Essaywijzer Praktijkopleiding AA

Transcriptie

1 Essaywijzer Praktijkopleiding AA Handleiding voor een succesvol essay Internetversie

2 Inhoudsopgave Inleiding 3 1 Hoe het werkt De begeleiding De procedure 4 2 Waaraan moet het essay voldoen? Eisen aan de inhoud Overige eisen Aandachtspunten tijdens het schrijven 7 3 Beoordeling door praktijkopleider Beroepshouding Beroepsvaardigheden Communicatieve vaardigheden 9 4 Beoordeling door externe beoordelaar NOvAA Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij door middel van druk, fotokopieën, microfilm of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande toestemming van de NOvAA. 2

3 Inleiding In de Praktijkopleiding AA staat het werken aan beroepsproducten centraal. Door te werken aan beroepsproducten maak je een groeiproces door. Het werken aan beroepsproducten leidt ertoe dat je bepaalde competenties behaalt. Aan het einde van elk jaar schrijf je een of meerdere essays waarin je aangeeft welke competenties je op welke wijze hebt verworven. Tegelijkertijd schets je het groeiproces dat jou naar het gewenste eindniveau heeft gebracht. Het onderwerp: je eigen ontwikkeling Tijdens de opleiding schrijf je meerdere essays. Daarin moet jouw ontwikkeling in het afgelopen jaar duidelijk naar voren komen. Met behulp van zelfreflectie bekijk je welke competenties je beheerst en welke nog niet. Delen van opdrachten of complete opdrachten waarbij jij betrokken was (de beroepsproducten), dienen als bewijsmateriaal. Je praktijkopleider en een externe beoordelaar beoordelen het essay en je vooruitgang. Informatie die je nodig hebt In deze handleiding geven we je belangrijke informatie over het essay: over de procedure, de eisen aan de inhoud en de beoordelingscriteria. Ook bespreken we de communicatieve vaardigheden waarover je moet beschikken. Hoewel is geprobeerd een compleet overzicht te bieden, blijft deze handleiding toch een momentopname. Eventuele aanvullingen of nieuwe inzichten worden gepubliceerd in de nieuwsbrief Praktijkopleiding. De nieuwsbrieven tref je aan in de elektronische leeromgeving (ELO) van de NOvAA. Deze ELO is toegankelijk via de website van de NOvAA: Veel succes! 3

4 1. Hoe het werkt? Aan het einde van elk opleidingsjaar schrijf je één of meerdere essays. Nadat je praktijkopleider dit goedgekeurd heeft, maakt het essay onderdeel uit van de documenten in je portfolio. De externe beoordelaar beoordeelt jaarlijks je portfolio. 1.1 De begeleiding De NOvAA biedt verschillende vormen van begeleiding bij het schrijven van het essay. Waardevol om tot een goed essay te komen! Cursus schrijfvaardigheid Met de handvatten uit de cursus schrijfvaardigheid van de Vedaa wordt schrijven makkelijker. Deze cursus is niet verplicht, maar wordt wel aanbevolen ter ondersteuning bij het schrijven van essays. Je leert hoe je een taalkundig juist verslag maakt. Er wordt onder andere dieper ingegaan op het gebruik van spellingsregels, schrijfstijl en de opbouw van teksten. De cursus vindt minstens één keer per jaar plaats. De data vind je op de website van Vedaa: De praktijkopleider Tijdens de Praktijkopleiding sta je er niet alleen voor. Een praktijkopleider begeleidt je. Vanuit zijn coachende rol motiveert en stimuleert hij je bij je ontwikkeling gedurende de opleiding. Stel aan jouw praktijkopleider de juiste vragen en zorg er voor dat je feedback krijgt die voor jou direct bruikbaar is. Op die manier bevorder je je eigen leerproces. Ook bij het schrijven van de essays biedt de praktijkopleider ondersteuning. Je praktijkopleider moet je essay als voldoende hebben beoordeeld voordat je essay deel kan uitmaken van de jaarlijkse