HISTOLOGIE WEEFSELS EN CELTYPES

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "HISTOLOGIE WEEFSELS EN CELTYPES"

Transcriptie

1 4 HISTOLOGIE WEEFSELS EN CELTYPES

2 4.1 CELLEN EN WEEFSELS Collenchym: enkelvoudig (steun)weefsel Xyleem: samengesteld (geleidings)weefsel

3 4.2 WEEFSELS EN CELVORM DWARSE COUPE OVERLANGSE COUPE A B C

4 4.3 OVERZICHT WEEFSELS EN CELTYPES GRONDWEEFSEL (syn. VULWEEFSEL) (5.4) STEUNWEEFSEL (syn. MECHANISCH WEEFSEL) ( ) OPPERHUIDWEEFSEL (5.8) TRANSPORTWEEFSEL (syn. GELEIDINGSWEEFSEL) ( ) TRANSFERWEEFSEL (5.12) SECRETIEWEEFSEL (syn. KLIERWEEFSEL) ( )

5 4.4 GRONDWEEFSEL - PARENCHYM

6 4.4 GRONDWEEFSEL - PARENCHYM Mauseth (1988)

7 4.4 GRONDWEEFSEL - PARENCHYM Aërenchym Aërenchym Actinenchym Mauseth (1988)

8 4.4 GRONDWEEFSEL - PARENCHYM Mauseth (1988)

9 4.4 GRONDWEEFSEL - PARENCHYM FOTOSYNTHESE OPSLAG SECRETIE

10 Cox Orange Granny Smith 4.4 GRONDWEEFSEL - PARENCHYM Waldron (1995)

11 4.4 GRONDWEEFSEL - PARENCHYM SAMENVATTING VORM/EIGENSCHAPPEN: - Vorm: doorgaans polyhedraal/ isodiametrisch - Celwand: primair en vaak dunwandig en pectine-rijk. Kan lignificatie, suberinizatie ondergaan - Levend LOCATIE: - Parenchym bevindt zich op veel verschillende plaatsen: in de cortex, xyleem, floëem en in het merg. - In houtweefsels bestaan de mergstralen doorgaans uit parenchym FUNCTIE: - Metabolische processen: respiratie, fotosynthese, opslaan van reservestoffen, transdifferentiatie tot andere weefsels, (zie tabel achteraan in de cursus voor een vergelijkend overzicht van weefsels en celtypes)

12 4.5 STEUNWEEFSELS SCLERENCHYM en COLLENCHYM SCLERENCHYM COLLENCHYM

13 4.6 STEUNWEEFSEL COLLENCHYM

14 4.6 STEUNWEEFSEL COLLENCHYM 5 µm

15 4.6 STEUNWEEFSEL COLLENCHYM

16 4.6 STEUNWEEFSEL COLLENCHYM A B C D

17 4.6 STEUNWEEFSEL - JONG COLLENCHYM 5 µm

18 4.6 STEUNWEEFSEL COLLENCHYM EN PERIDERMVORMING Periderm Collenchym Parenchym

19 4.6 STEUNWEEFSEL COLLENCHYM VORM/EIGENSCHAPPEN: - Vorm: geëlongeerd (prosenchymatisch) - Celwand: primair en dikwandig, pectine-rijk en lignine afwezig - Levend LOCATIE: - Periferie van bovengrondse plantenorganen, vooral in jonge, elongerende stengels, - Vaak bundels in ribben of hoeken, - Hoofdzakelijk perifeer SAMENVATTING FUNCTIE: - Steun in jonge plantenorganen (vaak in kruidachtige planten of jonge stengels die later secundaire diktegroei ondergaan) (zie tabel achteraan in de cursus voor een vergelijkend overzicht van weefsels en celtypes)

20 4.7 STEUNWEEFSEL - SCLERENCHYM VEZELS Evert (2006)

21 4.7 STEUNWEEFSEL - SCLERENCHYM LOCATIE IN DE PLANT Evert (2006)

22 4.7 STEUNWEEFSEL - SCLERENCHYM VEZELS

23 4.7 STEUNWEEFSEL - SCLERENCHYM LOCATIE IN DE PLANT

24 4.7 STEUNWEEFSEL - SCLERENCHYM SCLERENCHYM - VEZELS VORM/EIGENSCHAPPEN: - Vorm: geëlongeerd - Celwand: primaire + dikke secundaire celwand, doorgaans gelignifieerd - Doorgaans dood LOCATIE: - In de cortex en vaak geassocieerd met xyleem en floëem, kan ook centraal in de stengel voorkomen FUNCTIE: - Mechanische functie in gedifferentieerd weefsel (zie tabel achteraan in de cursus voor een vergelijkend overzicht van weefsels en celtypes)

25 4.7 STEUNWEEFSEL - SCLERENCHYM SCLEREÏDEN Evert (2006)

26 4.7 STEUNWEEFSEL - SCLERENCHYM SCLEREÏDEN

27 4.7 STEUNWEEFSEL - SCLERENCHYM SCLEREÏDEN

28 4.7 STEUNWEEFSEL - SCLERENCHYM SCLEREÏDEN

29 4.7 STEUNWEEFSEL - SCLERENCHYM SCLEREÏDEN Foto s:

30 4.7 STEUNWEEFSEL - SCLERENCHYM SCLEREÏDEN SCLERENCHYM - SCLEREÏDEN VORM/EIGENSCHAPPEN: - Vorm: variabel, doorgaans veel korter dan vezels - Celwand: primaire + dikke secundaire celwand LOCATIE: - Kan overal in de plant aangetroffen worden FUNCTIE: - Mechanische functie, bescherming tegen insecten (zie tabel achteraan in de cursus voor een vergelijkend overzicht van weefsels en celtypes)

31 4.8 OPPERHUIDWEEFSELS - EPIDERMIS Evert (2006)

32 4.8 OPPERHUIDWEEFSELS - EPIDERMIS MEERLAGIGE EPIDERMIS Evert (2006)

33 4.8 OPPERHUIDWEEFSELS - EPIDERMIS Evert (2006)

34 4.8 OPPERHUIDWEEFSELS - EPIDERMIS Evert (2006)

35 4.8 OPPERHUIDWEEFSELS - EPIDERMIS Evert (2006)

36 4.8 OPPERHUIDWEEFSELS - EPIDERMIS STOMATA LIGGING CRYPTOPOOR FANEROPOOR Mauseth (1988)

37 4.8 OPPERHUIDWEEFSELS - EPIDERMIS STOMATA Evert (2006)

38 4.8 OPPERHUIDWEEFSELS - EPIDERMIS STOMATA Mauseth (1988)

39 4.8 OPPERHUIDWEEFSELS - EPIDERMIS CUTICULA Evert (2006)

40 4.8 OPPERHUIDWEEFSELS - EPIDERMIS CUTICULA Mauseth (1988)

41 4.8 OPPERHUIDWEEFSELS - EPIDERMIS CUTICULA Albersheim (2010)

42 4.8 OPPERHUIDWEEFSELS - EPIDERMIS CUTICULA EN LOTUS EFFECT

43 4.8 OPPERHUIDWEEFSELS - EPIDERMIS TRICHOMEN Mauseth (1988)

