Ziekenhuis Stilteruimte

Transcriptie

1 TEAM VYJR / PROJECT SELL IT / STILTERUIMTE / DESIGN DOCUMENT Ziekenhuis Stilteruimte Opdrachtgever: MMEK Team: Rik Geersing, Valérie Den Besten, Yassine Raddahi, Justus Sluijter Opdracht: Ontwerpen stilteruimte voor ziekenhuis Datum:

2 Inleiding Debriefing blz. 3 Specifieke werkzaamheden Aanbod blz. 3 Planmatige aanpak Taakverdeling blz. 5 Fasering blz. 5 Planning blz. 6 Opzet van doelgroeponderzoek blz. 7 Begroting van kosten blz. 8 2

3 Debriefing Van de opdrachtgever MMEK hebben wij de opdracht gekregen om een stilteruimte te ontwerpen die toepasbaar is op meerdere ziekenhuizen. Er ligt dus geen specifieke focus op één ziekenhuis. Er wordt hier een algemeen concept ontwikkeld. De opdrachtgever wilt dat wij de stilteruimte zo ontwerpen dat deze non-religieus is, maar er moet wel ruimte ruimte zijn voor diverse (religieuze) rituelen. Verder moeten er 6 mensen van verschillende leeftijden tegelijkertijd in kunnen verblijven, en ze moeten in deze kamer tot rust kunnen komen. Hierboven wordt een bovenaanzicht laten zien van het concept. 3

4 Ontwerpproces Ontwerpfase 1 Vanuit de debriefing van de opdrachtgever zijn we aan de slag gegaan met het ontwerpen van de kamer en met het opzetten van een algemeen concept. Gestileerde ruimte Kijkend naar wat voor projecten de opdrachtgever (MMEK) maakt en naar wat wij willen vormgeven voor de ruimte besloten we dat we een gestileerde ruimte wilden ontwerpen, waarin optimaal gebruik wordt gemaakt van de gegeven ruimte (6 bij 7 meter). Ronde vormen We hebben een aantal stilteruimtes in ziekenhuizen (in Utrecht) bezocht waaronder de ziekenhuizen: Diaconessenhuis, Wilhelmina Kinderziekenhuis en Universitair Medisch Centrum Utrecht. In deze stiltekamers lag de nadruk erg op religie. Verder vonden we deze ruimtes geen fijne plek om tot rust te komen, omdat we onszelf er niet welkom voelden. Wat we wel goed vonden aan alle ruimtes, en wat wij ook mee hebben genomen in onze concepten, zijn de ronde afwerkingen in de hoeken. Dit zorgt voor rust en flow in de ruimte. Hierboven worden bestaande concepten weergeven die wij erg goed vinden werken. Kleur en vorm is hier een erg belangrijk onderdeel van. 4

5 Kleur In het vooronderzoek bleek dat kleur een grote invloed heeft op de emoties van een persoon. Veel van deze emoties bij bepaalde kleuren staan vast, toch hebben we ook aan de gebruiker gevraagd (met behulp van een vragenlijst) wat hen rust gaf in kleuren. Met bepaalde kleuren (en combinaties van) willen willen wij rust triggeren bij de gebruiker. Dit zijn een paar van de eerste concepten van de kamer. Natuurlijke kleuren en verschillende mogelijkheden om tot rust te komen zijn hier erg belangrijk. In sommige concepten is er de mogelijkheid om te liggen. Dit is later geschrapt om de toegankelijkheid te vergroten. Licht en donker De belichting van de ruimte is heel erg belangrijk. Mensen kunnen bijvoorbeeld rustig worden van gedimd licht, maar er kan ook behoefte zijn aan helderder licht om bijvoorbeeld bij te kunnen lezen. Wij willen de bezoekers van de kamer de mogelijkheid geven om van beide soorten licht te genieten, en we moeten zorgen voor voldoende licht overdag en s nachts. Het centrale punt kan ook een belangrijke lichtbron zijn. Hierboven wordt een nacht/dag cyclus weergeven en het daarbij horende licht. Dit is tevens de vormgeving die wij uiteindelijk hebben gekozen voor het concept. 5

