WERELD. 5 havo 1 Globalisering 14-16

Transcriptie

1 WERELD 5 havo 1 Globalisering 14-16

2 Melkprijzen wereldwijde concurrentie Hoog: centrumlanden Middel, semi-periferie Laag, periferie Globalisering = concurrentie.. 3 factoren? 1. Opkomst MNO s, mondiale netwerken 2. Verbetering communicatie / transport 3. Opheffen handelsbelemmeringen

3 Landbouwbeleid EU Drie uitgangspunten van EU landbouwbeleid, voor: Consument? Boer? Moeilijke regio s? Gezonde levensmiddelen tegen betaalbare prijzen Redelijk inkomen Landbouw moet blijven bestaan

4 Instrumenten van EU landbouwbeleid Welke twee maatregelen? Bron uit Box oude editie 5 havo, blz. 37, over werking van het import en exportbeleid van westerse landen. Animatie zo maken: importheffing links in rood laten verschijnen, bij volgende klik exportsubsidies rechts in rood laten verschijnen. Werking? Importheffingen: verhogen prijs in winkel, exportsubsidie verlaagt prijs op wereldmarkt

5 WTO is tegen handelsverstoring: waarom? Vrijhandel leidt tot concurrentie en dus tot economische groei. Maar wat betekent het voor kleine boer in periferie? Bedreiging, faillissement

6 Ghanese kippenboeren Wat wil de cartoon ons vertellen? Ghana heft geen importbelasting op goedkope kip uit de EU. Hoe kunnen kippenboeren zich tegen deze valse concurrentie verweren?

7 Soja: productielanden of 2009? 1999, want Brazilië, semiperifeer land, intensiveert landbouwproductie, toename sojaproductie. VS, centrumland, verliest marktaandeel

8 Actoren in de mondiale sojaketen Sojaboeren in Zuid Amerika crushers Veevoederbedrijven: sojakoeken Industrie: soja-olie Veeboeren in NL Groothandelaren Slachterijen Detailhandel: food en non-food Slagers en supermarkten consument Waar hebben in de keten de MNO s invloed? Welke belangrijke actor ontbreekt nog? De milieubeweging

9 Landbouw Oostenrijk

10 Landbouw Nederland Verschil met Oostenrijk? Nederland: grootschaliger dan Oostenrijk

11 Verschil veeteelt Oostenrijk en Nederland? Kuddegrootte Oostenrijk Nederland Vleesvee Melkvee Schapen Varkens kippen melkopbrengst 6634 kg/koe 7800 kg/koe Verschillen? Nederlandse veeteelt is intensiever en productiever. Omvang bedrijven groter, hogere productie per dier.

12 Verschil akkerbouw Oostenrijk en Nederland? Omvang gemiddeld akkerbouwbedrijf Gemiddelde graanopbrengst Verschillen? Oo 19,7ha 6812/ha NL 24,9ha 7800/ha Nederlandse veeteelt is intensiever en productiever. Omvang bedrijven groter, hogere productie per ha.

13 Verschil bedrijfsvoering Aandeel biologisch Aandeel geirrigeerd Aandeel onder glas Oo NL 13% 2,1% 1,7% 10,6% 0,4% 9,7% Verschillen? Nederlandse veeteelt is intensiever en innovatiever, Oostenrijkse landbouw is biologischer.

14 Oostenrijk heel anders dan Nederland Vier oorzaken verschil landbouw NL Oo: 1. Bergen vlak 3. Behoudend innovatief 2. Toerisme marktgericht 4. EU lid 1995 EU lid 1963

15 Berglandbouw in Oostenrijk: nadelen? Hellingen lastig te bewerken Koud, dus kort groeiseizoen Weinig en slechte wegen

16 Gobalisering, gevolgen voor boeren in centrum Welke drie optie mogelijkheden nam deze boer? in landbouw door diversificatie toenemende globalisering? : Intensivering, specialisatie, diversificatie

17 Sierkool Kenmerken en soort landbouw? Tuinbouw, kleinschalig, innovatief

18 Veeteelt of fabriek? Intensieve veehouderij Kenmerken? Grootschalig, hoogproductief

19 Intensieve veehouderij: voordeel? Voordeel? Concurrentiepositie Nederlandse boer blijft behouden Boeren overleven

20 Intensieve veehouderij: nadelige gevolgen? Landschap (2 punten) grootschalig en eentonig onaantrekkelijk voor recreatie Natuur en milieu (4 punten) ziekten verspreiding vermindering biodiversiteit vermesting ecosystemen verdroging natuur

21 15,2% biologische bedrijven in Oostenrijk Fysisch-geografische gesteldheid bepaalt waar bio-boeren zijn, want In bergen weinig mogelijkheid tot intensivering (ploegen lastig, vervoer productie kostbaar) én het past goed bij gezond imago

22 Aantal biologische landbouwbedrijven in NL stijgt Waarom? Lage melkprijzen

23 Aantal biologische landbouwbedrijven in NL stijgt Waarom?? Provincie bestaat nog niet zo lang: veel nieuwe bedrijven

24 Toekomst van de landbouw? Biologische landbouw is een vorm van: Specialisatie Intensivering? Specialisatie? Diversificatie?