Project Preventie van Depressie

Transcriptie

1 Project Preventie van Depressie Studiedag Weerbaarheid bij ouderen Anja Michiels en Inès De Meyer-Ghekiere WZC Zoniënrust, Tervuren Kirsten van Son CGG VBO

2 Inhoud 2 Depressie in WZC Cijfers Risico en beschermende factoren Project: preventie van depressie Ervaringen in WZC Zoniënrust Bewonersgroep

3 DEPRESSIE IN WZC 3

4 Film: Tonia

5 Cijfers Omvang van de problematiek bij ouderen: Woonsituatie Depressie Depressieve klachten Thuiswonend 4-5% 15% mannen: 10% Vrouwen: 20% Bewoners verzorgingshuis 11% 21%

6 RISICOFACTOREN EN BESCHERMENDE FACTOREN IN WZC

7 Algemene risicofactoren Samenspel van factoren Stressoren (verlies, ongemakken, rolbeperkingen) Persoonlijkheidsfactoren (zelfbeeld, doemdenken, sociale vaardigheden) Sociale steun en vertrouwensrelatie (eenzaamheid) Ontwikkelingsfactoren en erfelijkheid (levensgebeurtenissen) Achtergrondkenmerken (milieu) Verhouding tussen risicofactoren en beschermende factoren

8 Risicofactoren in WZC Verlieservaringen bij opname Woonst Sociale contacten Rolbeperking Vrijheid Privacy Zelfbeschikkingsrecht

9 Risicofactoren in WZC Ontbreken van contacten buiten het WZC Leven speelt zich vrijwel uitsluitend af in het WZC Moeilijk nieuwe contacten leggen binnen WZC Gebrek aan hechte vriendschappen Verkeerde verwachtingen opname, verblijf Rolverlies door grote mate van zorgbehoefte en zorgafhankelijkheid

10 Risicofactoren in WZC Gebrek aan stimulerende sociale activiteiten Taakgericht werken, niet op maat Gemedicaliseerde omgeving waarin weinig alternatieve aanpakken bestaan Attitude, houding en kennis van personeel

11 Preventie van Depressie Trimbos-instituut Werkwijze Deskundigheidsbevordering leidinggevenden Mogelijkheden voor beleid Deskundigheidsbevordering verzorgenden Depressie en omgang Deskundigheidsbevordering overig personeel en vrijwilligers Themabijeenkomst Familieleden van depressieve ouderen Voorlichtingsbijeenkomst Nieuwe bewoners Gespreksgroep

12 PROJECT: PREVENTIE VAN DEPRESSIE WZC Zoniën: 2012

13 Doelen Hoofddoel: Herkennen van depressieve klachten Voorwaardelijke doelen: Kennis Factoren Maatregelen en beleid

14 Project Leidinggevenden Personeel Familie Vrijwilligers en overig personeel

15 Leidinggevenden Inventarisatie factoren Bewoner Evaluatie vorming personeel Evaluatie project Acties en prioriteiten

16 Leidinggevenden Inventarisatie risicofactoren en beschermende factoren Risicofactoren: Weinig beslissingstijd Tijdsdruk Privacy Informatie

17 Leidinggevenden Beschermende factoren Wachtlijst Logistiek en administratief personeel Motivatie Kritisch

18 Leidinggevenden Standpunt bewoner: Positief Activiteiten Zorg Betrokkenheid, warmte Geen bezoekuren

19 Leidinggevenden Standpunt bewoner: Negatief: Kleine kamer Structuur Tijdsdruk Privacy

20 Personeel Kennis Factoren Herkennen signalen Meten is weten

21 Personeel Risicofactoren: Te vaste structuur Moment van opname Overname zorg

22 Personeel Beschermende factoren: Animatie Huisdieren Buiten naar binnen

23 Personeel Bedenkingen: Taal Communicatie binnen de groep Afdeling personen met dementie Besef

24 Vrijwilligers en overig personeel Beperkte opkomst Enthousiasme Actief meewerken Veilige omgeving Te theoretisch

25 Familie Lage opkomst Interesse «depressie»

26 Actiepunten leidinggevenden Niet zorgtaken Werkgroep Bewonersbespreking: multidisciplinair en ruimte Teamcoaching Werkorganisatie Functionerings-en evaluatiegesprekken Praatgroep voor bewoners

