Medicamenteuze behandeling van MS
|
|
|
- Edith Augusta Sasbrink
- 10 jaren geleden
- Aantal bezoeken:
Transcriptie
1 Medicamenteuze behandeling van MS MS anno 2013 Symposium voor zorgprofessionals Dorine Siepman, neuroloog
2 Multipele sclerose - behandeling algemeen aanvalsbehandeling ziektemodulerend (immunomodulatie)
3 Behandeling - algemeen Multidisciplinaire behandeling! MS verpleegkundige neuroloog revalidatie arts fysiotherapeut, ergotherapeut, logopedist maatschappelijk werk, psycholoog dietist huisarts, bedrijfsarts, verpleeghuisarts uroloog, sexuoloog, MDL arts, pijnteam.
4 Multipele sclerose - behandeling algemeen aanvalsbehandeling ziektemodulerend (immunomodulatie)
5 Aanvalsbehandeling Aanval = exacerbatie = schub Wel/geen behandeling afhankelijk van aard en ernst van de verschijnselen Methylprednisolon 1 dd 1000 mg iv, gedurende 3 dagen in combinatie met maagbeschermer Geen goede trials naar beste toedieningsweg/dosis
6 Aanvalsbehandeling Eerste MP kuur opname, daarna ip dagbehandeling Effect op ernst en duur exacerbatie (bewijsklasse 1) Geen effect op uiteindelijk herstel
7 Bijwerkingen MP kuur vieze smaak, gejaagdheid, vochtvasthouden, rood gelaat, slapeloosheid, tensiestijging, hartkloppingen, maagklachten, glucosestijging, stemmingsverandering zelden: anafylactische reactie, acute pancreatitis, ritmestoornissen, psychose, ernstige depressie Effect MP kuur: na 1 dag - enkele weken
8 Multipele sclerose - behandeling algemeen aanvalsbehandeling ziektemodulerend (immunomodulatie)
9 Ziektemodulerende medicatie Tegenwoordig behandeling mogelijk na 1 episode en diagnose MS wordt eerder gesteld (MRI) Patiënten moet op grond van de juiste informatie een weloverwogen keuze kunnen maken en de juiste verwachtingen hebben tav effect en bijwerkingen van medicatie
10
11 Ziektemodulerende medicatie Overwegingen tav wel/niet starten: - keuze van de patiënt - coping patiënt (verwerking, omstandigheden, prikangst?) - ernst en aard van de schub(s) - mate van herstel - MRI afwijkingen - LP afwijkingen - zwangerschapswens? - co-morbiditeit (andere ziekten, depressie)
12 Ziektemodulerende medicatie Eerstelijns middelen: Interferon bèta (Betaferon, Rebif, Avonex) Glatirameer acetaat (Copaxone) Tweedelijns middelen: Natalizumab (Tysabri) Fingolimod (Gilenya) Mitoxantron
13 Ziektemodulerende medicatie: overzicht Relapsing-remitting Secundair-progressief Primairprogressief nauwelijks schubs regelmatig schubs schubs mn progressief geen geen eerstelijns middelen eerstelijns middelen geen schubs ++ agressieve ziekte tweedelijns middelen mitoxantron
14 Eerstelijns middelen
15 Eerstelijns middelen
16 Eerstelijns middelen afname aantal schubs met 30% afname ernst en duur van schub afremmen invaliditeit langere termijn?
