Verslag werkgroep Mechanica

Transcriptie

1 Datum vergadering: Aanwezig: Michèle Delbecque (RTC West-Vlaanderen), Alex Vande Walle (VTI Kortrijk), Ronny Reunbrouck (VTI Oostende), Jean Pierre Cologne (VTI Oostende), Frank Verlinde (KTA Diskmuide), Peter Boeyaert (VTI Veurne), Philip Vermoere (VTI Waregem), Guy Segers (KTA Brugge), Theo Rodenbach (Da Vinci Atheneum Koekelare), Sonny Verdonck (KTA Oostende), Rik Debeuf (KA Roeselare), Francine Demeulemeester (KA Tielt), William Declerck (Houtlandinstituut Torhout), Eddy Meerschaert (KA Waregem), Yves Verplancke (OLV Ter Duinen Zeebrugge), Joost Vanaudenaerde (OLV Ter Duinen Zeebrugge), Frederik Sabbe (De Varens), Willfried Delanghe (Ter Zee), Bram Popelier (Onze Jeugd), Frank Cloetens (Syntra West), Daisy Hindryckx (VDAB Ieper), Leen Dezillie (VCL), Bert Laureys (WVOK), Sofie Mattheeuws (Voka West-Vlaanderen), Stefaan Windels (RESOC Midden-West- Vlaanderen), Lieven Maelfait (Katho departement VHTI), Rudi Gelein (VTI Poperinge) Verontschuldigd: Bjorn Lefere (VTI Ieper), Peter Vantomme (VTI Ieper), Geert Vandevijvere (VTI Roeselare), Robrecht Van Loo (KA Heule), Dotnan Nuytens (KA Avelgem), Hilde Van Brussel (Ter Bruyninge), Steven Van Eeckhoutte (Tofam West-Vlaanderen), Johny Vandekerckhove (VDAB Ieper), Dirk Vandekerckhove (VDAB Wevelgem), Benedikte Tryhou (Unizo), Tine Decuypere (RESOC Brugge), Stefanie Clinck lie (RESOC Zuid-West-Vlaanderen) Werking van het RTC Korte samenvatting. RTC is een samenwerkingsplatform met als doel de brug te maken tussen onderwijs en arbeidsmarkt. De werking van het RTC is gebaseerd op 4 pijlers: - ten eerste een samenwerking bewerkstelligen tussen alle partijen; - ten tweede de toegang faciliteren van leerlingen & leerkrachten tot apparatuur en knowhow door samenwerking met VDAB, Syntra West, hogescholen en bedrijven; - ten derde een kader uitbouwen voor werkplekleren en nascholing om zo een vaste partner te zijn voor continue updating van technologische kennis; - ten vierde de dialoog tussen alle scholen te bevorderen, netoverschrijdend én tussen scholen en bedrijven. Toekomstvisie 2011 Eind december 2010 loopt de huidige beheersovereenkomst af. Vanaf 2011 treedt er een nieuwe in werking, geldig tot 2015, waardoor de spelregels voor de toekomst hertekend worden. Opmerking: deze 1