27 Werkgroep A & A AANDACHT EN ATTITUDE: Mix van personeel Aandacht en attitude Enthousiasme Teveel doen Doodbloeien

28 Evaluatie project Positieve effecten: Tijd Mogelijkheden Observatie (versus interpretatie) Alertheid voor psychosociale aspecten Conflicten tussen bewoners Medicatiebeleid Communicatie

29 Evaluatie project Kan nog verbeteren: Bij opname: één persoon Werkorganisatie Tijd Familie Feedback Afspraken Communicatie Psychosociale aspecten

30 Tips Boodschap naar personeel Project levendig houden Valkuil: omstandigheden Afspraken/opvolging Familie en vrijwilligers Herhalen Afdeling voor personen met dementie

31 PREVENTIE VAN DEPRESSIE: BEWONERSGROEP

32 Doelgroep en Werkwijze Bewoners die niet langer dan 1 jaar geleden opgenomen zijn (wzc, assistentiewoningen) 6 bijeenkomsten (1,5u) en 1 terugkomsessie Opzet project: begeleider van CGG en medewerker WZC Nieuwe gespreksgroep: geleid door één medewerker WZC (CGG bereikbaar voor advies)

33 Doelen Welzijn van nieuwe bewoners stimuleren Voorkomen van depressieve klachten Aanwezige depressieve klachten kunnen signaleren/opklaren Nadere kennismaking stimuleren Zelfredzaamheid bevorderen

34 Thema s 1. Kennismaking en overgang naar zorginstelling 2. Jeugd (belangrijk thema: oorlog) 3. Wie was je vroeger? (gezin van herkomst, regio waar je opgroeide, ) 4. Echtelijke relatie/huwelijk 5. Werk en Pensioen 6. Ouder worden EN kwaliteiten

35 TERUGKOMSESSIE: na pauze van 3 weken Volgens draaiboek Trimbos: 9 mogelijke thema s

36 Verloop in WZC Zoniën Zes constante deelnemers tussen 72j en 95j Hadden nogal wat gemeenschappelijke kennissen, aantal afkomstig uit zelfde dorp Veel gelachen maar ook serieuze onderwerpen konden aan bod komen Veilige sfeer in de groep Gesprekken bleven hangen

37 Beroepsgeheim binnen gespreksgroep Uitzondering: nieuwe belangrijke informatie

38 Bedenkingen Bewoners met dementie: soms niet makkelijk Aandacht voor bewoners die slechthorend zijn Praatgroep moet gedragen worden door hele organisatie Nood aan individuele begeleiding: contact met CGG.

39 Intussen Zelfde project ook in assistentiewoningen Na terugkomsessie werd door bewoners gekozen om te blijven samenkomen : nu themasessies

40 Onze ervaringen Bewoners die elkaar (nog) niet kennen, komen in contact Bewoners ontdekken gemeenschappelijke interesses Thema «oorlog» (sessie: jeugd): maakt veel los Bepaald gedrag beter kaderen/beter begrijpen

41 Onze ervaringen Signalen van negatieve/positieve ingesteldheid opvangen Signalen van eenzaamheid opvangen Zicht krijgen op «verlieservaringen» en hoe bewoners deze verwerkt hebben of nog verwerken

42 Knelpunt WZC Niet evident om praatgroep samen te stellen: zware zorgprofielen vaak cognitieve problemen (begrijpen elkaars beperking niet altijd)

43 Praatgroep WZC versus Praatgroep AW AW meer interactie tussen de bewoners zelf WZC meer rekening houden met beperkingen van bewoners Bewoners AW kunnen nog iets voorbereiden Bewoners AW: verhuis vaak nog eigen keuze

44 Sessie: Levenslijn en keerpunten Wie was je vroeger: je jeugd Voorbereiding: eigen verhaal Welkom en opening: samenvatting vorige bijeenkomst + vragenrondje Inleiding thema jeugd Aantal vragen Afsluiting en vooruitblik

45 45 BEDANKT VOOR JULLIE AANDACHT

46 Contactgegevens Woonzorgcentrum Zoniën Tervuren Inès De Meyer-Ghekiere - hoofdverpleegkundige Tel 02/ [email protected] Anja Michiels zorgconsulente (bewonersgroep) Tel 02/ [email protected]

47 Contactgegevens CGG Vlaams-brabant Oost Kirsten van Son psycholoog ouderenteam Tel: 016/