Zwangerschapsjeuk (cholestase)

Transcriptie

1 Zwangerschapsjeuk (chlestase)

2 Inleiding Tijdens een zwangerschap kan hevige jeuk ntstaan die pas weer na de bevalling verdwijnt. Sms is het alleen maar jeuk, sms is het een cmbinatie van jeuk en huiduitslag. Er zijn verschillende vrmen van jeuk in de zwangerschap, met verschillende rzaken. Jeukende huidziekten die in de zwangerschap ntstaan wrden k wel zwangerschapsdermatsen genemd. 2

3 Vrmen van zwangerschapsjeuk Jeuk in de zwangerschap kan wrden ingedeeld in een vrege vrm, die al in het eerste trimester (de eerste drie maanden) kan beginnen, en een late vrm, die pas in het laatste trimester (de laatste drie maanden) begint. Daarnaast kunnen er tijdens de zwangerschap huidziekten ntstaan die gepaard gaan met jeuk. De verschillende vrmen van jeuk in de zwangerschap wrden hiernder besprken. Vrege vrm van zwangerschapsjeuk Bij de vrege vrm is er in het begin alleen maar jeuk, later ntstaan er k jeukbulten. Van de vrege vrm was het lange tijd nduidelijk wat de rzaak was, recent is ntdekt dat de meeste zwangeren met jeuk in het begin van de zwangerschap een vrm van atpisch eczeem blijken te hebben. Z'n uitbarsting van atpisch eczeem tijdens de zwangerschap kan verschillende vrmen hebben: het kan er uitzien als eczeem (rdheid, schilferende plekken), f het kan de vrm zijn met vral jeuk en jeukbulten. Sms kan atpisch eczeem ntstaan in de zwangerschap. Om afsttingsreacties te vrkmen wrdt tijdens de zwangerschap het afweersysteem veranderd. Die verandering pakt ngunstig uit vr atpisch eczeem: het kan wrden uitgelkt. Aan de andere kant bestaan er k huidziekten die als sneeuw vr de zn verdwijnen dr de veranderingen in het immuunsysteem tijdens zwangerschap. Behandeling van de vrege vrm van zwangerschapsjeuk De behandeling bestaat uit het ged vet huden van de huid met verzrgende crèmes en ltins. Een drge huid met wrden vrkmen, want dat verrzaakt extra jeuk. Als er eczeem is wrden k crticsterïd crèmes f zalven tegepast. Omdat men tijdens zwangerschap altijd vrzichtig met zijn met het gebruik van geneesmiddelen wrdt geprbeerd m niet de allersterkste hrmnzalven te gebruiken. Bij jeuk wrden k jeukstillende ltins gebruikt met menthl. Menthl ltins en crèmes mgen tijdens de zwangerschap wrden gebruikt, ze hebben geen schadelijke gevlgen vr de baby. 3

4 Late vrm van zwangerschapsjeuk Naast de bvengenemde veel vrkmende rzaken van jeuk tijdens de zwangerschap zijn er ng huidziekten die tijdens de zwangerschap ntstaan en gepaard gaan met veel jeuk. De twee belangrijkste zijn: PUPPP: pruritic urticarial papules and plaques f pregnancy (synniem: plymrphic eruptin f pregnancy) Pemphigid Gestatinis (herpes gestatinis) PUPPP (pruritic urticarial papules and plaques f pregnancy) PUPPP is een hevig jeukende zwangerschapshuidziekte waarbij tallze verheven jeukende bultjes en kleinere f grtere galbulten ntstaan. Sms ntstaan er k blaasjes. Het ntstaat in het derde trimester, en gaat aan het eind van de zwangerschap f enkele dagen na de gebrte weer vanzelf ver. Het begint meestal p de buik, sms in zwangerschapsstriemen (striae). Het gebied direct rnd de navel is meestal niet aangedaan. Later breidt het zich uit naar de brsten, bvenbenen, en armen, het kmt niet in het gezicht. De aandening kmt bij circa 1 p 160 zwangeren vr, meestal alleen bij de eerste zwangerschap, niet in vlgende zwangerschappen. Het kmt vaker vr bij tweelingzwangerschappen en bij snelle gewichtstename tijdens de zwangerschap. De rzaak is nbekend. PUPPP is zeer hinderlijk, maar niet schadelijk vr meder f kind. Behandeling van PUPPP PUPPP wrdt behandeld met lkale crticsterïden (hrmncrèmes f zalven). Deze meten krachtig zijn en intensief gebruikt wrden, vral de eerste dagen. In hele ernstige gevallen wrden prednisn tabletten vrgeschreven. 4