beoordeling door de externe beoordelaar. Als het essay in de ogen van je praktijkopleider niet in één keer voldoende is, geeft hij aanwijzingen om het essay te verbeteren. De scriptiebegeleider Bij het schrijven van de essays kun je begeleid worden door een scriptiebegeleider. Ervaren AA-Accountants, die bekend zijn met de opleiding, bieden deze begeleiding. Een scriptiebegeleider kan je adviseren over de inhoud en de opzet van je verslag. Ook kan de begeleider ondersteuning bieden bij de taalkundige aspecten van het essay. Begeleiding door een scriptiebegeleider is een extra dienst die tegen betaling wordt aangeboden. Namen en telefoonnummers van scriptiebegeleiders vind je op de website van de NOvAA: Expertisebank Als trainee weet je natuurlijk nog niet alles. Soms kun je extra vaktechnische of branchespecifieke expertise goed gebruiken. Ervaren AA-Accountants zijn bereid hun kennis met jou te delen. Je kunt concrete vragen voorleggen aan deze AA-Accountants. Hun namen en telefoonnummers tref je aan in de ELO, in de rubriek Expertisebank. 1.2 De procedure Is je essay klaar om in te leveren, of beter gezegd: klaar om te plaatsen in je elektronische portfolio? Dan volg je bij het plaatsen een vastgestelde procedure. Stappenplan Tijdens een opleidingsjaar vinden twee halfjaarlijkse gesprekken plaats, waarvan je gespreksverslagen maakt. Pas nadat je je tweede gespreksverslag hebt geplaatst in je elektronische portfolio, kun je je essay toevoegen. Het essay plaats je uiterlijk twee maanden na afloop van het jaar in je portfolio. Klaar voor beoordeling! Competentiematrix Nadat je je essay in de ELO geplaatst hebt, kun je online je competentiematrix bijwerken. Hierin houd je bij welke competenties je het afgelopen jaar hebt behaald. Het beroepsproduct (of de beroepsproducten) dat je als bijlage bij je essay voegt, dient hierbij als bewijsmateriaal. 4

5 Externe beoordeling Heeft je praktijkopleider het essay goedgekeurd, dan geeft hij dit aan in je portfolio. Daarna beoordeelt de externe beoordelaar het essay als onderdeel van de jaarlijkse beoordeling. De externe beoordelaar kan bepaalde onderdelen of aspecten van het essay als onvoldoende aanmerken. Hij geeft deze verbeterpunten aan op het beoordelingsformulier. Er wordt van je verwacht dat je in het komende jaar aan deze punten gaat werken. Wat je bereikt hebt, laat je zien in je volgende essay. Het is niet mogelijk je essay aan te passen en het opnieuw te laten beoordelen. De praktijkopleider en de trainee kunnen geen bezwaar maken tegen de externe beoordeling. Je krijgt een externe beoordelaar toegewezen voor de volledige duur van de opleiding. Hij beoordeelt je ontwikkeling aan de hand van het persoonlijk ontwikkelingsplan (POP). Daarmee fungeert hij naast vakinhoudelijke beoordelaar tevens als procesbewaker. Met de jaarlijkse beoordelingen beïnvloedt de externe beoordelaar je ontwikkeling en houdt hij in de gaten of je het vereiste niveau bereikt. Wisselen van stageplaats dat je aan alle gestelde eisen hebt voldaan. Dit moet blijken uit je portfolio. Je portfolio is compleet als: deze minimaal zes halfjaarlijkse gespreksverslagen (+ bijlagen) en minimaal drie goedgekeurde essays (+ beroepsproducten) bevat; uit je competentiematrix blijkt dat je de competenties hebt verworven voor drie van de vier kritische beroepssituaties, waaronder de assurance-opdrachten en de aan assurance verwante opdrachten; blijkt uit je essays dat je minimaal twee controleopdrachten hebt uitgevoerd op het niveau van een beginnend beroepsbeoefenaar; blijkt dat je het theoretische deel van de opleiding succesvol hebt afgerond; blijkt dat je de verplichte cursussen (zie studiegids) hebt gedaan; blijkt dat je beschikt over een professionele beroepshouding. In het eindgesprek kan de hele inhoud van je portfolio aan de orde komen. De externe beoordelaars toetsen met name of je de werkzaamheden zelf hebt verricht op het niveau van een beginnend beroepsbeoefenaar. Wissel je tijdens het opleidingsjaar van werkgever, dan heeft dit gevolgen voor je essays. Voor dat jaar schrijf je twee essays: één over de competenties die je opdeed bij je vorige werkgever en één over de nieuwe opleidingsplaats. Het eerste essay plaats je in je portfolio voordat je je oude werkgever verlaat. Het tweede essay plaats je aan het einde van het betreffende opleidingsjaar. Bij een wisseling van stageplaats stel je alleen een nieuwe POP op als de wisseling gevolgen heeft voor de planning van je Praktijkopleiding. Je doet dit in overleg met je nieuwe praktijkopleider. Het eindgesprek Je sluit de Praktijkopleiding AA af met een eindgesprek. Je krijgt een uitnodiging voor het gesprek als de externe beoordelaar én een tweede externe beoordelaar vinden 5

6 2. Waaraan moet het essay voldoen? Met je essay laat je zien wat je in het afgelopen jaar geleerd hebt. Aan de hand van relevante adviesopdrachten stel je de ontwikkeling van je competenties aan de orde. Voor een positieve beoordeling moet je essay aan een aantal eisen voldoen. 2.1 Eisen aan de inhoud Het essay heeft een aantal verplichte onderdelen: samenvatting, inleiding, beschrijving per opdracht, vergelijking tussen de opdrachten, ontwikkeling van je competenties en bijlagen. De onderdelen moeten in deze volgorde in het essay uitgewerkt worden. Samenvatting Voorin het essay vindt de lezer een korte samenvatting. Lezers die alleen deze samenvatting lezen, vinden er de kern van je verhaal. Inleiding In de inleiding beschrijf je kort je functie bij jou op het kantoor en geef je aan hoever je gevorderd bent met de Praktijkopleiding AA. Ook geef je aan welke (advies)opdrachten je in het essay uitwerkt. Daarnaast kijk je kort terug op de doelen in je persoonlijk actieplan (PAP). Beschrijf welke doelen je wel of juist niet hebt behaald en wat daar de reden van is. Beschrijving per opdracht Voor de beschrijvingen kies je opdrachten die zich afspelen binnen één (of meer) van de vier kritische beroepssituaties. Dit zijn: assurance-opdrachten, assurance verwante opdrachten, administratieve en fiscale opdrachten of adviesopdrachten. Beschrijf alleen die opdrachten die echt iets zeggen over je competentieontwikkeling. Met de beschrijving lever je het bewijs dat je je bepaalde vaardigheden hebt eigen gemaakt. Je behandelt de (advies)opdracht zodanig dat de externe beoordelaar kan vaststellen dat je de competenties hebt verworven. Per opdracht geef je antwoord op de volgende vragen: om wat voor soort klant gaat het? om wat voor soort opdracht gaat het? hoe is de opdracht tot stand gekomen? welke vraag stelde de klant? hoe ziet de probleemanalyse eruit? hoe zag je plan van aanpak eruit? hoe verliep het contact met de klant? welk (advies)product is aan de klant verstrekt? wat was jouw rol in het adviestraject? terugkijkend op het traject, welke onderdelen liepen soepel en wat ging minder goed? Maak bij de beschrijving van de opdracht onderscheid tussen de opdracht, de probleemstelling en de probleemanalyse. Kijk bij de analyse onder andere naar de context van het probleem en de vraagstukken die spelen rondom het probleem. Verder beschrijf je kort de organisatie van de cliënt. Ook laat je zien hoe je plan van aanpak eruit zag, welke mogelijke oplossingen je hebt overwogen en waarom je voor een bepaalde oplossing koos. In het essay laat je zien