RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. De Kleine Wereld

Transcriptie

1 RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK De Kleine Wereld Plaats : Almere BRIN nummer : 29XC C1 Onderzoeksnummer : Datum onderzoek : 25 maart 2013 en 30 oktober 2012 Datum vaststelling : 23 mei 2013

2 Pagina 2 van 15

3 INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING BEVINDINGEN TOEZICHTARRANGEMENT Pagina 3 van 15

4 Pagina 4 van 15

5 1 INLEIDING De Inspectie van het Onderwijs heeft op 30 oktober 2012 een onderzoek uitgevoerd op De Kleine Wereld naar aspecten van de kwaliteit van het onderwijs en de naleving van wet- en regelgeving. De aanleiding voor dit onderzoek was het volgende. De Kleine Wereld is sinds 1 januari 2009 een nieuwe school en heeft nooit eerder een inspectiebezoek gehad. Om de kwaliteit van de school vast te stellen is daarom een kwaliteitsonderzoek noodzakelijk. Op 5 december 2011 heeft de inspectie met het bestuur over de school gesproken. De start van de school is traag verlopen doordat er nauwelijks leerlingen in Almere Poort zijn komen wonen. Naar aanleiding van dit gesprek is besloten om het eerste onderzoek in de herfst van 2012 uit te voeren. Conform de uitgangspunten van het programmatisch handhaven onderzoekt de inspectie tevens standaard of wordt voldaan aan bepaalde wettelijke voorschriften. Onderzoeksopzet Het onderzoek bestond uit de volgende activiteiten: Een controle van de aanwezigheid van de schoolgids, het schoolplan en het zorgplan bij de inspectie. Een toets op de aanwezigheid van informatie over enkele wettelijke verplichte onderdelen in de schoolgids, het schoolplan en het zorgplan. Een controle op de onderwijstijd die de school heeft gepland. Onderzoek en analyse van jaardocumenten en gegevens over de school die bij de inspectie aanwezig zijn. Schoolbezoek, waarbij in een aantal groepen de onderwijspraktijk is geobserveerd door het bijwonen van lessen Nederlandse taal en rekenen en wiskunde. Deze lesbezoeken vonden plaats in de groepen 1-2-3, en 7-8. Gesprekken met de directie en de intern begeleider over de kwaliteit van de indicatoren. Een gesprek met leraren. Een eindgesprek met de directie en een vertegenwoordiging van het bestuur, na afloop van het schoolbezoek. Pagina 5 van 15

6 Op 25 maart 2013 is een aanvullend onderzoek uitgevoerd dat bestond uit de volgende activiteiten: Schoolbezoek, waarbij in een aantal groepen de onderwijspraktijk is geobserveerd door het bijwonen van lessen Nederlandse taal en rekenen en wiskunde. Deze lesbezoeken vonden plaats in de groepen 1-2-3, en 7-8. Gesprekken met de directie en de intern begeleider over de kwaliteit van de indicatoren. Een eindgesprek met de directie en een vertegenwoordiging van het bestuur, na afloop van het schoolbezoek. Tijdens het onderzoek beoordeelde de inspectie indicatoren van de volgende aspecten: opbrengsten, aanbod, onderwijstijd, didactisch handelen, afstemming, zorg en begeleiding en kwaliteitszorg. Toezichtkader De inspectie heeft zich bij haar onderzoek onder andere gebaseerd op het Toezichtkader po/vo 2012 en de notitie Analyse en waarderingen van opbrengsten primair onderwijs. Beide documenten zijn te vinden op Opbouw rapport In hoofdstuk 2 staan de bevindingen uit het onderzoek naar de onderwijskwaliteit en de wettelijke vereisten. Dit wordt gevolgd door een beschouwing waarin het oordeel van de inspectie wordt toegelicht en waar mogelijk de schoolontwikkeling in samenhang wordt beschreven. Hoofdstuk 3 geeft het toezichtarrangement weer. Pagina 6 van 15

7 2 BEVINDINGEN 2.1 Kwaliteits- en nalevingsprofiel In onderstaande tabellen vermeldt de inspectie welke indicatoren in dit onderzoek zijn betrokken en tot welke bevindingen het onderzoek heeft geleid. De nummering in de tabellen verwijst naar het volledige waarderingskader primair onderwijs Indicatoren die bij een kwaliteitsonderzoek de doorslag geven of een school (zeer) zwak is, de zogeheten normindicatoren, zijn gemarkeerd met een asterisk. Voor een overzicht van alle normindicatoren zie het Toezichtkader po/vo 2012 op De bevindingen zijn weergegeven in de vorm van een score. De score geeft aan in welke mate de betreffende indicator gerealiseerd is. Legenda: 1. slecht 2. onvoldoende 3. voldoende 4. goed 5. niet te beoordelen (alleen bij opbrengsten) In verband met het programmatisch handhaven heeft de inspectie daarnaast enkele controles uitgevoerd op bepaalde wettelijke voorschriften. Of de school wel of niet voldoet aan deze wettelijke vereisten wordt tot uitdrukking gebracht met de score 'ja' of 'nee'. Pagina 7 van 15

