Consumenten en hun gedrag

Transcriptie

1 Consumenten en hun gedrag Stefanie de Beer Wilte Zijlstra 1

2 Voorstellen Stefanie de Beer Wilte Zijlstra 2

3 Opwarmen 3

4 Geheugentest 4

5 Geheugentest 5

6 Geheugentest 6

7 Geheugentest 7

8 Geheugentest 8

9 Geheugentest 9

10 Geheugentest 10

11 Geheugentest 11

12 Geheugentest 12

13 Geheugentest 13

14 Geheugentest 14

15 Geheugentest 15

16 Geheugentest 16

17 Geheugentest 17

18 Noteer de afbeeldingen die je hebt gezien 18

19 Ging het goed? Helikopter Koeien Appel Agent Muziek Wasmachine Klok Hond 19

20 Waarin verschilden deze paren? Helikopter Koeien Appel Agent Muziek Wasmachine Klok Hond 20

21 Attention / Retention Framing: het effect van volgorde Opening (Primacy) Closing (Recency) Time 21

22 De AFM & Consumentengedrag De AFM maakt zich sterk voor eerlijke en transparante financiële markten. Als onafhankelijke gedragstoezichthouder dragen wij bij aan duurzaam financieel welzijn in Nederland. Daarbij hanteert zij een realistisch beeld van de consument 22

23 De AFM & Consumentengedrag We onderschatten de continue invloed van onze evolutionaire geschiedenis. Menselijk gedrag valt niet te overrulen of uit te zetten. Zeker niet met rationele regels. Hooguit bewust gedrag als uitzondering. 23

24 Olifantenpaadjes 24

25 25

26 26

27 De financiële consument Homo economicus Zoekt uitgebreid naar relevante informatie Verwerkt informatie grondig Vindt financiële zaken belangrijk Plant voor de lange termijn Neemt weloverwogen, rationele beslissing Max Zoekt nauwelijks naar informatie Verwerkt informatie vluchtig Vindt financiële zaken moeilijk en saai Let meer op de korte termijn Stelt uit en is tevreden met suboptimale keuze 27

28 De AFM & Consumentengedrag Waarvoor gebruiken we kennis over consumentengedrag? 1) Evil nudges tegengaan 2) Positieve sturing bij belangrijke financiële beslissingen 3) Effectiviteit van wet- en regelgeving verbeteren 28

29 Biases en heuristieken, wat zijn dat? Consumenten wijken af van het ideale beslisproces onder invloed van biases en heuristieken Heuristieken zijn mentale vuistregels die we gebruiken om snelle, intuïtieve beslissingen te maken Als heuristieken systematisch leiden tot incorrecte of nietrationele beslissingen, spreken we van een bias 29

30 Bias: status quo bias 30

31 Bias: sociale vergelijking keer is deze website in de afgelopen maand geraadpleegd 31

32 Bias: ankers 32

33 Bias: affect Niet geld lenen maar geld bestellen 33

34 Bias: present bias Snel geld nodig? 34

35 Bias: present bias Krijg 200 transactietegoed 35

36 Bias: home bias/ familiarity bias Nederland-fonds 36

37 Counternudging 37

38 Evil nudges Hoe een financieel dienstverlener misbruik kan maken van de voorkeuren, overtuigingen en heuristieken van een consument Filmpje Boiler Room: Scene 'first sale' 38

39 Heuristieken en biases Affect (inspelen op gevoel) Ankers Beschikbaarheidsheuristiek Verliesaversie (angst voor verlies) Overschatting Present bias Sociale vergelijking Spijt Status quo bias Voorkeur voor zekerheid Zichtbaarheid Op welke biases, heuristieken en kenmerken van ons beslisgedrag speelt de verkoper in? (bespreek met buurman/vrouw) 39

40 Effect en onderzoek Aantonen dat je gedrag hebt beïnvloed 40

41 Intentie gedrag Choi J, Laibson D, Madrian B, Metrick A. (2006) Saving for Retirement on the Path of Least Resistance. In: McCaffrey E, Slemrod J Behavioral Public Finance: Toward a New Agenda. New York: Russell Sage Foundation; 2006 p

42 Toezicht en Effectmeting. Het kán! 70 (inter)nationale voorbeelden van effectmeting (2010) rticle&id=185 42

43 aannames causaliteit Maryland Scientific Methods Scale 1 Samenhang tussen interventie en uitkomstvariabele na interventie Anekdote, Case study, eenmalige uitvraag 2 Score voor en na interventie op de uitkomstvariabele, zonder (vergelijkbare) controlegroep 3 Score op de uitkomstvariabele voor en na interventie,gemeten in een experimentele en vergelijkbare controlegroep Nul- en éénmeting 4 #3 met controle voor andere variabelen die de uitkomstvariabele beïnvloeden 5 Score op de uitkomstvariabele voor en na invoering van de beleidsinterventie, waarbij de interventie at random is toebedeeld aan een experimentele en een controlegroep Randomized Control Trial 43

44 Test, Learn, Adapt - RCT 44

45 Design Randomised Controlled Trial 45

46 Onderzoek transparantie & toezicht: Zeven random groepen Tekst over: Boete van AFM Nadruk op Hoe/proces Nadruk op Waarom AFM Boete vernietigd Herbeoordeling rentederivaten Geen tekst (controle) 46

47 Oratie Femke de Vries 29 maart 2016 Leidt transparantie tot meer vertrouwen in de toezichthouder? Antwoord: Workshopronde 2 of: 47

48 Effectmeting brief FCA Field Trial 48

49 Test Onderwerp en inhoud digitale nieuwsbrief 49

50 Use Google AdWords to prototype and test a book title 50

51 Voorbeelden meten online persuasion 51

52 Casus: positieve sturing hypotheek Gedragsdoel Mensen treffen tijdig voorzieningen voor het aflossen van hun aflossingsvrije hypotheek of beleggingsrekeninghypotheek Welke interventie? Wat en hoe meten? 52

53 Take home Afwijking ideale beslisproces door biases en heuristieken Nudge for good Meet op juiste manier wat mensen doen 53