welke competenties je het afgelopen jaar hebt verworven. Maak in je beschrijving duidelijk onderscheid tussen wat jij aan de opdracht hebt gedaan en wat anderen er aan hebben gedaan. Door het essay in de ik-vorm te schrijven, maak je je eigen rol tijdens (een deel van) het traject duidelijk. Om aan te tonen dat je een competentie hebt verworven, ga je steeds in op de bijbehorende elementen: 1)kennis, 2)vaardigheden, 3)waarden, ethiek en houding. Vergelijking tussen de opdrachten Er wordt van je verwacht dat je meerdere gelijksoortige opdrachten met elkaar vergelijkt. Dat kunnen nieuwe opdrachten zijn, of opdrachten die je in eerdere essays hebt behandeld. De vergelijking moet je persoonlijke groei aantonen. Neem je eigen handelen kritisch onder de loep. Heb je geleerd van eerdere ervaringen? Zie je een stijgende lijn in je ontwikkeling? Probeer hierbij te betrekken wat er wel goed ging en wat er beter kon. 6

7 Ontwikkeling van je competenties Je beschrijft in het essay op basis van door jou uitgevoerde opdrachten de ontwikkeling van je competenties in het afgelopen jaar, zodat je persoonlijke groei zichtbaar wordt. Per kritische beroepssituatie analyseer je aan de hand van de verrichte opdrachten en de competentiematrix welke competenties je beheerst. Welke werkzaamheden die bijdroegen aan je competentieontwikkeling heb je dit jaar goed uitgevoerd? Per competentie geef je aan op welke wijze je kennis, vaardigheden, waarden, ethiek en beroepshouding in concrete praktijksituaties hebt toegepast en in hoeverre deze hebben bijgedragen aan jouw persoonlijke ontwikkeling in het afgelopen jaar. In de competentietabellen in de praktijkopleidingsmap wordt richtinggevend aangegeven welke kennis, vaardigheden, waarden, houding en ethische aspecten je nodig hebt om een bepaalde competentie te behalen. Per competentie besteed je aandacht aan de vaardigheden die je nodig hebt om een bepaald beroepsproduct op te leveren. Van jou wordt verwacht dat hier uitgebreid op ingaat. Denk bijvoorbeeld bij het voeren aan een adviesgesprek aan zaken als: 1)welke voorbereidingen heb je vooraf getroffen; 2)welke rol nam je tijdens het gesprek in; 3)paste je tijdens het gesprek het LSD-model (Luisteren Samenvatten Doorvragen) toe; 4)hoe ben je omgegaan met de weerstand die je op één of meerdere onderdelen van jouw advies proefde tijdens het gesprek; 5)heb je controlevragen gesteld om te toetsen of de klant jou begreep; 6)heb je het gesprek geëvalueerd? Onderken bij de uitwerking van de vaardigheden steeds drie fases: 1)voorbereidingsfase; 2)uitvoeringsfase; 3)evaluatiefase. Bij de toelichting op de behaalde competenties dient ook een relatie te worden gelegd tussen de regelgeving die betrekking heeft op de kritische beroepssituatie en de uitgewerkte praktijkcasus. Daarbij is het niet de bedoeling dat in het essay een integrale weergave van de van toepassing zijnde regelgeving wordt overgenomen. Een beknopte verwijzing naar de van toepassing zijnde regelgeving, waarna een casus-specifieke uitwerking volgt, wordt echter wel verwacht. Hierbij dien je te realiseren dat met name de fundamentele beginselen uit de Verordening Gedrags Code (hierna VGC) op alle werkzaamheden van toepassing zijn en derhalve ook altijd dienen te worden behandeld Deze fundamentele beginselen zijn: -Integriteit -Objectiviteit -Deskundigheid en zorgvuldigheid -Geheimhouding -Professioneel gedrag Als trainee kun je laten zien dat je de toepassing van de fundamentele beginselen en eventuele bedreigingen herkent, door deze beginselen toe te passen in een betekenisvolle context. Daarnaast is de Wet Witwassen en Financiering van Terrorisme (hierna