8 Opbrengsten * De resultaten van de leerlingen aan het eind van de basisschool liggen ten minste op het niveau dat op grond van de kenmerken van de leerlingenpopulatie mag worden verwacht. 1.2* De resultaten van de leerlingen voor Nederlandse taal en voor rekenen en wiskunde tijdens de schoolperiode liggen ten minste op het niveau dat op grond van de kenmerken van de leerlingenpopulatie mag worden verwacht. 1.4 Leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften ontwikkelen zich naar hun mogelijkheden. Leerstofaanbod * Bij de aangeboden leerinhouden voor Nederlandse taal en rekenen en wiskunde betrekt de school alle kerndoelen als te bereiken doelstellingen. 2.2* De leerinhouden voor Nederlandse taal en voor rekenen en wiskunde worden aan voldoende leerlingen aangeboden tot en met het niveau van leerjaar De leerinhouden in de verschillende leerjaren sluiten op elkaar aan. 2.4* De school met een substantieel aantal leerlingen met een leerlinggewicht biedt bij Nederlandse taal leerinhouden aan die passen bij de onderwijsbehoeften van leerlingen met een taalachterstand. Tijd De leraren maken efficiënt gebruik van de geplande onderwijstijd. Didactisch handelen * De leraren geven duidelijke uitleg van de leerstof. 5.2* De leraren realiseren een taakgerichte werksfeer. 5.3* De leerlingen zijn actief betrokken bij de onderwijsactiviteiten. Afstemming De leraren stemmen de aangeboden leerinhouden af op verschillen in ontwikkeling tussen de leerlingen. 6.2 De leraren stemmen de instructie af op verschillen in ontwikkeling tussen de leerlingen. 6.3 De leraren stemmen de verwerkingsopdrachten af op verschillen in ontwikkeling tussen de leerlingen. Pagina 8 van 15

9 Afstemming De leraren stemmen de onderwijstijd af op verschillen in ontwikkeling tussen de leerlingen. Begeleiding * De school gebruikt een samenhangend systeem van genormeerde instrumenten en procedures voor het volgen van de prestaties en de ontwikkeling van de leerlingen. 7.2 De leraren volgen en analyseren systematisch de voortgang in de ontwikkeling van de leerlingen. Zorg De school signaleert vroegtijdig welke leerlingen zorg nodig hebben. 8.2 Op basis van een analyse van de verzamelde gegevens bepaalt de school de aard van de zorg voor de zorgleerlingen. 8.3* De school voert de zorg planmatig uit. 8.4 De school evalueert regelmatig de effecten van de zorg. Kwaliteitszorg De school heeft inzicht in de onderwijsbehoeften van haar leerlingenpopulatie. 9.2 De school evalueert jaarlijks de resultaten van de leerlingen. 9.3 De school evalueert regelmatig het onderwijsleerproces. 9.4 De school werkt planmatig aan verbeteractiviteiten. 9.5 De school borgt de kwaliteit van het onderwijsleerproces. 9.6 De school verantwoordt zich aan belanghebbenden over de gerealiseerde onderwijskwaliteit. Wet- en regelgeving Ja Nee NT1A NT2A NT3A NT4A De inspectie is in het bezit gesteld van de geldende schoolgids (art. 16, lid 2 en 3, WPO). De inspectie is in het bezit gesteld van het geldende schoolplan (art. 16, lid 1 en 3, WPO). De inspectie is in het bezit gesteld van het geldende zorgplan (art. 19, lid 3, WPO). Er is voldoende onderwijstijd geprogrammeerd om te kunnen voldoen aan de daarvoor gestelde minima (art. 8, lid 7 onder b, WPO). Pagina 9 van 15

10 Wet- en regelgeving Ja Nee NT4B Er is maximaal zevenmaal een onvolledige schoolweek geprogrammeerd voor de groepen 3 t/m 8 (artikel 8, lid 7 onder b, WPO). Pagina 10 van 15

