Naar een agenda voor het hoger gezondheidszorgonderwijs IV de kernopgaven van het hoger gezondheidszorgonderwijs

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Naar een agenda voor het hoger gezondheidszorgonderwijs IV de kernopgaven van het hoger gezondheidszorgonderwijs"

Transcriptie

1 Naar een agenda voor het hoger gezondheidszorgonderwijs IV de kernopgaven van het hoger gezondheidszorgonderwijs Sectoraal adviescollege hoger gezondheidszorgonderwijs HBO-raad 1. De opleidingen in het hoger gezondheidszorgonderwijs (hgzo) zijn een belangrijke leverancier van gekwalificeerde beroepskrachten voor de zorgsector. Gezien de ontwikkelingen in en rondom de zorg is het de vraag welke inspanningen van het hoger gezondheidszorgonderwijs de komende jaren nodig zijn om de aansluiting met de zorgarbeidsmarkt te bewaren: wat vraagt de zorgarbeidsmarkt van de opleidingen en hoe kunnen de opleidingen daarop inspelen? Het Sectoraal Advies College (SAC) hgzo HBO-raad maakt haar beleidsagenda op voor de komende jaren en in een serie van vier artikelen wordt deze vraag stapsgewijs door het SAC beantwoord. In het eerste artikel is weergegeven dat het hgzo op verschillende manieren de aansluiting met de zorgarbeidsmarkt zoekt en inspeelt op de vragen vanuit haar omgeving (middels het opleiden van zorgprofessionals, innovatie van de beroepenstructuur, vraagverheldering en praktijkgericht onderzoek). Ook is geattendeerd op de complexe wisselwerking tussen vraag en aanbod. Het tweede artikel ging over de ontwikkelingen in de zorgsector (zoals vroegtijdig risico s kunnen signaleren, samenwerken, taken overnemen van artsen) en de gevolgen daarvan voor de beroepskrachten die de zorg moeten leveren en voor de zorgopleidingen (curricula vernieuwen, aanbod voor nieuwe beroepen). Het derde artikel stelde de toename van onderzoeken aan de orde dat in het hgzo wordt uitgevoerd en waarmee zowel het opleidingsaanbod als de zorgpraktijk wordt verbeterd. In dit vierde artikel is de vraag aan de orde welke kernopgaven het hgzo voor zichzelf ziet om ook de komende jaren de aansluiting met de zorgarbeidsmarkt te behouden. Centraal daarin staat verbetering en vernieuwing van de beroepspraktijk. Kernopgave hgzo Het zijn indrukwekkende getallen die de verontrustende toekomst van de zorg schetsen: één op de vier scholieren moet voor een baan in de zorg kiezen om ook in de toekomst aan de vraag naar zorg te kunnen voldoen (Reerink & Schravesande 2010), veertig procent van de patiënten met dementie en hart en vaatzieken krijgt in 2025 geen zorg meer (Goris & Mutsaers, 2008), een eigen risico van 800 euro (Herderscheê, 2010) en uitgaven aan verzorging en verpleging die van 11 miljard in 2009 oplopen tot 25 miljard euro in 2030 (Eggink, Oudijk en Sadiraj, 2012). En hoewel de schattingen over de omvang van de problematiek uiteenlopen en bij tijd en wijle 1 Het Sectoraal adviescollege bestaat uit vertegenwoordigers van de gezondheidszorgopleidingen op directieniveau. Zij adviseren het bestuur van de HBO-raad over ontwikkelingen en belangen in de sector. Het artikel is tot stand gekomen in samenwerking met het Kenniscentrum Beroepsonderwijs Arbeidsmarkt (KBA) Frank Peters. Sectoraal Adviescollege hoger gezondheidszorgonderwijs HBO-raad. mei

2 worden bijgesteld, is één ding zeker: doorgaan op de oude voet kan niet meer. De kernvraag die momenteel dan ook op tafel ligt bij alle partijen die bij de zorg zijn betrokken, is hoe Nederland in de toekomst in staat zal zijn de zorg betaalbaar, toegankelijk en van hoge kwaliteit te houden. Die vraag is ook richtinggevend voor de wijze waarop het hgzo werkt aan de zorg van morgen en daarvoor de aansluiting zoekt met de beroepspraktijk: het vernieuwen van de zorg via het opleiden en scholen van zorgverleners en het doen van praktijkgericht onderzoek. De hogescholen zien het als hun taak om te zorgen voor innovatieve zorgverleners: professionals die openstaan voor innovaties om hen heen, zoekend naar vernieuwingen en in staat om deze een plaats te geven in hun professionele leven. Dergelijke zorgverleners zijn herkenbaar aan de volgende manier van werken: - dialooggestuurd: in dialoog met de cliënt en diens omgeving de juiste ondersteuning of zorg kunnen bieden; - evidence based: dit betekent onder meer kritisch naar jezelf en het eigen handelen kunnen kijken alsmede het eigen handelen kunnen onderbouwen, onderzoeken en innoveren (kernbegrippen hierbij zijn: evidence based practice, praktijkgericht onderzoek); - interprofessioneel: samen met andere professionals de zorg zo goed en efficiënt mogelijk regelen; - met inzet van bestaande of nieuwe zorgtechnologieën: met ondersteuning van elektronische dossiers, ICT, zorg op afstand, domotica / robotica en dergelijke kunnen werken. Bijzonder aandachtspunt hierbij is het kunnen inzetten van technologie voor het verlenen van zorg op afstand. Kernopgave voor het hgzo is om via opleiden en onderzoek kennis over de beroepspraktijk in de zorg te produceren en die effectief toe te passen. Gezien de ontwikkelingen die in voorgaande artikelen zijn geschetst, kunnen daarbij vier centrale thema s worden onderscheidden. Om te beginnen zijn dat drie zorginhoudelijke thema s: doelmatige zorg, interdisciplinair samenwerken en gezondheid en preventie. Deze thema s hangen sterk met elkaar samen: een doelmatige zorg betekent meer samenwerken en zonder samenwerken geen preventie. Maar omdat daarnaast elk thema specifieke eisen stelt aan de zorgverlener en diens opleiding, komen ze in dit artikel apart aan de orde. Het vierde thema, duurzame aansluiting met de beroepspraktijk, is van een andere orde. Voor het hgzo is dit thema voorwaardelijk om succesvol te kunnen werken aan vernieuwing van de zorg. Doelmatige zorg Doelmatigheid is simpelweg het realiseren van hetzelfde of meer werk met minder middelen. Het doel daarvan is om kosten dan wel tijd in het zorgproces te besparen. Het belang daarvan voor de zorg is evident, gezien de oplopende vraag naar zorg, de stijgende uitgaven aan zorg en de economische crisis en krappere overheidsfinanciën waarvan de gevolgen zich steeds meer doen voelen. Er zijn tal van manieren waarop wordt en kan worden gewerkt aan het realiseren van een andere, doelmatiger zorg. Voorbeelden daarvan zijn de zelfredzaamheid en zelfmanagement van patiënten bevorderen, arbeidsbesparende technologie inzetten, slimmer werken, social media gebruiken voor het contact met patiënten, taken herschikken en voorkomen dat mensen ziek(er) worden. In alle gevallen speelt de deskundigheid van de zorgverlener een belangrijke rol. De wijze waarop met minder middelen toch een hoge kwaliteit van zorg kan worden verleend, is onderwerp van diverse onderzoeken die binnen hogescholen worden uitgevoerd. Voorbeelden Sectoraal Adviescollege hoger gezondheidszorgonderwijs HBO-raad. mei

