Samenvatting Filosofie Mensbeelden

Transcriptie

1 Samenvatting Filosofie Mensbeelden Samenvatting door Sophie 819 woorden 27 oktober ,9 4 keer beoordeeld Vak Filosofie Plato ( v.chr.) Als we ons op individuele katten richten, komen we nooit tot echte kennis. Echte kennis gaat over de kat (in het algemeen), niet over individuele katten. Als afzonderlijke katten doodgaan, blijft de kat bestaan. De kat is werkelijk. De individuele katten zijn schijn. Alle katten hebben deel aan de Idee kat. Ideeën Eén Eeuwig Onveranderlijk Echt Zichtbare dingen Meerdere Vergankelijk Veranderlijk Schijn, afbeeldingen, schaduwen Het zwarte paard Hmm, taart! Het witte paard Ik richt me liever op hogere zaken dan lichamelijke genoegens. De menner Pagina 1 van 7

2 Metafoor Deel van de ziel Deugd De paardenmenner Rede Wijsheid Het nobele witte paard Moed Dapperheid Nooit iets eten is ook niet goed, dus De balans in de staat weerspiegelt de balans in de ziel. De ideale staat volgens Plato: Arbeiders Zorgen voor voedselvoorziening en levensonderhoud. Arbeiders behoren hard te werken en hun begeerten in bedwang te houden. Wachters Zorgen voor verdediging tegen vijanden. Wachters behoren dapper te zijn en worden opgevoed door de staat onder strikte censuur. Wijsgeer-koningen Zorgen voor verstandig bestuur van de staat. Wijsgeer-koningen worden geselecteerd uit de wachters en beschikken over ware kennis. Wachters en wijsgeer-koningen hebben geen privé-eigendom leiden een sober leven mogen niet omgaan met geld zijn niet getrouwd Pagina 2 van 7

3 hebben gemeenschappelijke vrouwen kennen hun eigen kinderen niet. Aristoteles ( v.chr.) De Idee Kat Volgens Plato hebben alle afzonderlijke katten deel aan de Idee kat. De vorm kat Pagina 3 van 7

4 Volgens Aristoteles abstraheren we de vorm kat uit onze waarneming van afzonderlijke katten. De mens is een dier dat kan denken. Tekort Midden Teveel Laf Moedig Roekeloos Gierig Vrijgevig Verkwistend Nederig Fier Verwaand Opvliegend Bedaard Gelaten Nors Vriendelijk Vleierig Deugd Een goede karaktereigenschap. Door je verstand te gebruiken kun je deugden ontwikkelen. De juiste houding Die houding, die een verstandig mens aanneemt: het juiste midden. Zooionpolitikon De mens is een politiek dier. Alleen in de stadstaat (polis) komt de mens tot zijn recht en is geluk mogelijk. Beste staatsvorm Een staat waarbij de middenklasse het zwaartepunt van de gemeenschap vormt, zodat extremen worden voorkomen. Pagina 4 van 7

5 Thomas Hobbes ( ) Het mensbeeld van Hobbes. De mens is een egoïstisch wezen dat zijn eigenbelang nastreeft. Homo homini lupus De mens is een wolf voor zijn medemens. Oorlog van allen tegen allen. De natuurtoestand waarin mensen voortdurend met elkaar in strijd zijn. Oplossing Een contract waarin iedereen zijn onbeperkte rechten overdraagt aan een heerser met absolute macht. Sociaal contracttheorie (Hobbes en Rousseau) Een denkmodel dat de macht van de overheid verklaart en legitimeert. Maatschappelijk verdrag 1. Oertoestand 2. Verenigingsverdrag 3. Onderwerpingsverdrag Een verdrag is voorwaardelijk. De vorst heeft de plicht om rechtvaardig te besturen. De onderdanen hebben het recht om in opstand te komen. Twee soorten vrijheid Negatieve vrijheid: de afwezigheid van dwang. Positieve vrijheid: vrijheid tot zelfontplooiing. Veel negatieve vrijheid gaat gepaard met weinig positieve vrijheid. Het inleveren van je negatieve vrijheid kan leiden tot meer positieve vrijheid. Jean-Jacques Rousseau ( ) Het gedachte-experiment van Rousseau 1. Natuurtoestand 2. Bezitsvorming Pagina 5 van 7

6 3. De staat 4. Het sociaal contract Natuurtoestand Iedereen is gelijk. Iedereen is gezond. Mensen leven een individueel leven. De verhoudingen tussen man en vrouw zijn zuiver dierlijk en ongecompliceerd. Bezitsvorming Schaarste leidt tot het claimen van bezittingen, arbeidsdeling, afhankelijkheid, zelfbewustzijn, en uiteindelijk tot heerschappij en onderdrukking. De staat Staten en wetten dienen het belang van de rijken: het stelt hun bezit veilig en legitimeert ongelijkheid. Drie soorten onheil 1. Het ontstaan van eigendom 2. De vorming van de staat en wetten 3. Het ontstaan van heren en slaven Pedagogiek Mensen worden door de maatschappij bedorven. Het doel van de opvoeding is om de natuurlijke aanleg van het kind tot bloei te laten komen. Het sociaal contract Bescherming voor de natuurlijke rechten van alle mensen. Vrijwillige instemming van het gehele volk. Het volk draagt de staatsmacht. De wil van het volk wordt bepaald door middel van stemming. Jürgen Habermas (1929) Maatschappijkritiek De leefwereld wordt gekoloniseerd door het systeem. De sturingsprincipes van het systeem gaan de leefwereld beheersen. Pagina 6 van 7

7 Vrijemarktmechanisme De prijs van goederen en diensten wordt bepaald door het mechanisme van vraag en aanbod: hoe groter de vraag en hoe kleiner het aanbod, hoe hoger de prijs. Aanname achter het vrijemarktmechanisme. Als mensen zich laten leiden door hun welbegrepen eigenbelang, is dat in het voordeel van iedereen. Privatisering Het proces waarbij het eigendom van bedrijven en diensten wordt overgedragen van de overheid naar de particuliere sector. (openbaar vervoer, energiebedrijven, post, telefonie) Pagina 7 van 7