2 beheersovereenkomst wordt op dit ogenblik afgewerkt en is met andere woorden nog niet definitief, wat betekent dat er nog verschuivingen of nuancering mogelijk zijn. Wat zal er veranderen? Ten eerste zullen we ieder jaar opnieuw starten vanuit een lokale arbeidsmarktanalyse en kijken we welke knelpuntberoepen er bestaan. Aan de hand van deze analyse kunnen we ons de vraag stellen wat de oorzaak/oorzaken is/zijn hiervoor: een kwantitatief probleem, kwalitatief probleem, vooroordelen rond een beroep, speciale werkomstandigheden, te laag loon. Ten tweede hanteren we vanaf nu een projectmatige aanpak, wat betekent dat we na het identificeren van probleemgebieden zelf kunnen invullen hoe we daarop inspelen. Met andere woorden krijgen we de nodige vrijheid en verantwoordelijkheid in het formuleren van een project. Er kan nood zijn aan opleiding voor leerlingen, nood aan toegang tot bepaalde infrastructuur, nood aan nascholing voor leerkrachten, mobiliteit en ga zo maar verder. We kunnen dus de nodige creativiteit aan de dag leggen! Pas op, gezien alles in een project dient te passen, zal RTC in mobiliteitskosten en terugbetaling van nascholingen die los staan van een project vanaf 2011 niet meer tussen komen. Ten derde starten we met een procesmatige aanpak. Alle projecten starten door het brainstormen en sprokkelen van ideeën binnen de werkgroep. In de plaats van de rugzakjes wordt er nagegaan of er voldoende draagvlak is voor een bepaald idee. Dat idee wordt vervolgens uitgewerkt en dient te voldoen aan een aantal criteria: doel & meerwaarde, openheid naar scholen, verantwoording van de middelen, aansluiten op noden van het onderwijs en van socio-economische actoren en ten slotte projectgebonden cofinanciering, nascholing & mobiliteit. Of het voorstel aan deze criteria voldoet wordt vervolgens zowel door onze Raad van Bestuur alsook door het Departement afgetoetst. De goedgekeurde voorstellen worden opgenomen in ons Jaaractieplan voor In dit proces voorziet het Departement een controle van de resultaatsverbintenissen. Ieder voorstel moet gepaard gaan met een projectfiche dat aangeeft hoeveel leerlingen, leerkrachten en onderwijsinstellingen in aanmerking komen voor de deelname van het project. Minstens 50% van deze onderwijsinstellingen dienen effectief gebruik te maken van het project, hetzij door deelname met leerlingen, hetzij door deelname met leerkrachten. Ten vierde blijft het zoeken naar cofinanciering een belangrijk aspect voor ieder project. Het departement verhoogt het streefdoel van 25% naar 35%. 2

3 Arbeidsmarktanalyse Vaststellingen: een slecht imago van het technisch onderwijs en vooroordelen ten aanzien van bepaalde technische jobs, met als gevolg te weinig instroom naar technische opleidingen. Daarbovenop is het studiegebied Mechanica nu eenmaal sterk onderhevig aan snelle evolutie van de gebruikte technologieën. De belangrijkste knelpuntberoepen voor West-Vlaanderen (bron VDAB): Technicus (Elektromechanica, Mechanica, Autotechniek, Productieoperator) Insteller-bediener van werktuigmachines (CNC-gestuurde, metaaldraaibank) Monteerder & afsteller van machines Onderhoudsmecanicien van machines Mecanicien van motorvoertuigen Lasser Met uitzondering van Mecanicien van motorvoertuigen is de belangrijkste oorzaak voor deze knelpuntberoepen kwantitatief, met andere woorden studeren er te weinig dergelijke profielen af. Technicus, Insteller-bediener, Monteerder van machines en Mecanicien van motorvoertuigen hebben bovendien ook een kwalitatieve oorzaak: de vacatures raken zeer moeilijk ingevuld omdat het niet evident is iemand te vinden met de geschikte competenties. Enkel Mecanicien van motorvoertuigen heeft te maken met moeilijke werkomstandigheden en de vooroordelen die rond die job bestaan. Evaluatie Projecten 2010 Het is de bedoeling om te bekijken in welke mate er beroep wordt gedaan op de huidige projecten. Positieve punten? Aandachtspunten? Zullen jullie er terug beroep op doen als die kans zich voordoet? Waarom hebben jullie er (nog) geen beroep op gedaan en zullen jullie dit in de toekomst wel doen? Wat zijn nodige aanpassingen om het project aantrekkelijk te houden / te maken? 1. Competentiecentra CNC-Verspaning Het gebruik van dit project is bijna nihil, met uitzondering van de scholen waar de infrastructuur staat. Bij het nagaan wat de oorzaak hiervan is, geven een aantal scholen aan dat ze dergelijke technologieën zelf in huis hebben gehaald, gezien het belang ervan. Aanvullende opleidingen zoals werken met een vierde of vijfde as wordt gevolgd bij de VDAB in het kader van de 72 uren. De opmerking wordt gemaakt dat in het VTI Poperinge 3