3 daarvan zijn de promotieonderzoeken naar determinanten van zorggebruik, taakherschikking binnen de mondhygiënische praktijk, organisatie van verloskundige zorg en het elektronisch patiëntendossier. Een voorbeeld van een RAAK-project op dit gebied is de inzet van technologie om het kwalitatieve en kwantitatieve tekort in de thuissituatie van ouderen met dementie op te lossen. Een ander voorbeeld is de vroege opsporing van een depressie na een beroerte. Het is aan het hgzo om studenten voor te bereiden op de andere en hoge eisen die er aan hen gesteld worden als zorgverlener. Naast inhoudelijke kennisoverdracht dient er ook aandacht besteed te worden aan effectiviteit bepalingen van behandelingen, protocollen, klinisch redeneren; ondernemerschap en professioneel leiderschap de omgang met zorgverzekeraars, wanbetalers, time management, financiële aspecten van het uitvoeren van een zelfstandig beroep. Onderwijsprogramma s kunnen ook de professionals hierin ondersteunen (een leven lang leren). Ook kunnen hogescholen nadenken over het geven van meer (financiële) prikkels om initiatieven van de grond te laten komen; aan te sluiten bij de wensen van het beroepenveld of voorop lopen door een opleiding te starten zonder dat er een baan-profiel is, bijvoorbeeld door studenten op te leiden tot preventioloog. De opleiding Toegepaste Gerontologie is hier een voorbeeld van. Voor de inrichting van het onderwijs kan er winst behaald worden door een inventarisatie binnen de opleidingen naar kennis op de bovenstaande gebieden. Hiernaast kan er meer aandacht besteed worden aan de vorm (zoals didactische modellen) in plaats van de inhoud. Ten slotte is het zaak zorgverleners op te leiden die kunnen omgaan met technologie en dat ook willen. Tegelijkertijd zullen er naar verwachting in alle zorgbranches professionals nodig zijn die met behulp van technologie werkprocessen en het zorgaanbod kunnen verbeteren. Het hgzo kan die professionals (zorgtechnologen) opleiden. Interdisciplinair samenwerken Door de patiënt centraal te stellen, komen de diverse zorgaanbieders bij de patiënt samen. Samenwerking tussen zorgaanbieders is dan ook een must. Om dat te realiseren vinden momenteel in alle zorgbranches experimenten plaats waarin wordt gewerkt aan het weghalen van de barrières tussen deelgebieden (zorg, wonen, werken, onderwijs) en de ontwikkeling van nieuwe werkwijzen. Dat gebeurt met name op het gebied van zorg voor ouderen en chronisch zieken (Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, 2012). In een eerder artikel is al opgemerkt dat door de toenemende samenwerking de zorg één groot netwerk lijkt te worden (Westerbeek & Andriessen, 2010). De hbo-zorgverlener kan in deze netwerken een spilfunctie gaan vervullen als regisseur en als degene die zorg draagt voor de continuïteit van zorg. Interdisciplinaire samenwerking tussen zorgverleners veronderstelt dat zij hun werkzaamheden op elkaar afstemmen, heldere afspraken maken over ieders verantwoordelijkheid, goed met elkaar overleggen en communiceren en dat zij over het eigen domein kunnen heenkijken (Westerbeek & Andriessen, 2010). De aandacht in het hoger beroepsonderwijs hiervoor blijkt bijvoorbeeld uit promotieonderzoeken naar pijn in de keten van acute zorg en netwerken in de palliatieve zorg. Bij de RAAK-projecten gaat het om onderwerpen als het creëren van meer samenhang in de eerstelijnszorg, onderzoek naar zorgnetwerken rond mensen met dementie, onderzoek naar multidisciplinaire samenwerking in de eerstelijn en naar continuïteit van zorg voor kwetsbare ouderen. In het onderwijs kan samenwerken vorm krijgen door samenwerking te stimuleren tussen verschillende opleidingen, zowel landelijk als binnen de eigen hogeschool en met lectoraten. Het Sectoraal Adviescollege hoger gezondheidszorgonderwijs HBO-raad. mei

4 kan ook betekenen dat er een gemeenschappelijke propedeuse wordt aangeboden waarin opleidingen worden samengevoegd. Bepaald dient te worden welke gebieden/ domeinen er bij elkaar gebracht kunnen worden. Een gemeenschappelijke basis kan het uitgangspunt zijn, maar ook bijvoorbeeld een thema als technologie in de zorg. Gezondheid en preventie Door de toenemende zorgvraag ontstaat steeds meer aandacht voor het belang van gezondheid en preventie. De patiënt wordt niet meer benaderd vanuit een oriëntatie op zorg en ziekte, maar vanuit het perspectief van gedrag en gezondheid, het nieuwe denken. Dit brengt met zich mee dat het pallet van de zorgprofessional zich uitbreidt naar de sectoren welzijn, wonen, sport. Ook zijn sociale factoren zoals samenlevingsopbouw van grote invloed. Een voorbeeld hiervan is het voorstel van oud-minister Donner voor meegroei-, mantelzorg-, en meergeneratiewoningen (Donner, 2011). Daarnaast zal de zorgverlener steeds meer preventieve interventies plegen. Uiteraard is ook in de onderzoeken die door hogescholen worden uitgevoerd, ruim aandacht voor preventie. Naast de lectoraten op het gebied van gezondheid, bewegen en leefstijl, blijkt dit uit de promotieonderzoeken die zich richten op preventie bij verschillende zorgcategorieën, zoals mensen met een manisch-depressief ziektebeeld of met knie-artrose. Een ander voorbeeld op dit gebied is het onderzoek naar het effect van een individuele leefstijlinterventie op beweeggedrag en voedingspatroon bij mensen die een verhoogd gezondheidsrisico lopen door een inactieve en ongezonde leefstijl. Vooral RAAK-projecten richten zich vaak op preventie. Voorbeelden daarvan zijn het opzetten van een kennis- en expertisecentrum op het gebied van preventie, actieve leefstijl, effectiviteit van leefstijlprogramma s en het project Gezond actief ouder worden. Ook wat gezondheid en preventie betreffen dient het hgzo haar studenten voor te bereiden op de veranderende situatie en de eisen die dat aan de deskundigheid van zorgverleners stelt. Naast aandacht voor een mogelijk rol van de hbo er als poortwachter (zowel individueel als in een collectief) moet het onderwijs in ruime mate stilstaan bij preventieve interventies, de organisatie en uitvoering van preventie, aandacht voor gedrag en gezondheidsgedragingen, het ondersteunen van chronisch zieken, zelfmanagement, demedicalisering et cetera. Tijdens hun opleiding moeten aankomend zorgverleners leren zich te richten op problemen die van invloed zijn op het dagelijks functioneren van patiënten en leren zich te bemoeien met de leefstijl van patiënten. Ook moeten zij kunnen bevorderen dat patiënten thuis veilig gebruikmaken van medische hulpmiddelen. Ten slotte is in dit verband relevant dat zorgverleners kunnen omgaan met (de risico s van) hulpmiddelen op het gebied van domitica en zorg op afstand (Westerbeek & Andriessen, 2010). Duurzame aansluiting De zorg, zorgvrager en zorgverlener krijgen de komende jaren een volstrekt ander gezicht. De zorg wordt doelmatiger en steeds meer verweven met andere domeinen. De zorgvrager is beter geïnformeerd, kritischer en blijft zo lang mogelijk meedoen in de maatschappij. De zorgverlener is ook coach en begeleider van de zorgvrager en krijgt een grotere autonomie om zorg op maat te leveren. Hij wordt een innovatieve zorgprofessional, die een bijdrage levert aan de bevordering van de participatie en de zelfredzaamheid van burgers in de samenleving en aan Sectoraal Adviescollege hoger gezondheidszorgonderwijs HBO-raad. mei