44 4.8 OPPERHUIDWEEFSELS - EPIDERMIS TRICHOMEN Secreterende trichomen Bedekkende trichomen

45 4.8 OPPERHUIDWEEFSELS - EPIDERMIS TRICHOMEN

46 4.8 OPPERHUIDWEEFSELS - EPIDERMIS TRICHOMEN: KATOEN Evert (2006)

47 4.8 OPPERHUIDWEEFSELS - EPIDERMIS TRICHOMEN Beck (2006)

48 4.8 OPPERHUIDWEEFSELS - EPIDERMIS TRICHOMEN EN VELCRO

49 4.8 OPPERHUIDWEEFSELS - EPIDERMIS

50 4.8 OPPERHUIDWEEFSELS - EPIDERMIS ammophila-arenaria m.jpg

51 4.8 OPPERHUIDWEEFSELS - EPIDERMIS Evert (2006)

52 4.8 OPPERHUIDWEEFSELS - EPIDERMIS RHIZODERMIS/EXODERMIS Ringli et al. (2002)

53 4.8 OPPERHUIDWEEFSELS - EPIDERMIS PERIDERMIS KURKCAMBIUM Mauseth (1988)

54 4.8 OPPERHUIDWEEFSELS - EPIDERMIS EPIDERMIS VORM/EIGENSCHAPPEN: - Ongespecialiseerde cellen, sluitcellen, trichomen, soms gesclerifieerd, doorgaans bedekt met een cuticula en waslaag LOCATIE: - Buitenste laag van primaire (en soms ook secundaire) organen FUNCTIE: - Bescherming tegen uitdrogen, insecten, UV-licht, gasuitwisseling via stomata (zie tabel achteraan in de cursus voor een vergelijkend overzicht van weefsels en celtypes)

55 4.9 GELEIDINGSWEEFSEL - XYLEEM EN FLOËEM CRIBRALE ELEMENTEN (FLOËEM) TRACHEALE ELEMENTEN (XYLEEM)

56 4.10 GELEIDINGSWEEFSEL - XYLEEM TRACHEÏDEN EN HOUTVATEN Evert (2009)

57 4.10 GELEIDINGSWEEFSEL - XYLEEM CELTYPES TRACHEÏDEN EN HOUTVATEN

58 4.10 GELEIDINGSWEEFSEL - XYLEEM TRACHEÏDEN EN HOUTVATEN

59 4.10 DIFFERENTIATIE HOUTVATEN Raven (2006)

60 4.10 GELEIDINGSWEEFSEL - XYLEEM TRACHEÏDEN EN HOUTVATEN A B C D E F G Evert (2006)

61 4.10 GELEIDINGSWEEFSEL - XYLEEM TRACHEÏDEN EN HOUTVATEN A B C D E F

62 4.10 GELEIDINGSWEEFSEL - XYLEEM TRACHEÏDEN EN HOUTVATEN Mauseth (1988)

63 4.10 GELEIDINGSWEEFSEL - XYLEEM TRACHEÏDEN EN HOUTVATEN TORUS TORUS Evert (2006)

64 4.10 GELEIDINGSWEEFSEL - XYLEEM TRACHEÏDEN EN HOUTVATEN HOFSTIPPEL (GYMNOSPERMEN) STIPPEL (BLOEMPLANTEN)

65 4.10 GELEIDINGSWEEFSEL - XYLEEM TRACHEÏDEN EN HOUTVATEN TRACHEÏDEN VORM/EIGENSCHAPPEN: - Vorm: geëlongeerd met schuinaflopende dwarswanden - Celwand: primaire en dikke secundaire celwand, gelignifieerd, met stippels maar geen perforaties - Dood HOUTVATEN VORM/EIGENSCHAPPEN: Vorm: breed, geëlongeerd, doorgaans niet zo lang als tracheïden Celwand: primaire en dikke secundaire celwand, gelignifieerd, met stippels en perforaties Dood LOCATIE: - Xyleem FUNCTIE: - Watertransport (vooral in gymnospermen, varens en wolfsklauwen, en soms in bloemplanten) LOCATIE: - Xyleem FUNCTIE: - Watertransport (hoofdzakelijk in bloemplanten) (zie tabel achteraan in de cursus voor een vergelijkend overzicht van weefsels en celtypes)

66 4.10 GELEIDINGSWEEFSEL - XYLEEM XYLEEMPARENCHYM

67 4.10 GELEIDINGSWEEFSEL - XYLEEM XYLEEMPARENCHYM XYLEEMPARENCHYM VORM/EIGENSCHAPPEN: - Vorm: isodiametrisch of iets langer dan breed - Celwand: primaire celwand LOCATIE: - Xyleem FUNCTIE: - Opslag functie, transport over korte afstanden (zie tabel achteraan in de cursus voor een vergelijkend overzicht van weefsels en celtypes)

68 4.10 GELEIDINGSWEEFSEL - XYLEEM XYLEEMVEZELS

69 4.10 GELEIDINGSWEEFSEL - XYLEEM XYLEEMVEZELS XYLEEMVEZELS VORM/EIGENSCHAPPEN: - Vorm: geëlongeerd, doorgaans niet zo lang als tracheïden - Celwand: primaire en zeer dikke secundaire celwand, gelignifieerd LOCATIE: - Xyleem FUNCTIE: - Mechanische functie (zie tabel achteraan in de cursus voor een vergelijkend overzicht van weefsels en celtypes)

70 4.11 GELEIDINGSWEEFSEL - FLOËEM ZEEFCELLEN EN VATEN Evert (2006)

71 4.11 GELEIDINGSWEEFSEL - FLOËEM ZEEFVATEN Evert (2006)

72 4.11 GELEIDINGSWEEFSEL - FLOËEM ZEEFVATEN Evert (2006)

73 4.11 GELEIDINGSWEEFSEL - FLOËEM ZEEFCELLEN VORM/EIGENSCHAPPEN: - Vorm: geëlongeerd met schuin aflopende dwarswanden - Celwand: primair - Levend ZEEFVATEN VORM/EIGENSCHAPPEN: - Vorm: geëlongeerd - Celwand: primair, met gespecialiseerde zeefplaten - Levend (beperkte hoeveelheid cytoplasma!) LOCATIE: - Floëem FUNCTIE: - Transport van nutriënten in varens en gymnospermen LOCATIE: - Floëem FUNCTIE: - Transport van nutriënten in bloemplanten (zie tabel achteraan in de cursus voor een vergelijkend overzicht van weefsels en celtypes)

74 4.11 GELEIDINGSWEEFSEL - FLOËEM ZUSTERCELLEN

75 4.11 DIFFERENTIATIE ZEEFVATEN & ZUSTERCELLEN Raven (2006)

76 4.11 GELEIDINGSWEEFSEL - FLOËEM ZUSTERCELLEN Mauseth (1988)

77 4.11 GELEIDINGSWEEFSEL - FLOËEM ZUSTERCELLEN FLOËEM - ZUSTERCELLEN VORM/EIGENSCHAPPEN: - Vorm: doorgaans wat geëlongeerd - Celwand: primair - Levend, geassocieerd met zeefvaten (ontstaan uit 1 moedercel) LOCATIE: - Floëem FUNCTIE: - Belangrijk voor functioneren van zeefvaten - Belangrijk voor suikertransport (zie tabel achteraan in de cursus voor een vergelijkend overzicht van weefsels en celtypes)

