Het beleidsplan in de bouwonderneming

Transcriptie

1 93 Het beleidsplan in de bouwonderneming Methode voor de opzet van een meerjarenplanning instructieboek

2 :1

3 Het beleidsplan in de bouwonderneming Methode voor de opzet van een meerjarenplanning Instructieboek

4

5 Het. beleidsplan in de bouwonderneming Methode voor de opzet van een meerjarenplanning Instructieboek 93 Stichting Bouwresearch Kluwer Technische Boeken B.V. - Deventer - Antwerpen Ten Hagen B.V. - Den Haag

6 Het doel van de Stichting is het coördineren, stimuleren en begeleiden van speurwerk op het gebied van de bouwvoorbereiding, de bouwtechniek en bedrijfstechniek in de bouwnijverheid, alsmede de verbreiding van de resultaten daarvan, zowel ten behoeve van de opleiding als tot de vorming van kennis bij het bouwen. De Stichting verstrekt opdrachten aan researchinstituten; zij vormt stuurgroepen en studiecommissies voor onderwerpen die zij in opdracht geeft. De Stichting en degenen die aan deze publikatie hebben medegewerkt, hebben een zo groot mogelijke zorgvuldigheid betracht bij het verwerken - volgens de huidige stand van wetenschap en techniek - van de in deze publikatie vervatte gegevens. Nochtans moet niet worden uitgesloten de mogelijkheid dat zich toch onjuistheden in deze publikatie zouden bevinden. Degene die van deze publikatie gebruik maakt, aanvaardt daarvoor het risico. De Stichting sluit, mede ten behoeve van al degenen die aan deze publikatie hebben medegewerkt, iedere aansprakelijkheid uit voor schade die mocht voortvloeien uit het gebruik van deze gegevens. ISBN D/1982j0108j Kluwer Technische Boeken B.V. - Deventer 1982 Ten Hagen B.V. - Den Haag 1< druk 1982 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. No part ofthis book may be reproduced in any form by print, photoprint, microfilm or any other means without written permission from the publisher.

7 Inhoud Woord vooraf 7 Samenvatting 8 Summary Bedrijfsprocedure bij de beleidsbepaling en ondernemingsplanning De systematiek van de planning op langere termijn Filosofie bij de opzet van beleidsbepaling en ondernemingsplannen Werkwijze Kansen en bedreigingen op basis van externe ontwikkelingen voor de onderneming Ontwikkelingen--consequenties-acties De concurrentie-positie van de onderneming in de bouwnijverheid 3.1 Inzicht in de eigen concurrentie-positie 3.2 De wijze van evalueren Omzetpositie en omzetverdeling van de onderneming 4.1 De omzetverdeling naar produkt en markt Sterkte-zwakte van de interne organisatie in de onderneming. 5.1 De analyse Het evaluatiesysteem Financiële mogelijkheden van de onderneming. 6.1 Financieringsbehoeften en vermogensverhoudingen 6.2 Werkwijze Voorziene complicaties Doelstelling en strategie van de onderneming Algemene toelichting Toelichting bij c.1 (organisatie) uit hoofdstuk 7 van het planboek Actieplannen op korte termijn in de onderneming Dringend noodzakelijke verbeteringen Werkwijze Marktontwikkelingsplan voor de onderneming Vorm van het marktontwikkelingsplan Gebruik en bewaking van het marketingplan Werkwijze

8 10 Produkt- en produktiviteitsontwikkelingsplan van de onderneming Het opstellen van een plan Plan voor de organisatie-ontwikkeling van de onderneming Organisatiestructuren Functionele taakverdeling Bemanningsplan Plan voor de ontwikkeling en uitvoering van het personeelsbeleid in de onderneming Personeelsbeoordeling 12.2 Salarisstructuur Vorming en opleiding Onderlinge verhoudingen; eensgezindheid van de medewerkers 13 Het financiële plan van de onderneming De jaarbegroting De liquiditeitsplanning De investeringsplanning. 14 De bedrijfsinformatie binnen de onderneming 14.1 Bedrijfsinformatie 14.2 Externe informatie