6 Centraal punt / afleiding In de stilteruimte willen wij de gebruiker ook een kleine afleiding geven door middel van visuele beelden. Dit kan een animatie zijn of een combinatie van verschillende kleuren licht. In de afbeelding hieronder ziet u de concepten die wij hebben wij hebben gemaakt, met daarin een centraal afleidingspunt. Hierbij maken wij gebruik van subtiele sfeerverlichting en aquaria. Tussentijdse pitch Hieronder is het resultaat te zien van wat wij hebben gepresenteerd aan de opdrachtgever met de tussentijdse pitch. Belangrijke dingen zoals natuurlijke (rustgevende) kleuren, ronde hoeken en een centraal afleidingspunt, hebben wij meegenomen in het design. Een belangrijke aanpassing aan vorige concepten is de aparte ruimte voor mensen die bijvoorbeeld willen bidden. We hebben deze extra ruimte toegevoegd omdat wij het toch erg belangrijk vinden dat mensen een vrije ruimte hebben om dingen voor zichzelf te doen. De flow van de kamer is ook erg belangrijk in dit ontwerp. Het zorgt voor een bepaalde natuurlijke rust en geeft een veilig gevoel. Daarnaast versterkt het centrale punt (het aquarium) dit gevoel in de kamer, omdat deze omheind is met ronde muren. Naast het centrale punt dat voor afleiding zorgt hebben wij ook een wand die het zitgedeelte scheidt van het bid gedeelte. Met deze wand worden kleine figuren op de grond geprojecteerd door middel van licht (overdag afkomstig uit het grote raam, en s nachts afkomstig van lampen). 6

7 Ontwerpfase 2 Aan de hand van ons onderzoek (zie de samenvatting onderaan dit document) hebben wij een aantal aanpassingen gemaakt aan de vormgeving van de kamer. Na de tussentijdse presentatie hebben wij feedback gehad op ons concept. De opdrachtgever gaf aan dat wij een goed concept hadden, waarbij we eigenlijk niks hoefde te veranderen. Er zullen nog kleine aanpassing gemaakt worden aan het ontwerp van de kamer aan de hand van ons onderzoek. Aanpassingen Bidruimte Uit het onderzoek bleek dat een groot deel van de ondervraagden niet gelovig is (of niet wil bidden). Hierom hebben wij besloten dat het zonde van de ruimte is om de ruimte specifiek in te richten voor het uitvoeren van religieuze rituelen. We willen evengoed wel de mogelijkheid geven om te mediteren en te bidden dus er zullen matjes aanwezig zijn. Daarnaast willen wij de ruimte voorzien van zitzakken die te verplaatsen zijn, zodat de ruimte altijd benut kan worden. 7

8 Tussenwand De tussenwand die de bidruimte en zitruimte scheidt was voorzien van een bepaald patroon waar licht doorheen kan schijnen. Dit zorgde voor bewegende figuurtjes op de grond en muren. In het onderzoek zijn de meningen verdeeld over of dit soort impulsen/afleiding prettig is. Aangezien we al een punt van afleiding hebben (het aquarium in de zitkamer) willen we de kamer niet te druk maken met impulsen. Daarom hebben we besloten om dit element niet mee te nemen in het concept. Stopcontacten Uit het onderzoek blijkt dat er sterke vraag is naar oplaadpunten voor tablets en telefoons in de ruimte. Ruim 60% van de ondervraagden heeft behoefte aan een stopcontact, en aangezien er 6 mensen moeten kunnen verblijven in de kamer, plaatsen we 4 stopcontacten in de kamer. De bidruimte willen we echter leeg houden. Bevestigd door onderzoek Centraal punt Zoals al eerder beschreven, is de voorkeur voor afleiding/impulsen in de stilteruimte gemengd. Toch willen wij de ruimte voorzien van een punt in het midden met minimale impulsen, die tevens ook niet te snel gaan. Uit het onderzoek blijkt dat veel van de mensen de ruimte maar kort willen bezoeken. Het centrale punt kan dan voor een kort rustmoment zorgen, waarbij de gebruiker het hoofd leeg kan maken. Wij hebben gekozen voor het gebruik maken van een aquarium als afleiding punt. Dit versterkt het kleurenpalet dat we hebben gebruikt voor de kamer en de natuurlijke sfeer die aanwezig is in de ruimte (in combinatie met kleur en grondige). Daarnaast draagt het langzame bewegen van de vissen bij aan de rust in de kamer. Door geluidsdicht materiaal te gebruiken rond de uitrusting van het aquarium is het aquarium geluidloos en niet storend. 8

9 Afzonderen Veel mensen gaven aan dat ze het liefst afgezonderd zaten om tot rust te komen. Door ei-vormige stoelen die in de muur zijn geplaatst te gebruiken, hebben bezoekers toch een eigen soort privéruimte, zonder dat er veel ruimte wordt gebruikt in de kamer. Belichting In het onderzoek gaven veel mensen aan dat ze gedimd licht fijn vinden wanneer ze tot rust willen komen. Dit willen we dan ook door blijven voeren in de vormgeving. Het is afhankelijk van de ruimte of je toegang hebt voor natuurlijk licht (bijvoorbeeld een raam). In de avond willen wij in ieder geval gebruik maken van gedimd licht en overdag van instelbare geblindeerde ramen. Om alsnog de mogelijkheid te geven om te lezen, gaan we de muur stoelen voorzien van aparte nacht verlichting. Kleur In het onderzoek hebben we een aantal vragen gesteld wat betreft het kleurenpalet van de kamer. Uit verder onderzoek blijkt echter dat de psychologische werking van verschillende kleuren vooral onbewust is en over het algemeen vast staat. Onze keuze voor natuurlijke kleuren zoals blauw en groen kwam echter grotendeels overeen met de antwoorden van de deelnemers van de vragenlijst. Daarnaast is ook wetenschappelijk vastgelegd dat een lichte kleur groen zorgt voor het behouden van rust. 9