4 een meetsysteem aanwezig is om te meten in de machine zelf, wat een technologie is dat niet iedere school in huis heeft, terwijl dit een overal gebruikt systeem is in bedrijven. 2. Opleiding Economisch Verspanen De opmerking wordt gemaakt dat deze opleiding van drie dagen te lang was, niet volledig on target zat qua onderwerp en ook te weinig praktijk gericht was. Economisch verspanen is een thema dat sterk leeft in de bedrijven. Deze opleiding moet verder geëvalueerd worden, vervolg nodig? 3. Mobiel Digitaal Meetlabo Het project en wat er in de verschillende boxen zit is niet helemaal gekend bij de aanwezigen op de werkgroep. Omvat het een klassiek pakket rond meten ( zes thema s) of gaat het verder dan dat en weerspiegelt het wat in de bedrijven gangbaar is? Ook op dit project is er bijna geen beroep op gedaan. Iemand merkt op dat één week uitlenen te kort is om met dergelijk materiaal aan de slag te gaan. Bovendien hebben de meeste scholen reeds geïnvesteerd in een basispakket. 4. CBL-Welding Deze opleiding voor zowel leerlingen als leerkrachten werd zeer positief geëvalueerd. De aanwezigen vinden het een meerwaarde om te leren werken met de nieuwste technologieën en bovendien heeft het een grote invloed op het imago van lassen. Heel wat scholen willen opnieuw dergelijke opleidingen laten doorgaan. 5. RX Mobiel Deze RX Mobiel is volgens de aanwezigen enkel van meerwaarde voor de leerlingen van het 7 e jaar fotolassen. De leerlingen van het 6 e jaar Werktuigkunde hebben 2 uur lassen per week, wat te weinig is om zeer goed te kunnen lassen om de RX mobiel optimaal te benutten. Het is een prachtige tool om een week intensief mee te kunnen werken. Iemand merkt op dat het voor het 7 e jaar fotolassen verplicht is om de werkstukken door een onafhankelijke partij te laten keuren. Leen Dezillie van het VCL pikt hierop in dat dit niet automatisch een Vinçotte of een Apragaz hoeft te zijn, dat ook het VCL een dergelijke instantie is. In de plaats van 500 per dag wordt er een 4

5 kleine vergoeding gevraagd per gekeurde las (11 en 5 ). Dit houdt ook alle plooiproeven en dergelijk in en er wordt een attest meegeleverd. Een aantal scholen reageren duidelijk positief op dit voorstel. 6. Optilog Philip Vermoere licht toe dat het project goed loopt, dat reeds nu 10 van de 16 voorziene opleidingen ingevuld zijn. Vorig schooljaar zijn er in totaal 16 opleidingen doorgegaan. Er komen signalen uit de bedrijfswereld dat logistiek van groot belang is. Een goed werkende logistiek is nu eenmaal een meerwaarde voor een bedrijf. Philip (VTI Waregem) heeft hieromtrent contact gehad met TVH en benadrukt het belang van dit project. De eerste module (magzijnsystemen) bestaat uit een webbased theoretische opleiding waarbij via softwaresimulatie de mogelijke magazijnsystemen en boekhoudkundige verwerking bevattelijk worden weergegeven. Daarna is de praktische opleiding aan de beurt in de praktijkruimte waar een vast rekkensysteem, een snelmagazijn, een lift- & Paternostersysteem aanwezig is. Module twee behandelt het thema hefwerktuigtechniek, waarbij in het theoretisch gedeelte soorten heftrucks, hydraulica en elektrische hoogtewerkers aan bod komen. Daarna wordt er gesleuteld in het praktische gedeelte (mechanisch, elektrisch en magazijnsystemen). 7. MAED De vaststelling omtrent dit project is dat het gebruik van dit project bijna nihil is, met uitzondering van de scholen waar de infrastructuur staat. Bij het nagaan wat de oorzaak hiervan is, geven ook hier weer een groot aantal scholen aan dat ze dergelijke technologieën zelf in huis hebben gehaald, gezien het belang en het vele gebruik ervan. Bovendien is het oorspronkelijke toestel niet zo mobiel als eerst vooropgesteld. Opmerking vanuit de werkgroep: de scholen hebben dan wel geïnvesteerd in een moderne MAED toestel mogen hebben, maar het is uiterst moeilijk om moderne wagens op de kop te tikken 8. Electude Electude is een e-tool over vier thema s, waarvoor een bijdrage van 20 wordt gevraagd per leerling. Een aantal scholen maken er gebruik van en zijn er zeer lovend over. Als de afweging Electude en Autoweb wordt gemaakt, dan hebben die scholen die beiden kennen een voorkeur voor Electude (gebruiksvriendelijker). Electude is puur het theoretische gedeelte via e-tool, Autoweb is zowel theoretisch als praktisch. RTC komt tussen in het startkapitaal dat nodig is als er ingetekend wordt op Electude. 5