Wwft) vrijwel integraal van toepassing op alle werkzaamheden die een accountant uitvoert. Derhalve dient in de uitwerking van het essay de toepassing van deze wetgeving te worden opgenomen. Door te werken aan beroepsproducten verwerf je bepaalde competenties. Met het beschrijven van de wijze waarop je beroepsproducten hebt gerealiseerd moet je tevens voldoen aan de eindtermen van de CEA. De eindtermen van de CEA vind je op: De relatie tussen de competenties en de eindtermen tref je aan in een excelbestand op de startpagina van de ELO. Die relatie is zichtbaar gemaakt om je er op attent te maken dat je per competentie rekening houdt met de reikwijdte van de bijbehorende werkzaamheden. Je hoeft de eindtermen niet per eindterm te beschrijven. Maar de beschrijving van jouw werkzaamheden moet ertoe bijdragen dat er een representatief beeld ontstaat van de eindtermen waaraan je hebt voldaan. 7

8 Regelgeving voor Situaties van Assurance Opdrachten De specifieke regelgeving op kantoorniveau die op deze kritische beroepssituatie van toepassing is, is de Wta, Bta, VAO, NV Onafhankelijkheiden/of de Nvak. De specifieke regelgeving op individueel niveau voor de accountant die op deze kritische beroepssituatie betrekking heeft, is opgenomen in de NV COS Daarnaast dient in de uitwerking aandacht te worden besteed aan de casus-specifieke toepassing van de Wwft de VGC, RJ en BW2 Titel 9. Regelgeving voor Situaties van aan Assurance Verwante Opdrachten De specifieke regelgeving op kantoorniveau die op deze kritische beroepssituatie van toepassing is betreft de Nvak-aav. De specifieke regelgeving op individueel niveau voor de accountant die op deze kritische beroepssituatie betrekking heeft, is opgenomen in de NV COS , de RJ, BW 2 Titel 9, Leidraad 14. Naast de voormelde standaarden moet eveneens aandacht worden besteed aan toepassing van de casus specifieke aspecten van de VGC en de Wwft. Regelgeving voor Situaties van Fiscale Dienstverlening en Advisering In deze kritische beroepssituaties heb je onder andere te maken met specifieke regelgeving op het gebied van belastingen, sociale lasten, pensioenen, arbeidsrecht en ondernemingrecht. Deze regelgeving is zeer divers. Tevens is de VGC en eventueel de NV COS 5500N, de NV Onafhankelijkheid alsmede de Wwft van toepassing. Bij de uitwerking van deze kritische beroepssituatie dient in het essay een beknopte verwijzing naar de betreffende regelgeving te worden opgenomen, waarna wordt beschreven hoe deze regelgeving in de praktijk is toegepast. Jouw professionele beroepshouding wordt niet alleen bepaald doordat je aantoont dat je de wet- en regelgeving kunt toepassen, maar ook en misschien wel vooral door wat je in de uitoefening van het accountantsberoep uitstraalt. Beschik je over een rechte rug? Hoe ga je om met ethische vraagstukken (niet alles wat toegestaan is, is daarmee ook gewenst)? Pas je in de uitoefening van het accountantsberoep ook steeds professional skepticism toe? Het is niet de bedoeling dat je in het essay theoretische beschouwingen geeft op de werkzaamheden die je hebt uitgevoerd. Het is echter wel de bedoeling dat je kunt laten zien dat je in staat bent om theoretische kennis in de praktijk toe te passen. Zo moet je bijvoorbeeld de kernvakken afgerond hebben voordat je een jaarrekeningcontrole op het niveau van een beginnend beroepsbeoefenaar kunt uitvoeren. Voor zover er theoretische kennis in de praktijk wordt toegepast, licht je dit in het essay toe. Bij de beschrijving van de ontwikkeling van je competenties betrek je het POP. Je beschrijft hoe je je ontwikkeld hebt ten opzichte van je POP en in hoeverre je POP gerealiseerd is. Mocht je