5 het ontwikkelen van een toekomstbestendige zorg. Gezien de demografische ontwikkelingen wordt de doelgroep van de professionals hierbij vooral gevormd door burgers met een langdurige zorg- of ondersteuningsbehoefte, (jong)volwassenen met chronische complexe zorgvragen en kwetsbare ouderen. Wat betekent dit voor de gezondheidszorgopleidingen? Die richten zich in eerste instantie op het opleiden van zorgprofessionals, waarbij de kwantiteit en kwaliteit van deze professionals zo goed mogelijk aansluit op de behoeften in de beroepspraktijk. Daarnaast is het scholen van reeds werkzame zorgprofessionals van belang, omdat hun competenties moeten (blijven) voldoen aan de behoeften in het werkveld. Ten slotte gaat het om het onderzoeken en innoveren van het werkveld. Dat gebeurt door het ontwikkelen van nieuwe en het verbeteren van bestaande zorgconcepten en producten, zodat de inzet van de zorgprofessionals zo goed mogelijk aansluit op de behoeften van de cliënten en diens omgeving. Het ontwikkelen en uitvoeren van opleiding, scholing en onderzoek voor de gezondheidszorg van de toekomst doen de opleidingen niet alleen. Dit gebeurt in toenemende mate in nauwe afstemming en samenwerking met andere onderwijs- en onderzoeksorganisaties, overheden, cliëntenorganisaties en zorginstellingen. Gezien deze veranderingen is het voor het hgzo van belang continue te volgen en verhelderen wat er in de beroepspraktijk gebeurt en te bepalen wat dat betekent voor de deskundigheid van zorgverleners en hoe hun opleiding daarop moet worden toegesneden. Uitgangspunt daarbij is dat vragen en problemen in de beroepspraktijk zoveel mogelijk samen met het werkveld worden verhelderd en aangepakt. De mate waarin het hgzo en de zorgsector er de komende jaren in zullen slagen samen te werken, kennis te ontwikkelen en uit te wisselen en zo de aansluiting tussen opleiding en praktijk te bewaren, is van grote betekenis voor het realiseren van de vernieuwingen die in de zorg nodig zijn én voor het tempo waarin dat gebeurt. Opleidingen moeten niet alleen voortdurend oog en oor hebben voor de beroepspraktijk, maar ook voor elkaar. Door uit te wisselen wat iedereen doet en kennis met elkaar te delen, creëer je samenwerking. Ook is het van belang dat een hogeschool haar ontwikkelde kennis aan de buitenwereld laat zien. Zowel nationaal als internationaal wordt er veel aandacht besteed aan het inzichtelijk maken van de waarde van het hgzo voor de maatschappij/ de omgeving. De tendens hierbij is: Wees niet te bescheiden, laat zien wat je doet. Laat zorgverleners hun meerwaarde bewijzen. Hoe nu verder? In een serie van vier artikelen is de vraag aan de orde geweest hoe het hgzo de aansluiting met gezondheidszorg, dat wil zeggen de praktijk, kan bewaren. Dat gebeurt door het opleiden van zorgverleners en het uitvoeren van praktijkgericht onderzoek. Gelet op de ontwikkelingen in de zorg, zijn in dit laatste artikel een aantal thema s beschreven waarmee het hgzo de komende jaren wil werken aan een duurzame aansluiting met de beroepspraktijk. Deze thema s staat uiteraard ook bij andere betrokkenen op de agenda. Dat blijkt bijvoorbeeld uit het Strategische beleidsplan van ActiZ (2010), waarin wordt gesproken over de sturende cliënt en het Strategiedocument 2010/2015 van NVZ vereniging van ziekenhuizen (2010) waarin de NVZ principieel kiest voor vraaggerichte zorg. Het thema gezondheid en preventie heeft een prominente plaats in het advies van de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg (2010) over de nadruk op gedrag en gezondheid en in het laatste rapport van het Rijksinstituut voor Sectoraal Adviescollege hoger gezondheidszorgonderwijs HBO-raad. mei

6 Volksgezondheid en Milieu (2010) over de toekomst van de volksgezondheid. In de onlangs opgestelde Strategische kennisagenda 2020 van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (2012) worden de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van volksgezondheid, zorg en ondersteuning, vertaald in een aantal maatschappelijke doelen die het ministerie met andere organisaties op de lange termijn nastreeft. Daartoe behoren integraal samenwerken, doelmatigheid bevorderen, zelfmanagement, andere zorg verlenen en innovatiecultuur stimuleren. De thema s van het hgzo sluiten hier naadloos bij aan. Om de zorg betaalbaar, toegankelijk en van hoge kwaliteit te houden, moet de zorgverlening worden vernieuwd. Het hgzo werkt daaraan door het opleiden van innovatieve zorgverleners en het oplossen van praktische problemen in de beroepspraktijk. Dat is een kwestie van lange adem en lukt alleen als de praktijk centraal staat en onderwijs en werkveld elkaar weten te vinden bij de ontwikkeling en verspreiding van de kennis die daar voor nodig is. In feite hebben het hgzo en het werkveld samen de sleutel in hadden die bepaalt of onderwijs en beroepspraktijk en arbeidsmarkt succesvol op elkaar aansluiten. Het hgzo gaat daarom graag in gesprek met zorgaanbieders, branche- en beroepsorganisaties, overheden, kennisinstituten, wetenschappelijke instellingen en andere onderwijsaanbieders om te bepalen welke thema s de komende jaren een belangrijke rol moeten spelen, welke vragen daarbij relevant zijn en hoe die kunnen worden aangepakt. Wát er moet gebeuren wordt steeds duidelijker. Het zal de komende jaren vooral draaien om de vraag hóe we dat samen kunnen realiseren. Sectoraal Adviescollege hoger gezondheidszorgonderwijs HBO-raad. mei

7 Bronnen ActiZ (2010). Naar een nieuw evenwicht tussen zorg en zakelijkheid. Strategisch beleidsplan Utrecht: ActiZ. Donner, J.P.H. (2011). De bouw van meegroeiwoningen, mantelzorgwoningen en meergeneratiewoningen. [Kamerbrief van 24 november 2011.] Den Haag: ministerie van BZK. Eggink, Evelien, Debbie Oudijk & Klarita Sadiraj (2012). VeVeRa-IV. Actualisatie en aanpassing ramingsmodel verpleging en verzorging Den Haag: SCP. Goris, Annemiek & Hugo Mutsaers (2008). Ruimte voor arbeidsbesparende technologie. Om in 2025 voldoende zorg te bieden. Leiden: STG/HMF. Herderscheê, Gijs (2010). Meer werk, minder geld. In: De Volkskrant, 8 april 2010, p. 15. Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (2012). Strategische kennisagenda Den Haag: VWS. NVZ vereniging van ziekenhuizen (2010). Nederland Topzorgland. In de top van Europa. Strategiedocument 2010/2015. Utrecht: NVZ. Reerink, Antoinette & Freek Schravesande (2010). Zorg: volop banen, maar weinig plezier. In: NRC Handelsblad, woensdag 27 juli 2010, p. 15. Raad voor de Volksgezondheid en Zorg (2010). Zorg voor je gezondheid! Gedrag en gezondheid: de nieuwe ordening. Den Haag: RVZ. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (201). Van gezond naar beter. Kernrapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning Bilthoven: RIVM. Westerbeek, Astrid & Peter Andriessen (2010). FWG trendrapport Zicht op zorg en functies. Utrecht: FWG. Sectoraal Adviescollege hoger gezondheidszorgonderwijs HBO-raad. mei

Naar een agenda voor het hoger gezondheidszorgonderwijs II ontwikkelingen in de zorg en de gevolgen daarvan voor zorgverleners en de zorgopleidingen

Naar een agenda voor het hoger gezondheidszorgonderwijs II ontwikkelingen in de zorg en de gevolgen daarvan voor zorgverleners en de zorgopleidingen Naar een agenda voor het hoger gezondheidszorgonderwijs II ontwikkelingen in de zorg en de gevolgen daarvan voor zorgverleners en de zorgopleidingen Sectoraal adviescollege hoger gezondheidszorgonderwijs

Nadere informatie

Naar een agenda voor het hoger gezondheidszorgonderwijs I de betekenis van de zorgopleidingen voor de zorgarbeidsmarkt

Naar een agenda voor het hoger gezondheidszorgonderwijs I de betekenis van de zorgopleidingen voor de zorgarbeidsmarkt Naar een agenda voor het hoger gezondheidszorgonderwijs I de betekenis van de zorgopleidingen voor de zorgarbeidsmarkt Sectoraal adviescollege hoger gezondheidszorgonderwijs HBO-raad 1. De opleidingen

Nadere informatie

Zorgacademie Midden Brabant: Toekomst bestendig zorgonderwijs

Zorgacademie Midden Brabant: Toekomst bestendig zorgonderwijs Zorgacademie Midden Brabant: Toekomst bestendig zorgonderwijs Uitdagingen zorg Sterke vergrijzing Toename zorgvraag: chronisch zieken Arbeidsmarkt: zorgvraag overtreft aanbod Veranderende sociale en culturele

Nadere informatie

Voorwoord door staatssecretaris Martin van Rijn van het ministerie van VWS

Voorwoord door staatssecretaris Martin van Rijn van het ministerie van VWS Inhoud Voorwoord door staatssecretaris Martin van Rijn van het ministerie van VWS DEEL I: Inleiding 1. Een vak met geschiedenis en toekomst 1.1 Begeleiding van ziekte en zorg thuis 1.2 Leren balanceren

Nadere informatie

Visiedocument Franciscus Ziekenhuis Boerhaavelaan AE Roosendaal (0165)

Visiedocument Franciscus Ziekenhuis Boerhaavelaan AE Roosendaal (0165) 1968 2003 2010 Visiedocument 2020 Franciscus Ziekenhuis Boerhaavelaan 25 4708 AE Roosendaal (0165) 58 80 00 www.franciscusziekenhuis.nl Inhoudsopgave Voorwoord 3 1 Trends en ontwikkelingen 4 2 Missie Franciscus

Nadere informatie

2 Anders werken: de patiënt vraagt erom

2 Anders werken: de patiënt vraagt erom 2 Anders werken: de patiënt vraagt erom 2.1 Zijn zorgprofessionals voorbereid op de toekomst? Onvoldoende voorbereid op toename chroniciteit Curatief denken nog dominant Voorbeeld: Chronic Care Model Zijn

Nadere informatie

- kiezen voor het gebruik van goede digitale informatiesystemen in de zorgpraktijk.

