraat (wordt in (glas)tuinbouw gebruikt als meststof). Gemengd landelijk gebied Biemans, Voltstraat 20 Aldenzee, Ampèrestraat 7 Biemans Halve Maanweg 40 Mesthygienisatie:een gesloten systeem, dat werkt via verhitting van de mest tot 70 graden; product wordt geëxporteerd naar onder andere Duitsland. bewerking van mest eigen locatie (drijfmest wordt gescheiden in dikke fractie en dunne fractie). Stedelijk gebied Gemengd landelijk gebied 3

5 Altijd een bestemmingsplanprocedure noodzakelijk voor mestbewerking Zowel in artikel 4.7 als in artikel 7.12 is het volgende vastgelegd de toelichting van het bestemmingsplan bevat een verantwoording dat een zorgvuldige dialoog is gevoerd, gericht op het betrekken van belangen van omwonenden bij de plantontwikkeling. Als gevolg van deze redactie is het niet mogelijk om nu een bestemmingsplan vast te stellen, waarmee met een omgevingsvergunning rechtstreeks medewerking verleend kan worden. Er moet áltijd eerst een bestemmingsplanprocedure gevolgd worden, omdat vereist is dat uit de toelichting van het bestemmingsplan de zorgvuldige dialoog blijkt. Een bestemmingsplanprocedure kan op 2 manieren: 1. via artikel 3.1 van de Wro: vaststelling door de gemeenteraad. Er komt dan een partiële herziening voor het betreffende perceel. 2. via artikel 3.6 van de Wro. Dat betekent dat in het nu vast te stellen plan een wijzigingsbevoegdheid wordt vastgelegd, op basis waarvan het college bevoegd is om een bestemming, binnen de in het plan te bepalen grenzen, te wijzigen. In beide situaties moet de uniforme openbare voorbereidingsprocedure gevolgd worden (ter inzage legging ontwerpplan, mogelijkheid voor iedereen om zienswijzen in te dienen, vaststelling van het plan, beroepsmogelijkheid). 1 e Keuze: wijziging bestemmingsplan bij raad of college: A. Wil de gemeenteraad de bevoegdheid aan zichzelf houden? Of B. Wil de gemeenteraad deze bevoegdheid overdragen aan het college van burgemeester en wethouders? Een kanttekening bij A is dat deze procedure langer duurt (circa 2 maanden omdat de gemeenteraad het plan moet vaststellen). Gelet op de maatschappelijk discussie over het onderwerp is het voorstel om de bevoegdheid in handen van de gemeenteraad te houden. 2 e Keuze: in stedelijk gebied en / of in gemengd landelijk gebied Locatie voor bewerking dikke fractie De provincie stelt in haar toelichting dat vanuit ruimtelijke optiek verwerking van stapelbare mest en van de dikke fractie in beginsel thuis hoort op een bedrijventerrein. In de Deurnese situatie zou dat industrieterrein de Kranenmortel moeten zijn. Gezien de nabijheid van de woonwijk Koolhof lijkt dit geen voor de hand liggende locatie. Voor de hand liggender lijkt het om ook de mestbewerking van dikke fractie, ook vanuit de vervoersbewegingen, te situeren in de nabijheid van de productie. Dat is in Deurne het primaire agrarische gebied (Primag, dit gebied wordt in de derde herziening vastgesteld en is een deel van het voormalige landbouwontwikkelingsgebied). De vraag is of de gemeenteraad wil vastleggen dat er geen bestemmingsplanherziening in gang gezet wordt als een verzoek komt, dat betrekking heeft op het stedelijk gebied. Uitgaande van voorstel/keuze 1 - dat de gemeenteraad de bevoegdheid aan zichzelf houdt- lijkt het niet noodzakelijk om deze beperkingen vast te leggen. Het niet bij voorbaat uitsluiten van mestbewerking in stedelijk gebied, houdt de mogelijkheid open dat meegewerkt kan worden aan een initiatief waarvoor voldoende draagvlak verkregen kan worden. 4