17 Eerstelijns middelen Hoe vaak injecteren: Mogelijke bijwerkingen: 1x/week spier 3x/week huid griepverschijnselen, prikplekken, stemmingsstoornissen om de dag huid dagelijks huid prikplekken, acute prikreactie
18 Incidence (%) of reported adverse events in overall patient populations Giovannoni G et al. Mult Scler 2012;18:
19 Incidence of flu-like symptoms and injection-site reactions associated with MS disease-modifying therapies. griepverschijnselen spuitplekken Giovannoni G et al. Mult Scler 2012;18:
20 Reasons for discontinuation of therapy Giovannoni G et al. Mult Scler 2012;18:
21 Tweedelijns middelen - Natalizumab
22 Tweedelijns middelen - Natalizumab
23 Tweedelijns middelen - Natalizumab -indicatie: RR MS met aanhoudende exacerbaties ondanks eerstelijns middelen -elke 4 weken 300 mg per infuus -afname aantal schubs met 68%
24 Tweedelijns middelen - Natalizumab Mogelijke bijwerkingen: overgevoeligheidreacties, PML
25 PML Progressieve multifocale leukencephalopathie JC virus 40-60% is drager van dit virus Bij verminderde afweer (bv aids, kanker, medicatie) kan dit virus een ernstige herseninfectie veroorzaken
26 PML bij Natalizumab Inmiddels wereldwijd 395 patiënten PML, hiervan 92 overleden (23%) Risico op PML bij Natalizumab: 3,28 per 1000 patiënten Kans neemt toe bij voorafgaande immuunsupressie, aanwezige antistoffen tegen JC virus, > 2 jaar gebruik Afwegen voor- en nadelen
27 Schub MS of PML? MS schub acuut na verergering in uren tot dagen meestal stabielspontaan herstel of na MP kuur dubbelzien, wazig zien, beide benen, blaas, gevoelsstoornissen PML subacuut begin verspreiding over weken met langzame verergering stoornissen spraak (afasie), gedrag, cognitie, halfzijdige uitval gezichtsvermogen/motoriek, epileptische aanvallen
28 Tweedelijns middelen - Fingolimod
29 Tweedelijns middelen - Fingolimod Opslag van ontstekingscellen (lymfocyten) in lymfeklieren
30 Tweedelijns middelen - Fingolimod -indicatie: RR MS met aanhoudende exacerbaties ondanks eerstelijns middelen -zorgverzekeraars: na IFN èn glatirameer! -eerste pil voor MS -elke dag een capsule -afname aantal schubs met 54-60%
31 Tweedelijns middelen - Fingolimod Mogelijke bijwerkingen: eerste capsule in ziekenhuis (6 uur bewaking): trage hartslag / hartritmestoornissen herpesinfecties vochtophoping netvlies (macula oedeem) niet geven bij NMO (Devic)
32 Mitoxantron Chemotherapie Indicatie: SP MS met snelle progressie van invaliditeit, gekoppeld aan optreden exacerbaties Infuus, elke 1-3 maanden, maximaal 2 jaar Mogelijke bijwerkingen: hartfalen, leukemie wordt niet vaak meer gegeven
33 Eerste en tweedelijns middelen Tweedelijns middelen zijn effectiever dan eerstelijns middelen, maar hebben ook ernstigere bijwerkingen! Regels voor vergoeding door de zorgverzekeraars verschillen over de wereld
34 Ontwikkelingen
35 Ontwikkelingen Veel lopende studies naar nieuwe middelen Specifiekere middelen Weinig ontwikkelingen op neuroprotectief gebied (axonale schade/ progressieve MS) Grootste zorg nieuwe middelen: bijwerkingen: ernstig, onverwacht, lange termijn?
36 Symptomatische therapie vermoeidheid cognitie en stemming pijn tremor spasticiteit blaas en darm problemen sexualiteit
37 Dank voor uw aandacht
Multipele Sclerose (MS)
Multipele Sclerose (MS) MS is een ziekte van de hersenen en het ruggenmerg, die vooral bij jonge volwassenen voorkomt. In de eerste jaren komen de verschijnselen vaak in aanvallen, ook wel Schub of relapse
Behandeling van MS ziekteverloop beïnvloeden
MS Centrum Amsterdam Behandeling van MS ziekteverloop beïnvloeden Er is een aantal middelen beschikbaar die de kans op nieuwe schubs verkleint en mogelijk ook de kans op verdere blijvende verslechtering.
Behandeling. Schub behandelen
Behandeling Schub behandelen Wat is een schub Men spreekt van een schub bij het optreden van duidelijke nieuwe verschijnselen van uitval die in de loop van uren tot dagen ontstaan, minstens 24 uur duren
natalizumab (tysabri)
patiënteninformatie natalizumab (tysabri) behandeling en werking medicijn Uw neuroloog heeft u het medicijn natalizumab (Tysabri) geadviseerd. Hoe werkt dit medicijn? Hoe wordt natalizumab toegediend?
Multiple sclerose en Kwaliteit van Leven
Multiple sclerose en Kwaliteit van Leven Dokter op Dinsdaglezing 24 september 2013 Dr. Brigit de Jong, neuroloog Jeroen Bosch Ziekenhuis en UMC St Radboud Programma + MS + Verschijnselen van MS + Medicamenteuze
Onderhoudsmedicatie bij Multiple Sclerose
Multiple Sclerose Centrum Noord Nederland Patiënteninformatie 1707 Multiple Sclerose Centrum Noord Nederland Alle medicijnen hebben voor- en nadelen. Het belangrijke voordeel van onderhoudsmedicatie bij
Leven met MS. De behandelmogelijkheden
3 Leven met MS De behandelmogelijkheden bij RRMS Inhoud 1. Inleiding 4 2. Doel van de behandeling 7 3. Vroeg en effectief behandelen 9 4. Geneesmiddelen gericht op het afremmen van het ziekteproces (immunomodulatie)
Dokter, is het M(i)S?
