377. Uitvoering van de opdracht.

Transcriptie

1 INLEIDING De toepasbare uitvoeringsregels 377. Uitvoering van de opdracht. De sluiting van de opdracht behelst het aangaan van de juridische verbintenis (contractsluiting), na de budgettaire vastlegging (koppeling krediet aan een contractuele verbintenis) (997) en na het aflopen van de wachttermijn (998), voor zover er een wachttermijn dient gerespecteerd te worden. Het contract wordt rechtsgeldig gevormd op het moment dat de kennisgevingsbrief in ontvangst wordt genomen door de opdrachtnemer, in toepassing van artikel 102 van het KB Plaatsing. Bij een onderhandelingsprocedure kan het contract op een identieke wijze tot stand komen of kan er daadwerkelijk een ondertekening van een overeenkomst door de partijen plaatsvinden. Onderhandelingsprocedures zonder bekendmaking kunnen rechtsgeldig worden afgesloten o.b.v. geldende handelsgebruiken. Wat de onderhandelingsprocedures zonder bekendmaking betreffen welke de drempel van euro excl. BTW (999) niet overschrijden, volstaat het te werken via aanvaarde factuur (1000) (1001). Eens de opdracht werd gesloten (1002) dienen de partijen de vastgelegde rechten en plichten te respecteren en de opdracht uit te voeren conform de gemaakte afspraken. (997) Zie supra, nr (998) Zie supra, nr (999) Wat de uitgaven op aanvaarde factuur (< euro excl. BTW art. 105, 1, 4 van het KB Plaatsing ) betreffen dient te worden opgemerkt dat op federaal vlak deze uitgaven nog voorafgaand (aan de verzending van de aanvaarding van de offerte) dienen vastgelegd te worden, dit via voorlegging en goedkeuring door de controleur der vastleggingen (vanaf euro excl. BTW) in uitvoering van het koninklijk besluit van 31 mei 1966 (BS ) houdende regeling van de controle op de vastlegging van de uitgaven in de diensten van algemeen bestuur van de Staat zoals laatst gewijzigd door het art. 28 van het koninklijk besluit van 13 juli In toepassing van art. 7 van het besluit van de Vlaamse Regering van 14 oktober 2011 betreffende de boekhoudregels en de aanrekeningsregels die van toepassing zijn op de Vlaamse ministeries [en de diensten met afzonderlijk beheer en betreffende de controle op de vastleggingskredieten, dienen overheidsopdrachten gesloten o.b.v. een aanvaarde factuur niet voorafgaand te worden voorgelegd aan de controleur der vastleggingen, maar worden deze door de entiteit zelf vastgelegd via de procedure vereffenaar kort. (1000) Zie supra, nr (1001) Deze onderscheiden hypothesen zijn hernomen in art. 110 van het KB Plaatsing. (1002) Zie supra, nr

2 464 de uitvoering van de overheidsopdrachten De uitvoering van een overheidsopdracht van werken (1003), dient aan te vangen tussen de 15 en de 60 kalenderdagen (of 30 en 75) (1004), in functie van de omvang van de werken. Bij leveringen of diensten vangt de uitvoering in principe aan de dag volgend op de sluiting van de opdracht behoudens indien contractueel iets anders werd voorzien. De hiervoor vermelde verplichtingen worden hernomen in de wetgeving overheidsopdrachten waarbij het gemeenrecht van suppletieve aard is (het suppletieve slaat hierbij op de hiaten welke niet door de overheidsopdrachtenwetgeving zou geregeld zijn, en terugkoppelen naar het burgerlijk wetboek). Deze supplementaire regels worden meestal hernomen in het lastenboek/bestek of in de andere opdrachtdocumenten (plannen, offertes, ). De overheidsopdrachtenwetgeving voorziet niet in een definitie van wat nu juist onder bestek dient verstaan te worden, behoudens dan het gegeven dat dit bestek één van de opdrachtdocumenten is zoals gedefinieerd in de wetgeving, en er ook meermaals in wordt vermeld (1005). Het bestek dient dus beschouwd te worden in zijn algemeen aanvaarde betekenis van een geheel van regels (opgelegd door de bouwheer/ aanbestedende overheid), opgesteld conform de wettelijke en reglementaire bepalingen met als doel de contractuele rechten en plichten van alle partijen bij de uitvoering van de overheidsopdracht vast te leggen Algemene Uitvoeringsregels Overheidsopdrachten (AUR). De regels welke van toepassing zijn op de uitvoering van de overheidsopdrachten worden hernomen in het koninklijk besluit van 14 januari 2013 (1006) tot bepaling van de algemene uitvoeringsregels van de overheidsopdrachten en van de concessies voor openbare werken (KB Uitvoering ). Buiten de klassieke overheidsopdrachten welke geplaatst worden o.b.v. het KB Plaatsing, is dit uitvoeringsbesluit ook van toepassing op de overheidsopdrachten in de sectoren water, energie, transport en post, geplaatst volgens het KB Speciale sectoren van 16 juli 2012 en de overheidsopdrachten inzake defensie en veiligheid, geplaatst via het KB Defensie en Veiligheid van 23 januari (1003) Zie infra, nr (1004) Zie infra, nr (1005) Zie supra, nr (1006) BS 14 februari 2013.