van je POP hebben afgeweken of heb je deze bijgesteld, dan beschrijf je waarom. Ook geef je een korte toelichting op je competentiematrix. Welke competenties heb je dit jaar behaald? Koppel de verworven competenties aan de besproken beroepsproducten en het niveau waarop je functioneerde. Tot slot bespreek je de ontwikkeling van je expertise. In hoeverre heeft het werken aan beroepsproducten bijgedragen aan de ontwikkeling van jouw persoonlijk competentieprofiel? Een competentie verwerf je op het niveau van een beginnend beroepsbeoefenaar. Het niveau waarop je een competentie verworven hebt, wordt beoordeeld aan de hand van je uitwerking van de specifieke beroepsvaardigheden (zie paragraaf 3.2) 8

9 Bijlagen In de bijlage neem je de voorgeschreven beroepsproducten op. Van belang is, dat voor zover mogelijk - zichtbaar is dat jij zelf aan die beroeps-producten hebt gewerkt. 2.2 Overige eisen De pagina s van je essay bevatten geen kantoorgegevens, met uitzondering van de bijlagen. Aan de lay-out stellen we verder geen specifieke eisen, maar zorg er wel voor dat het essay er verzorgd uitziet. Gebruikelijk is een enkele regelafstand en een lettergrootte tussen 10 en 12. Een essay omvat 10 tot 15 pagina's. Denk ook aan de volgende punten: het essay, inclusief bijlagen, moet je anonimiseren. Anonimiseren doe je bij voorkeur door middel van doorhaling. Als dit niet mogelijk is, verwijder je de bedrijfsnaam of vervang je deze door een fictieve naam; het opnemen van bijlagen: relevante beroepsproducten zoals de opdrachtbevestiging, het advies, gespreksverslagen en berekeningen. 2.3 Aandachtspunten tijdens het schrijven Je essay moet vaktechnisch natuurlijk juist zijn. Daarnaast is het zeker de bedoeling dat het een begrijpelijke en gestructureerde tekst is. Let daarbij op de onderstaande zaken. Annotatie Er bestaan twee soorten noten: explicatieve en verwijzende. In explicatieve noten leg je iets uit of licht je iets toe dat niet in de tekst zelf kan gebeuren. Verwijzende noten verwijzen naar gebruikte bronnen of literatuur. Het heeft de voorkeur de noten te verzamelen in een notenlijst achterin het eindverslag. Om verwarring te voorkomen is het doornummeren van de noten beter dan het nummeren per hoofdstuk. Probleemformulering Zorg per adviesopdracht voor een duidelijke formulering van het probleem. Een goede formulering geeft de richting van de oplossing aan. De opdrachtbevestiging is de vastlegging van het geformuleerde probleem en vormt de basis voor de vraagstelling. Door te werken met subvragen verdeel je het onderwerp in overzichtelijke partjes. Plan van aanpak Voor structuur in het onderzoek én in de beschrijving stel je een plan van aanpak op. Dat kent de volgende vaste onderdelen: beschrijving van de huidige situatie, bepaling van de gewenste situatie, onderzoek naar de mogelijke oplossingen met de bijbehorende consequenties en een beredeneerde keuze voor de beste oplossing. Stijl Vermijd te lange zinnen en ingewikkelde zinsconstructies. Formuleer je tekst bondig, helder en concreet. Structuur Bedenk een goede hoofdstukindeling. Werk verder met paragrafen en alinea's. Zorg daarbij voor een logische opbouw. Laat de stappen in het onderzoek op elkaar aansluiten. 9

