Hoofdstuk II Verticale en Horizontale analyse

Transcriptie

1 Hoofdstuk II Verticale en Horizontale analyse De compenserende bedragen en exploitatiesubsidies (740) maken deel uit van de Andere bedrijfsopbrengsten (74) en worden in de toelichting gedetailleerd. We verwijderen ze uit de bedrijfsopbrengsten, omdat dit inkomsten zijn die niet door de onderneming door eigen activiteiten op de markt verkregen zijn, maar door de overheid zijn toegekend ter ondersteuning van de werking van het bedrijf. Ze zijn dus eerder een vermindering van de bedrijfskosten en worden er van afgetrokken. De berekening van de tijdsindex is niet altijd mogelijk, namelijk wanneer de post in het gebruikte basisjaar 0 is. Ook kan de tijdsindex een vertekend beeld van de werkelijke evolutie van cijfers geven. Dit doet zich voornamelijk voor wanneer men met negatieve getallen te maken krijgt. Voorbeeld : Boekjaar Basisjaar Bedrijfsresultaat 1 000, ,00 Tijdsindex voor het bedrijfsresultaat: 1 000,00 * 100 = -200 % -500,00 Deze uitkomst suggereert dat het bedrijfsresultaat met 300 % gedaald is, terwijl het in realiteit gestegen is. Verder is ook enige voorzichtigheid geboden bij het gebruik en de interpretatie van tijdsindexen. Kleine procentuele wijzigingen worden vaak als niet of minder relevant aanzien, grote als zeer relevant, wat niet altijd strookt met de realiteit. In het voorbeeld van Duvel-Moortgat zouden we zo de stijging van de voorraden en bestellingen in uitvoering met 55 % makkelijk als veel belangrijker kunnen interpreteren als de stijging van slechts 5,53 % van de volgende post, vorderingen op minder dan 1 jaar. Toch stijgen de investeringen in voorraden slechts met EUR terwijl het geld dat vastligt in vorderingen op korte termijn sterker stijgt ( EUR) Uitgeverij De Boeck,

2 Hoofdstuk III Kasstroomanalyse Uitgestelde belastingen ontstaan wanneer bij de verkoop van vaste activa de meerwaarde niet in het boekjaar van realisatie wordt belast, maar gespreid over toekomstige jaren, in functie van de herinvesteringen van de verkoopopbrengst in nieuwe afschrijfbare activa. Hieronder motiveren wij waarom de posten opgenomen in onze tabel geen kasuitgave of geen kasopbrengst genereren en dus moeten opgeteld of afgetrokken worden bij de winst (verlies) van het boekjaar na belasting en vóór kosten van de schulden om in een latere fase de Kasstroom uit bedrijfsactiviteiten te kunnen berekenen: afschrijvingen: hebben tot doel de aanschaffingswaarde van de oprichtingskosten, de immateriële en de materiële vaste activa te spreiden over hun nuttigheidsduur (K.B , Art 45). Bij het boeken van afschrijvingen is er dus geen sprake van een kasuitgave en bij het terugnemen van afschrijvingen is er evenmin sprake van een kasontvangst; waardeverminderingen: zijn correcties op de aanschaffingswaarde van de actiefbestanddelen die geboekt moeten worden om rekening te houden met al dan niet als definitief aan te merken ontwaardingen bij het afsluiten van het boekjaar (K.B , Art.45). De waardeverminderingen moeten worden teruggenomen in de mate waarin ze op het einde van het boekjaar hoger zijn dan wat vereist is volgens een actuele beoordeling (K.B , Art.49); voorzieningen voor risico s en kosten: beogen naar hun aard duidelijk omschreven verliezen of kosten te dekken die op de balansdatum waarschijnlijk of zeker zijn, maar waarvan het bedrag niet vaststaat (K.B , Art.50). Ze moeten worden teruggenomen in die mate waarin ze op het einde van het boekjaar hoger zijn dan wat vereist is volgens een actuele beoordeling (K.B , Art.55); kapitaalsubsidies: zijn verminderingen van de rubriek Kapitaalsubsidies van het passief van de balans die in functie van de afschrijvingen op de activa waarvoor ze zijn verkregen in resultaat moeten worden genomen in de rubriek Andere financiële opbrengsten ; minderwaarden bij de realisatie van vaste activa: zijn verliezen die worden geleden bij verkoop van vaste activa tegen een verkoopprijs lager dan hun boekwaarde. Minderwaarden kunnen ook uitgevoerd worden bij de realisatie van handelsvorderingen (rubriek Andere bedrijfskosten ), geldbeleggingen en liquide middelen (rubriek Andere financiële kosten ). In principe zouden ook die hier gecorrigeerd moeten worden, maar de toelichting geeft hierover geen informatie. (3) Wil men een benaderend idee hebben van de operationele kasstromen die uit de resultatenrekening blijken, dan zou men de winst of het verlies van het boekjaar (9 904) kunnen verhogen met deze post afschrijvingen en waardeverminderingen of oprichtingskosten, immateriële en materiële vaste activa (630). In de populaire literatuur zal men cashflow trouwens vaak omschrijven als winst + afschrijvingen. (4) Uitgeverij De Boeck,

3 Een klein cijfervoorbeeldje. Onderneming X bezit aan het begin van het boekjaar geen terreinen en gebouwen. Het beginsaldo van de betrokken balansrubriek is dus 0. Ze koopt in de loop van het boekjaar een gebouw voor een bedrag van EUR. De waarde van het gebouw zelf bedraagt EUR en zal over 20 jaar worden afgeschreven (4 000 EUR per jaar). De waarde van de grond bedraagt EUR. Diewordt niet afgeschreven, maar op basis van een expertenverslag wel geherwaardeerd met EUR. Eindsaldi van de rubriek terreinen en gebouwen voor het huidige boekjaar: EUR = Berekening van het investeringsbedrag op basis van de jaarrekeninginformatie: Investeringen in materiële vaste activa Mutatie boekwaarde -D Geboekte meerwaarde Geboekte afschrijvingen Terugneming overtollige afschrijvingen Uitgeverij De Boeck,