78 4.11 GELEIDINGSWEEFSEL - FLOËEM FLOEEMPARENCHYM

79 4.11 GELEIDINGSWEEFSEL - FLOËEM FLOEEMPARENCHYM FLOËEM - FLOËEMPARENCHYM VORM/EIGENSCHAPPEN: - Vorm: isodiametrisch of iets langer dan breed - Celwand: primaire celwand LOCATIE: - Floëem FUNCTIE: - Opslag functie - Belangrijk voor suikertransport (zie tabel achteraan in de cursus voor een vergelijkend overzicht van weefsels en celtypes)

80 4.11 GELEIDINGSWEEFSEL - FLOËEM FLOËEM- OF BASTVEZELS

81 4.11 GELEIDINGSWEEFSEL - FLOËEM FLOËEM- OF BASTVEZELS FLOËEM - BASTVEZELS VORM/EIGENSCHAPPEN: - Vorm: geëlongeerd, doorgaans niet zo lang als tracheïden - Celwand: primaire en zeer dikke secundaire celwand, gelignifieerd LOCATIE: - Floëem FUNCTIE: - Mechanische functie (zie tabel achteraan in de cursus voor een vergelijkend overzicht van weefsels en celtypes)

82 4.12 TRANSFERWEEFSEL

83 4.13 SECRETIEWEEFSEL: EXTERN TRICHOMEN Evert (2006)

84 4.13 SECRETIEWEEFSEL: EXTERN ONTWIKKELING VAN KLIEREN Evert (2006)

85 4.13 SECRETIEWEEFSEL: EXTERN HYDATHODE Evert (2006)

86 4.13 SECRETIEWEEFSEL: EXTERN HYDATHODE Evert (2006)

87 4.13 SECRETIEWEEFSEL: EXTERN NECTARIËN Evert (2006)

88 4.14 SECRETIEWEEFSEL: INTERN HARSKANALEN

89 4.14 SECRETIEWEEFSEL: INTERN MELKSAPVATEN

90 4.14 SECRETIEWEEFSEL: INTERN MELKSAPVATEN melksapvaten

91 4.14 SECRETIEWEEFSEL: INTERN MELKSAPVATEN Hagel et al. (2008)

92 4.14 SECRETIEWEEFSEL: INTERN MELKSAPVATEN Hagel et al. (2008)

93 4.14 SECRETIEWEEFSEL: INTERN MELKSAPVATEN Evert (2006)

94 4.14 SECRETIEWEEFSEL: INTERN RUBBER

95 4.14 SECRETIEWEEFSEL: INTERN RUBBER Evert (2006)

TABELLARISCH OVERZICHT VAN DE EIGENSCHAPPEN VAN PLANTENWEEFSELS

TABELLARISCH OVERZICHT VAN DE EIGENSCHAPPEN VAN PLANTENWEEFSELS 87 TABELLARISCH OVERZICHT VAN DE EIGENSCHAPPEN VAN PLANTENWEEFSELS Walter Deconinck Ereleraar biologie Rijksnormaalschool Kortrijk en Brugge 8500 Kortrijk INLEIDING Zoals alle organismen zijn de zaadplanten

Nadere informatie

BOOMVERZORGING. Plantkunde

BOOMVERZORGING. Plantkunde BOOMVERZORGING Anatomie en Fysiologie Willy Verbeke, 2008 Met dank aan Rebecca Devlaeminck Anatomie : - Weefsels - Stengel - Wortel - Blad Fysiologie : - Fotosynthese - Ademhaling - Verdamping Plantkunde

Nadere informatie

Boombiologie. Basiskennis 1. Boomanatomie (1) Boomanatomie (3) Boomanatomie (2) Het samenstel van deze organen vormen samen een organisme: de boom

Boombiologie. Basiskennis 1. Boomanatomie (1) Boomanatomie (3) Boomanatomie (2) Het samenstel van deze organen vormen samen een organisme: de boom Boomanatomie (1) Boombiologie Alle levende organismen hebben dezelfde opbouw: Basis is cellen, weefsels en organen Cellen zijn bouwstenen van structuur Gespecialiseerde structuren heten meristeemweefsel

Nadere informatie

Biologie VWO thema: Planten Tweede deel. Docent: A. Sewsahai

Biologie VWO thema: Planten Tweede deel. Docent: A. Sewsahai Biologie VWO thema: Planten Tweede deel Docent: A. Sewsahai opname, afgifte, transport en opslag van stoffen, stevigheid en bescherming Doelstellingen: De student moet de processen van ontkieming en groei

Nadere informatie

Stengel één- versus tweezaadlobbige plant (zie tekeningen p.4) Blad één- versus tweezaadlobbige plant (zie tekeningen p.5)

Stengel één- versus tweezaadlobbige plant (zie tekeningen p.4) Blad één- versus tweezaadlobbige plant (zie tekeningen p.5) Met het microscopisch onderzoek wil ik meer te weten komen over de opbouw van de plantenweefsels. In dit onderzoek bestudeer ik de plantenweefsels van één- en tweezaadlobbige planten. Ik probeer het verschil

Nadere informatie

Plantkunde. Patrick Aeschlimann

Plantkunde. Patrick Aeschlimann Plantkunde Patrick Aeschlimann 2012-2017 Deel I Inleiding tot de Farmacognosie 1 Inhoudsopgave I Inleiding tot de Farmacognosie 1 1 Taxonomie van het Plantenrijk 3 1.1 Doel..................................

Nadere informatie

Henry N. Hassankhan Scholengemeenschap Scholen Gemeenschap Lelydorp [HHS-SGL) Docent: A. Sewsahai

Henry N. Hassankhan Scholengemeenschap Scholen Gemeenschap Lelydorp [HHS-SGL) Docent: A. Sewsahai Henry N. Hassankhan Scholengemeenschap Scholen Gemeenschap Lelydorp [HHS-SGL) Docent: A. Sewsahai Thema: Planten Boek: 5H Doelstellingen: De student moet weten hoe geslachtelijke en ongeslachtelijke voortplanting

Nadere informatie

Cursus Hout in Boomopbouw en -architectuur

Cursus Hout in Boomopbouw en -architectuur Cursus Hout in Boomopbouw en -architectuur Willy Verbeke, 2006 Primaire en secundaire groei Primaire groei : bij kruidachtige planten (wortel, stengel, ) zie cursus plantkunde Secundaire groei : bij houtige

Nadere informatie

Hout. Primaire en secundaire groei. Primaire groei : bij kruidachtige planten (wortel, stengel, ) zie cursus plantkunde

Hout. Primaire en secundaire groei. Primaire groei : bij kruidachtige planten (wortel, stengel, ) zie cursus plantkunde CURSUS Hout in boomopbouw en architectuur Willy Verbeke, 2008 Primaire en secundaire groei Primaire groei : bij kruidachtige planten (wortel, stengel, ) zie cursus plantkunde Secundaire groei : bij houtige

Nadere informatie

Virtual Classroom Biologie: Objectief: - ter ondersteuning van (plantkunde) praktika en werkstukken

Virtual Classroom Biologie:  Objectief: - ter ondersteuning van (plantkunde) praktika en werkstukken 3D houtanatomie bij de den (Pinus sp.) Dwarse, radiale en tangentiale doorsneden Virtual Classroom Biologie: Objectief: - ter ondersteuning van (plantkunde) praktika en werkstukken Serie van 17 dia s Nederlandse

Nadere informatie

Pauze. Osmose. Fysiologie. Celdeling en groei. Plantencel. Differentiatie. En toen was er koffie!

