Taakherschikking in de pathologie

Transcriptie

1 Taakherschikking in de pathologie Wat is haalbaar? Patholoog Radboudumc Nijmegen Dag van de pathologie

2 Geen belangenconflicten Geen betalingen door commerciële bedrijven Geen belangen bij commerciële bedrijven

3 Introductie Hoe we het doen in het Radboudumc Hoe ver kunnen we gaan? Conclusies

4 Introductie KNMG Veel voorspelbare en routinematige medische handelingen die veelal door artsen worden uitgevoerd, kunnen goed door speciaal hiervoor opgeleide, andere beroepsbeoefenaren worden verricht. Denk bijvoorbeeld aan verpleegkundig specialisten en physician assistants. (

5 Introductie KNMG Veel voorspelbare en routinematige medische handelingen die veelal door artsen worden uitgevoerd, kunnen goed door speciaal hiervoor opgeleide, andere beroepsbeoefenaren worden verricht. Denk bijvoorbeeld aan verpleegkundig specialisten en physician assistants. Dit wordt taakherschikking genoemd. (

6 Introductie KNMG Taakherschikking kent belangrijke voordelen voor de patiënt. Zo zal er doorgaans meer aandacht en tijd voor de patiënt zijn. Tegelijkertijd moet rekening gehouden worden met meer zorgverleners rondom de patiënt. Dit vraagt om duidelijke, vastgelegde en transparante afspraken tussen alle betrokken zorgverleners over taken en de daarmee gepaard gaande verantwoordelijkheden en bevoegdheden, en het afleggen van verantwoording jegens elkaar en de patiënt. (

7 Introductie KNMG Taakherschikking kent belangrijke voordelen voor de patiënt. Zo zal er doorgaans meer aandacht en tijd voor de patiënt zijn. Tegelijkertijd moet rekening gehouden worden met meer zorgverleners rondom de patiënt. Dit vraagt om duidelijke, vastgelegde en transparante afspraken tussen alle betrokken zorgverleners over taken en de daarmee gepaard gaande verantwoordelijkheden en bevoegdheden, en het afleggen van verantwoording jegens elkaar en de patiënt. (

8 Introductie KNMG Taakherschikking kent belangrijke voordelen voor de patiënt. Zo zal er doorgaans meer aandacht en tijd voor de patiënt zijn. Tegelijkertijd moet rekening gehouden worden met meer zorgverleners rondom de patiënt. Dit vraagt om duidelijke, vastgelegde en transparante afspraken tussen alle betrokken zorgverleners over taken en de daarmee gepaard gaande verantwoordelijkheden en bevoegdheden, en het afleggen van verantwoording jegens elkaar en de patiënt. (

9 Introductie KNMG Ook voor de arts zijn er voordelen. Omdat de routinematige handelingen uit handen worden genomen, heeft de arts meer tijd voor specialistische zorg. Het is de verantwoordelijkheid van artsen, verpleegkundigen en andere zorgprofessionals, zoals de physician assistant, om eventuele risico s die door taakherschikking kunnen ontstaan te vermijden of beperken. Protocollering van taken, supervisie en casusbesprekingen zijn hiervoor geschikte methodes. Daarnaast zal elke instelling heldere afspraken moeten maken met de betrokken professionals over de verdeling van taken en verantwoordelijkheden. (

10 Introductie KNMG Ook voor de arts zijn er voordelen. Omdat de routinematige handelingen uit handen worden genomen, heeft de arts meer tijd voor specialistische zorg. Het is de verantwoordelijkheid van artsen, verpleegkundigen en andere zorgprofessionals, zoals de physician assistant, om eventuele risico s die door taakherschikking kunnen ontstaan te vermijden of beperken. Protocollering van taken, supervisie en casusbesprekingen zijn hiervoor geschikte methodes. Daarnaast zal elke instelling heldere afspraken moeten maken met de betrokken professionals over de verdeling van taken en verantwoordelijkheden. (