- kiezen voor het gebruik van goede digitale informatiesystemen in de zorgpraktijk. SAMENVATTING Het aantal mensen met een chronische aandoening neemt toe. Chronische aandoeningen leiden tot (ervaren) ongezondheid, tot beperkingen en vermindering van participatie in arbeid en in andere

Nadere informatie

DO NOT COPY. Chronische ziekten. Inhoud. De maatschappelijke opgave. Wat is er aan de hand? Wat doen we er aan? Rol overheid. Preventie in de zorg

DO NOT COPY. Chronische ziekten. Inhoud. De maatschappelijke opgave. Wat is er aan de hand? Wat doen we er aan? Rol overheid. Preventie in de zorg Chronische ziekten De maatschappelijke opgave Inhoud Wat is er aan de hand? Wat doen we er aan? Rol overheid Preventie in de zorg Aanpak diabetes 25 oktober 2007 Eric Koster Toename chronische aandoeningen

Nadere informatie

Visie Preall Auteur: Kerngroep/MR januari 2016 Definitief 1.0

Visie Preall Auteur: Kerngroep/MR januari 2016 Definitief 1.0 Visie op integrale geboortezorg in Almere Aanleiding Met het verschijnen van het Stuurgroep rapport Een goed begin is de organisatie van de verloskundige zorg in Nederland in de aandacht komen te staan.

Nadere informatie

Woord vooraf 2 e druk

Woord vooraf 2 e druk V Woord vooraf 2 e druk Verpleegkundig, zorgkundig en verzorgend Je zult merken dat in dit boek vaak het woord verpleegkundig gebruikt wordt. Dat is niet omdat verpleegkundig werk belangrijker zou zijn

Nadere informatie

ZiN en kwaliteitsbeleid

ZiN en kwaliteitsbeleid ZiN en kwaliteitsbeleid Ineen Werkconferentie kwaliteit 24 april 2014 Prof Niek J de Wit, huisarts Lid advies commissie kwaliteit achtergrond Agenda Organisatie ZiN Visie op kwaliteit Kwaliteitsregister

Nadere informatie

Notitie. GGZ Rivierduinen. GGZ Rivierduinen Samen kiezen voor kwaliteit Zorgvisie 2015

Notitie. GGZ Rivierduinen. GGZ Rivierduinen Samen kiezen voor kwaliteit Zorgvisie 2015 Notitie GGZ Rivierduinen GGZ Rivierduinen Zorgvisie 2015 Blad 1 Inhoud 1. Inleiding... 2 2. Missie... 2 3. Visie... 2 3.1. Herstel als leidend principe... 2 3.2. Passende Zorg... 3 3.3 Hoge professionele

Nadere informatie

Fysiotherapie bij patiënten met Hart-, Vaat- en / of Longaandoeningen, een blik naar de toekomst

Fysiotherapie bij patiënten met Hart-, Vaat- en / of Longaandoeningen, een blik naar de toekomst Fysiotherapie bij patiënten met Hart-, Vaat- en / of Longaandoeningen, een blik naar de toekomst 24 april 2013, Deventer Leendert Tissink Msc Fysiotherapeut Van Zuilichem / Partners Oud Gastel; Docent

Nadere informatie

Ruud Janssen, Lectoraat ICT-innovaties in de Zorg, Hogeschool Windesheim

Ruud Janssen, Lectoraat ICT-innovaties in de Zorg, Hogeschool Windesheim Ruud Janssen, Lectoraat ICT-innovaties in de Zorg, Hogeschool Windesheim Netwerkbijeenkomst decentraliseren = innoveren, georganiseerd door Zorg voor Innoveren, Utrecht, 26 juni 2014 Zorgverzekeringswet

Nadere informatie

De Zorgmeetlat. Wat belooft de regering aan verpleegkundigen en verzorgenden in 2015? De Rijksbegroting VWS 2015 langs de meetlat van V&VN

De Zorgmeetlat. Wat belooft de regering aan verpleegkundigen en verzorgenden in 2015? De Rijksbegroting VWS 2015 langs de meetlat van V&VN De Zorgmeetlat Wat belooft de regering aan 300.000 verpleegkundigen en verzorgenden in 2015? De Rijksbegroting VWS 2015 langs de meetlat van V&VN 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Hoe is de Zorgmeetlat opgebouwd?

Nadere informatie

Nederlandse Vereniging voor Manuele Therapie. Zicht op de toekomst. 22 september 2014

Nederlandse Vereniging voor Manuele Therapie. Zicht op de toekomst. 22 september 2014 Nederlandse Vereniging voor Manuele Therapie 22 september 2014 Inhoud 1. Inleiding en aanleiding 2. Strategische outline 3. De markt en de vereniging 4. Strategische domeinen 5. Beweging 1. Inleiding en

Nadere informatie

ehealth, levensloopbestendig wonen en jezelf blijven John Kauffeld VNO-NCW Drenthe Raad van Bestuur van Espria

ehealth, levensloopbestendig wonen en jezelf blijven John Kauffeld VNO-NCW Drenthe Raad van Bestuur van Espria ehealth, levensloopbestendig wonen en jezelf blijven John Kauffeld VNO-NCW Drenthe Raad van Bestuur van Espria Toegevoegde waarde ehealth in de zorg? Spanningsveld koude ICT en warme zorg Maar.inhoudelijk

Nadere informatie

Strategisch document Ambulancezorg Nederland

Strategisch document Ambulancezorg Nederland Strategisch document Ambulancezorg Nederland 1 Inleiding: relevante ontwikkelingen 2 Missie en visie AZN 3 Kernfuncties: profiel en kerntaken AZN 4 Strategische agenda AZN vastgesteld: woensdag 23 mei

Nadere informatie

Lang zullen we leven!

Lang zullen we leven! Talmalectoraat Wonen, Welzijn en Zorg op hoge leeftijd Lang zullen we leven! Inauguratie 16 februari 2011 Dr. Evelyn Finnema Welkom! Waar gaan we het over hebben? Onderwerpen Aanleiding De opgaven en de

Nadere informatie

intelligent software for monitoring centres

intelligent software for monitoring centres intelligent software for monitoring centres Waarom UMO? Binnen Europa en daarbuiten hebben landen te maken met de vergrijzing. Daardoor stijgt de zorgvraag in het komende decennium sterk. Hoe wordt die

Nadere informatie

We lichten de onderwerpen uit de kwaliteitsagenda hieronder verder toe.