Pauze. Osmose. Fysiologie. Celdeling en groei. Plantencel. Differentiatie. En toen was er koffie! Osmose Pauze En toen was er koffie! 79 82 Fysiologie Celdeling, Celgroei en differentiatie Turgor Iets over vaten Diktegroei bij Tweezaadlobbigen Transport van voedingsstoffen Groeistoffen en Fototropie

Nadere informatie

Structure and function of plants. Waterhuishouding

Structure and function of plants. Waterhuishouding Structure and function of plants H4 Waterhuishouding Cel 2 lagen: buitenste laag = celwand; binnenste laag = plasmamemraan planten hebben een hoge concentratie ionen in de cel -> meer ionen in de cel dan

Nadere informatie

Planten: vorm en functie 1. Ginkgo biloba

Planten: vorm en functie 1. Ginkgo biloba Planten: vorm en functie 1 Ginkgo biloba Planten: vorm en functie Begeleiders: Jurgen Memelink [email protected] 06-51680890 / 06-11123607 Henk Kers (practicuminstructeur) [email protected] 06-23497184

Nadere informatie

Samenvatting Biologie Hoofdstuk 5

Samenvatting Biologie Hoofdstuk 5 Samenvatting Biologie Hoofdstuk 5 6,8 Samenvatting door Syb 669 woorden 3 keer beoordeeld 4 maart 2018 Vak Biologie Biologie H3 Samenvatting PARAGRAAF 1 - Wortel Functies van de wortel: Het opnemen van

Nadere informatie

Architectuur, geometrie en transportstromen binnen een boom. M.P.M. Derkx

Architectuur, geometrie en transportstromen binnen een boom. M.P.M. Derkx Architectuur, geometrie en transportstromen binnen een boom M.P.M. Derkx Praktijkonderzoek Plant & Omgeving Bollen, Boomkwekerij en Fruit PPO nr. 323611890 april 2010 2010 Wageningen, Stichting Dienst

Nadere informatie

De sprekende plant: sensoren en modellen in de tuinbouw

De sprekende plant: sensoren en modellen in de tuinbouw De sprekende plant: sensoren en modellen in de tuinbouw Tom De Swaef [email protected] www.plantecology.ugent.be Sensoren: plantreactie op omgeving Omgeving: kasklimaat: straling, relatieve vochtigheid,

Nadere informatie

Bijlage 3, Universiteit Wageningen

Bijlage 3, Universiteit Wageningen Bijlage 3, Universiteit Wageningen Praktijkonderzoek Plant & Omgeving B.V Anatomisch onderzoek naar het ontstaan en de opbouw van bastknobbels in straatbomen. Het onderzoek is uitgevoerd bij Fraxinus excelsior

Nadere informatie

Inhoud. 1. Algemeen 1.1. Inleiding 1.2. Bronnen 1.3. Auteurs en contact 1.4. Auteursrechten en aansprakelijkheid

Inhoud. 1. Algemeen 1.1. Inleiding 1.2. Bronnen 1.3. Auteurs en contact 1.4. Auteursrechten en aansprakelijkheid De Microscopische Wereld van Bladeren: pdf document Dit gecomprimeerd pdf document biedt een gebruikersvriendelijke afdrukversie in het Nederlands van de Microwereld van Bladeren, een virtuele tour n.a.v.

Nadere informatie

Tussentijdse rapportage bastknobbelonderzoek 2007 in Alphen aan den Rijn 20 mei 2007

Tussentijdse rapportage bastknobbelonderzoek 2007 in Alphen aan den Rijn 20 mei 2007 Tussentijdse rapportage bastknobbelonderzoek 2007 in Alphen aan den Rijn 20 mei 2007 Praktijkonderzoek Plant & Omgeving B.V. Sector Bloembollen, Boomkwekerij en Fruit Mei 2007 PPO nr. 32 340 427 00 Praktijkonderzoek

Nadere informatie

Ongeslachtelijke voortplanting: een deel van een organisme groeit uit tot een nieuw organisme

Ongeslachtelijke voortplanting: een deel van een organisme groeit uit tot een nieuw organisme Samenvatting Thema 2: Planten Basisstof 1 Ongeslachtelijke voortplanting: een deel van een organisme groeit uit tot een nieuw organisme - Gebeurt door mitose (gewone celdeling) - Alle nakomelingen hebben

Nadere informatie

Eindexamen biologie pilot havo I

Eindexamen biologie pilot havo I Bromelia s Van haar oma werd gezegd, dat ze groene vingers had. Ook haar moeder is dagelijks in de weer om planten te verzorgen. De nieuwste rage bij haar thuis zijn Bromelia s (zie afbeelding 1 en 2).

Nadere informatie

Samenvatting Thema 5 Planten Brugklas Nectar

Samenvatting Thema 5 Planten Brugklas Nectar Samenvatting Thema 5 Planten Brugklas Nectar 5.1 4 organen van de plant: Wortels o Opnemen water met voedingsstoffen (mineralen) o Stevigheid o Opslag van reservestoffen Stengel o o Transport van water

Nadere informatie

Samenvatting Biologie Hoofdstuk 5: planten

Samenvatting Biologie Hoofdstuk 5: planten Samenvatting Biologie Hoofdstuk 5: planten Samenvatting door een scholier 1973 woorden 17 april 2017 7,1 51 keer beoordeeld Vak Methode Biologie Nectar Samenvatting Hoofdstuk 5 Planten Uit welke delen

Nadere informatie

Bouw zaadplanten. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Bouw zaadplanten. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 16 December 2016 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/87623 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

1. Waarvan is DNA een belangrijke bouwstof? A) Van de celmembraan. B) Van de chromosomen. C) Van de kernmembraan.

1. Waarvan is DNA een belangrijke bouwstof? A) Van de celmembraan. B) Van de chromosomen. C) Van de kernmembraan. 1. Waarvan is DNA een belangrijke bouwstof? A) Van de celmembraan. B) Van de chromosomen. C) Van de kernmembraan. 2. Wat zijn vegetatieve verrichtingen van de cel? A) Beweging en prikkelbaarheid. B) Prikkelbaarheid

Nadere informatie

Jurgen Vansteenkiste : Atlas Atheneum Gistel. Dwarse doorsnede van een boomstam

Jurgen Vansteenkiste : Atlas Atheneum Gistel. Dwarse doorsnede van een boomstam Jurgen Vansteenkiste : Atlas Atheneum Gistel Dwarse doorsnede van een boomstam Spinthout (licht) en kernhout (donker) Spinthout is het niet-verkernde hout van een boom: het bevindt zich tussen het kernhout

Nadere informatie

Hout, eigenschappen en soortherkenning

Hout, eigenschappen en soortherkenning Hout, eigenschappen en soortherkenning 1 Een uitgave van Agentschap voor Natuur en Bos Koning Albert II laan 20 bus 8 1000 Brussel Tekst Willy Verbeke i.s.m. Belgian Woodforum Figuren Johan Cosijn, Belgian