10 Eind Concept Concept Om deze manier van een ruimte vormgeven te kunnen toepassen op verschillende ruimtes, hebben we een algemeen concept ontwikkeld. Met een aantal regels waar de kamer aan moet voldoen, om de optimale rust in een kamer te kunnen bereiken. Hieronder is een lijst te zien met de belangrijkste elementen van de kamer. 1. Afgeronde hoeken voor een flow in de kamer. In combinatie met slim gebruik maken van de ruimte kan je deze hoeken gebruiken voor extra zitplekken in de muur. 2. Centraal afleidings punt (aquarium) voor de zitplek. 3. Natuurlijke kleuren, waaronder: licht blauw, en mos groen. 4. Mediteer/bidruimte met mogelijkheid voor meer zitplekken (zitzakken). (OPTIONEEL) 10

11 Prototypes VR experience Om idee te geven hoe het zou zijn om echt in de ruimte aanwezig te zijn hebben we een prototype gebouwd in Unity van de kamer. Hierin zijn de basiselementen en de indeling te zien van de kamer. Paper Prototype Naast de VR experience hebben we ook een tastbaar paper prototype gebouwd, waarbij in een oogopslag de hele kamer te bekijken is met het daarvoor bestemde kleurenpalet. Renders Om op een realistische manier de kamer te weergeven hebben wij een aantal afbeeldingen gemaakt die de ruimte in zijn ruimtelijkheid laat zien, met realistisch belichting en materialen. Uitgewerkte renders zijn ook te zien in de presentatie. 11

12 Onderzoek Onderzoeksdoel Voor het project Sell It hebben wij van de opdrachtgever MMEK de opdracht gekregen om een stilteruimte te maken voor een (kinder) ziekenhuis. Het is erg belangrijk voor ons dat de gebruikers (patiënten, bezoekers, kinderen en personeel) tot rust kunnen komen in deze ruimte. Met deze vragenlijst willen wij te weten komen waar de verschillende typen gebruikers (patiënt, bezoeker, werknemer, geslacht, frequentie van bezoek, enz), behoefte aan hebben in een stilteruimte, waardoor wij een fijne plek kunnen creëren voor deze gebruikers. Een plek waar iedereen tot rust kan komen. Dataverzameling In het begin van de vragenlijst vragen we de doelgroep een aantal algemene vragen om meer over de doelgroep te weten te komen, zodat we deze mensen ook kunnen clusteren voor de analyse. Hierop volgen vragen over: licht, kleur, afleiding en over hoe de gebruiker graag in een ruimte zit met andere mensen, De vragenlijst wordt afgenomen met Google formulieren. De vragenlijst wordt verspreid door middel van Facebook en wordt persoonlijk afgenomen door bij mensen langs te gaan. Aangezien we een beperkt aantal mensen konden vinden voor de vragenlijst en omdat we niet bij juiste doelgroep de vragenlijst konden afnemen zullen we de data filteren op relevantie en bruikbaarheid. Wij kijken vooral naar data die we kunnen gebruiken voor de vormgeving van de kamer, en de eventuele indeling. Uit later onderzoek blijkt dat emoties bij bepaalde kleuren al van te voren vast is gesteld, hierdoor hebben we deze vragen niet meegenomen in de analyse. We hebben geprobeerd om de vragenlijst af te nemen in het ziekenhuis, maar in overleg met een aantal ziekenhuizen was deze mogelijkheid er niet. We hebben wel 36 andere kandidaten kunnen vinden om de vragenlijst in te vullen. Echter bestaat deze groep voor het grootste deel uit studenten en daarom nemen wij de leeftijds categorie niet mee in de analyse. Uit later onderzoek bleek dat we de kleurbepaling beter niet kunnen laten afhangen van de gebruiker aangezien dit een onbewust psychologisch proces is. Daarom hebben we ervoor gekozen om de vragen over kleur weg te laten uit de analyse. 12