We lichten de onderwerpen uit de kwaliteitsagenda hieronder verder toe. Kwaliteitsagenda Zorg Thuis 2016 Mensen met een kwetsbare gezondheid blijven langer zelfstandig thuis wonen. Dat kan alleen als zorg thuis goed geregeld is. Mensen hebben recht op maatwerk van goede kwaliteit

Nadere informatie

Zorginnovatie bij CZ

Zorginnovatie bij CZ Zorginnovatie bij CZ Het zorglandschap verandert snel, innovatie is nodig CZ groep wil de zorg nu en op lange termijn breed toegankelijk, goed en betaalbaar houden. Wij voelen een grote verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Academie voor Verpleegkunde Bachelor Nursing 2020

Academie voor Verpleegkunde Bachelor Nursing 2020 Academie voor Verpleegkunde Bachelor Nursing 2020 Aanleiding nieuw Beroepsprofiel Zorg met ingang van 2020 Grote fragmentatie van de zorg, beroepen en opleidingen (Kaljouw, 2015). meer dan 2400 verschillende

Nadere informatie

Hart voor je patiënt, goed in je vak, trots op je werk

Hart voor je patiënt, goed in je vak, trots op je werk Visie Verpleging & Verzorging VUmc 2015 Preventie Zorg plannen Pro-actief State-of-the-art zorg Samen Zorg uitvoeren Gezamenlijk verant wo or de lijk Screening & diagnostiek Efficiënt Zinvolle ontmoeting

Nadere informatie

Saxion@ 2020. Alice Bomers Coördinator Master Advanced Nursing practice 12 mei 2011. http://www.youtube.co m/watch?v=rqeq7wa4 YBE&feature=related

Saxion@ 2020. Alice Bomers Coördinator Master Advanced Nursing practice 12 mei 2011. http://www.youtube.co m/watch?v=rqeq7wa4 YBE&feature=related Saxion@ 2020 R3 Kom verder. Saxion. Alice Bomers Coördinator Master Advanced Nursing practice 12 mei 2011 http://www.youtube.co m/watch?v=rqeq7wa4 YBE&feature=related Dia 1 R3 Leuke titel, maar moer er

Nadere informatie

Veranderende zorgvraag - de visie van VWS

Veranderende zorgvraag - de visie van VWS 1 Veranderende zorgvraag - de visie van VWS Congres DiabeteszorgBeter 3 oktober 2008, Zeist Fred Krapels Hoofd Eerstelijns- en Ketenzorg, tvs plv. Directeur Curatieve Zorg Ministerie van VWS Toename chronische

Nadere informatie

Systematische review naar effectieve interventies ter preventie van kindermishandeling.

Systematische review naar effectieve interventies ter preventie van kindermishandeling. Rapport Systematische review naar effectieve interventies ter preventie van kindermishandeling. Auteurs: F.J.M. van Leerdam 1 K. Kooijman 2 F. Öry 1 M. Landweer 3 1: TNO Preventie en Gezondheid Postbus

Nadere informatie

NPA Congres, 4 februari 2016: De patiënt aan het roer?

NPA Congres, 4 februari 2016: De patiënt aan het roer? NPA Congres, 4 februari 2016: De patiënt aan het roer? Gezonde Zorg, Gezonde Regio Gelf Jan Wieringa: Voorzitter proeftuin Gezonde Zorg, Gezonde Regio Bestuurder Rijncoepel www.gzgr.nl Agenda Inleiding

Nadere informatie

Project SO 2020 Medisch handelen Professionaliteit Kennis en wetenschap Samenwerking O et patiënt ppelijk unicatie m and Com elen

Project SO 2020 Medisch handelen Professionaliteit Kennis en wetenschap Samenwerking O et patiënt ppelijk unicatie m and Com elen Project SO 2020 Medisch handelen Professionaliteit Samenwerking Communicatie met patiënt Maatschappelijk handelen Kennis en wetenschap Organisatie Project SO 2020 Project SO 2020 De ouderenzorg is in

Nadere informatie

Zelfmanagement Programma NPCF - CBO 2008-2012

Zelfmanagement Programma NPCF - CBO 2008-2012 Zelfmanagement Programma NPCF - CBO 2008-2012 Jeroen Havers CBO j.havers@cbo.nl Zelfmanagement Programma NPCF CBO Financiering: VWS Opdrachtgevers: NPCF & patiëntenorganisaties Uitvoering: CBO, looptijd

Nadere informatie

Gezondheidszorg in 2020

Gezondheidszorg in 2020 Gezondheidszorg in 2020 Een transitieproces Ida Spelt huisarts in Wassenaar kwaliteitsfunctionaris bij ELZHA Leerdoelen Inzicht in de zorgkosten tussen nu en 2020 Inzicht in organisatie van zorg in het

Nadere informatie

Introductie Methoden Bevindingen

Introductie Methoden Bevindingen 2 Introductie De introductie van e-health in de gezondheidszorg neemt een vlucht, maar de baten worden onvoldoende benut. In de politieke en maatschappelijke discussie over de houdbaarheid van de gezondheidszorg

Nadere informatie

HET NIEUWE CURRICULUM WERKVELD HBO-V 19 NOVEMBER 2015

HET NIEUWE CURRICULUM WERKVELD HBO-V 19 NOVEMBER 2015 HET GEHEIM VAN GOED BEGELEIDEN IS GOED LUISTEREN NAAR DE STUDENTEN JOHN HATTIE HET NIEUWE CURRICULUM WERKVELD HBO-V 19 NOVEMBER 2015 Beroepsprofiel 2020-Christine Rietveld Aan de slag Wat gaan we doen?

Nadere informatie

Ontwikkelingen Healthy Ageing en gevolgen voor toekomstige professionals

Ontwikkelingen Healthy Ageing en gevolgen voor toekomstige professionals Ontwikkelingen Healthy Ageing en gevolgen voor toekomstige professionals Symposium Healthy Ageing in mbo en hbo Joost Degenaar Directeur Centre of Expertise Healthy Ageing Centre of Expertise Healthy Ageing

Nadere informatie

De Zorgmeetlat. Wat belooft het kabinet aan verpleegkundigen en verzorgenden in 2012? De Rijksbegroting VWS 2012 langs de meetlat van V&VN

De Zorgmeetlat. Wat belooft het kabinet aan verpleegkundigen en verzorgenden in 2012? De Rijksbegroting VWS 2012 langs de meetlat van V&VN De Zorgmeetlat Wat belooft het kabinet aan 300.000 verpleegkundigen en verzorgenden in 2012? De Rijksbegroting VWS 2012 langs de meetlat van V&VN 19 september 2011 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Hoe is de

Nadere informatie

Toekomstbestendige beroepen in de verpleging en verzorging

Toekomstbestendige beroepen in de verpleging en verzorging Toekomstbestendige beroepen in de verpleging en verzorging Beroepsprofiel verzorgende IG altijd dichtbij werkt voor DE ZORG www.nu91.nl Landelijk Overleg Opleidingen Verpleegkunde Een nieuw beroepsprofiel:

Nadere informatie

De verbinding tussen gezondheidsachterstanden en de 3 D s in het sociaal domein: de rol van het (wijk)team

De verbinding tussen gezondheidsachterstanden en de 3 D s in het sociaal domein: de rol van het (wijk)team De verbinding tussen gezondheidsachterstanden en de 3 D s in het sociaal domein: de rol van het (wijk)team STUDIEOCHTEND GEZOND IN 11 DECEMBER 2014 Opzet Wijkteams in alle soorten en maten Stand van zaken

Nadere informatie

Onderwerpen. Wat is kantelen? Waarom kantelen? Kantelen doen we samen Stip aan de horizon

Onderwerpen. Wat is kantelen? Waarom kantelen? Kantelen doen we samen Stip aan de horizon Onderwerpen Wat is kantelen? Waarom kantelen? Hoe gaan we kantelen Kantelen doen we samen Stip aan de horizon Wat is kantelen? Invoeren bedoeling Wmo: - Zelfredzaamheid en zelfstandigheid - Van zorg naar

Nadere informatie

Op weg naar integrale zorg. Op weg naar integrale zorg voor chronisch zieken en ouderen

Op weg naar integrale zorg. Op weg naar integrale zorg voor chronisch zieken en ouderen Op weg naar integrale zorg voor chronisch zieken en ouderen Lustrum Symposium PoZoB 11 oktober 2012 Leo van der Geest Maatschappelijke opgave 1: veranderende ziektelast minder acuut meer chronisch Maatschappelijke

Nadere informatie

DD-NR Regelingen en voorzieningen CODE 9.2.3.5

DD-NR Regelingen en voorzieningen CODE 9.2.3.5 DD-NR Regelingen en voorzieningen CODE 9.2.3.5 Zorgleefplan brochure bronnen www.loc.nl, (LOC, zeggenschap in de zorg is de koepelorganisatie van de cliëntenraden van de sectoren verpleging en verzorging,

Nadere informatie

ONZE AGENDA OPLEIDEN IN ROTTERDAM VOOR DE WERELD VAN MORGEN STRATEGISCHE AGENDA

ONZE AGENDA OPLEIDEN IN ROTTERDAM VOOR DE WERELD VAN MORGEN STRATEGISCHE AGENDA ONZE AGENDA OPLEIDEN IN ROTTERDAM VOOR DE WERELD VAN MORGEN STRATEGISCHE AGENDA VOORWOORD Hoe leiden we elke student op tot de professional voor de wereld van morgen? Met de blik op 2025 daagt die vraag

Nadere informatie

Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen

Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen Inhoud 1. Inleiding 2 De Wmo-werkplaats 2 Schets van de context 2 Ontwikkelde producten 3 2. Doel onderzoek

Nadere informatie

Hoe komen we in topvorm?