Dokter, is het M(i)S? Jan Meilof, neuroloog Martini Ziekenhuis UMC Groningen MS: Multiple Sclerose casus Man, 38 jaar Blanco voorgeschiedenis Last van aanvallen: Plots moeite met praten/zingen en gebruik
Wat is MS? MS en leeftijd. Nieuwe ontwikkelingen bij MS
Nieuwe ontwikkelingen bij MS B. Jelles, neuroloog Gelre ziekenhuizen lokatie Zutphen Wat is MS? Chronische ziekte van het centraal zenuwstelsel Auto-immuunziekte met ontsteking Sterk wisselend beloop MS
MS en medicatie Brigit de Jong neuroloog
MS en medicatie Brigit de Jong neuroloog Inhoud Uw vragen! Multiple Sclerose Verschijnselen van MS Medicamenteuze behandeling van MS Multiple Sclerose Definitie: harde plekken die op meerdere plaatsen
A two year, double-blind, randomized, multicenter, active-controlled study to evaluate the safety en efficacy of fingolimod administered orally once
A two year, double-blind, randomized, multicenter, active-controlled study to evaluate the safety en efficacy of fingolimod administered orally once daily versus interferon beta-1a i.m. once weekly in
Tysabri. Tysabri (Natalizumab) Dit is een uitgave van het Nationaal MS Fonds
Tysabri Tysabri (Natalizumab) Dit is een uitgave van het Nationaal MS Fonds ms Wagenstraat 25 3142 CR Maassluis Telefoon: 010-591 98 39 Fax: 010-592 86 86 E-mail: [email protected] www.nationaalmsfonds.nl
Multiple Sclerose Neurodegeneratieve ziekten. 13 september 2011
Multiple Sclerose Neurodegeneratieve ziekten Nederlandse Vereniging voor Farmaceutische Geneeskunde 13 september 2011 Dr. Brigit A. de Jong, neuroloog Medisch Hoofd Radboud MS Centrum Afdeling Neurologie
dagziekenhuis inwendige geneeskunde Tysabri
dagziekenhuis inwendige geneeskunde Tysabri Inhoud Tysabri 3 Firma Privigen 3 Multipele Sclerose 3 Maatregelen en uitzonderingen bij gebruik 4 Allergie 5 Combinatie met andere geneesmiddelen 5 Gebruik
Methylprednisolonkuur
Methylprednisolonkuur Naar het ziekenhuis? Lees eerst de informatie op www.asz.nl/brmo. Inleiding Binnenkort wordt u opgenomen voor een methylprednisolon-kuur. In deze folder leest u meer over deze kuur.
Multiple Sclerose is een ziekte van de hersenen en het ruggenmerg. Deze ziekte wordt ook wel MS genoemd. In deze folder leest hier meer over.
Multiple Sclerose Multiple Sclerose is een ziekte van de hersenen en het ruggenmerg. Deze ziekte wordt ook wel MS genoemd. In deze folder leest hier meer over. Wat is multipele Sclerose (MS) MS is een
Nieuwe therapieën bij MS. Freek Verheul 5 november 2014
Nieuwe therapieën bij MS Freek Verheul 5 november 2014 (klassieke) eerste lijn medicatie Interferonen (avonex, betaferon, rebif ) Glitiramer acetaat (copaxone ) (klassieke) eerste lijn medicatie effectiviteit
Zorgtraject Multiple Sclerose
Zorgtraject Multiple Sclerose Het traject dat een patiënt met Multiple Sclerose doorloopt Zorgtraject MS, april 2017 1 Universitair Medisch Centrum Groningen Martini Ziekenhuis Ommelander Ziekenhuis Groep
Interferon-Beta. Interferon-Beta. Dit is een uitgave van het Nationaal MS Fonds
Interferon-Beta Interferon-Beta Dit is een uitgave van het Nationaal MS Fonds Wagenstraat 25 3142 CR Maassluis telefoon: 010-591 98 39 fax: 010-592 86 86 e-mail: [email protected] internet: www.nationaalmsfonds.nl
WAARSCHUWINGSKAART VOOR PATIËNTEN DIE BEHANDELD WORDEN MET TYSABRI (NATALIZUMAB)
(RMA gewijzigde versie 10/2016) WAARSCHUWINGSKAART VOOR PATIËNTEN DIE BEHANDELD WORDEN MET TYSABRI (NATALIZUMAB) Dit geneesmiddel is onderworpen aan aanvullende monitoring. Toon deze kaart aan elke arts
Het Multipele Sclerose Formularium een praktische leidraad
Het Multipele Sclerose Formularium een praktische leidraad NB: Het voorschrijven van geneesmiddelen geschiedt onder de exclusieve verantwoordelijkheid van de behandelend arts. Voor uitgebreidere informatie
Multiple sclerose (MS) Poli Neurologie
00 Multiple sclerose (MS) Poli Neurologie 1 Inleiding U heeft MS. Deze woorden veranderen in één keer je leven. Gevoelens van ongeloof, verdriet en angst. Maar misschien ook opluchting, omdat de vage klachten