Nadere informatie

HOUT VAN DE PAARDENSTAARTBOOM CALAMITES. H. STEUR Laan van Avegoor 15, 6955 BD Ellecom,

HOUT VAN DE PAARDENSTAARTBOOM CALAMITES. H. STEUR Laan van Avegoor 15, 6955 BD Ellecom, H. STEUR Laan van Avegoor 15, 6955 BD Ellecom, [email protected], www.fossieleplanten.nl HOUT VAN DE PAARDENSTAARTBOOM CALAMITES Catamites is een van de bekendste fossielen uit de steenkolenlagen van het

Nadere informatie

Aantekeningen Hoofdstuk 2: Planten, dieren, mensen BBL. 2.1 Namen 1 Hoe komen planten en dieren aan hun naam? De naam van een plant of een dier kan: *

Aantekeningen Hoofdstuk 2: Planten, dieren, mensen BBL. 2.1 Namen 1 Hoe komen planten en dieren aan hun naam? De naam van een plant of een dier kan: * Aantekeningen Hoofdstuk 2: Planten, dieren, mensen BBL 2.1 Namen 1 Hoe komen planten en dieren aan hun naam? De naam van een plant of een dier kan: * * * 2 Hoe kun je de naam van een organisme opzoeken?

Nadere informatie

Samenvatting Planten VMBO 4a Biologie voor Jou

Samenvatting Planten VMBO 4a Biologie voor Jou Samenvatting Planten VMBO 4a Biologie voor Jou 2.1 Ongeslachtelijke voortplanting = voortplanting waarbij geen bevruchting plaats vindt; hierbij groeit een stukje van de volwassen plant uit tot een nieuwe

Nadere informatie

Antwoorden Biologie Planten

Antwoorden Biologie Planten Antwoorden Biologie Planten Antwoorden door een scholier 1287 woorden 21 december 2006 6,9 97 keer beoordeeld Vak Methode Biologie Biologie voor jou Opdracht 1 1. Als een deel van een individu uitgroeit

Nadere informatie

PLANTEN. Basis maakt de vragen 1 t/m 35. Voor iedere vraag kan 1 punt behaald worden

PLANTEN. Basis maakt de vragen 1 t/m 35. Voor iedere vraag kan 1 punt behaald worden BK402: PLANTEN Basis maakt de vragen 1 t/m 35. Voor iedere vraag kan 1 punt behaald worden Kader maakt de vragen 1 t/m 45. Voor iedere vraag kan 1 punt behaald worden Beantwoord de volgende vragen. 1 Een

Nadere informatie

T2. Planten. 2009 Biosoft TCC - Lyceumstraat

T2. Planten. 2009 Biosoft TCC - Lyceumstraat T2. Planten T2. Planten (les 1. Tuinkers) De natuurwetenschappelijke methode Opdracht 2 blz. 33 1. Wat willen we onderzoeken? Waarom kwaakt de kikker? 2. Wat veronderstellen we? Je bedenkt een antwoord

Nadere informatie

Ongeslachtelijke voortplanting : Een deel van een individu groeit uit tot een nieuw individu.

Ongeslachtelijke voortplanting : Een deel van een individu groeit uit tot een nieuw individu. Samenvatting door H. 921 woorden 24 januari 2014 5,9 24 keer beoordeeld Vak Methode Biologie Biologie voor jou Biologie Thema 2 Planten 01 Ongeslachtelijke voortplanting : Een deel van een individu groeit

Nadere informatie

groep 7-8 planten beter bekeken Planten kunnen iets wat wij niet kunnen. Van water, zonlicht en CO 2 bospeen alle spullen klaar? Dan kun je verder.

groep 7-8 planten beter bekeken Planten kunnen iets wat wij niet kunnen. Van water, zonlicht en CO 2 bospeen alle spullen klaar? Dan kun je verder. groep 7-8 planten beter bekeken Voorbereiding Planten kunnen iets wat wij niet kunnen. Van water, zonlicht en CO 2 kunnen ze suiker en zuurstof maken. We noemen dat fotosynthese. In suiker zit energie

Nadere informatie

Vocht gerelateerde problemen met Ca

Vocht gerelateerde problemen met Ca Vocht gerelateerde problemen met Ca Wim Voogt, Wageningen UR glastuinbouw Inhoud Wat is het probleem Fysiologische achtergrond van Ca Functie Ca Opname Relatie Ca en klimaat Oplossingsrichtingen Workshop

Nadere informatie

1 Water Water in de plant Soorten water en waterkwaliteit Verbeteren van de waterkwaliteit Afsluiting 27

1 Water Water in de plant Soorten water en waterkwaliteit Verbeteren van de waterkwaliteit Afsluiting 27 Inhoud Voorwoord 5 Inleiding 6 1 Water 9 1.1 Water in de plant 9 1.2 Soorten water en waterkwaliteit 12 1.3 Verbeteren van de waterkwaliteit 18 1.4 Afsluiting 27 2 Watervoorziening 29 2.1 Watergeefsystemen

Nadere informatie

Cellen aan de basis.

Cellen aan de basis. Cellen aan de basis. Cellen aan de basis In het thema cellen aan de basis vinden we twee belangrijke thema s uit biologie voor jou terug. 1. Organen en cellen (thema 1 leerjaar 3) 2. Stofwisseling (thema

Nadere informatie

Hoofdstuk 5 Voeding en energie 5.1

Hoofdstuk 5 Voeding en energie 5.1 Hoofdstuk 5 Voeding en energie 5.1 Energie wordt gehaald uit: vetten in plantaardige oliën, boter en spek reservestof rond organen, onder de huid en in holle beenderen koolhydraten suikers en meelsoorten

Nadere informatie

Praktische opdracht Biologie Cellen

Praktische opdracht Biologie Cellen Praktische opdracht Biologie Cellen Praktische-opdracht door een scholier 1674 woorden 12 juni 2004 5,9 513 keer beoordeeld Vak Biologie Cellen Elk organisme op aarde is opgebouwd uit één of meer cellen.

Nadere informatie

Informatie reader. Over bomen

Informatie reader. Over bomen Informatie reader Over bomen Bron: een selectie uit folders van de bomenstichting Hoe groeit een boom? blz. 1 t/m 4 Bomen en mensen blz. 5 t/m 7 Bomen en feesten blz. 8 t/m 10 Bomen en medicijnen blz.