9 Woord vooraf Er bestaat in bouwondernemingen een grote behoefte aan een instrumentarium om het beleid te kunnen formuleren en een ondernemingsplanning te kunnen opzetten.. Het uiteindelijke doel van de studiecommissie A 26 van de Stichting Bouwresearch is steeds geweest om aannemingsbedrijven hiervoor een leidraad te verschaffen. Daartoe is door de commissie een handboek ontwikkeld, dat uit twee gedeelten bestaat, te weten: een set invulformulieren (planboek) als stapsgewijze systematiek om een plan op langere termijn op te kunnen stellen, alsmede een instructieve beschrijving (instructieboek) om te verduidelijken, hoe deze invulling dient te geschieden, op basis van achtergrondinformatie en voorbeeldmateriaal. Daarmee heeft de Stichting Bouwresearch uitvoering gegeven aan de laatste fasen van het studiegebied' Basis-gegevens voor beleid en ondernemingsplanning', namelijk het kunnen interpreteren van beschikbare informatie en het concreet aangeven van modellen, schema's, e.d., om ondernemingsplannen op te stellen. Dit vormt een uitstekende aansluiting op de brochure A 26-2, een tweede publikatie van de studiecommissie over de vorige fasen van het studieterrein. Daarin is de voor de beleidsbepaling relevante externe informatie geïnventariseerd en geëvalueerd en zijn de resultaten beschreven van het onderzoek naar de door de bedrijven 'gewenste informatie' en het verschil daartussen met de 'beschikbare gegevens' en de wijze, waarop de informatiestroom beter zou moeten worden georganiseerd. Ten tijde van het voltooien van deze publikatie was de studiecommissie als volgt samengesteld: ir. K. C. Schonebaum, voorzitter Struktongroep N.V. ir. J. J. de Bruijn, secretaris Advies- en Organisatiebur. ir. J. 1. de Bruijn B.V. Th. O. M. Buijsrogge Verenigde Bedrijven Tiemstra B.V. dr. W. J. Diepeveen Stichting Bouwresearch drs. A. van den Elzen Verenigde Heijmans Bedrijven B.V. Jacq. Th. M. van Mierlo Van Mierlo Bouwbedrijf B.V. A. Turkenburg J. P. A. Nelissen Aannemingsbedrijf B.V. ir. J. Benes, rapporteur Bureau ir. J. Benes B.V. prof. dr. G. E. Engberts, rapporteur TH-Delft Afd. Bouwkunde 7

10 Samenvatting Het handboek voor beleid en ondernemingsplanning is in twee hoofdfasen in te delen. De eerste fase betreft het formuleren van het beleid. Het eindresultaat hiervan wordt vastgelegd in hoofdstuk 7, bij het vaststellen van de doelstelling en de strategie van de onderneming. De hoofdstukken 1 tot en met 6 bevatten de daarvoor vereiste stapsgewijze opbouw. Daarbij wordt allereerst de bedrijfsprocedure vastgesteld, om in de onderneming met het handboek te kunnen gaan werken. Achtereenvolgens worden daarna de kansen en bedreigingen van buitenaf geschat, de eigen concurrentie-positie bepaald, een omzet-positie en omzetverdeling gekozen, een intern sterkte-zwakteonderzoek gedaan en de financiële mogelijkheden van het bedrijf nagegaan. De tweede fase van het handboek betreft in feite de ondernemingsplanning. De hoofdstukken 8 tot en met 13 bevatten de operationele actieplannen, die aan de doelstelling en strategie zijn ontleend. Daarbij gaat het om actieplannen op korte termijn, het marktontwikkelingsplan, het plan voor de organisatie-ontwikkeling, het personeelsbeleid en de financiële planning. Het handboek wordt tenslotte afgesloten met een hoofdstuk over de bedrijfsinformatie. Hierin wordt vooral gewezen op de besturing van het gehele systeem, de voortgangscontrole en de terugkoppeling. Het handboek voor beleid en ondernemingsplanning bestaat uit een 'planboek' en een 'instructie en toelichting'. Het 'planboek' dient te worden beschouwd als een verzameling werkformulieren, waarop een bedrijf volgens een zekere voorgeprogramme.erde wijze de aspecten voor de strategiebepaling kan laten opnemen. De publikatiewijze in blocnote-vorm wijst hier ook op. Omdat elke onderneming verschillend is in grootte, operatieterrein, stijl van opereren, e.d., zullen lang niet alle naar voren gehaalde facetten voor elk bedrijf even relevant zijn. Naar de aard van het bedrijfzal daarom steeds een selectie moeten worden gemaakt uit de in te vullen planbladen. Vooral kleine ondernemingen kunnen vele gedeelten overslaan, omdat hun positie op die punten zo evident is, dat vastlegging daarvan niet zinvol is. In het deel 'instructie en toelichting' is bij elk formulier aangegeven (veelal met voorbeelden) hoe in het planboek er mee moet worden gewerkt. Het instructieboek is onverbrekelijk verbonden met het planboek. Het instructieboek is geen studieboek voor ondernemingsplanning. Voor een uitgebreide behandeling van de theorie over beleid en ondernemingsplanning wordt verwezen naar de literatuur op dit gebied. In dit verband dient te worden 8