Hoe komen we in topvorm? Hoe komen we in topvorm? Niet meer vandaag maar morgen? Is de vraag Wat is onze uitdaging? 70 tot 80 procent van de verpleegkundigen zijn inservice en MBO-opgeleid 90 procent van de Nederlandse verpleegkundigen

Nadere informatie

WERKVELDCONFERENTIE BACHELOR NURSING 2020

WERKVELDCONFERENTIE BACHELOR NURSING 2020 WERKVELDCONFERENTIE BACHELOR NURSING 2020 Over Beroepsprofiel. Opleidingsprofiel. en Functieprofiel van Verpleegkundigen 13 oktober 2015 Johan Lambregts, projectleider BN 2020 Bureau Lambregts WERKVELDCONFERENTIE

Nadere informatie

Naar toekomstgericht opleiden in zorg en welzijn. Commissie Innovatie Zorgberoepen & Opleidingen Kete Kervezee December 2015

Naar toekomstgericht opleiden in zorg en welzijn. Commissie Innovatie Zorgberoepen & Opleidingen Kete Kervezee December 2015 Naar toekomstgericht opleiden in zorg en welzijn Commissie Innovatie Zorgberoepen & Opleidingen Kete Kervezee December 2015 Voorbeeld actualiteit 2 miljoen Nederlanders kampen met chronische pijn. De oorzaken

Nadere informatie

leerwerkplaatsen: leren is werken werken is leren Leerwerkplaatsen in het ZZG Herstelhotel en Thermion

leerwerkplaatsen: leren is werken werken is leren Leerwerkplaatsen in het ZZG Herstelhotel en Thermion leerwerkplaatsen leerwerkplaatsen: leren is werken werken is leren HAN Centre of Expertise Sneller Herstel stimuleert en faciliteert de samenwerking tussen zorginstellingen, onderzoeksinstituten en de

Nadere informatie

De inzet van de HBO-verpleegkundige Gerontologie en Geriatrie in de ouderenzorg

De inzet van de HBO-verpleegkundige Gerontologie en Geriatrie in de ouderenzorg De inzet van de HBO-verpleegkundige Gerontologie en Geriatrie in de ouderenzorg Een maatschappelijke business case Management summary Marleen Goumans & Evelyn Finnema Lectoraat Samenhang in de Ouderenzorg

Nadere informatie

Zorg Groep Beek en de huisarts, samen goed in ketenzorg

Zorg Groep Beek en de huisarts, samen goed in ketenzorg Zorg Groep Beek en de huisarts, samen goed in ketenzorg Inleiding Zorg Groep Beek (ZGB) is al vele jaren een heel goed alternatief voor cliënt gerichte thuiszorg en wijkverpleging in de Westelijke Mijnstreek.

Nadere informatie

E-health en het effect op opleiden. Mireille Jansen, manager Maasstad Academie, Maasstad ziekenhuis

E-health en het effect op opleiden. Mireille Jansen, manager Maasstad Academie, Maasstad ziekenhuis 1 E-health en het effect op opleiden. Mireille Jansen, manager Maasstad Academie, Maasstad ziekenhuis 2 Vraagstelling E-health is meer dan het toepassen van technologie. Goede implementatie is een organisatieverandering

Nadere informatie

TRANSITIE LANGDURIGE ZORG VERGT INVESTERING IN SAMENWERKING

TRANSITIE LANGDURIGE ZORG VERGT INVESTERING IN SAMENWERKING ZORGVERZEKERAARS NEDERLAND - ZN DIALOOG NR 6-9 OKTOBER 2014 1 TRANSITIE LANGDURIGE ZORG VERGT INVESTERING IN SAMENWERKING Hoe geef je in het licht van de transitie langdurige zorg optimaal vorm aan de

Nadere informatie

Maatschappelijke ontwikkelingen en behoeften ouderen

Maatschappelijke ontwikkelingen en behoeften ouderen Bijlage 1- Inspelen op ontwikkelingen voor een sterkere ouderengeneeskunde ideeën van specialisten ouderengeneeskunde en aios tijdens de workshop Specialist ouderengeneeskunde van de toekomst op 26 mei

Nadere informatie

GEÏNTEGREERDE THUISZORG

GEÏNTEGREERDE THUISZORG GEÏNTEGREERDE THUISZORG GEÏNTEGREERDE THUISZORG Instituut voor Zorgprofessionals biedt de cursus Geïntegreerde Thuiszorg aan. In de cursus staat het opzetten en onderhouden van een samenwerking tussen

Nadere informatie

Verantwoorde zorg in de palliatieve fase

Verantwoorde zorg in de palliatieve fase Verantwoorde zorg in de palliatieve fase Driekwart van de Nederlanders brengt de laatste fase van zijn leven door in een verpleeg- of verzorgingshuis, of met ondersteuning van thuiszorg. Verantwoorde zorg

Nadere informatie

Convenant Samenwerking Zorgkantoor Coöperatie VGZ Gemeente Nijmegen

Convenant Samenwerking Zorgkantoor Coöperatie VGZ Gemeente Nijmegen Convenant Samenwerking Zorgkantoor Coöperatie VGZ Gemeente Nijmegen Partijen Het Zorgkantoor Nijmegen,( Coöperatie VGZ. hierna te noemen het Zorgkantoor, De Coöperatie VGZ Hierna te noemen VGZ, en het

Nadere informatie

Manifest over medische hulpmiddelen en technologie. Kabinetsperiode 2012-2016

Manifest over medische hulpmiddelen en technologie. Kabinetsperiode 2012-2016 Manifest over medische hulpmiddelen en technologie Kabinetsperiode 2012-2016 Manifest over medische hulpmiddelen en technologie Kabinetsperiode 2012-2016 Medische hulpmiddelen en belang voor de samenleving

Nadere informatie

Mantelzorgbeleid ZAB Nederland

Mantelzorgbeleid ZAB Nederland Mantelzorgbeleid ZAB Nederland 1. Inleiding Mantelzorg is een thema dat momenteel veel aandacht krijgt in onze samenleving. Het gaat om zorg die noodzakelijkerwijs langdurig, onbetaald en vanuit een persoonlijke

Nadere informatie

FORMULIER STRATEGISCHE THEMA S OPLEIDING [NAAM]: INSTITUUT: (G)OC: INSTITUUTSDIRECTEUR: DATUM:

FORMULIER STRATEGISCHE THEMA S OPLEIDING [NAAM]: INSTITUUT: (G)OC: INSTITUUTSDIRECTEUR: DATUM: FORMULIER STRATEGISCHE THEMA S OPLEIDING [NAAM]: INSTITUUT: (G)OC: INSTITUUTSDIRECTEUR: DATUM: De (G)OC heeft als formele wettelijke vastgelegde taak het adviseren over de OER en het jaarlijks beoordelen

Nadere informatie

PETZ. Predictors voor gebruik van e-health door ouderen en professionals in de zorg

PETZ. Predictors voor gebruik van e-health door ouderen en professionals in de zorg PETZ Predictors voor gebruik van e-health door ouderen en professionals in de zorg PETZ Predictors voor gebruik van e-health door ouderen en professionals in de zorg Sonja Barends Projectleider Kenniscentrum

Nadere informatie

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013,

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013, KOERS 2014-2015 3 Het (zorg)landschap waarin wij opereren verandert ingrijpend. De kern hiervan is de Kanteling, wat inhoudt dat de eigen kracht van burgers over de hele breedte van de samenleving uitgangspunt

Nadere informatie

Platform epilepsieverpleegkundigen i.s.m. SEPION

Platform epilepsieverpleegkundigen i.s.m. SEPION Platform epilepsieverpleegkundigen i.s.m. SEPION Leven met epilepsie: Zelfmanagement Loes Leenen, MANP PhD trainee zelfmanagement Inleiding Achtergrond Zelfmanagement Zelfmanagement & Kwaliteit van leven

Nadere informatie

1 Samenvatting: een nieuw beroepenhuis V&V

1 Samenvatting: een nieuw beroepenhuis V&V 1 Samenvatting: een nieuw beroepenhuis V&V 1.1 V&V 2020 heeft op basis van: de rondetafelgesprekken met vele honderden beroepsbeoefenaren; de achtergrondstudies met een review van wetenschappelijk onderzoek

Nadere informatie

De zeven voorwaarden voor goede stomazorg

De zeven voorwaarden voor goede stomazorg De zeven voorwaarden voor goede stomazorg De zeven voorwaarden voor goede stomazorg Ongeveer 30.000 mensen in Nederland hebben een stoma waar zij de rest van hun leven mee moeten leren leven en omgaan.