13 Analyse In deze analyse hebben we de modus berekend van de doelgroep met de belangrijkste belangrijke vragen, 1. In een stilteruimte zoek ik een plek of mij af te zonderen. 2. In een stilteruimte zoek ik afleiding. 3. In een stilteruimte zit ik graag naast anderen. 4. In een stilteruimte wil ik afgezonderd kunnen zitten. 5. Ik heb goede verlichting nodig om tot rust te komen. 6. Ik vind het fijn als het een beetje donker is als ik tot rust wil komen. 7. Ik wil graag de mogelijkheid om mijn telefoon of tablet te kunnen opladen in deze ruimte. Geslacht /6 7 Man Neutraal/ On/ On/Neutraal Neutraal/ Vrouw Neutraal on Neutraal/ De wensen van man en vrouw verschillende nauwelijks. De optie om bijvoorbeeld de ruimte op te delen in een aparte ruimte voor mannen en vrouwen is niet echt nodig. Rol /6 7 Bezoeker On Neutraal/ Patient Neutraal Neutraal on Neutraal Ook in deze tabel komen de antwoorden grotendeels overeen. Echter is er wel een klein verschil in vraag 1 en 2. Hieruit blijkt dat de patiënt minder afzondering en afleiding zoekt dan de bezoeker. Bezoekt aan ziekenhuis /6 7 Nooit On Neutraal/ 13

14 Een of twee keer per jaar Zeker een paar keer per week Neutraal Neutraal/ Neutraal Neutraal/ Neutraal De voorkeur om naast iemand te zitten lijkt sterk te verschillen tussen de verschillende gebruikers. Daarnaast is de behoefte aan afzondering erg groot bij de groep die vaak het ziekenhuis bezoekt. Geloof Atheïsme Christend om Agnosticis me alternatief paganism e niet gelovig 1 Neutraal / Neutraal / Neutraal / Neutraal 2 On / on On / on on Neutraal 3 / on On / on On / on on on on 4 Neutraal / / Neutraal / 5/6 Neutraal - / -On Neutraal/ Neutraal - on / - on / / Neutraal/ 7 Neutraal / on De antwoorden zijn erg verdeeld in de tabel hierboven. De grootste verschillen blijken te zitten in de afleiding en lichtintensiteit. De gebruikers hebben verschillende manieren om tot rust te komen, en dit moeten we dus ook meenemen in het ontwerp van de kamer. Een 14

15 belangrijk aspect van het concept van de kamer is dat je je kan afsluiten, en dit kan door middel van de zitplekken in de muur en afgebakende bidruimte. Geen enkel persoon heeft aangegeven dat hij/zij wilt bidden in de stilteruimte, terwijl 8 mensen aan gaven dat ze een bepaalde geloofsovertuiging hadden. Veel mensen ( 66,7 %) willen graag de mogelijkheid hebben om hun mobiel op te laden in de ruimte. Er is dus een grote vraag naar stopcontacten in de ruimte. 16,6 % gaf echter aan dit liever niet te willen in de ruimte. 15

16 Samenvatting Uit het onderzoek dat we hebben gedaan is gebleken dat er niet een hele grote vraag is naar een bidruimte, dus we zullen er voor zorgen dat er een extra ruimte in de kamer is die op een alternatieve wijze gebruikt kan worden. Door er zitzakken en matjes (om te op mediteren of te bidden) neer te leggen voor de mensen die er wel behoefte aan hebben, is de kamer ook makkelijk te gebruiken voor andere doeleinden. Matjes en zitzakken zijn immers makkelijk te verplaatsen. De hoeveelheid afleiding die de gebruiker wilt ontvangen in de stilteruimte verschilt erg binnen de doelgroep. We hebben daarom ook besloten om een groot afleidings punt (de glazen wand met verschillende kleuren licht) te schrappen uit het concept. Hierdoor sluiten we niet een grote groep buiten het concept. Veel mensen ( 66,7 %) willen graag de mogelijkheid hebben om hun mobiel op te laden in de ruimte. Er zal daarom ook sterk de voorkeur zijn om gebruik te maken van deze apparaten in de ruimte. We willen daarom een paar plekken voorzien van stopcontacten. Omdat het storend kan zijn dat andere mensen gebruik maken van deze apparaten willen wij de bidruimte niet voorzien van stopcontacten. Zie bladzijde 7 t/m 9 voor uitgebreide uitleg van aanpassingen. Het is wel belangrijk om te ons realiseren dat we niet mensen uit het ziekenhuis hebben kunnen vragen om de vragenlijst in te vullen. Daardoor zijn veel vragen en interpretaties niet bruikbaar in het aanpassen van het design. Bijvoorbeeld hebben er alleen jonge mensen ( jaar ) de vragenlijst ingevuld, wat niet een heel realistisch beeld geeft van de situatie. Daarom moeten de resultaten met een korreltje zout gebruikt worden. Link naar de vragenlijst: Alo2oudm8Fapg/viewform We hebben een link gebruikt omdat de vragenlijst andere heel veel ruimte in beslag neemt. 16

17 17