Nadere informatie

Samenvatting Biologie Planten en cellen

Samenvatting Biologie Planten en cellen Samenvatting Biologie Planten en cellen Samenvatting door een scholier 1333 woorden 5 juni 2004 5,6 147 keer beoordeeld Vak Biologie Planten Planten zijn overal om ons heen. Bomen en struiken. De een opvallend

Nadere informatie

Samenvatting Biologie Thema 1: Organen en cellen

Samenvatting Biologie Thema 1: Organen en cellen Samenvatting Biologie Thema 1: Organen en cellen Samenvatting door M. 721 woorden 15 januari 2014 7,1 28 keer beoordeeld Vak Methode Biologie Biologie voor jou Organismen Organismen is een levend wezen:

Nadere informatie

FOSSIEL CONIFERENHOUT

FOSSIEL CONIFERENHOUT H. STEUR Laan van Avegoor 15, 6955 BD Ellecom, [email protected], www.fossieleplanten.nl FOSSIEL CONIFERENHOUT Mijn vrouw en ik waren zeer onder de indruk toen we, op aanwijzing van Eddy Spijkerman uit

Nadere informatie

108 keer beoordeeld 10 maart Biologie samenvatting Thema 4

108 keer beoordeeld 10 maart Biologie samenvatting Thema 4 7,3 Samenvatting door Laura 729 woorden 108 keer beoordeeld 10 maart 2013 Vak Biologie Methode Biologie voor jou Biologie samenvatting Thema 4 1 Bij het ordenen verdeel je een verzameling in groepen met

Nadere informatie

Zijn er bij deze onderwerpen deficiënties, dan kun je via de volgende sites je kennis vergroten: - -

Zijn er bij deze onderwerpen deficiënties, dan kun je via de volgende sites je kennis vergroten: -  - VOORKENNIS BIOLOGIE Inhoud Organen en Cellen... 2 Voortplanting... 3 Erfelijkheid... 3 Planten... 4 Verbranding en ademhaling... 5 Voeding en vertering... 5 De cursus biologie, die je voorbereidt op het

Nadere informatie

Samenvatting Biologie Samenvatting hoofdstuk 1 bvj

Samenvatting Biologie Samenvatting hoofdstuk 1 bvj Samenvatting Biologie Samenvatting hoofdstuk 1 bvj Samenvatting door Fabienne 1166 woorden 24 oktober 2017 5 2 keer beoordeeld Vak Methode Biologie Biologie voor jou Hoofdstuk 1: stofwisseling Paragraaf

Nadere informatie

Algemene anatomie en fysiologie

Algemene anatomie en fysiologie Naam kandidaat: Voetverzorger Kwalificatiecode 10505 Algemene anatomie en fysiologie Datum : 4 juni 2009 Werktijd : 60 minuten Deelkwalificatiecode : 51934 Waardering Cesuur Werkwijze : 1 punt per vraag,

Nadere informatie

BIOLOGIE Havo / Vwo 4 Submicroscopische cel: celorganellen

BIOLOGIE Havo / Vwo 4 Submicroscopische cel: celorganellen www.dlwbiologie.wordpress.com BIOLOGIE Havo / Vwo 4 Submicroscopische cel: celorganellen Havo 4 Thema 2 Basisstof 5 (blz. 68 en 69) De submicroscopische cel. Binas 79 B, C, D. Vwo 4 Thema 2 Basisstof 5

Nadere informatie

Yves de Roder C U R S U S. Wondreacties

Yves de Roder C U R S U S. Wondreacties Yves de Roder C U R S U S Wondreacties 1. Wondreacties 2. Herhaling basis boombiologie 3. Oxidatie 4. Afgrendeling spinthout 5. CODIT 6. Wondovergroeiing 7. Wondbehandeling Supportpage TW14 honingboom

Nadere informatie

De romp bestaat uit een borstholte en een buikholte, gescheiden door het middenrif.

De romp bestaat uit een borstholte en een buikholte, gescheiden door het middenrif. Samenvatting Thema 1: Organen en cellen Basisstof 1 Levenskenmerken (levensverschijnselen): - stofwisseling (ademhaling, voeding, uitscheiding) - groei - voortplanting - reageren op prikkels - ontwikkeling

Nadere informatie

Wondreacties. Supportpage TW14

Wondreacties. Supportpage TW14 Yves de Roder C U R S U S Wondreacties 1. Wondreacties 2. Herhaling basis boombiologie 3. Oxidatie 6. Wondovergroeiing 7. Wondbehandeling Supportpage TW14 tw17 1 1. Wondreacties 2. Herhaling basis boombiologie

Nadere informatie

Van Plant-architectuur naar Blad-architectuur Nervatuur = langgerekte cellen, voor een deel met verdikte celwand, voor transport én sterkte

Van Plant-architectuur naar Blad-architectuur Nervatuur = langgerekte cellen, voor een deel met verdikte celwand, voor transport én sterkte Nervatuur Flore du Gabon, titelpagina Het evenaarsregenwoud : hoogste diversiteit in plantenmorfologie Van Plant-architectuur naar Blad-architectuur Nervatuur = langgerekte cellen, voor een deel met verdikte

Nadere informatie

Samenvatting Biologie Hoofdstuk 1 Examen

Samenvatting Biologie Hoofdstuk 1 Examen Samenvatting Biologie Hoofdstuk 1 Examen Samenvatting door een scholier 1780 woorden 5 maart 2007 7,6 47 keer beoordeeld Vak Methode Biologie Nectar Vier rijken vergelijken Samenvatting 1.1 1) Wat leeft

Nadere informatie

1. Waar in de cel bevindt zich het centraallichaampje? A) In de celkern. B) In het cellichaam. C) In het celmembraan.

1. Waar in de cel bevindt zich het centraallichaampje? A) In de celkern. B) In het cellichaam. C) In het celmembraan. 1. Waar in de cel bevindt zich het centraallichaampje? A) In de celkern. B) In het cellichaam. C) In het celmembraan. 2. Wat is een voorbeeld van een animale verrichting? A) De stofwisseling. B) De uitscheiding

Nadere informatie

Eencellige en meercellige organismen

Eencellige en meercellige organismen 2 Eencellige en e organismen 2.1 Eencelligen en en Tonen onderstaande microscopische foto s een of een organisme? Kruis aan. 1 2 pantoffeldiertje amoebe 3 4 lever nier 5 6 blauwwier wortel tuinboon Conclusie

Nadere informatie

Kennismaking met natuurwetenschappen

Kennismaking met natuurwetenschappen Kennismaking met natuurwetenschappen 1 De natuurwetenschappen 5 1.1 De natuurwetenschap en de levende natuur 7 1.2 De natuurwetenschap en de niet-levende natuur 8 1.3 De natuurwetenschappelijke methode

Nadere informatie

Christian Bijvoets, klas 11a. Periode Biologie DNAlabs Docent: Bart J. van Zweeden. Datum: 6 januari / 24 januari. Practicum 1 Over rode uien

Christian Bijvoets, klas 11a. Periode Biologie DNAlabs Docent: Bart J. van Zweeden. Datum: 6 januari / 24 januari. Practicum 1 Over rode uien Christian Bijvoets, klas 11a Periode Biologie DNAlabs Docent: Bart J. van Zweeden Datum: 6 januari / 24 januari Practicum 1 Over rode uien Practicum 1 Over rode uien Handelingen: Ik zat in een team met

Nadere informatie

Normale histologie van het nefron. Prof. Dr. J. Bogers Cel- en weefselleer

Normale histologie van het nefron. Prof. Dr. J. Bogers Cel- en weefselleer Normale histologie van het nefron Prof. Dr. J. Bogers Cel- en weefselleer Overzicht histologie Algemene kenmerken Bloedvoorziening Nefron - Glomerulus Bouw» Podocyt» Glomerulaire basaalmembraan» Endotheel