WAARSCHUWINGSKAART VOOR PATIËNTEN DIE BEHANDELD WORDEN MET TYSABRI (NATALIZUMAB)
(RMA gewijzigde versie 01/2016) WAARSCHUWINGSKAART VOOR PATIËNTEN DIE BEHANDELD WORDEN MET TYSABRI (NATALIZUMAB) Dit geneesmiddel is onderworpen aan aanvullende monitoring. Toon deze kaart aan elke arts
MULTIPLE SCLEROSE EN HAAR IMMUNOMODULERENDE BEHANDELING Een gids voor patiënten, hun familie en zorgverstrekkers
MULTIPLE SCLEROSE EN HAAR IMMUNOMODULERENDE BEHANDELING Een gids voor patiënten, hun familie en zorgverstrekkers INLEIDING De behandeling van relapsing-remitting vormen van multiple sclerose (MS) heeft
Relapsing-remitting. Multiple Sclerose
Relapsing-remitting Relapsing-remitting Multiple Sclerose Multiple Sclerose Dit is een uitgave van het Nationaal MS Fonds Wagenstraat 25 3142 CR Maassluis telefoon: 010-591 98 39 fax: 010-592 86 86 e-mail:
Wat beweegt de patiënt met MS? Vincent de Groot, revalidatiearts. Inhoud
Wat beweegt de patiënt met MS? Vincent de Groot, revalidatiearts Inhoud Multipele sclerose Overzicht behandelmogelijkheden Multidisciplinair revalidatieplan Casus Conclusie 1 Wat is MS? Typen MS Relapsing-Remitting
Primair-progressieve. Primair-progressieve multiple sclerose. Dit is een uitgave van het Nationaal MS Fonds
Primair-progressieve Primair-progressieve multiple scerose multiple sclerose Dit is een uitgave van het Nationaal MS Fonds Wagenstraat 25 3142 CR Maassluis telefoon: 010-591 98 39 fax: 010-592 86 86 e-mail:
Hersenmetastasen. Jeroen van Eijk Neuroloog JBZ 4e Voorjaars Symposium V&VN Landelijk Netwerk Verpleegkundig Specialisten Oncologie 24 maart 2016
Hersenmetastasen Jeroen van Eijk Neuroloog JBZ 4e Voorjaars Symposium V&VN Landelijk Netwerk Verpleegkundig Specialisten Oncologie 24 maart 2016 Disclosures (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst
Academisch MS Centrum Limburg. Neurologie
Academisch MS Centrum Limburg Neurologie Academisch MS Centrum Limburg Zuyderland Medisch Centrum (Zuyderland Medisch Centrum) en het academisch ziekenhuis Maastricht (azm) werken samen aan de behandeling
MULTIPLE SCLEROSE EN HAAR IMMUNOMODULERENDE BEHANDELING Een gids voor patiënten, hun familie en zorgverstrekkers
MULTIPLE SCLEROSE EN HAAR IMMUNOMODULERENDE BEHANDELING Een gids voor patiënten, hun familie en zorgverstrekkers INLEIDING De behandeling van relapsing-remitting vormen van multiple sclerose (MS) heeft
Multiple Sclerose (MS) Informatie en behandeling
Multiple Sclerose (MS) Informatie en behandeling Multiple Sclerose (MS) De aandoening Multiple Sclerose (MS) kan beperkingen met zich meebrengen in uw dagelijkse leven. In deze folder leest u wat het behandelprogramma
Hersenmetastasen. Jeroen van Eijk Neuroloog JBZ 2 oktober 2014 Symposium Palliatieve Zorg
Hersenmetastasen Jeroen van Eijk Neuroloog JBZ 2 oktober 2014 Symposium Palliatieve Zorg Hersenmetastasen (HM) + Introductie + Enkele cijfers. + Wanneer denken we aan HM? + Behandeling van HM (Landelijke
FORMULIER VOOR START VAN DE BEHANDELING MET TYSABRI
De Europese gezondheidsautoriteiten hebben bepaalde voorwaarden verbonden aan het in de handel brengen van TYSABRI. Het verplichte plan voor risicobeperking in België, waarvan deze informatie deel uitmaakt,
Therapie bij MS: update 2014. Dr. Philippe Tack Dienst Neurologie St-Andriesziekenhuis 8700 Tielt
Therapie bij MS: update 2014 Dr. Philippe Tack Dienst Neurologie St-Andriesziekenhuis 8700 Tielt Aandoening van het CZS : hersenen en ruggenmerg Aantasting vd myelineschede, in 2de instantie ook axonen,
Copaxone. Copaxone Een remmende medicatie. Dit is een uitgave van het Nationaal MS Fonds
Copaxone Copaxone Een remmende medicatie Dit is een uitgave van het Nationaal MS Fonds 1 Wagenstraat 25 3142 CR Maassluis Telefoon: 010-591 98 39 Fax: 010-592 86 86 E-mail: [email protected] www.nationaalmsfonds.nl
Medicijnen bij MS. Welke soorten zijn er en hoe kan ik kiezen?