Nadere informatie

Visie Dimence Groep op VerpleGinG en VerzorGinG

Visie Dimence Groep op VerpleGinG en VerzorGinG Visie Dimence Groep op verpleging en verzorging Visie Dimence Groep op verpleging en verzorging De zorg verandert en vindt zoveel mogelijk thuis of dichtbij huis plaats. Er worden minder mensen opgenomen

Nadere informatie

6 Kern van de verpleegkundige en verzorgende beroepen

6 Kern van de verpleegkundige en verzorgende beroepen 6 Kern van de verpleegkundige en verzorgende beroepen In dit hoofdstuk staan de uiteindelijke opgestelde beschrijvingen van de kernen van de verpleegkundige en verzorgende beroepen, inclusief het voorstel

Nadere informatie

Beleid Horizontale dialoog Hogeschool Viaa

Beleid Horizontale dialoog Hogeschool Viaa Beleid Horizontale dialoog Hogeschool Viaa Vastgesteld door het college van bestuur op 4 januari 2016 Positief advies beleidsoverleg 13 oktober 2015 Goedgekeurd door de raad van toezicht 18 december 2015

Nadere informatie

Anders kijken, anders leren, anders doen

Anders kijken, anders leren, anders doen Anders kijken, anders leren, anders doen Grensoverstijgend leren en opleiden in zorg en welzijn in het digitale tijdperk HOOFDLIJN 8 Hoofdlijn 8. Onderzoek, onderwijs, praktijk en beleid verbinden Kernboodschap

Nadere informatie

Zoektocht. Directeur/bestuurder Socius

Zoektocht. Directeur/bestuurder Socius Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar, klik dan hier voor de webversie. Klik hier voor een PDF van de nieuwsbrief. Socius januari 2014 Zoektocht Op de drempel van 2014 kijk ik nog eens naar wat ons het

Nadere informatie

Wmo 2015 Samen met de gemeente aan de slag. Kansen voor de ondernemende fysiotherapeut

Wmo 2015 Samen met de gemeente aan de slag. Kansen voor de ondernemende fysiotherapeut Wmo 2015 Samen met de gemeente aan de slag Kansen voor de ondernemende fysiotherapeut De gemeente krijgt er vanaf 2015 veel taken bij Wmo 2015 - drie essentiële transities Vanaf 2015 wordt de nieuwe Wet

Nadere informatie

Helpt het hulpmiddel?

Helpt het hulpmiddel? Helpt het hulpmiddel? Het belang van meten Zuyd, Lectoraat Autonomie en Participatie Faculteit Gezondheidszorg Dr. Ruth Dalemans, Prof. Sandra Beurskens 08-10-13 Doelstellingen van deze presentatie Inzicht

Nadere informatie

ICT in het onderwijs / ICT-innovaties in de zorg in het onderwijs

ICT in het onderwijs / ICT-innovaties in de zorg in het onderwijs ICT in het onderwijs / ICT-innovaties in de zorg in het onderwijs Doel van deze bijeenkomst Belang van ICT in het onderwijs en van het integreren van ICT-innovaties in de zorg in het onderwijs duidelijk

Nadere informatie

Werken aan de zorg van morgen

Werken aan de zorg van morgen Werken aan de zorg van morgen Uitkomsten zorgdebat VNG Jaarcongres 2015 E-health, wonen en zorg Whitepaper Ruim baan voor initiatieven om langer gezond thuis te wonen Hoofdstuk 1: Uitdagingen Hoofdstuk

Nadere informatie

Visie op (HA)zorg. Samenhang in Diversiteit! Yvonne van Kemenade. Deelmarkten curatieve zorg 2005/6. Zorgvrager

Visie op (HA)zorg. Samenhang in Diversiteit! Yvonne van Kemenade. Deelmarkten curatieve zorg 2005/6. Zorgvrager Visie op (HA)zorg Samenhang in Diversiteit! Deelmarkten curatieve zorg 2005/6 Zorgvrager (ZVW)-1 (Wet Zorgtoeslag) zorgverleningsmarkt zorgverzekeringsmarkt Zorgaanbieder (WTZi)- 4 (WTG Expres)-3 (HOZ)

Nadere informatie

Workshop 6: Klinisch redeneren bij indicatiestelling

Workshop 6: Klinisch redeneren bij indicatiestelling Workshop 6: Klinisch redeneren bij indicatiestelling Bijdrage GrowWork Alumnidag Christelijke Hogeschool Ede Klinisch Redeneren: de praktijk van iedere dag 20 oktober 2016 Voorstellen GrowWork is een dienstverlener

Nadere informatie

Opleiden in het zorgonderwijs? Modules leergangen master

Opleiden in het zorgonderwijs? Modules leergangen master het zorgonderwijs? Modules leergangen master Kies je eigen professionaliseringstraject Ben je docent of (praktijk)opleider in het hoger gezondheidszorg onderwijs (HGZO)? Of ben je werkzaam in de zorg en

Nadere informatie

Zorginnovatie bij CZ D2D D2P D2D D2P D2D D2P P2D P2M P2D P2M P2D P2M

Zorginnovatie bij CZ D2D D2P D2D D2P D2D D2P P2D P2M P2D P2M P2D P2M Zorginnovatie bij CZ D2D D2P P2D P2M D2D D2P P2D P2M D2D D2P P2D P2M Durft u zich te onderscheiden? Dan zijn wij bijzonder geïnteresseerd in uw ideeën voor innovatie in de zorg! Het zijn woelige tijden

Nadere informatie

Interdisciplinair samenwerken in de 1 ste lijn bij kinderen met complexe zorgvragen

Interdisciplinair samenwerken in de 1 ste lijn bij kinderen met complexe zorgvragen Interdisciplinair samenwerken in de 1 ste lijn bij kinderen met complexe zorgvragen Anita Stevens Albère Köke 23 november 2010 Aanleiding Professionals ervaren tekortkomingen in de zorg Mono-disciplinair

Nadere informatie

Het versterken van zelfmanagement is speerpunt van onze opleiding

Het versterken van zelfmanagement is speerpunt van onze opleiding Inspiratie voor hbo zorg en welzijn Informele zorg & Verpleegkunde aan de HAN Het versterken van zelfmanagement is speerpunt van onze opleiding Het versterken van zelfmanagement is speerpunt van onze opleiding

Nadere informatie

Even voorstellen: Vanaf 2015 is Pauwer onderdeel van de Amarant Groep

Even voorstellen: Vanaf 2015 is Pauwer onderdeel van de Amarant Groep Even voorstellen: Pauwer biedt zorg op maat aan kinderen, jongeren en volwassenen met een lichamelijke beperking, een meervoudige beperking of met nietaangeboren hersenletsel. Vanaf 2015 is Pauwer onderdeel

Nadere informatie

AVI-activiteiten 2015. Transformatieagenda

AVI-activiteiten 2015. Transformatieagenda AVI-activiteiten 2015 Transformatieagenda Januari 2015 Inhoudsopgave Transformatieagenda... 3 Agendapunten transformatie 2015... 5 Aandacht voor iedereen Het programma Aandacht voor iedereen heeft als

Nadere informatie

Gedragsindicatoren HBOV cohort

Gedragsindicatoren HBOV cohort Competentie 1 (HBOV cohort 2010-2014 leerjaar 2) Om de last van ziekte, handicap of sterven te verlichten, verleent de hbo-verpleegkundige op een professioneel verantwoorde wijze verpleegkundige zorg op

Nadere informatie

Strategisch beleidsplan 2010-2015. Slingeland Ziekenhuis

Strategisch beleidsplan 2010-2015. Slingeland Ziekenhuis Strategisch beleidsplan 2010-2015 Slingeland Ziekenhuis Voorwoord Voor u ligt de verkorte uitgave van het Strategisch Beleidsplan 2010-2015 van ons ziekenhuis. Deze uitgave is speciaal voor u als medewerker

Nadere informatie

Eigen regie in de palliatieve fase

Eigen regie in de palliatieve fase Verwante begrippen Eigen regie in de palliatieve fase zelfmanagement Hanke Timmermans Opdracht film ZM Er volgt zo meteen een korte film van ca. 6 minuten, waarin zes mensen met een chronische ziekte aan

Nadere informatie

Body of Knowledge. Kwalificatiedossier Verpleegkundige mbo. Werkversie 0.1. 1/12 Verpleegkundige mbo v0.1

Body of Knowledge. Kwalificatiedossier Verpleegkundige mbo. Werkversie 0.1. 1/12 Verpleegkundige mbo v0.1 Body of Knowledge Kwalificatiedossier Verpleegkundige mbo Werkversie 0.1 1/12 Verpleegkundige mbo v0.1 Inhoud 1 Verpleegkundige MBO basis... 3 1.1 Menselijk functioneren... 3 1.2 Methodisch handelen...