Nadere informatie

Normale histologie van het nefron

Normale histologie van het nefron Normale histologie van het nefron Prof. Dr. J. Bogers Cel- en weefselleer Overzicht histologie Algemene kenmerken Bloedvoorziening Nefron - Glomerulus Bouw» Podocyt» Glomerulaire basaalmembraan» Endotheel

Nadere informatie

29/05/2013. Het Nieuwe Telen, algemene ontwikkelingen, praktische. In stappen naar Het Nieuwe Telen (Sheet uit breakfast briefing 2009)

29/05/2013. Het Nieuwe Telen, algemene ontwikkelingen, praktische. In stappen naar Het Nieuwe Telen (Sheet uit breakfast briefing 2009) Lichtreactie (heeft licht nodig) 29/05/2013 Het Nieuwe Telen, algemene ontwikkelingen, praktische toepassingen en CO 2 In stappen naar Het Nieuwe Telen (Sheet uit breakfast briefing 2009) Bijeenkomst INES

Nadere informatie

boomvaren uit het Krijt

boomvaren uit het Krijt Tempskya: versteend hout van een boomvaren uit het Krijt Hans de Kruyk (preparaten en foto's) en Hans Steur (tekst) H. de Kruyk, Hoffmanstraat 14, 4143 BE, Leerdam H. Steur, Laan van Avegoor 15, 6955 BD

Nadere informatie

BOMEN EN STRUIKEN. IVN Helden 1 Bomen

BOMEN EN STRUIKEN. IVN Helden 1 Bomen BOMEN EN STRUIKEN IVN Helden 1 Bomen Inhoud Betekenis voor de leefomgeving... 3 Indeling... 4 Groeiplaats... 5 Onderhoud... 5 Beplantingstypen... 5 Bomen en struiken... 6 Functies en voordelen van beplantingstypen...

Nadere informatie

Samenvatting Biologie H3 Organen en cellen

Samenvatting Biologie H3 Organen en cellen Samenvatting Biologie H3 Organen en cellen Samenvatting door een scholier 751 woorden 30 mei 2017 8,2 6 keer beoordeeld Vak Methode Biologie Biologie voor jou H3 organen en cellen iets uitleg voorbeelden

Nadere informatie

5.1=planten bekijken ZOEK OP ZOMERHOUT EN LENTEHOUT!!! Biologie samenvatting 5.1 t/m 5.4

5.1=planten bekijken ZOEK OP ZOMERHOUT EN LENTEHOUT!!! Biologie samenvatting 5.1 t/m 5.4 ZOEK OP ZOMERHOUT EN LENTEHOUT!!! Biologie samenvatting 5.1 t/m 5.4 5.1=planten bekijken -een bloem bestaat uit verschillende onderdelen (zie plaatje hieronder) -met de wortels van een bloem zuigt een

Nadere informatie

Samenvatting Biologie 5.1 t/m 5.4

Samenvatting Biologie 5.1 t/m 5.4 Samenvatting Biologie 5.1 t/m 5.4 Samenvatting door een scholier 3317 woorden 23 mei 2018 6,9 11 keer beoordeeld Vak Methode Biologie Nectar ZOEK OP ZOMERHOUT EN LENTEHOUT!!! Biologie samenvatting 5.1

Nadere informatie

Planten. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/51479

Planten. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/51479 Auteur Marc Bel Laatst gewijzigd 18 juni 2014 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres https://maken.wikiwijs.nl/51479 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet. Wikiwijs

Nadere informatie

In welke volgorde vindt deze deling plaats?

In welke volgorde vindt deze deling plaats? 1. Wat behoort tot de vegetatieve levensverrichtingen van een cel? A) Beweging. B) Prikkelbaarheid. C) Stofwisseling. 2. Wat is de functie van het centraallichaampje? A) Het leveren van energie. B) Het

Nadere informatie

UNIFORM HEREXAMEN MULO 2008

UNIFORM HEREXAMEN MULO 2008 MINISTERIE VAN ONDERWIJS EN VOLKSONTWIKKELING EXAMENBUREAU VAK : BIOLOGIE DATUM : VRIJDAG 08 AUGUSTUS 2008 TIJD : 10.50 12.05 UUR DEZE TAAK BESTAAT UIT 40 ITEMS. UNIFORM HEREXAMEN MULO 2008 TENZIJ ANDERS

Nadere informatie

DE BLAUWE AARDE. College 4 Water in een rugzak, leven buiten het water

DE BLAUWE AARDE. College 4 Water in een rugzak, leven buiten het water DE BLAUWE AARDE College 4 Water in een rugzak, leven buiten het water PROGRAMMA 1. Water als leven brengend molecuul 2. Leven in zee 3. Leven in sloot en plas 4. Water in een rugzak, leven buiten het water

Nadere informatie

Lijst van de voornaamste onderdelen van een plantencel. Enkel componenten aangeduid met een asterisk worden in deze cursus behandeld.

Lijst van de voornaamste onderdelen van een plantencel. Enkel componenten aangeduid met een asterisk worden in deze cursus behandeld. 1 Dierlijke en plantaardige cellen hebben veel overeenkomsten maar ook enkele belangrijke verschillen. Plantencellen bevatten plastiden (o.a. chloroplasten) in hun cytoplasma; dit is nooit het geval bij

Nadere informatie

Ontwikkeling en adaptatie in planten

Ontwikkeling en adaptatie in planten Ontwikkeling en adaptatie in planten Kirsten ten Tusscher Theoretical Biology & Bioinformatics Group Department of Biology, Faculty of Science Utrecht University, The Netherlands Planten zijn geen dieren

Nadere informatie

Aantekeningen Hoofdstuk 2: Planten, dieren, mensen KGT

Aantekeningen Hoofdstuk 2: Planten, dieren, mensen KGT Aantekeningen Hoofdstuk 2: Planten, dieren, mensen KGT 2.1 Namen 1 Hoe zoek je de naam van een organisme op? De naam van een plant of een dier kan: * uit een andere taal komen * een eigenschap weergeven

Nadere informatie

Rapportage analyse boomaantastingen

Rapportage analyse boomaantastingen Rapportage analyse boomaantastingen December 2008 In opdracht van gemeente Alphen aan den Rijn Dr. AAM van Lammeren Met medewerking van dr. NCA de Ruijter Laboratorium Plantencelbiologie Wageningen Universiteit

Nadere informatie

Rapportage bastknobbelonderzoek in Alphen aan den Rijn

Rapportage bastknobbelonderzoek in Alphen aan den Rijn Rapportage bastknobbelonderzoek in Alphen aan den Rijn 2006-2007 Praktijkonderzoek Plant & Omgeving B.V. Sector Bloembollen, Boomkwekerij en Fruit Oktober 2007 PPO nr. 32 340 427 00 1 Anatomisch onderzoek

Nadere informatie

H2 Bouw en functie. Alle neuronen hebben net als gewone cellen een gewone cellichaam.