4 Hoofdstuk IV Werkkapitaalanalyse Omwille van de gelijkheid tussen activa en passiva kan het NWK ook als volgt berekend worden: Permanent vermogen Vaste activa Netto-werkkapitaal Deze berekening is minder een weergave van de liquiditeitspositie van de onderneming, maar belicht meer het aspect van een gezonde, stabiele financieringsstructuur. De vaste activa, die niet bedoeld zijn om ten gelde te worden gemaakt op korte termijn, zouden ook met financieringsbronnen die op lange termijn beschikbaar zijn gefinancierd moeten worden. Uit onze berekeningen blijkt dat dit voor de onderneming ruimschoots het geval is. Voor ondernemingen die geen bijzonder sterke groei kennen wordt gewoonlijk gewerkt met de eindwaarden van voorraden, handelsvorderingen en handelsschulden bij de berekening van deze ratio s. Uitgeverij De Boeck,

5 Hoofdstuk V Kapitaalstructuuranalyse Winst (verlies) van het boekjaar vóór belasting en vóór kosten van de schulden: Dit winstbegrip wordt als dusdanig niet weergegeven in de resultatenrekening. Het wordt echter veel gebruikt in het kader van de financiële analyse. Het is de winst of het verlies gerealiseerd door het inzetten van alle activa, zowel operationeel als financieel, gedurende één boekjaar. Als we dit resultaat als een procent van alle activa uitdrukken, krijgen we dus het rendement van de totale activa, of in het algemeen van het totaal ingezette vermogen (rendabiliteitsmaatstaf). Dat betekent ook dat dit de winst of het verlies is waaruit vervolgens alle passiva vergoed zullen moeten worden. In eerste instantie wordt het vreemd vermogen vergoed: de intrestlasten of kosten van schulden. Berekend in verhouding tot dit vreemd vermogen geeft dit de gemiddelde kostprijs in procenten van het vreemd vermogen). Als er vervolgens nog winst over is (winst van het boekjaar vóór belastingen) zal de onderneming belastingen moeten betalen. Dit kan gezien worden als het vergoeden van de overheid voor het ondersteunen van de onderneming via activiteiten als het ter beschikking stellen van infrastructuur (wegen, nutsvoorzieningen ), veiligheid, opleiden van toekomstige werknemers enzovoort. Als dusdanig is de overheid dus ook een vermogensverschaffer, al is dat niet zichtbaar in de balans van de onderneming. Het resultaat na belastingen vormt de vergoeding van de eigen vermogenverschaffers. In de mate dat dit resultaat positief is, wordt een vermogensgroei gerealiseerd. Is er verlies, dan is het rendement voor de aandeelhouders negatief. Het vermogen dat zij ter beschikking van de onderneming stelden, wordt dan gedeeltelijk aangetast. Als winst (verlies) voortkomend uit het inzetten van de alle activa in de loop van het boekjaar is dit winstbegrip het vertrekpunt voor de berekening van kasstroom uit ondernemingsactiviteiten in het kader van de cashflowberekeningen. In het kader van de solvabiliteit wordt deze kasstroom gebruikt om de schuldaflossingscapaciteit te berekenen. Verder wordt de winst (verlies) van het boekjaar vóór belastingen en vóór kosten van schulden gebruikt bij de berekening van de renteaflossingscapaciteit, de graad van financiële hefboom en de berekening van de financiële hefboomfactor. Uitgeverij De Boeck,

6 Hoofdstuk VI Rentabiliteitsanalyse De bedrijfswinst of het bedrijfsverlies zoals in de resultatenrekening onder code 9901 gerapporteerd zou in principe nog moeten worden vermeerderd met de kapitaalsubsidies afgeboekt naar resultaat (code 9125 van de toelichting). Kapitaalsubsidies zijn van de overheid verkregen financieringsmiddelen naar aanleiding van een investeringsproject. De onderneming kan door middel van deze subsidies de kostprijs voor een investering drukken. Zij worden gerapporteerd onder het eigen vermogen. Naarmate de onderneming de gesubsidieerde vaste activa afschrijft, zullen ook de kapitaalsubsidies als een opbrengst naar resultaat afgeboekt worden. Waar afschrijvingen echter een bedrijfskost vormen, zijn naar resultaat afgeboekte kapitaalsubsidies boekhoudkundig geen korting ten opzichte van deze kosten, maar worden ze als een financiële opbrengst geboekt. Om bedrijfseconomisch een correcter beeld te creëren zal men bij de financiële analyse deze kapitaalsubsidies in resultaat vaak toevoegen aan het bedrijfsresultaat. In de berekening van de nettoverkoopmarge zoals voorgesteld door de balanscentrale van de NBB wordt met deze correctie rekening gehouden. Dat is wel in de veronderstelling dat de vaste kosten, zoals personeelskosten, en afschrijvingen, stabiel blijven. Deze veronderstelling blijft slechts geldig binnen bepaalde grenzen van bedrijfsactiviteit. Bij stijgende verkopen zullen bijvoorbeeld op een gegeven moment capaciteitsproblemen ontstaan, waardoor nieuwe investeringen noodzakelijk worden en de afschrijvingskosten toch zullen stijgen. Ook personeelskosten, energieverbruik zullen in zekere mate mee stijgen als de bedrijfsdrukte omhoog gaat. Uitgeverij De Boeck,