11 Introductie KNMG Ook voor de arts zijn er voordelen. Omdat de routinematige handelingen uit handen worden genomen, heeft de arts meer tijd voor specialistische zorg. Het is de verantwoordelijkheid van artsen, verpleegkundigen en andere zorgprofessionals, zoals de physician assistant, om eventuele risico s die door taakherschikking kunnen ontstaan te vermijden of beperken. Protocollering van taken, supervisie en casusbesprekingen zijn hiervoor geschikte methodes. Daarnaast zal elke instelling heldere afspraken moeten maken met de betrokken professionals over de verdeling van taken en verantwoordelijkheden. (

12 Introductie KNMG Ook voor de arts zijn er voordelen. Omdat de routinematige handelingen uit handen worden genomen, heeft de arts meer tijd voor specialistische zorg. Het is de verantwoordelijkheid van artsen, verpleegkundigen en andere zorgprofessionals, zoals de physician assistant, om eventuele risico s die door taakherschikking kunnen ontstaan te vermijden of beperken. Protocollering van taken, supervisie en casusbesprekingen zijn hiervoor geschikte methodes. Daarnaast zal elke instelling heldere afspraken moeten maken met de betrokken professionals over de verdeling van taken en verantwoordelijkheden. (

13 Introductie KNMG Ook voor de arts zijn er voordelen. Omdat de routinematige handelingen uit handen worden genomen, heeft de arts meer tijd voor specialistische zorg. Het is de verantwoordelijkheid van artsen, verpleegkundigen en andere zorgprofessionals, zoals de physician assistant, om eventuele risico s die door taakherschikking kunnen ontstaan te vermijden of beperken. Protocollering van taken, supervisie en casusbesprekingen zijn hiervoor geschikte methodes. Daarnaast zal elke instelling heldere afspraken moeten maken met de betrokken professionals over de verdeling van taken en verantwoordelijkheden. (

14 Introductie KNMG Aan de hand van de brede Handreiking verantwoordelijkheidsverdeling bij samenwerking in de zorg (2010) kunnen zorgverleners zorgbreed afspraken maken over de taak- en verantwoordelijkheidsverdeling. De handreiking is een gezamenlijk product van de KNMG en de beroepsverenigingen van verpleegkundigen (V&VN) en physician assistants (NAPA). (

15 Introductie KNMG Na een succesvolle experimenteerperiode van vijf jaar, wordt de zelfstandige bevoegdheid van physician assistants (PA) en verpleegkundig specialisten (VS) opgenomen in de Wet BIG. Dit betekent dat PA en VS nu veel voorspelbare en routinematige medische handelingen kunnen verrichten die vaak door artsen werden uitgevoerd. Op 12 september 2017 nam de Tweede Kamer hierover een wetsvoorstel aan. De KNMG is blij met deze wettelijke verankering omdat de zelfstandige bevoegdheid van PA en VS zowel patiënten als artsen voordelen biedt. (

16 Introductie Taakherschikking is een maatschappelijk geaccepteerde ontwikkeling Voor physician assistants (PA) en verpleegkundig specialisten (VS) is dit nu ook wettelijk geregeld; de zelfstandige bevoegdheid van PA en VS is nu opgenomen in de Wet BIG Ook pathologieafdelingen in Nederland zijn, weliswaar in wisselende mate, bezig met de introductie van taakherschikking in de praktijk

17 Hoe we het doen in het Radboudumc Cytologisch analisten Histologisch analisten Analisten immuunhistochemie en in situ hybridisatie

18 Hoe we het doen in het Radboudumc Cytologisch analisten Histologisch analisten Analisten immuunhistochemie en in situ hybridisatie

19 Hoe we het doen in het Radboudumc Cytologisch analisten Cervixcytologie Bevolkingsonderzoek (BVO) PAP1 zelfstandig PAP2 naar patholoog (richtlijn nieuwe BVO) Indicatie PAP1/2/3a1 zelfstandig PAP3a2 naar patholoog