5 Zwangerschapschlestase De late vrm wrdt verrzaakt dr phping van galzuten (afvalstffen) in de lever en in het lichaam aan het eind van de zwangerschap. Jeuk in de zwangerschap dr phping van galzuten wrdt k wel zwangerschapschlestase genemd. De precieze rzaak van het ntstaan van chlestase in de zwangerschap is niet duidelijk. Zwangerschapschlestase ntstaat in het derde trimester. De belangrijkste klacht is jeuk, vral aan de armen en benen, sms jeuken k de handpalmen en de vetzlen. De jeuk lkt krabben uit, hierdr ntstaan krabeffecten (wndjes, krassen, kaptgekrabte bultjes). De jeuk is hevig, vral 's nachts, en blijft gedurende de hele zwangerschap aanwezig. Na de bevalling is het na 1-2 dagen ver. De verhgde heveelheid galzuten in het bled kunnen wrden vastgesteld dr blednderzek (meting van bilirubine). Een verhgd bilirubinegehalte in het bled is een teken dat de lever het niet ged det. Bij een slecht werkende lever kunnen k andere klachten ntstaan, zals geelzucht, dnkere urine, een tekrt aan vitamine K bij meder en kind en een gestrde bledstlling. De meder kan een ncmfrtabel gevel in de rechter bvenbuik hebben. Daarnaast kan de meder k ntkleurde ntlasting hebben f ntlasting wat ngewn veel vet bevat. Risic s Als de meder verhgde galzurenzuten in het bled heeft is er een verhgde uitscheiding van deze zuten via de placenta naar het kind. Tevens werkt de placenta vaak minder ged, mdat deze hard met werken m alle stffen van meder naar kind af te breken. Hierdr kmt er een hge cncentratie zuten in het vruchtwater, navelstrengbled en mecnium terecht. Dr nrijpheid van de lever van het kind is het kind afhankelijk van de placenta vr de uitscheiding van deze zuten. Dit kan nadelen hebben vr de gezndheid van het kind. Er is een verhgde kans p vreggebrte, laag gebrtegewicht en mecnium hudend vruchtwater. Er is k een verhgde kans dat de meder premature weeën krijgt. Premature weeën zijn weeën vr 37 weken zwangerschap. 5

6 Behandeling van zwangerschapschlestase Bij jeuk dr zwangerschapschlestase kunnen k de huidverzrgende crèmes wrden gebruikt, en jeukstillende ltins met menthl. Daarnaast wrdt geprbeerd m de heveelheid galzuren in het bled mlaag te krijgen dr het vrschrijven van geneesmiddelen. Een medicament dat vaak wrdt vrgeschreven is Urschl. Urschl vermindert de heveelheid galzuren en verhgd de galprductie. De verstrde transprt van galzuren dr de placenta wrdt hersteld. Tevens heeft het medicament een psitief effect p de jeuk. Ok vermindert het gebruik van Urschl de risic s vr het kind. Andere tips m de jeuk te verminderen: draag katenen kleding, zrg dat de nagels krt zijn (vrkmt schade dr krabben) en prbeer niet te krabben. Neem wisselbaden waarbij je eindigt met kud water, leg ijscmpressen p de jeukende huid. Prbeer een havermutbad (jeukstillend, verkrijgbaar bij refrmwinkels). Wanneer u zwangerschapschlestase heeft zullen de zwangerschapscntrles standaard verlpen. Extra cntrles zijn niet ndig. Bij de standaard cntrles wrdt er ged gekeken naar de cnditie van het kind. Opname p de afdeling is ndzakelijk bij ernstige klachten en bij een priming/inleiding van de bevalling vanaf 37 weken. Wanneer er tijdens de zwangerschap de bledwaarden dusdanig afwijken zal pname ndzakelijk zijn, zdat er gede cntrle is p meder en kind. 6

7 Na de bevalling Na de bevalling zal de jeuk binnen een paar dagen verdwijnen. Bij zwangerschapschlestase kan brstveding wrden gegeven. Er is een verhgde kans p galstenen/ntsteking van de galblaas na het drmaken van zwangerschapschlestase. Er is een verhgde kans p herhaling van zwangerschapschlestase in een vlgende zwangerschap. Na drgemaakte zwangerschapschlestase is de kans p chlestase tijdens gebruik van cmbinatiepil verhgd. 7

8 Lcatie Delfzicht Jachtlaan 50 Pstbus RA Delfzijl Lcatie Lucas Gassingel 18 Pstbus RA Winschten Telefn: Website: OZG (01-16) GYN 375 8