Medicamenteuze behandeling van PCOS. Prof. dr. Diane De Neubourg

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Medicamenteuze behandeling van PCOS. Prof. dr. Diane De Neubourg"

Transcriptie

1 Medicamenteuze behandeling van PCOS Prof. dr. Diane De Neubourg

2 PCOS ü Diagnose ü Clomifeencitraat ü Gonadotrofines ü Metformine ü Letrozole ü Levensstijl factoren ü Aanbevelingen voor behandeling

3 PCOS 5-10% van de vrouwen in de reproductieve leeftijd Meest voorkomende oorzaak van anovulatie Diagnose op basis van de Rotterdam consensus criteria Zeer heterogene aandoening Verhoogd risico voor type 2 diabetes en metabool syndroom zijn geassocieerd aan voorkomen van obesitas bij PCOS pt.

4 PCOS diagnose op basis van de Rotterdam consensus criteria Oligo-anovulatie Hyperandrogenisme (klinisch en/of biochemisch) Ovaria met polycystische morfologie (PCOM) ü Minstens twee van de drie criteria

5 PCOS diagnose Type Hyperandrogenisme Oligo/ anovulatie PCOM Mild Ovulatoir Klassiek Ernstig + + +

6 PCOS - hyperandrogenisme

7 PCOS - diagnose van PCOM Rotterdam criterium: 12 follikels per ovarium en /of volume >10 ml. Door gebruik echotoestellen met hoger resolutie heeft groot %van de pt PCOM. Vraag? Aantal follikels optrekken tot 19 of echo vervangen door AMH? Typische PCOM beeld bestaat niet.

8 PCOS - diagnose van PCOM ü Matige overeenstemming tussen ervaren onderzoekers over PCOM bij één 2D echobeeld. ü Weinig overeenstemming voor karakteristieken zoals follikelgrootte, stroma. ü Redelijke overeenkomst voor follikelspreiding. Van Schoubroeck et al.,

9 Clomifeencitraat

10 Clomifeencitraat (CC) -werkingsmechanisme Ø = niet-steroïdaal synthetisch oestrogeen Ø Niet-selectieve oestrogenreceptor antagonist Ø Verhindert de werking van oestrogenen (niet in afwezigheid van oestrogenen) Ø Competitie met oestrogenen voor de ER in de nucleus: verhindert transcriptie Ø Ter hoogte van hypothalamus en hypophyse: blok van negatieve FB >>> FSH productie neemt toe Ø Langwerkend (6 weken na inname nog in feces aanwezig)

11

12 Clomifeencitraat (CC) Eenvoudig en goedkoop Contra-indicaties: ovariële cystes, zwangerschap en leveraandoeningen. 75% van de patiënten heeft een ovulatie Meerlingrisico : 5% tweelingzwangerschappen Neveneffecten: Ø Antioestrogeen effect: dun endometrium, taai, en minder cervicaal mucus Ø 5-10% milde ovariële hyperstimulatie Ø Warmteopwellingen, nausea, braken, gemoedswisselingen, depressieve gevoelens, hoofdpijn, borstspanning, visusstoornissen, haarverlies

13 Clomifeencitraat (CC)- Hoe toedienen? Na een spontane of progestageen dervingsbloeding Starten op dag 3 (2-5) met 50 mg gedurende 5 dagen. Startdosis van 100mg igv obese pt Dosissen lager dan 50 mg kunnen overwogen worden igv hyperrespons op 50mg. Igv geen reactie op CD 14: opties ü Progestageen dervingsbloeding en start 100mg/d- 5d ü Onmiddellijk 100mg/d 5d (stair-step protocol) ü Gelijke ovulatiekans maar stair-step is korter. Maximaal 6 cycli CC CC falen: geen conceptie na 6 cycli ondanks ovulatie CC resistentie: geen follikelgroei na dosis 150mg/d