Nadere informatie

Toekomstbestendige beroepen in de verpleging en verzorging

Toekomstbestendige beroepen in de verpleging en verzorging Toekomstbestendige beroepen in de verpleging en verzorging Beroepsprofiel hbo-opgeleide verpleegkundige regie en overzicht werkt voor DE ZORG www.nu91.nl Landelijk Overleg Opleidingen Verpleegkunde Een

Nadere informatie

Professional of niet? Nelleke Rietveld

Professional of niet? Nelleke Rietveld Professional of niet? Nelleke Rietveld Domein? Wat is het domein van de verpleegkundige? Professionalisering wat is dat eigenlijk? Professionalisering houdt in dat je je als beroepsgroep duidelijk onderscheidt

Nadere informatie

Indiceren. Indiceren. Nieuwe rol wijkverpleegkundige: Indiceren 13-1-2015. Saskia Danen - de Vries 1

Indiceren. Indiceren. Nieuwe rol wijkverpleegkundige: Indiceren 13-1-2015. Saskia Danen - de Vries 1 Indiceren Indiceren Doel: Begripsverheldering Kennismaken en oefenen met indicatiestelling en zorgtoewijzing. Nieuwe rol wijkverpleegkundige: Normenkader V&VN (2014): Indiceren en organiseren van zorg:

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst Wijkverpleging 25 - juni 2014 Gewijzigde versie. De Friesland Zorgverzekeraar

Informatiebijeenkomst Wijkverpleging 25 - juni 2014 Gewijzigde versie. De Friesland Zorgverzekeraar Informatiebijeenkomst Wijkverpleging 25 - juni 2014 Gewijzigde versie De Friesland Zorgverzekeraar Wijzigingen Inkoopbeleid S2 publicatiedatum 1 juli 2014 naar Inkoopbeleid S2 publicatiedatum 7 juli 2014

Nadere informatie

Innovatie in de Zorg en in de farmacie

Innovatie in de Zorg en in de farmacie Innovatie in de Zorg en in de farmacie niets nieuws onder de horizon, wel bitter noodzakelijk Patrick Edgar Senior Manager Zorginkoop Is innovatie in de zorg nodig? Het gaat toch goed? Nederlanders leven

Nadere informatie

ZELFMANAGEMENT. Ramon Daniëls Hogeschool Zuyd. Jaarcongres Ergotherapie 24 november 2011

ZELFMANAGEMENT. Ramon Daniëls Hogeschool Zuyd. Jaarcongres Ergotherapie 24 november 2011 ZELFMANAGEMENT Ramon Daniëls Hogeschool Zuyd Jaarcongres Ergotherapie 24 november 2011 Er is iets gaande! Er is iets gaande! Google combinatie zelfmanagement en zorg: 106.000 hits Er is iets gaande! LandelijkActieprogrammaZelfmanagement

Nadere informatie

Naar nieuwe zorg en zorgberoepen: een wenkend perspectief? Erik van Rossum lector zorginnovaties voor kwetsbare ouderen

Naar nieuwe zorg en zorgberoepen: een wenkend perspectief? Erik van Rossum lector zorginnovaties voor kwetsbare ouderen Naar nieuwe zorg en zorgberoepen: een wenkend perspectief? Erik van Rossum lector zorginnovaties voor kwetsbare ouderen Take home messages Zorgstelsel gaat echt op de schop De beroepenstructuur ook Dit

Nadere informatie

In een brief aan de Kamer heeft de NPCF haar ideeën hierover uiteen gezet. De NPCF richt zich daarbij op vijf speerpunten:

In een brief aan de Kamer heeft de NPCF haar ideeën hierover uiteen gezet. De NPCF richt zich daarbij op vijf speerpunten: Patiëntenfederatie NPCF presenteert visie zorg voor lange termijn 16 mei 2012 De maatregelen die nu in het lente-akkoord staan om te bezuinigen op de zorg, zijn korte termijn maatregelen. Patiëntenfederatie

Nadere informatie

Informatieblad voor zorglandbouwsector over de cliënt staat centraal

Informatieblad voor zorglandbouwsector over de cliënt staat centraal Informatieblad voor zorglandbouwsector over de cliënt staat centraal De cliënt staat centraal is een uitspraak die we breed in de maatschappij tegen komen. Soms iets anders verwoordt; bijvoorbeeld klant

Nadere informatie

Zorg om talent: van inzicht naar implementatie

Zorg om talent: van inzicht naar implementatie Zorg om talent: van inzicht naar implementatie Johan Hellings voorzitter Zorgvernieuwingsplatform ViA Ronde Tafel, Brussel, 18 februari 2013 Flanders Care Bredere kader = Gekaderd in doorbraak warme samenleving

Nadere informatie

Plan herinrichting Platform Vitale Vaten, vastgesteld op 14 april 2011

Plan herinrichting Platform Vitale Vaten, vastgesteld op 14 april 2011 Plan herinrichting Platform Vitale Vaten, vastgesteld op 14 april 2011 Patiënten en zorgverleners willen bereiken dat in Nederland de kwaliteit van de zorg aan mensen met hart- en vaatziekten verbetert

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 21 november 2013 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 21 november 2013 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340 78

Nadere informatie

Samen voor de beste zorg Zeepkistbijeenkomst 9 december 2015. ActiVite

Samen voor de beste zorg Zeepkistbijeenkomst 9 december 2015. ActiVite Samen voor de beste zorg Zeepkistbijeenkomst 9 december 2015 ActiVite Agenda Welkom Programma: Missie en visie van ActiVite Beleid van overheid zet door Strategische thema s Stand van zaken ActiVite per

Nadere informatie

Welkom. Hans Vos De architect 13 oktober 2010

Welkom. Hans Vos De architect 13 oktober 2010 Welkom Hans Vos De architect 13 oktober 2010 NEVI zorgcongres 2014 Hans Vos Gebiedsdirecteur ZZG zorggroep Programmadirecteur wonen en zorg ZZG zorggroep Lid Kenniscentrum Lectoraat Duurzame Zorg HAN Presentatie

Nadere informatie

Betekenis voor beroepsonderwijs

Betekenis voor beroepsonderwijs Betekenis voor beroepsonderwijs Paul Vlaar Landelijk overleg Wmo-werkplaatsen Opbouw inleiding Transities sociale domein Wat zijn Wmo-werkplaatsen? Waar zitten werkplaatsen en wat doen zij? Urgentie van

Nadere informatie

Achtergrondinformatie aanbesteding Kennisprogramma Waardigheid en trots

Achtergrondinformatie aanbesteding Kennisprogramma Waardigheid en trots Achtergrondinformatie aanbesteding Kennisprogramma Waardigheid en trots Achtergrond Begin 2015 is het plan Waardigheid en trots, liefdevolle zorg voor onze ouderen gepresenteerd. Waardigheid en trots is

Nadere informatie

Mantelzorgbeleid. Mantelzorgbeleid De Gouden Leeuw Groep - mei

Mantelzorgbeleid. Mantelzorgbeleid De Gouden Leeuw Groep - mei Mantelzorgbeleid Mantelzorgbeleid De Gouden Leeuw Groep - mei 2016-1 Inleiding De Gouden Leeuw Groep hecht veel waarde aan een goede relatie tussen de cliënt, de mantelzorger en de medewerker(s) van De

Nadere informatie