H2 Bouw en functie. Alle neuronen hebben net als gewone cellen een gewone cellichaam. Soorten zenuw cellen Neuronen H2 Bouw en functie Alle neuronen hebben net als gewone cellen een gewone cellichaam. De informatie stroom kan maar in een richting vloeien, van dendriet naar het axon. Dendrieten

Nadere informatie

Programma van toetsing en afsluiting Schooljaar 2015-2016 VMBO 3T. Haags Montessori Lyceum

Programma van toetsing en afsluiting Schooljaar 2015-2016 VMBO 3T. Haags Montessori Lyceum Schooljaar 2015-2016 VMBO 3T Haags Montessori Lyceum Vak:Nederlands Spreken 3M (1) Spreken Debat Betoog Presentatie boek 2 (1x) Spelling, interpunctie 4M Week 1 60 min (2x) Brief schrijven 4M Week 2 90

Nadere informatie

11/5/2012. Systeem Aarde aan het begin van het Paleozoicum. Praecambrium (tot ~540 m. j.)

11/5/2012. Systeem Aarde aan het begin van het Paleozoicum. Praecambrium (tot ~540 m. j.) Systeem Aarde aan het begin van het Paleozoicum Praecambrium (tot ~540 m. j.) Paleozoicum (540-245 m.j.) Start: ~ Cambrische Explosie (skeletvormers, biomineralisatie) Einde: supercontinent Pangea (massa-extinctie)

Nadere informatie

Begrippenlijsten biologie 4 havo en 5 havo PENTA College CSG Scala Rietvelden

Begrippenlijsten biologie 4 havo en 5 havo PENTA College CSG Scala Rietvelden C Cafeïne Calcium Capaciteit, vitale Capillaire werking cdna Cel Cel communicatie Celcyclus Celdeling Celkern Cellen van Schwann Cellulose Celmembraan Celplasma Celplasmastroming Heeft een stimulerende

Nadere informatie

De Weende-analyse bij veevoeding. Scheikunde voor VE41, Auteur: E. Held; bewerkt : door H. Hermans

De Weende-analyse bij veevoeding. Scheikunde voor VE41, Auteur: E. Held; bewerkt : door H. Hermans De Weende-analyse bij veevoeding Scheikunde voor VE41, 2017-2018 Auteur: E. Held; bewerkt : door H. Hermans Weende-analyse: DS-gehalte Droge stof (DS): Het materiaal dat overblijft als, door verwarming

Nadere informatie

Cellen en stevigheid van voedsel.

Cellen en stevigheid van voedsel. Cellen en stevigheid van voedsel. Opmerkingen bij de stevigheid van voedingmiddelen met een structuur van plantencellen. [email protected] 8 juni 2011 vruchtdeeltje weefsel van plantencellen vruchtdeeltje

Nadere informatie

Planten en hun omgeving vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Planten en hun omgeving vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 20 December 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/73584 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Samenvatting biologie thema 2

Samenvatting biologie thema 2 Samenvatting biologie thema 2 Doelstelling 1 Je moet in een context een cel kunnen beschrijven als zelfstandig functionerende biologische eenheid. - Zelforganisatie is zichtbaar in de structuur van cellen

Nadere informatie

1 Grondstoffen Aardappelen Spinazie Appels Samenvatting 15

1 Grondstoffen Aardappelen Spinazie Appels Samenvatting 15 Inhoud Voorwoord 5 1 Grondstoffen 9 1.1 Aardappelen 10 1.2 Spinazie 12 1.3 Appels 14 1.4 Samenvatting 15 2 Productie van frites 17 2.1 Overzicht van de fritesproductie 18 2.2 Ingangscontrole 19 2.3 Sorteren,

Nadere informatie

Planten en hun omgeving. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/87628

Planten en hun omgeving. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/87628 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 16 december 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/87628 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet. Wikiwijs

Nadere informatie

Werkgroep KNNV IJssel en Lek. Blauwe passiebloem (Passiflora caerulea)

Werkgroep KNNV IJssel en Lek. Blauwe passiebloem (Passiflora caerulea) 1 Werkgroep KNNV IJssel en Lek Op de ALV 2017 aan de zaalwand getoonde foto s. Blauwe passiebloem (Passiflora caerulea) Oorspronkelijk afkomstig uit Zuid Amerika. Redelijk winterhard. Een klimplant die

Nadere informatie

Hout. Hout. 1e college Utrecht 6 september Inleidend college Utrecht 7 september 2009 HKU HKU

Hout. Hout. 1e college Utrecht 6 september Inleidend college Utrecht 7 september 2009 HKU HKU Hout Hout Inleidend college Utrecht 7 september 2009 1e college Utrecht 6 september 2010 HKU HKU Speelgoed Verpakking 1 Meubels Meubels Auto (afwerking) Auto (afwerking) Vasily Lazarenko uit de Oekraïne

Nadere informatie

De huid Wat is de opperhuid (epidermis)?

De huid Wat is de opperhuid (epidermis)? De huid De huid is het omhulsel, dat het individu van de buitenwereld afgrenst. Dit orgaan beschermt tegen allerlei invloeden van buitenaf. Ze bestaat uit drie delen: Het bovenste (= buitenste) gedeelte

Nadere informatie

UNIFORM EINDEXAMEN MULO 2012

UNIFORM EINDEXAMEN MULO 2012 MINISTERIE VAN ONDERWIJS EN VOLKSONTWIKKELING EXAMENBUREAU VAK : BIOLOGIE DATUM : DINSDAG 0 JULI 0 TIJD : 07.45 9.00 UUR DEZE TAAK BESTAAT UIT 40 ITEMS. UNIFORM EINDEXAMEN MULO 0 TENZIJ ANDERS AANGEGEVEN,

Nadere informatie

NATUUR in de Toekomstbestendige Leefbare Stad Interactieve Inspiratiesessie

NATUUR in de Toekomstbestendige Leefbare Stad Interactieve Inspiratiesessie NATUUR in de Toekomstbestendige Leefbare Stad Interactieve Inspiratiesessie Inhoud Voorstellen Marcel Wenker senior adviseur groen Gemeente Deventer Marc Siepman Humist maar vooral zichzelf Dubbel presentatie

Nadere informatie

Afb. 1 Kenmerk 1 en (pijltje) een vatgroep, ontstaan door overlappende eindwanden. Curtissia spec. div. (Cornaceae) x180

Afb. 1 Kenmerk 1 en (pijltje) een vatgroep, ontstaan door overlappende eindwanden. Curtissia spec. div. (Cornaceae) x180 blz 01 HARDWOOD DATA BASE LOOFHOUT KENMERKEN COMPUTER-AIDED WOOD IDENTIFICATION Vertaald door P. W. Schmid en R. H. Aichbauer Vaten uitsluitend alleenstaand: Kenmerk 1 Vessels exclusively solitary: Kenmerk

Nadere informatie

De cel, didactische schrijfopdracht 4 VMBO T Een reis door de subcellulaire structuur van de cel

De cel, didactische schrijfopdracht 4 VMBO T Een reis door de subcellulaire structuur van de cel De cel, didactische schrijfopdracht 4 VMBO T Een reis door de subcellulaire structuur van de cel Auteurs: Sjoerd Schouten & Kelly Simons Studentnr: 0889861, 0879682 Datum: 8 Februari 2015 instituut: Hogeschool

Nadere informatie

Module Water en watergeefsystemen

Module Water en watergeefsystemen Module Water en watergeefsystemen De CO 2 -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl www.climatecalc.eu Cert. no. CC-000057/NL Colofon Auteur Jan van

Nadere informatie