Medicijnen bij MS Welke soorten zijn er en hoe kan ik kiezen? Medicijnen bij MS Welke soorten zijn er en hoe kan ik kiezen? Colofon Medicijnen bij MS Welke soorten zijn er en hoe kan ik kiezen? Aan deze
Multiple Sclerose (MS)
Multiple Sclerose (MS) Multiple Sclerose (MS) Een ziekte van het centrale zenuwstelsel Dit is een uitgave van het Nationaal MS Fonds Wagenstraat 25 3142 CR Maassluis telefoon: 010-591 98 39 fax: 010-592
Symptomatische behandeling hersenmetastasen. Jeroen van Eijk, neuroloog JBZ 3 e Regionale Symposium Palliatieve Zorg 07-11-2013
Symptomatische behandeling hersenmetastasen Jeroen van Eijk, neuroloog JBZ 3 e Regionale Symposium Palliatieve Zorg 07-11-2013 Zo maar een paar vragen: -Moeten patiënten met HM standaard met dexamethason
Ziekte van Parkinson
Ziekte van Parkinson De ziekte van Parkinson is een chronische aandoening van de hersenen die progressief is. In deze folder leest u meer over deze ziekte en over de polikliniek Neurologie van het Havenziekenhuis.
Dr. A. Wellmer Hoofd afdeling Neurologie Ludmillenstift Ziekenhuis Meppen, Duitsland
Het MonSter medisch Bij Multiple Sclerose gaat het om een ontsteking van het hersen- en ruggenmerg. De ziekte begint meestal vele jaren voordat de eerste symptomen zich openbaren. Deze symptomen kunnen,
Werkstuk ANW Multiple Sclerose (MS)
Werkstuk ANW Multiple Sclerose (MS) Werkstuk door een scholier 2007 woorden 27 oktober 2006 6,6 33 keer beoordeeld Vak ANW Inhoudsopgave 1. Geschiedenis van MS 2. De diagnose 3. MS aanvallen 4. De verschillende
Behandeling met methylprednisolon bij multiple sclerose
Behandeling met methylprednisolon bij multiple sclerose Tijdens een acute verslechtering van MS kunnen MS-patiënten behandeld worden met methylprednisolon. In deze folder willen wij u informeren over de
Behandeling met methylprednisolon bij multiple sclerose
Behandeling met methylprednisolon bij multiple sclerose Informatie voor patiënten F0674-3415 juli 2011 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus
Guillain- Barré syndroom
Guillain- Barré syndroom T +32(0)89 32 50 50 F +32(0)89 32 79 00 [email protected] Campus Sint-Jan Schiepse bos 6 B 3600 Genk Campus Sint-Barbara Bessemerstraat 478 B 3620 Lanaken Medisch Centrum André Dumont
Multiple Sclerose Nieuwe medicamenteuze behandelmogelijkheden
Multiple Sclerose Nieuwe medicamenteuze behandelmogelijkheden MS Centrum St Antonius ziekenhuis Nieuwegein - Utrecht Erwin Hoogervorst 15-04-2013 Multiple Sclerose Behandeling: Heden en toekomst Momenteel
Medicijnen bij MS. Welke soorten zijn er en hoe kan ik kiezen?
Medicijnen bij MS Welke soorten zijn er en hoe kan ik kiezen? Colofon Medicijnen bij MS Welke soorten zijn er en hoe kan ik kiezen? Aan deze uitgave werkte mee: Dr. G.J.D. Hengstman, Regionaal MS Centrum
MAVENCLAD (Cladribine)
De Europese gezondheidsautoriteiten hebben bepaalde voorwaarden verbonden aan het in de handel brengen van het geneesmiddel MAVENCLAD. Het verplicht plan voor risicobeperking in België, waarvan deze informatie
ALS Centrum Nederland
ALS Centrum Nederland In deze brochure vertellen wij over ALS (amyotrofische laterale sclerose) en over ALS Centrum Nederland. Wij spreken over ALS maar bedoelen dan ook PSMA (progressieve spinale musculaire
Hoe vaak komt het Guillain-Barre syndroom voor bij kinderen? Het Guillain-Barre syndroom komt bij één op de 100.000 kinderen voor.