6 Voor het bestuurlijk economisch overleg de Peel is recent het MIRT-onderzoek Proeftuin Agro & Food aangeboden. Mestbewerking is in deze notitie een belangrijk thema. Om deze regio qua food economische sterk te positioneren, is reststromen en dus mestbewerking een onderwerp waarover keuzes gemaakt moeten worden. In die discussies worden omvang en zoekgebieden betrokken. Om die reden lijkt het nu, voor nu en de toekomst uitsluiten van gebieden, prematuur. Locatie voor bewerkging dunne fractie Op grond van de Vr2014 mag bewerking van de dunne fractie in stedelijk gebied en ook in gemengd landelijk gebied. Wat doen omliggende gemeenten voor wat betreft vestiging e.d. van mestbewerking? In de gemeente Asten is het voorstel om in het gemengd landelijk gebied de voorwaarden die de provincie stelt, over te nemen. Er komen naar alle waarschijnlijkheid geen extra gemeentelijke voorwaarden. Over het stedelijke gebied is geen expliciet besluit genomen. Echter, de ontwikkelruimte op het bedrijventerrein is in Asten zo klein, dat er waarschijnlijk geen mestbewerking zal komen op hun bedrijventerrein. In de gemeente Someren is men eveneens bezig met gedachtenvorming over mestbewerking en hoe dit vast te leggen in het bestemmingsplan. Het huidige idee is dat men mestverwerking wel in het voormalige LOG en in het voormalige verwevingsgebied wil toestaan, maar niet in het voormalige extensiveringsgebied natuur. Naar aanleiding van het vorenstaande wordt aan uw raad gevraagd of: A. mestbewerking in het stedelijk gebied te allen tijde uitgesloten moet worden? B. mestbewerking buiten het primag te allen tijde uitgesloten moet worden? C. de wethouder de opdracht krijgt om met de provincie te overleggen, om de voorwaarden waaronder mestbewerking in het gemengd landelijk gebied (Primag) mag plaatsvinden, te verruimen? 3 e Keuze: Totale omvang mestbewerking Voor gemengd landelijk gebied zijn in artikel 7. 12, lid 3 van de Vr2014 een heel aantal de voorwaarden opgenomen, waaraan mestbewerking moet voldoen. Deze voorwaarden moeten verplicht in het bestemmingsplan overgenomen worden. Een van die voorwaarden is dat er een noodzaak aanwezig is vanwege de wettelijke plicht tot mestverwerking van het mestoverschot in Noord-Brabant. De keuze die voorligt is of u als raad de extra voorwaarde wilt stellen dat de totale omvang van mestbewerkingscapaciteit niet groter mag zijn dan de omvang van het Deurnese mestoverschot op basis van de huidige veestapel. De gedachte hierachter is dat door deze voorwaarde te stellen beargumenteerd wordt dat er sprake is van een duurzame activiteit. Als de (totale) capaciteit groter is, dan kan daarmee de veestapel (makkelijker) in omvang toenemen wat tot een nieuwe draagvlakdiscussie leidt. In feite leggen we dan voor de schaal van Deurne vast hetgeen op provinciaal niveau is vastgelegd. Dit maakt het wel noodzakelijk dat we op het moment van het publiceren van het voorontwerpbestemmingsplan het mestoverschot van Deurne kennen. 5

7 Of een dergelijke bepaling uiteindelijk de rechterlijke toets zal doorstaan, is niet zeker. In een bestemmingsplan mogen alleen ruimtelijk en planologisch relevante afwegingen gemaakt worden (bv. aantal vervoersbewegingen, het wegennet etc.). Echter, gelet op het feit dat de provincie een vergelijkbare bepaling ten aanzien van het mestoverschot voor Noord-Brabant heeft opgenomen, lijkt het reëel en juridisch houdbaar om een vergelijkbare bepaling op te nemen. Gelet op de stringente voorwaarden uit de Vr2014, is er geen aanleiding om nog meer beperkendere gemeentelijke voorwaarden te verbinden. Omdat op grond van de VR2014 toch voor ieder initiatief een bestemmingsplanprocedure gevolgd moet worden, wordt voorgesteld om vooralsnog de initiatieven af te wachten en afhankelijk daarvan te bezien of het noodzakelijk is om op termijn beperkendere voorwaarden op te nemen in het bestemmingsplan. Aan uw raad wordt gevraagd of u in het bestemmingsplan wil vastleggen dat de maximale verwerkingscapaciteit van alle mestverwerkingsbedrijven in Deurne tezamen niet groter moet zijn dan het mestoverschot van de gemeente Deurne. 4. Verdere planning Commissie Ruimte en Economie: opiniërend op 28 april a.s. Commissie Ruimte en Economie: besluitvormend op 16 juni a.s. Gemeenteraad vaststelling 7 juli a.s. Na besluitvorming zal een en ander verwerkt worden in de derde herziening van het bestemmingsplan Buitengebied en voor zover van toepassing in bestemmingsplannen voor het stedelijke gebied. 5. Discussievragen 1. wilt u bij een concreet initiatief de bevoegdheid in handen van de gemeenteraad leggen? 2. A. wilt u mestbewerking in het stedelijk gebied te allen tijde uitsluiten? B. wilt u mestbewerking buiten het primag te allen tijde uitsluiten? C. Krijgt de wethouder de opdracht om met de provincie te overleggen, om met name de voorwaaarden waaronder mestbewerking in het gemengd landelijk gebied (Primag) mag plaatsvinden, te verruimen? 3. wilt u vastleggen dat de maximale verwerkingscapaciteit van alle mestverwerkingsbedrijven tezamen niet groter is dan het mestoverschot van de gemeente Deurne? Burgemeester en wethouders van Deurne, De secretaris, De burgemeester, G.J.C. Kusters H.J. Mak 6