14 Gonadotrofines

15 Gonadotrofines Oorsprong Ø Urinair, nu enkel nog highly purified Ø Recombinant: aangemaakt in CHO-cellen- biosimilars Samenstelling: verhouding LH (activiteit) en FSH

16 Gonadotrofines - Ovulatie-inductie Low dose step up protocol = zoeken naar de FSH-drempel waarde/dosis die tot monofolliculaire ontwikkeling leidt. Resultaten: Ø <5% van de patiënten heeft geen ovulatie Ø 73% van cycli zijn ovulatoir, waarvan 72% monofolliculair Ø 48% van de patiënten worden zwanger, 5% gemelli

17 Gonadotrofines - Ovulatie-inductie

18 Gonadotrofines - Ovulatie-inductie Low dose step up protocol Hoe? Ø Startdosis: 37,5 / 50 / 75 IE per dag Ø Als follikel > 10 mm: zelfde dosis tot 18 mm en endometrium van 8 mm Ø Als follikel </= 10 mm: dosis opdrijven met 25 / 37,5 IE/dag per week tot max. 225 IE en tot 18 mm en endometrium van 8 mm.

19 Gonadotrofines - Ovulatie-inductie Terugbetaling van 6 cycli ovulatie-inductie en 6 cycli met IUI. Bij ovulatie-inductie:anovulatie of luteale insufficiëntie na behandeling met clomifeencitraat tot een dagdosis van 150 mg Bij IUI:onverklaarde vrouwelijke infertiliteit, beperkte endometriose, of matige mannelijke subfertiliteit Ø Intolerantie clomifeencitraat Ø uitblijven zwangerschap na 4 cycli clomid Ø endometriumdikte < 6 mm in twee opeenvolgende cycli met clomifeencitraat facturatie is per behandelingscyclus en enkel volledige cyclussen mogen gefactureerd worden

20 Metformine

21 Sivalingam V N et al. Hum. Reprod. Update 2014

22 Metformine Metformin vs. Placebo Ovulation rate Pregnancy rate Live birth rate Metformin Metformin No sign. diff. Metformin vs. CC CC/No sign. diff. (BMI 30 kg/m 2 ) No sign. diff./cc CC Metformin + CC vs. Metformin Metformin + CC Metformin + CC/No sign. diff. Metformin + CC/No sign. diff Metformin + CC vs. CC Metformin + CC /No sign. diff. Metformin + CC/No sign. diff. (BMI>25 kg/m 2 ) No sign. diff. Petersen et al., RBM online 2016

23 Metformine Effect op de menstruele cyclus na 1-3 maanden. Hogere kans op ovulatie ivg met placebo. Hogere zwangerschapskans met metformine vs placebo. Geen signifcant verschil op kans op miskraam. Bij obese pt: meta-analyse: metformine + life style factors versus placebo en life style factors : meer gewichtsverlies en regelmatigere cycli igv metformine. Geen evidentie van verhoogde live birth rate!!! Geen evidentie om metformine door te nemen tijdens de zwangerschap.

24 Letrozole

25 Letrozole Aromatase inhibitor Induceert hypo-oestrogene status >>> verhoogt FSH vrijstelling Veiligheid: teratogeen, embryotoxisch en fetotoxisch in diermodellen. Studies bij de mens tonen veiligheid van behandeling met letrozole bij de nakomeling. Follow-up studies lopen nog. Ø (Paloma, 2015, JCEM) Off- label in de meeste (Europese) landen USA: goedgekeurd door de US Food & Drug Administration

26

27 Letrozole - Hoe toedienen? Na een spontane of progestageen dervingsbloeding Starten op dag 3 met 2,5 mg gedurende 5 dagen. Ophogen met 2,5 mg igv geen reactie of lange cycli. Maximale dosis is 7,5 mg. Ref Legro et al., 2014, NEJM

28 Letrozole - Meta-analyse (Franik, 2015) Hogere live birth rate ivm CC igv eerstelijnsbehandeling of CC resistentie en timed intercourse (TI) (OR 1,64; 95%CI 1,32-2,04) Hogere klinische zwangerschapskans ivm CC voor TI (OR 1,40; 95%CI 1,18-1,65) of IUI (OR 1,71; 95%CI 1,30-2,25) Minder meerlingzwangerschappen ivm CC (OR 0,38; 95%CI 0,17-0,84) Ervaring in Europa is beperkt Effectiviteit hangt af van gewicht en is hoger bij obese pt.