Guillain-Barre syndroom Wat is het Guillain-Barre syndroom? Het Guillain-Barre syndroom is een ziekte waarbij als gevolg van een ontsteking van de zenuwen van de benen, romp, armen en gezicht in toenemende
ONTSTEKING VAN HET CENTRAAL ZENUWSTELSEL
ONTSTEKING VAN HET CENTRAAL ZENUWSTELSEL Therapie in Neurologie: Multiple Sclerose Immuun component Relapsing Progressive Neurodegeneratieve component Prof. dr. Bénédicte Dubois Expanded Disability Status
Ziekte van Parkinson. Patiënteninformatie
Patiënteninformatie Ziekte van Parkinson Informatie over (de oorzaken van) de ziekte van Parkinson, waar u dan last van kunt hebben, hoe we de diagnose stellen en wat u er zelf aan kunt doen Ziekte van
Patiënteninformatie. Fumaraat. Informatie over het gebruik van fumaraat terTER_
Patiënteninformatie Fumaraat Informatie over het gebruik van fumaraat 1234567890-terTER_ Fumaraat Informatie over het gebruik van fumaraat. In overleg met uw behandelend dermatoloog heeft u besloten fumaraat
Spreekbeurt van Claudia over MS (november 2005)
Spreekbeurt van Claudia over MS (november 2005) Inleiding Stel je hebt een chronische ziekte, namelijk MS. Je weet dat de ziekte een hoop klachten met zich mee brengt. Je weet alleen niet wanneer je een
Trastuzumab (Herceptin )
Trastuzumab (Herceptin ) Borstkanker (mammacarcinoom) De diagnose borstkanker is bij u vastgesteld. Dit wordt ook wel een mammacarcinoom genoemd. De behandeling van een mammacarcinoom bestaat uit een operatieve
(naam) (voornaam) (aansluitingsnummer)
BIJLAGE A : Model van het formulier bestemd voor de ziekenhuisapotheker Formulier bestemd voor de ziekenhuisapotheker voorafgaandelijk aan de facturatie van de specialiteit TYSABRI ( 4410000 van hoofdstuk
Opname voor een methylprednisolon behandelingskuur bij MS
Opname voor een methylprednisolon behandelingskuur bij MS Binnenkort wordt u opgenomen voor een Methylprednisolon behandelingskuur. Metylprednisolon is een middel waarmee opkomende nieuwe neurologische
Infuusbehandeling met. Infuusbehandelingbij methylprednisolon methylprednisolon bij MS. Dit is een uitgave van het Nationaal MS Fonds
Infuusbehandeling met Infuusbehandelingbij met methylprednisolon MS methylprednisolon bij MS Dit is een uitgave van het Nationaal MS Fonds Wagenstraat 25 3142 CR Maassluis telefoon: 010-591 98 39 fax:
Klachten en Symptomen. Dr. Jacoline Bromberg Neuroloog / neuro-oncoloog Erasmus MC Kanker Instituut Rotterdam
Klachten en Symptomen Dr. Jacoline Bromberg Neuroloog / neuro-oncoloog Erasmus MC Kanker Instituut Rotterdam Voorbeeld 1 Een voorheen gezonde man van 48 jaar krijgt plots een epileptische aanval. Deze
Behandeling met dexamethason bij een hersentumor
Behandeling met dexamethason bij een hersentumor Informatie voor patiënten F0722-3111 december 2010 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411,
Multiple Sclerose (MS) Orbis Revalidatie
Multiple Sclerose (MS) Orbis Revalidatie Bij u of een naaste is de diagnose Multiple Sclerose (MS) gesteld. Deze folder heeft als doel u te informeren welke mogelijkheden Orbis Revalidatie u te bieden
Multiple sclerose (MS) en amyotrofische laterale sclerose (ALS)
Multiple sclerose (MS) en amyotrofische laterale sclerose (ALS) MS/ALS 1/5 1/4 Multiple sclerose en amyotrofische laterale sclerose zijn, in tegenstelling tot wat veel mensen denken, geen spierziekten.