3 de toepasbare uitvoeringsregels 465 Het KB Uitvoering is in voege getreden op 1 juli Op die datum werd het koninklijk besluit van 26 september 1996 tot bepaling van de algemene uitvoeringsregels van de overheidsopdrachten en van de concessies voor openbare werken opgeheven. Evenwel blijft dit besluit wel nog van toepassing op alle overheidsopdrachten welke voorafgaand aan de datum van 1 juli 2013 werden opgestart (verzending publicatie of verzending bestek). Het KB Uitvoering werd sedert haar in voege treden reeds tweemaal gewijzigd, een eerste maal met het reparatiebesluit van 7 februari 2014, en een tweede maal met het wijzigingsbesluit van 22 mei 2014 (1007). Het nieuwe KB Uitvoering is onderverdeeld in hoofdstukken waarbij na een eerste hoofdstuk met algemene bepalingen, een tweede hoofdstuk de gemeenschappelijke bepalingen inzake de opdrachten van werken, leveringen en diensten herneemt (art. 10 tot 73), de volgende hoofdstukken achtereenvolgens de specifieke bepalingen aangaande de opdrachten voor werken (art. 74 tot 103), aangaande de concessies voor openbare werken (art. 104 tot 114), omtrent de opdrachten voor leveringen (art. 115 tot 144) en inzake de opdrachten voor diensten (art. 145 tot 162). Er zijn ook een aantal bepalingen van toepassing op de uitvoering van overheidsopdrachten welke niet hernomen zijn in het KB Uitvoering, maar in de onderscheiden KB s Plaatsing (koninklijk besluit van 15 juli 2011 wat betreft de klassieke sectoren, 23 januari 2012 wat betreft het domein Defensie en Veiligheid en het koninklijk besluit van 16 juli 2012 wat de speciale sectoren aanbelangt). Maar in tegenstelling met de structuur van het oude uitvoeringsbesluit van 26 september 1996 waarbij de Algemene Aannemingsvoorwaarden hernomen werden in een bijlage aan het besluit, zijn in het nieuwe besluit deze bepalingen hernomen in het corpus van het besluit. (1007) Koninklijk besluit van 7 februari 2014 tot wijziging van meerdere koninklijke besluiten tot uitvoering van de wet overheidsopdrachten en bepaalde opdrachten voor werken, leveringen en diensten van 15 juni 2006 alsook van de wet van 13 augustus 2011 inzake overheidsopdrachten en bepaalde opdrachten voor werken, leveringen en diensten op defensie-en veiligheidsgebied (BS 21 februari 2014) en het koninklijk besluit van 22 mei 2014 tot wijziging van het koninklijk besluit van 14 januari 2013 tot bepaling van de algemene uitvoeringsregels van de overheidsopdrachten en van de concessies voor openbare werken (BS 30 mei 2014).

4 466 de uitvoering van de overheidsopdrachten De Europese richtlijnen gaan niet verder dan de sluiting van de opdracht, wat inhoudt dat het de nationale regelgeving is die inzake de uitvoering de toepasselijke regelgeving bepaalt. Toch dienen hierbij enkele kanttekeningen te worden gemaakt: 1 de basisprincipes van de Europese regelgeving welke toepasselijk zijn op de overheidsopdrachten blijven onverminderd van toepassing, ook tijdens de uitvoering (1005), 2 bepaalde Europese richtlijnen hebben een directe invloed op de uitvoeringsregels (1006) en 3 het Europees Hof heeft via de rechtspraak de vrijheid van de lidstaten inzake de uitvoering van overheidsopdrachten op bepaalde vlakken ingeperkt. (1008) (1009) De richtlijn 2014/55/EU van het Europees Parlement en de Raad van 16 april 2014 inzake elektronische facturering bij overheidsopdrachten, welke dient omgezet en van toepassing te worden gemaakt op uiterlijk 27 november 2018, voorziet in het verplicht gebruik van de elektronische facturering. Voor niet-federale overheden kan deze omzettingstermijn verlengd worden tot maximaal 30 maanden volgend op de publicatie in het PBEU van de referentie van Europese norm voor elektronische facturering Toepassingsdrempels en afwijkingen. De Algemene Uitvoeringsregels (AUR) zijn in hun geheel en van rechtswege (zijnde zelfs zonder dat de opdrachtdocumenten er expliciet naar verwijzen) van toepassing op alle opdrachten waarvan de geraamde waarde van de opdracht de euro zonder BTW bereikt of overschrijdt (1010). In de mate dat deze artikelen van toepassing zijn kan er niet worden afgeweken van de bepalingen hernomen in hoofdstuk I (algemene bepalingen) en in de artikelen 37 (wijzigingen aan de opdracht), 38 (overdracht van de opdracht), 67 (voorschotten) en 69 (intrest voor laattijdige betaling en vergoeding voor invorderingskosten) (1011). (1008) Zie supra, nr. 97 e.v. (1009) O.m. de richtlijn 2011/7/EU van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 betreffende bestrijding van betalingsachterstand bij handelstransacties, zoals gedeeltelijk omgezet in het KB Uitvoering door het koninklijk besluit van 22 mei 2014 op. cit. (1010) Art. 5, 2, van het KB Uitvoering. (1011) Art. 9, 1, van hetzelfde koninklijk besluit.