29 Live birth

30 Live birth

31 Legro et al., 2014, NEJM

32 Levensstijl factoren

33 Levensstijl factoren Aan pt met overgewicht en obesitas moet het volgende meegedeeld worden: Gewichtsreductie en fysische inspanning hebben een gunstig effect op Insulineresistentie Hyperandrogenisme Cyclus onregelmatigheid spontane ovulatiekans

34 Levensstijl factoren Gewichtsverlies van 5-10% kan reeds spontane ovulatie opleveren of betere reactie op CC (Legro et al., 2015). Bij gemiddelde G verlies 6,5 kg en nog BMI >30 kg/m2: spontane ovulatie (Clark et al, 1995, Hum Reprod). Bij obese pt: metformine + levensstijl factoren meer gewichtsverlies en regelmatigere cycli ivm placebo en levensstijl factoren. Lange termijn follow-up studies met eindpunten als live birth rate ontbreken voorlopig

35 Conclusies - Aanbevelingen 1. CC 2. GN 50 mg 100mg igv obesitas Low-dose step up protocol Igv overgewicht Life style interventies Als goedgekeurd Bij obesitas Letrozole Bij overgewicht Metformine Bij CC resistentie, OHSS, oncontroleerbare stimulaties Ovariële drilling

Methoden Tussen februari 2009 en januari 2012 werden patiënten geïncludeerd voor de studie.

Methoden Tussen februari 2009 en januari 2012 werden patiënten geïncludeerd voor de studie. Letrozole versus Clomiphene for Infertility in the Polycystic Ovary Syndrome Richard S. Legro et al; N Engl J Med 2014;371:119-29 door Laura van Loendersloot en Marloes Derks, AIOS, cluster AMC Introductie

Nadere informatie

Vrouwelijke (sub)fertiliteit

Vrouwelijke (sub)fertiliteit Vrouwelijke (sub)fertiliteit Annemiek Nap, gynaecoloog Ziekenhuis Rijnstate Arnhem Universitair Medisch Centrum St.Radboud Nijmegen Fysiologie van de voortplanting Het materiaal: Ovarium Endometrium

Nadere informatie

Samenvatting. Hoofdstuk 1. Hoofdstuk 2

Samenvatting. Hoofdstuk 1. Hoofdstuk 2 Samenvatting 125 Samenvatting Hoofdstuk 1 Gedurende de laatste 20 jaar is binnen de IVF de aandacht voornamelijk uitgegaan naar de verbetering van zwangerschapsresultaten. Hierdoor is er te weinig aandacht

Nadere informatie

Informatie. Opwekken van de eisprong. Ovulatie-inductie

Informatie. Opwekken van de eisprong. Ovulatie-inductie Informatie Opwekken van de eisprong Ovulatie-inductie Ovulatie-inductie (opwekken van de eisprong) Dit is een behandeling voor vrouwen die graag zwanger willen worden, maar die geen of een onregelmatige

Nadere informatie

Samenvatting en implicaties voor toekomstig onderzoek

Samenvatting en implicaties voor toekomstig onderzoek Samenvatting en implicaties voor toekomstig onderzoek Chapter 10 SAMENVATTING EN IMPLICATIES VOOR TOEKOMSTIG ONDERZOEK Een cyclusstoornis is, vooral bij vrouwen met kinderwens, een veel voorkomende reden

Nadere informatie

Vrouwelijke factoren 1/3. Mannelijke factoren 1/3. Gemengde factoren 1/3. Onbekende Oorzaken 10 %