Belangrijk. Uw hoofdbehandelaar is neuroloog: Uw MS-verpleegkundige is: Uw revalidatiearts is: Uw uroloog is:
MS-Centrum Belangrijk Uw hoofdbehandelaar is neuroloog: Uw MS-verpleegkundige is: Uw revalidatiearts is: Uw uroloog is: 1 Inleiding Heeft u onlangs de diagnose Multiple Sclerose (MS) gekregen? Of bent
Tramadol HCl ratiopharm 50 mg, capsules
1.3.1 : Bijsluiter Bladzijde : 1 Tramadol HCl ratiopharm 50 mg, PATIENTENBIJSLUITER Lees deze bijsluiter steeds vóór het gebruik van dit geneesmiddel. Ook indien u reeds eerder Tramadol HCl ratiopharm
Oncologie. Lastmeter
1/5 Oncologie Lastmeter Inleiding Bij u is kanker geconstateerd. Tijdens of na uw ziekte kunt u te maken krijgen met situaties waar u geen raad mee weet, ook wanneer de behandeling al langer geleden is.
Darmkanker. Dit is leukemie
Darmkanker Dit is leukemie Bloed wordt gemaakt in het beenmerg. Beenmerg zit in je botten. In het beenmerg zitten stamcellen. Uit de stamcellen ontstaan bloedcellen. Bloed stroomt door je bloedvaten naar
Multiple sclerose (MS)
Multiple sclerose (MS) T +32(0)89 32 50 50 F +32(0)89 32 79 00 [email protected] Campus Sint-Jan Schiepse bos 6 B 3600 Genk Campus Sint-Barbara Bessemerstraat 478 B 3620 Lanaken Medisch Centrum André Dumont
NAH EN DEPRESSIE: EEN GORDIAANSE KNOOP? Congressenmetzorg , Ede Hans van Dam, docent en consulent nah
NAH EN DEPRESSIE: EEN GORDIAANSE KNOOP? Congressenmetzorg 15-12-2017, Ede Hans van Dam, docent en consulent nah [email protected] PROGRAMMA NAH en psychiatrie - een mijnenveld? Depressie en NAH de valkuilen.
Omgaan met oogklachten
Deze brochure kwam tot stand met medewerking van Leven met Multipele Sclerose uitgave 8 dr. Erik van Munster. Van Munster is neuroloog in het Jeroen Bosch Ziekenhuis te Den Bosch. Zijn aandachtsgebied
Trombolyse. Acute behandeling van een herseninfarct
Trombolyse Acute behandeling van een herseninfarct In deze folder vindt u informatie over de behandeling van een herseninfarct met een stolseloplossend medicijn (Alteplase). Deze behandeling wordt trombolyse
Multiple Sclerose Informatieavond - Therapie
Multiple Sclerose Informatieavond - Therapie St. Antonius MS Centrum Nieuwegein - Utrecht STFM Frequin 26-10-2011 Concept of MS Preclinical CIS RRMS SPMS Cerebral Volume Relapses and Disability T2- Lesionload
Aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG
> Retouradres Postbus 320, 1110 AH Diemen Aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG 0530.2014097328 Zorginstituut Nederland Pakket Eekholt 4 1112 XH Diemen Postbus
MS en Spasticiteit. Indeling Symposium. Multidisciplinaire benadering van ms en spasticiteit. Doel symposium. Pathogenese MS.
Indeling Symposium MS en Spasticiteit Nicole van Kleef Sandra Rutjens Susanne Pasmans Monique van Mechelen Multidisciplinaire benadering Fysiotherapeutische benadering Zitadviesteam Sophia Revalidatie
Mitoxantrone bij MS. Informatie voor MS-patiënten
Mitoxantrone bij MS Informatie voor MS-patiënten Uw neuroloog heeft in overleg met u besloten dat u gaat starten met een behandeling met Mitoxantrone (Novantrone). Via deze folder geven wij u informatie
Medicijnen bij MS. Welke soorten zijn er en hoe kan ik kiezen?