10 3. Beoordeling door praktijkopleider Nadat je je essay hebt afgerond, plaats je deze in je portfolio. De praktijkopleider beoordeelt als eerste je essay. Hij let onder andere op je beroepshouding, je beroepsvaardigheden en je algemene en communicatieve vaardigheden. Time management Bij time management draait het om effectief en efficiënt werken. Oftewel de juiste werkzaamheden op de juiste wijze uitvoeren. Jij gaat optimaal om met de beschikbare tijd. Uitgebreide beoordeling In de Praktijkopleiding AA nemen het verwerven van competenties en persoonlijke groei een belangrijke plaats in. Besteed daarom in je essay ruime aandacht aan de ontwikkeling van je kennis, houding en vaardigheden. Bij de beoordeling kijkt de praktijkopleider naar je vakinhoudelijke kennis en naar je vaardigheden. 3.1 Beroepshouding Bij de beroepshouding gaat het erom hoe je je als (toekomstig) accountant gedraagt. Ben je onafhankelijk en onpartijdig ten opzichte van de klant? Heb je een houding ontwikkeld waarbij het vanzelfsprekend is dat je je aan de geldende wet- en regelgeving houdt? Je moet tijdens je Praktijkopleiding laten zien dat je in staat bent conform de geldende gedragsregels en overige wet- en regelgeving te werken. De regelgeving is in hoofdstuk 2 uitgebreid toegelicht. 3.2 Communicatieve vaardigheden In de communicatieve vaardigheden onderscheiden we drie onderdelen: persoonlijke effectiviteit, professioneel adviseren en schriftelijke communicatie. Laat het in je essay zien als je competenties verworven hebt op deze gebieden. Persoonlijke effectiviteit Op het gebied van persoonlijke effectiviteit wordt van je verwacht dat je je de onderstaande vaardigheden eigen maakt. Feedback geven en ontvangen Je bent in staat om het effect dat jouw gedrag heeft op anderen goed in te schatten. Je kunt daarbij kijken vanuit het referentiekader van de ander. Assertiviteit Je kunt omgaan met situaties waarin jouw wensen conflicteren met die van de ander. Je houdt daarbij rekening met je eigen rechten én die van de ander. Professioneel adviseren Op professionele wijze advies geven behoort ook tot de belangrijkste communicatieve vaardigheden. Je moet je advies kunnen overbrengen op de cliënt. Je beheerst meerdere competenties, die we hieronder nader toelichten. Adviesgesprek voeren Je bent in staat een goed adviesgesprek te voeren. Met een geslaagd gesprek leg je de basis voor verdere ontwikkeling van de adviesrelatie. Omgaan met weerstanden Niet alle cliënten gaan zonder morren akkoord met het advies. Jij kunt goed omgaan met weerstanden bij de cliënt. Onderhandelen Als AA-Accountant onderhandel je, bewust of onbewust, veel met cliënten én collega's. De onderwerpen lopen uiteen. Over de planning, termijnen, facturen, kosten of kortingen, om maar wat voorbeelden te noemen. Het onderhandelingsproces kent de onderstaande stappen, die jij succesvol kunt uitvoeren: - voorbereiden; - relatie opbouwen; - doel en agenda vaststellen; - inventariseren van belangen; - brainstormen: stel een creatieve vraag aan de tegenpartij; - de hand reiken en knopen doorhakken; - afronden. 10

11 Conflicthantering We onderscheiden drie verschillende conflictsituaties, waarin jij je mannetje staat: - instrumentele conflicten, met onderwerpen als middelen, doelstellingen en procedures; - belangenconflicten, bijvoorbeeld over geld, tijd of mankracht; - persoonlijke conflicten. Presenteren van het advies Je bent in staat een advies mondeling te presenteren, zowel in een persoonlijk gesprek als voor een groep. Je presentatie kent een duidelijke structuur. Schriftelijke vaardigheden Naast mondelinge communicatieve vaardigheden zijn ook goede schriftelijke vaardigheden onmisbaar. Je rapportages en brieven zijn goed leesbaar. Het gaat daarbij om verschillende competenties, die we hieronder toelichten. Cursussen ter ondersteuning Tijdens de opleiding ben je verplicht twintig uur te besteden aan cursussen op het gebied van communicatieve vaardigheden. Deze uren moet je daadwerkelijk bij de cursussen aanwezig zijn geweest. Je kunt de cursussen het beste volgen in het