6 Opmerking: jammer dat het afgesloten wordt op 30 juni en dat het niet te raadplegen is tijdens de vakantie. Inzichten uit de bedrijfswereld Om de link te maken met wat in de arbeidsmarkt leeft, is informatie vanuit bedrijven onontbeerlijk. Een bezoek aan een drietal bedrijven heeft ons geconfronteerd met een aantal zaken. Als we kijken naar de schoolverlater die de brug maakt naar de arbeidsmarkt, dan kwamen een aantal thema s naar boven in alle drie deze bedrijven: meten, 3D ruimtelijk inzicht, plannen lezen en werkattitude. Ten slotte gaven zij aan dat er binnen bijvoorbeeld Mechanische Vormgevingstechnieken te weinig elektro in voor komt (er zou een EM richting moeten zijn zonder doorstroom te zijn). Een aantal scholen pikken hierop in dat zelfevaluatie in het kader van werkattitude van groot belang is. In bepaalde scholen telt afwerking, inzet, netheid mee voor 40% van de punten. Op vlak van plannen lezen en meten stellen de scholen zich de vraag of de bedrijven de lat misschien wel te hoog legt voor de schoolverlater, gezien deze thema s duidelijk in de leerplannen voorkomen en dus in de lessen aan bod komen. Iemand merkt op dat de plannen waar mee gewerkt wordt niet zo complex zijn als de plannen in een bedrijf. Is het een mogelijkheid om dergelijke complexe plannen van bedrijven beschikbaar te stellen? Er wordt opgemerkt dat er met dergelijke plannen in het onderwijs niet zoveel mee kan gedaan worden, omdat deze plannen niet uitvoerbaar zijn en dus moeilijk om ermee te werken als het niet naar iets praktisch kan omgezet worden. De discussie zet zich voort: iedereen heeft zijn eigen normen, dit is enorm relatief. Sowieso krijgen de schoolverlaters nog een opleiding van het bedrijf, maar dan moet de vraag gesteld worden of dit een bedrijfsspecifieke opleiding is of ook rond meten en plannen lezen. Er wordt opgemerkt dat de drie bezochte bedrijven gemiddeld tot grote metaalverwerkende bedrijven zijn, terwijl de meeste bedrijven in West-Vlaanderen zeer kleine bedrijven zijn. Wordt er dan meer geïnvesteerd in het opleiden van schoolverlaters in dergelijke kleine bedrijven? Of dienen ze net wel vlug inzetbaar te zijn en over de juiste basis te beschikken? Want bedrijven zijn op zoek naar goede werkkrachten die op korte tijd zelfstandig kunnen functioneren en dus basiscompetenties als plannen lezen en meten reeds tot op een bepaald niveau onder de knie hebben. Zo kunnen deze bedrijven daar verder op bouwen en dit is misschien wel nog meer het geval bij kleine bedrijven dan bij grotere, waar er in de grotere bedrijven meer flexibiliteit en opleiding aan de dag kan worden gelegd. Er moet zeker dieper ingegaan worden wat de technische aspecten zijn van het meten en plannen lezen die onvoldoende aanwezig zijn bij schoolverlaters! 6