20 Hoe we het doen in het Radboudumc Cytologisch analisten Cervixcytologie Klinische cytologie Urinecytologie zonder afwijkingen zelfstandig Overige cytologie naar patholoog

21 Hoe we het doen in het Radboudumc Cytologisch analisten Cervixcytologie Klinische cytologie Immuunhistochemie (interne opleiding) Voorscreenen CK8/18 gekleurde sentinel nodes bij mammacarcinoom Voorscreenen OCT en PLAP gekleurde testisbiopten

22 Hoe we het doen in het Radboudumc Cytologisch analisten Cervixcytologie Klinische cytologie Immuunhistochemie (interne opleiding) BVO darmkanker Voorscreenen darmbiopten (1 analist)

23 Hoe we het doen in het Radboudumc Cytologisch analisten Histologisch analisten Analisten immuunhistochemie en in situ hybridisatie

24 Hoe we het doen in het Radboudumc Histologisch analisten Macroscopie Ervaren PATHAS (Pathologist s assistant) Snijdt alles uit, klein en groot, inclusief oncologie Geeft opleiding aan onervaren PATHASSERS en andere analisten Geeft opleiding aan de AIOS pathologie Koppelt problemen met weefselmateriaal zelfstandig terug met de aanvragers

25 Hoe we het doen in het Radboudumc Histologisch analisten Macroscopie Ervaren PATHAS (Pathologist s assistant) Snijdt alles uit, klein en groot, inclusief oncologie Geeft opleiding aan onervaren PATHASSERS en andere analisten Geeft opleiding aan de AIOS pathologie Koppelt problemen met weefselmateriaal zelfstandig terug met de aanvragers Andere analist Snijdt het klein (biopten) zelfstandig uit Snijdt appendix en galblaas zelfstandig uit

26 Hoe we het doen in het Radboudumc Histologisch analisten Macroscopie Ervaren PATHAS (Pathologist s assistant) Snijdt alles uit, klein en groot, inclusief oncologie Geeft opleiding aan onervaren PATHASSERS en andere analisten Geeft opleiding aan de AIOS pathologie Koppelt problemen met weefselmateriaal zelfstandig terug met de aanvragers Andere analist Snijdt het klein (biopten) zelfstandig uit Snijdt appendix en galblaas zelfstandig uit Microscopie BVO darmkanker Voorscreenen darmbiopten (1 analist)

27 Hoe we het doen in het Radboudumc Histologisch analisten Opleiding PATHASSERS 1,5 jaar post-hbo opleiding bij de Hogeschool Leiden 3 blokken obinnen het eerste blok komen het verwerken van biopten, huidexcisie preparaten en niet-oncologische preparaten aan bod. ohet tweede blok omvat veel voorkomend oncologisch materiaal, waarvan het uitsnijden goed gestandaardiseerd is (mamma, colon, long). U leert hierbij TNM based te denken en te werken. ohet derde blok omvat een opdracht binnen de eigen instelling. U leert hierbij gestructureerd te werken en consequenties van veranderingen te analyseren, aspecten die ook bij het uitsnijden van belang zijn.

28 Hoe we het doen in het Radboudumc Cytologisch analisten Histologisch analisten Analisten immuunhistochemie en in situ hybridisatie

29 Hoe we het doen in het Radboudumc Analisten immuunhistochemie en in situ hybridisatie FISH-HER2 (dubbel probe) (interne opleiding) Beoordeling door 2 analisten, indien duidelijke uitslag krijgt de patholoog de uitslag (ziet het zelf niet meer) Bij twijfel naar de patholoog (kijkt zelf mee)

30 Hoe we het doen in het Radboudumc Analisten immuunhistochemie en in situ hybridisatie FISH-HER2 (dubbel probe) (interne opleiding) ISH zwangerschapsproducten/mola diagnostiek (interne opleiding) Beoordeling door 2 analisten, indien duidelijke uitslag krijgt de patholoog de uitslag (ziet het zelf niet meer) Bij twijfel naar de patholoog (kijkt zelf mee)