tweede opleidingsjaar. Relevante werkervaring is namelijk een vereiste. Bovendien kun je het geleerde in het laatste jaar in de praktijk brengen, zodat het beoordeeld kan worden. Je kunt de cursussen volgen via de Vedaa: Ethiek Niet alle gedragingen die volgens de regels toegestaan zijn, zijn gewenst. Als aankomend accountant moet je in staat zijn beroepsethische afwegingen te maken. In het essay laat je zien dat je daartoe in staat bent. Het schrijven van een accountantsrapport Je kunt een duidelijk accountantsrapport opstellen. Het rapport bestaat uit een verslag met de jaarrekening. In het verslag komen de volgende onderdelen voor: de opdrachtbeschrijving, de belangrijkste bevindingen, de analyse van de financiële positie, de bespreking van de resultaten en de (accountants)verklaring. Het schrijven van een management letter Je bent in staat een management letter, ook wel adviesof controlebrief genoemd, op te stellen. Via deze brief stelt een AA-Accountant het bestuur op de hoogte van onvolkomenheden of tekortkomingen in de organisatie. Zakelijke correspondentie In je werkzaamheden kom je ook andere vormen van correspondentie tegen. Denk aan brieven, mailings, nieuwsbrieven en offertes. Je kunt dergelijke zakelijke correspondentie verzorgen. 11

12 4. Beoordeling door externe beoordelaar Nadat de praktijkopleider je essay heeft goedgekeurd, zal de externe beoordelaar het essay kritisch bekijken. Bij zijn beoordeling kan hij ook andere documenten uit je portfolio betrekken, zoals de halfjaarlijkse gespreksverslagen. Wat je in je essay beschrijft, moet inhoudelijk overeenstemmen met de andere portfoliodocumenten. Beoordeling essay Als eerste checkt de externe beoordelaar of het essay zichtbaar goedgekeurd is door de praktijkopleider. Verder let hij in het essay op de volgende punten: per adviesproduct heb je een duidelijke procesbeschrijving opgenomen. Daarin komen de aanleiding, probleemanalyse en communicatie met de cliënt aan de orde; je laat zien hoe je de relevante gedragsregels hebt geïnterpreteerd en toegepast; jouw rol bij het uitvoeren van de opdracht komt duidelijk naar voren, inclusief het niveau; je hebt aangegeven hoe de aard en het niveau van de verrichte werkzaamheden zich verhouden tot het POP; in de zelfreflectie noem je relevante verbeterpunten en bijbehorende acties. In vervolgessays laat je zien dat je de acties hebt uitgevoerd en wat het resultaat daarvan is. de norm: is de inhoud in overeenstemming met de wet- en regelgeving? Het echte werk... Hebben de externe beoordelaar én de tweede externe beoordelaar je essays goedgekeurd en je portfolio compleet bevonden? Dan heb je waarschijnlijk het niveau van een AA-Accountant bereikt. Het eindgesprek is de laatste test. Als je ook hiervoor slaagt, ben je klaar voor het echte werk. De externe beoordelaars zullen tijdens het eindgesprek vragen stellen, waarbij zij rekening zullen houden met de eindtermen van de CEA. Binnen de ELO is daarom een document opgenomen waarin de relatie wordt gelegd tussen de competenties en de eindtermen. Neem hiervan kennis voordat je het eindgesprek ingaat. Succes! Meer informatie en voorbeelden van essays kun je vinden op de website van de NOvAA: Beoordeling beroepsproducten Als bijlagen bij het essay neem je relevante beroepsproducten op. De externe beoordelaar controleert: de authenticiteit: zijn de beroepsproducten geaccordeerd door de praktijkopleider? Blijkt jouw rol uit het essay? Zijn de adviesproducten tot stand gekomen in het afgelopen jaar? de inhoud: heb je de producten geanonimiseerd? Hebben ze voldoende gewicht en omvang om te kunnen dienen als bewijs voor verworven competenties? 12