11 2.2 Beschouwing Algemeen beeld De kwaliteit van het onderwijs op basisschool De Kleine Wereld is voldoende. De opbrengsten kan de inspectie nog niet beoordelen, omdat de meeste leerlingen te kort op deze school zitten om de resultaten toe te schrijven aan het onderwijs van De Kleine Wereld. In dat geval is het van belang dat de normindicatoren en de kwaliteitszorg grotendeels op orde zijn. Op De Kleine Wereld is dat inderdaad het geval. Bij het onderzoek in oktober 2012 had de school tekortkomingen in de taakgerichte werksfeer en in de uitvoering van de planmatige zorg. Door ziekte en onvoorziene omstandigheden in de context van de school stelde de inspectie tevens vast dat het onderzoek eigenlijk te vroeg kwam om een representatief beeld van de onderwijskwaliteit te geven. Daarom is in maart 2013 een aanvullend onderzoek uitgevoerd. Bij het aanvullend onderzoek is de taakgerichte werksfeer voldoende, heeft de school haar zorgleerlingen in beeld en analyseren de leraren in voldoende mate de toetsgegevens. Dit zijn belangrijke voorwaarden om de afstemming en de uitvoering van de zorg eveneens op een voldoende niveau te brengen. Hieronder volgt een toelichting op het oordeel. Toelichting Uitgangssituatie De school begon op 1 januari 2009 in een ander schoolgebouw met één leerling en had op 1 augustus 2009 zeven leerlingen, één leraar en de directeur. De groei in het leerlingenaantal bleef stagneren. Zo had de school in augustus 2010 slechts 27 leerlingen verdeeld over groep en , twee leraren en de directeur. In augustus 2011 was het aantal gegroeid tot 46 leerlingen verdeeld over de groepen 1-2-3, en 7-8 met vier leraren en de directeur. Doordat vorig schooljaar twee leraren langdurig ziek waren, kreeg de school te maken met vervangingsproblematiek en stond de directie voor de klas. De directie nam ook de taken van de leerlingenzorg waar. Mede hierdoor liepen de schoolontwikkeling en de invulling van het Daltonconcept vertraging op. Met ingang van het huidige schooljaar is het team weer compleet en is een externe intern begeleider aangesteld. De opbrengsten Pagina 11 van 15

12 De inspectie kan de opbrengsten, zowel aan het eind van de schoolperiode als op tussenliggende momenten, niet waarderen. Alle leerlingen zitten te kort op de school om de resultaten toe te schrijven aan het geboden onderwijs van De Kleine Wereld. De groepssamenstelling is voortdurend in beweging, omdat er naast de instroom ook weer leerlingen uitstromen. Door de instroom van relatief veel zorgleerlingen heeft de school leerlingen die op een eigen leerlijn werken. Dat betekent dat de school eerst moet onderzoeken of deze leerlingen een ontwikkelingsperspectief nodig hebben. Voor die leerlingen waarvoor inmiddels een ontwikkelingsperspectief is opgesteld, zijn er nog onvoldoende evaluatiemomenten geweest om te zien of de leerlingen zich conform de verwachtingen ontwikkelen. Daarnaast zijn er leerlingen in de bovenbouw die met een ontwikkelingsperspectief de school binnenkomen, maar voor deze leerlingen zijn er nog geen evaluaties geweest op De Kleine Wereld. Alle indicatoren van het aspect opbrengsten hebben om genoemde redenen geen waardering gekregen. De kwaliteitszorg Dit schooljaar hebben de directeur en de externe intern begeleider de opbrengsten geanalyseerd en het leerrendement van de leerlingen in kaart gebracht. Na de M-toetsen in januari 2013 gaat het team werken met een datamuur. De school werkt planmatig aan verbetering en zet allereerst in op handelingsgericht werken en versterking van het klassenmanagement om de afstemming te verbeteren. Tegelijkertijd werkt de school aan een kwaliteitshandboek om de afspraken en de dagelijkse gang van zaken te borgen. Inmiddels zijn er klassenbezoeken geweest waarbij de intern begeleider en directeur kijkwijzers gebruiken om de kwaliteit van het pedagogisch en didactisch handelen in kaart te brengen. Al met al heeft de kwaliteitszorg in korte tijd een impuls gekregen en leeft de zorg voor voldoende kwaliteit nu ook sterker op de werkvloer. Verbetering is nog nodig in de verantwoording van de kwaliteit van het onderwijs aan derden en de systematische evaluatie van de onderdelen van het onderwijs (indicatoren 9.6 en 9.3). De lessen In de lessen heerst een plezierige en rustige sfeer. Door de complexiteit in niveaus in drie jaargroepen is een herkenbaar en efficiënt klassenmanagement vereist en moeten de leerlingen en de leraren weten wat ze van elkaar kunnen verwachten. Bij het aanvullend onderzoek is de taakgerichte werksfeer voldoende verbeterd ten opzichte van de situatie in oktober De school is bezig met de werving van een extra leraar om zo snel mogelijk met een 3/4 en een 5/6 combinatiegroep te gaan werken en het Daltonconcept beter vorm te Pagina 12 van 15