5 de toepasbare uitvoeringsregels 467 Eenzelfde verbod geldt (behoudens bijzondere gevallen en voor zover er geen kennelijke onbillijkheid is t.o.v. de opdrachtnemer) (1012) voor de bepalingen aangaande de verlenging van de betalingstermijnen hernomen in de artikelen 95, 3 tot 5, 127 en 160 (zonder evenwel afbreuk te doen aan de bepalingen aangaande verzet tegen betaling en derdenbeslag zoals hernomen in artikel 68) en de verlenging van de verificatietermijnen hernomen in de artikelen 95, 2, 120, tweede lid, en 156, eerste lid (1013). Er kan niet worden afgeweken van de verplicht van toepassing gemaakte bepalingen, behoudens van deze verplichte bepalingen hernomen in de tweede en derde paragraaf van artikel 9 (betalingstermijnen, verificatietermijnen en onbillijkheidsbepalingen), dan in de gevallen waarin deze afwijking absoluut noodzakelijk is voor het goede verloop van de uitvoering van de desbetreffende opdracht (1014). In dat geval dient vooraan in het bestek (opdrachtdocument) de lijst te worden hernomen van de bepalingen waarvan men afwijkt. De afwijkingen aan de artikelen 10 (elektronische middelen), 12 en 13 (onderaanneming), 18 (vertrouwelijkheid), 25 tot 30 (borgstelling), 44 tot 63 (actiemiddelen van de overheid), 66 (algemene betalingsvoorwaarden), 68 (verzet en derden-beslag), 70 tot 73 (vertraging of stopzetting uitvoering, korting minderwaarde, compensatie en rechtsvorderingen), 78 tot 81 (inzake opdrachten van werken betreffende het personeel, de werfinrichting, de wijzigingen en de vermoedelijke hoeveelheden), 84 (inzake opdrachten van werken betreffende de aansprakelijkheid van de aannemer), 86 (inzake de opdrachten van werken betreffende de vertragingsboetes), 96 (inzake de bepalingen aangaande de promotieopdrachten voor werken), 121 (1012) Zie infra, nr (1013) Art. 9, 2, van het KB Uitvoering. (1014) Het Hof van Cassatie heeft in een arrest van 2 april 2009, (Pas. 2009, nr. 229, p. 836) geoordeeld dat de afwijkingen van de algemene aannemingsvoorwaarden wegens de bijzondere eisen van de bewuste opdracht, moeten met redenen omkleed zijn, in die zin dat ze moeten berusten op juiste, relevante en aanvaardbare feiten. Het Hof van Cassatie beschouwde dat het arrest welke stelde dat voornoemd vonnis erop wijst dat het bijzonder bestek afwijkt van de algemene aannemingsvoorwaarden in zoverre het, enerzijds, de aannemer de volledige aansprakelijkheid oplegt voor elke schade die op de bouwplaats kan voorkomen (verzekeringen alle risico s, onder meer voor rekening van de opdrachtgever) en, anderzijds, het de aannemer ertoe verplicht de opdrachtgever te vrijwaren voor elke vordering die door derden wordt ingesteld naar aanleiding van de uitvoering van de werkzaamheden, ongeacht de reden ervan, wettelijk de beslissing verantwoordde dat het motief volgens hetwelke de inschrijver erkende zich rekenschap te hebben gegeven van het belang van alle particulariteiten van de uitvoering van de opdracht, op zich niet voldoende was om de afwijkingen aan de uitvoeringsbepalingen te motiveren, en dat deze bijgevolg als niet bestaand dienden te worden beschouwd. Ook Cass. 15 mei 2008, Pas. 2008, nr. 299, p. 1204; T. Aann. 2008, p. 339.