Medicijnen bij MS Welke soorten zijn er en hoe kan ik kiezen? Medicijnen bij MS Welke soorten zijn er en hoe kan ik kiezen? Colofon Medicijnen bij MS Welke soorten zijn er en hoe kan ik kiezen? De patiëntengidsen
Behandeling van Hepatitis C
Behandeling van Hepatitis C MDL-centrum IJsselland Ziekenhuis www.mdlcentrum.nl Inleiding Uw behandelend arts heeft bij u Hepatitis C geconstateerd. De MDL-verpleegkundige gaat u begeleiden bij het behandelen
pathogenese en beloop Rogier Hintzen, neuroloog-immunoloog Erasmus MC, Rotterdam ErasMS
MS pathogenese en beloop Rogier Hintzen, neuroloog-immunoloog Erasmus MC, Rotterdam MS lesie ruggenmerg stoornissen bij MS gevoel motoriek zien oogbewegingen cognitie continentie moeheid pijn wat hoort
7,2. Werkstuk door een scholier 1965 woorden 4 juli keer beoordeeld. De ziekte van Wilson
Werkstuk door een scholier 1965 woorden 4 juli 2010 7,2 3 keer beoordeeld Vak Biologie De ziekte van Wilson Inhoudsopgave Inleiding en werkwijze De ziekte van Wilson Klachten en symptomen Behandeling Diagnose
Aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG
> Retouradres Postbus 320, 1110 AH Diemen Aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG 0530.2014026090 College voor zorgverzekeringen Pakket Eekholt 4 1112 XH Diemen
Parkinson & Alternatieve therapieën
Parkinson & Alternatieve therapieën Daisy Ramakers Parkinson verpleegkundige Parkinson café 13.03.2018 Even voorstellen: Ziekte van Parkinson: Niet motorische klachten Neuro psychiatrische symptomen;
het woord neurologie bestaat uit twee delen: neuro (dat betekent zenuw) en logos (dat betekent leer, kennis) neurologie is dus de leer van de zenuwen
Neurologie het woord neurologie bestaat uit twee delen: neuro (dat betekent zenuw) en logos (dat betekent leer, kennis) neurologie is dus de leer van de zenuwen een dokter in de neurologie noem je een
MUTLIPLE SCLEROSE STAND VAN DE WETENSCHAP. Bart Van Wijmeersch, MD, PhD
MUTLIPLE SCLEROSE STAND VAN DE WETENSCHAP Bart Van Wijmeersch, MD, PhD Pathofysiologie Anatomopathologisch onderzoek Etude anatomique et clinique sur la sclérose en plaques J. Babinski 1885 Perivasculaire
Naam:... man/vrouw. Geboortedatum:... Adres:... Postcode en woonplaats:... Telefoonnummer:... Mobiel nummer:... adres:...
Aanmeldingsformulier Oncologische Revalidatie Jeroen Bosch Ziekenhuis Herstel & Balans of Fysieke training Om in aanmerking te komen voor Oncologische Revalidatie moet u het aanmeldingsformulier invullen
Behandelkader MS. De Werkgroep MS (WMS) heeft eind 2009 het initiatief genomen om het behandelkader MS op te stellen in overleg met de VRA.
Behandelkader MS 1 Algemene inleiding behandelkader 1.1 Aanleiding en doel Sinds 1999 ontwikkelen Revalidatie Nederland (RN) en de Nederlandse Vereniging van Revalidatieartsen (VRA) behandelkaders (voorheen
Syndroom van Guillain Barré
Syndroom van Guillain Barré Inleiding U bent opgenomen op afdeling Neurologie met (verdenking) van het Guillain-Barré syndroom. In deze folder leest u meer over de aandoening en de behandeling. U kunt
Uw brief van Uw kenmerk Datum 12 juli 2011 Farma-3072889 9 februari 2012
Aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ s Gravenhage Uw brief van Uw kenmerk Datum 12 juli 2011 Farma-3072889 9 februari 2012 Ons kenmerk Behandeld door Doorkiesnummer
BIJSLUITER. GLYCOPYRRONIUM BROMIDE 0,2 mg/ml drank
BIJSLUITER GLYCOPYRRONIUM BROMIDE 0,2 mg/ml drank Lees de hele bijsluiter goed vóórdat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor u. - Bewaar deze bijsluiter. Misschien
Uitleg. Methylprednisolonkuur. (Solumedrol ) Neurologie. Locatie Hoorn/Enkhuizen
Uitleg Methylprednisolonkuur (Solumedrol ) Neurologie Locatie Hoorn/Enkhuizen U wordt opgenomen op de afdeling neurologie voor een meerdaagse Methylprednisolonkuur. Solumedrol is de productnaam van Methylprednisolon
Het EMA bevestigt aanbevelingen om het risico op de herseninfectie PML bij gebruik van Tysabri tot een minimum te beperken
25/04/2016 EMA/266665/2016 Het EMA bevestigt aanbevelingen om het risico op de herseninfectie PML bij gebruik van Tysabri tot een minimum te beperken Frequentere MRI-scans dienen te worden overwogen voor
Oncologische revalidatie REVALIDEREN BIJ KANKER
Oncologische revalidatie REVALIDEREN BIJ KANKER ONCOLOGISCHE REVALIDATIE De ziekte kanker kan grote gevolgen hebben. Tijdens en na de behandeling kunt u last krijgen van allerlei klachten. Uw conditie