7 Nieuwe initiatieven? 1. Softwareprogramma s KA Waregem en VTI Waregem stellen hebben een projectvoorstel: Simusoft. Wat houdt dit in? In de leerplannen van de tweede en derde graad van de studiegebieden mechanica en elektromechanica worden hydraulica en pneumatica sterk benadrukt in de leerplannen. Simusoft is een automatiseringstechniek die aangeleerd kan worden op school en bestaat uit een lab met drie verschillende werkstations die afzonderlijk van elkaar te gebruiken zijn met een bijhorend softwarepakket. De drie stations samen zijn te bouwen tot een kleine productielijn. Naast dit kan met behulp van Fluidsim software praktische toepassingen gerealiseerd worden. Festo techniek is trouwens een basiselement in vele bedrijven, veelal gebruikt in automatiseringsprocessen. Via de softwaresimulatie Fluidsim (hydraulica & pneumatica) kan de materie bevattelijk worden gemaakt en bovendien kan het lab aangevraagd worden in combinatie met een demo van een instructeur (TTT + rotatiesysteem?). Misschien een combinatie nodig met iets tastbaars binnen praktijk want simulatie mag geen einddoel zijn! Er wordt opgemerkt dat er nu ook al vanaf de tweede graad meer en meer simulatie aan bod komt, waardoor er in de derde graad telkens meer modules kunnen gecombineerd worden. 2. Lascertificaat / lasdiploma RTC wil er even op wijzen dat hun voorkeur er naar uit gaan om geen ondersteuning te bieden in het behalen van certificaten voor leerlingen, gezien de beperkte duur en breedte van dergelijke certificaten. Bedrijven nemen liever de proef op de som en vragen de schoolverlater een praktische proef uit te voeren. Een lasdiploma kan interessant zijn om te behalen door leerkrachten, gezien dit de kwaliteit van de lasleerkrachten aantoont. 3. WVOK WVOK staat voor Werk Vorming Onderwijs Kunststoffentechnologie. Aan de hand van hun project Centrumscholen willen zij hulp bieden om doelstellingen uit de leerplannen van het secundair onderwijs met betrekking tot kunststoffen te realiseren. Daarnaast is ook de kunststofverwerkende industrie (die sterk aanwezig is in West-Vlaanderen) constant op zoek naar technisch opgeleide medewerkers met kennis in de kunststoffentechnologie. Het WVOK voorziet didactische pakketten voor de eerste graad, lespaketten die te downloaden zijn via de site voor de tweede en derde graad, opleidingen voor leerkrachten van één tot zes 7

8 dagen en ten slotte ook opleidingen voor leerlingen van het TSO & BSO van één of twee dagen. Kijk even naar de site De centrumschool in West-Vlaanderen van WVOK is gelokaliseerd in het KTA Brugge en heeft een eigen instructeur, Francis Saelens. Zij zijn in deze centrumschool volledig uitgerust met een labo, machinepark & werkplaats. Dit project centrumscholen wordt gefinancierd door de sectorfondsen, eenmalig door de Vlaamse Overheid en ten slotte door tussenkomst van het RTC. 4. Canbussystemen Canbussystemen en het toenemend belang van elektro in auto is niet meer weg te denken. Er moeten een aantal mogelijkheden bekeken worden in het kader van dit thema en of er voldoende draagvlak is. Er zijn mogelijkheden om met Educam samen te werken, gezien zij als sectorfonds dergelijke opleidingen verzorgen. Er wordt ook geopperd vanuit de werkgroep of dat er mogelijkheden zijn met didactische panelen. 5. Beschikbaarheid moderne / hybride / elektrische wagens Zoals reeds eerder aangehaald tijdens de werkgroepvergadering is het geen evidentie om moderne wagens op de kop te tikken. Als dit toch gebeurt is dit op puur geluk en individuele contacten. De vraag wordt gesteld of dit gegroepeerd kan worden met een rotatiesysteem van een aantal moderne merkwagens, inclusief meettoestel. Er kan ook nog een stap verder worden gegaan door in dit aanbod van wagens ook hybride en/of elektrische wagens te voorzien. 6. Onderhouds-, Montage- en Afsteltechnieken Vanuit de bedrijfswereld is er namelijk een grote vraag naar technici met voldoende basiskennis van montageen onderhoudstechnieken. Dit geldt ook op het vlak van predictief en preventief onderhoud. Een praktische opleiding op het vlak van monteren, demonteren en uitmeten van verschillende opstellingen is onmisbaar geworden. De opmerking wordt gemaakt dat deze drie thema s wel zeer breed zijn. Een eerste focus zou montage en demontage kunnen zijn. 7. Educam 8