13 geven. De leraren leggen de lesstof in voldoende mate duidelijk uit en de leerlingen tonen betrokkenheid tijdens de lessen. De leraren werken met een modern leerstofaanbod dat gedifferentieerd werken mogelijk maakt. Wat versterking behoeft is de doorgaande lijn in het aanbod voor de ontluikende geletterdheid en gecijferdheid in de groepen 1 en 2 in aansluiting op het methodisch aanbod in groep 3. De leerlijnen van de thema's in de kleuterbouw zijn onvoldoende uitgewerkt om te zien of alle leer- en tussendoelen zijn aangeboden aan alle kinderen. Inmiddels is de keuze gemaakt om met een beredeneerd aanbod voor de kleuterbouw te werken. De school gaat op korte termijn deze leerlijn implementeren. Afstemming en extra begeleiding Het team volgt de scholing handelingsgericht werken (HGW). Zo zijn er groepsen leerlingenbesprekingen gepland en is een schooleigen zorgplan en een uitgebreide toetskalender opgesteld. Daarnaast is er een inhaalslag gemaakt in het actualiseren van de leerlingendossiers door de hulpvragen van de leerlingen in kaart te brengen. Hiervoor zijn zorgvergaderingen geweest en heeft de intern begeleider nader onderzoek verricht. Tevens zijn externe onderzoeken uitgevoerd, met name voor de leerlingen die gaan werken met een ontwikkelingsperspectief. Inmiddels zijn er actuele pedagogisch didactische overzichten die ten grondslag liggen aan de groepsplannen. Door deze acties heeft de school ook meer inzicht in de kenmerken van haar populatie. De leraren zijn nog niet allemaal even ver in het werken met groepsplannen voor alle vakgebieden. Gezien de zorgproblematiek en de kleine groepen, is de opdracht vanuit de zorg om te werken vanuit individueel naar groepsniveau. Voor technisch lezen en rekenen en wiskunde is de school hier al verder mee dan voor spelling en begrijpend lezen. Er is daardoor een start gemaakt met de afstemming bij de instructie en de verwerking (preventieve zorg). Echter in teveel lessen heeft de inspectie gezien dat in de praktijk nog te vaak de (kleine) groep als één geheel wordt gezien, terwijl er wel degelijk verschillen in behoeften en prestaties binnen die groep bestaan. De uitvoering van de extra begeleiding voor leerlingen met speciale onderwijsbehoeften is nu nog niet sluitend. De geconstateerde hulpvragen moeten voor een aantal leerlingen verder worden vertaald in (handelings)plannen met duidelijke doelen en planmatige zorg die op gezette tijden geëvalueerd worden (curatieve zorg). Het aanvullend onderzoek laat zien dat de leraren geschoold zijn in het analyseren van de methode- en Cito-toetsen waardoor zij meer zicht hebben op de soorten fouten die leerlingen maken en waar achterstand is opgebouwd. Door deze kennis en vaardigheden zijn de groepsplannen (bijvoorbeeld voor spelling) meer doelgericht uitgewerkt. De extra begeleiding bij het vakgebied rekenen om Pagina 13 van 15

14 de achterstanden weg te werken is een ontwikkelpunt. Daarom is indicator 8.3 onvoldoende beoordeeld. De geboden zorg, met name voor de leerlingen met een ontwikkelingsperspectief, is geëvalueerd waardoor indicator 8.4 nu ook voldoende is beoordeeld. Pagina 14 van 15

15 3 TOEZICHTARRANGEMENT Kwaliteit De Inspectie van het Onderwijs kent aan de De Kleine Wereld het basisarrangement toe. Dit betekent dat de inspectie op dit moment geen reden heeft om het toezicht te intensiveren. Omdat de inspectie de eindopbrengsten nog niet kan beoordelen, zal de school over twee jaar weer een kwaliteitsonderzoek krijgen. Naleving De inspectie concludeert tevens dat er geen tekortkomingen zijn in de naleving van de wettelijke voorschriften die zijn gecontroleerd. Pagina 15 van 15