31 Hoe we het doen in het Radboudumc Analisten immuunhistochemie en in situ hybridisatie FISH-HER2 (dubbel probe) (interne opleiding) ISH zwangerschapsproducten/mola diagnostiek (interne opleiding) ISH overige maligniteiten (bv. sarcoom, long, lymfoom, weke delen, etc.) (interne opleiding) Beoordeling door 2 analisten, indien duidelijke uitslag krijgt de patholoog de uitslag (ziet het zelf niet meer) Bij twijfel naar de patholoog (kijkt zelf mee)

32 Hoe we het doen in het Radboudumc Analisten immuunhistochemie en in situ hybridisatie FISH-HER2 (dubbel probe) (interne opleiding) ISH zwangerschapsproducten/mola diagnostiek (interne opleiding) ISH overige maligniteiten (bv. sarcoom, long, lymfoom, weke delen, etc.) (interne opleiding) Immuunhistochemie mismatch repair eiwitten Voorscreenen MLH1, PMS2, MSH2 en MSH6

33 Hoe ver kunnen we gaan?

34 Hoe ver kunnen we gaan? Nog verder? Basaalcelcarcinomen van de huid? Andere immuunhistochemie? Mitosen tellen? Etc., etc.?

35 Hoe ver kunnen we gaan? Nog verder? Basaalcelcarcinomen van de huid? Andere immuunhistochemie? Mitosen tellen? Etc., etc.? PAS OP! Pathologie diagnostiek gaat verder dan alleen een kleuring beoordelen Pathologen zijn breed medisch opgeleid en hebben een brede blik zodat ze alle componenten van het diagnostische proces kunnen integreren tot een diagnose Er zal een goede afweging gemaakt moeten worden wat wel en niet geschikt is voor taakherschikking

36 Hoe ver kunnen we gaan? En hoe gaan we om met digitale pathologie en computer-aided diagnostiek / computational pathology?

37 Hoe ver kunnen we gaan? En hoe gaan we om met digitale pathologie en computer-aided diagnostiek / computational pathology? Deep learning algoritmes kunnen gebruikt worden voor detectie van lymfekliermetastasen in patiënten met borstkanker Babak Ehteshami Bejnordi, et al. Diagnostic assessment of deep learning algorithms for detection of lymph node metastases in women with breast cancer. JAMA 2017;318(22): doi: /jama

38 Hoe ver kunnen we gaan? En hoe gaan we om met digitale pathologie en computer-aided diagnostiek / computational pathology? De eerste pilot van 62 sentinel node (SN) procedures in de dagelijkse praktijk in het Radboudumc is succesvol verlopen Hierbij zijn de 62 SN procedures gerandomiseerd tussen conventionele microscopische beoordeling (N=32) en digitale beoordeling (N=30) met een deep learning algoritme De beoordeling met het deep learning algoritme was net zo goed als de conventionele beoordeling Binnenkort zal dit deep learning algoritme (in onderzoeksverband) worden ingevoerd in de dagelijkse diagnostiek

39 Hoe ver kunnen we gaan? En hoe gaan we om met digitale pathologie en computer-aided diagnostiek / computational pathology? Kom luisteren naar Geert Litjens na de koffie!

40 Conclusies Taakherschikking is maatschappelijk geaccepteerd Taakherschikking vindt ook zijn weg binnen de pathologie Goede afspraken moeten worden gemaakt over wat wel en niet te herschikken is Taakherschikking biedt analisten een breder carrièreperspectief Pathologen kunnen meer tijd aan de complexere zaken besteden Digitale pathologie en computer-aided diagnostiek zullen ook leiden tot taakherschikking

41 Maar, Hoezo? Vragen Ja, ja, Leg dat maar eens uit.