9 De opleiding van schoolverlaters ligt Educam nauw aan het hart. Via het platform toekomstopwielen.be verenigen zij alle ontwikkelde instrumenten om het autovak te promoten en om leerkrachten te helpen. Zij richten zich met hun opleidingen zowel naar leerkrachten als naar leerlingen, op vlak van heel wat thema s: Veiligheid & milieu Databussystemen Spuitvrij uitdeuken Codex hydraulica basis Hybride voertuigen Diagnosestrategieën Enz 8. Andere Mogelijkheden om samen te werken met VDAB, Syntra West, hogescholen en bedrijven moeten verder bekeken worden. Een aantal scholen zijn reeds betrokken in werkplekleren, op eigen initiatief en op basis van eigen contacten. VDAB, Syntra West & bedrijven hebben bovendien heel wat technologie in huis en staan open om deze te delen met het onderwijs. Ideeën en initiatieven altijd welkom! Er komt nog een vraag of er mogelijkheid is vanuit RTC om tussen te komen in de opleiding EWS = europees welding specialist voor leerkracht (iedere maandag, 10 maanden lang, theorie kost 1800). Conclusie In de werking van RTC wordt er meer en meer de nadruk gelegd op het samen werken met andere partijen die infrastructuur, middelen en mensen in huis hebben. Bovendien moeten we vertrekken vanuit een arbeidsmarktanalyse en dan stellen we vast dat er eerst en vooral te weinig instroom is naar het technisch onderwijs, ondanks heel wat inspanningen van verschillende instanties. Op basis van wat er leeft in het werkveld voelen we dat er een aantal thema s zeer belangrijk zijn bij het aanwerven van schoolverlaters: ruimtelijk inzicht, plannen lezen, meten, basiskennis kunststoffen, basiskennis logistiek en werkattitude. Binnen automechanica duidt het onderwijs voornamelijk het tekort aan moderne wagens aan en de nieuwe evoluties op vlak van databussystemen en hybride wagens. Er werd alvast heel wat besproken en nu dienen we over te gaan tot ACTIE!!! 9

10 Omwille van onze deadline van 22 november waarop projectvoorstellen voor het werkjaar 2011 moeten ingediend zijn, willen wij vragen volgende data vrij te houden in jullie agenda: vrijdag 29 oktober, van 9u tot 11u (Meten & Plannen lezen); deze subwerkgroep heeft als doel om de uiteenlopende visie tussen het onderwijs en de bedrijfswereld over meten & plannen lezen uit te klaren en om tot concrete projectvoorstellen te komen; maandag 8 november, van 12u tot 14u (Lassen); in deze subwerkgroep zullen we dieper ingaan op verschillende thema s binnen het lassen om tot concrete voorstellen te komen; maandag 8 november, van 14u tot 16u (Automechanica); er moet dieper ingegaan worden op automechanica en hoe we concreet de brug kunnen maken tussen onderwijs en bedrijfswereld; donderdag 28 oktober, om 9u30 (BuSo). Ik reken op jullie talrijke aanwezigheid, want ik heb immers jullie hulp nodig, gezien jullie inzet, drive en ideeën onontbeerlijk zijn in het realiseren van de RTC werking! Los van deze subwerkgroepen heb ik bovendien nog jullie visie nodig over: kunststoffen & composiet; Bert Laureys van het WVOK is aan het woord geweest tijdens de werkgroepvergadering (zie verslag) en ik ben benieuwd wat jullie visie is rond kunststoffen; indien positief, wat willen jullie zeker terugvinden in een project rond kunststoffen & composiet?; idem voor logistiek; het project Optilog loopt goed en geeft een basis mee aan de leerling in dit kader; wat is jullie visie omtrent logistiek als meerwaarde voor de schoolverlater? opleidingen voor leerkrachten; wat zijn jullie ideeën & concrete voorstellen voor opleidingsmogelijkheden voor leerkrachten? Wordt vervolgd 10