Vrouwelijke factoren 1/3. Mannelijke factoren 1/3. Gemengde factoren 1/3. Onbekende Oorzaken 10 % Vrouwelijke factoren 1/3 Mannelijke factoren 1/3 Gemengde factoren 1/3 Onbekende Oorzaken 10 % -Ovulatie stoornissen (PCOS) -Tubaire pathologie -Infectie (PID) -Endometriosis -Uteriene afwijkingen -Cervicale

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Polycysteus ovarium syndroom (PCOS)

Patiënteninformatie. Polycysteus ovarium syndroom (PCOS) Polycysteus ovarium syndroom (PCOS) Patiënteninformatie Polycysteus ovarium syndroom (PCOS) Inhoudsopgave 1 Wat is PCOS 2 Definitie 3 Bij wie komt PCOS voor? 4 Onderzoek 5 Wanneer behandelen? 6 Afvallen

Nadere informatie

Ovulatie-inductie. Gynaecologie. Beter voor elkaar

Ovulatie-inductie. Gynaecologie. Beter voor elkaar Ovulatie-inductie Gynaecologie Beter voor elkaar 2 Inleiding In deze folder leest u meer over de gang van zaken rond ovulatie-inductie. Dit is een behandeling voor vrouwen die graag zwanger willen worden,

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting De zoektocht naar het optimale GnRH-antagonistschema voor de vergelijking met GnRHagonisten tijdens IVF behandelingen. Ondanks het gegeven dat in meer dan 200 klinische studies gebruik gemaakt wordt van

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Appendices NEDERLANDSE SAMENVATTING Inleiding Het polycysteus ovarium syndroom (PCOS), letterlijk het vele cysten in de eierstok - syndroom komt relatief vaak voor. Van alle vrouwen blijkt 5 tot 16% PCOS

Nadere informatie

PCOS. Wat is PCOS? Bij wie komt PCOS voor? Onderzoek

PCOS. Wat is PCOS? Bij wie komt PCOS voor? Onderzoek PCOS Wat is PCOS? PCOS staat voor Poly Cysteus Ovarium Syndroom. Letterlijk betekent dit dat er meerdere (poly) vochtblaasjes (cysten)in de eierstok (het ovarium) aanwezig zijn. In deze informatie leest

Nadere informatie

De maandelijkse kans. Dr. R. Schats VUmc. Zwanger in de tijd. Diverse aspecten van infertiliteit. De maandelijkse kans en leeftijd

De maandelijkse kans. Dr. R. Schats VUmc. Zwanger in de tijd. Diverse aspecten van infertiliteit. De maandelijkse kans en leeftijd , -behandeling en complicaties Dr. R. Schats VUmc Wat is (on)vruchtbaarheid? Wat is normaal? Subfertiliteit (zie later) Welk percentage van de paren De mens is een relatief onvruchtbaar zoogdier Wel elke

Nadere informatie

PCOS (Poly Cysteus Ovarium Syndroom)

PCOS (Poly Cysteus Ovarium Syndroom) PCOS (Poly Cysteus Ovarium Syndroom) Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Wat is PCOS? 1 De normale cyclus 1 Wat gebeurt er bij PCOS? 2 Verhoogde risico's 3 Genetica 3 Behandelmethodes

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Ovulatie inductie met clomifeencitraat (clomid )

Patiënteninformatie. Ovulatie inductie met clomifeencitraat (clomid ) Ovulatie inductie met clomifeencitraat (clomid ) Patiënteninformatie Ovulatie inductie met clomifeencitraat (clomid ) 1 Over ovulatie inductie 2 Over Clomid 2a Wat is de kans op zwangerschap 2b Wat zijn

Nadere informatie

Opwekken van de eisprong (ovulatie-inductie)

Opwekken van de eisprong (ovulatie-inductie) Opwekken van de eisprong (ovulatie-inductie) Ovulatie-inductie (opwekken van de eisprong) In deze folder leest u meer over de gang van zaken rond ovulatie-inductie. Dit is een behandeling voor vrouwen

Nadere informatie

Informatie voor patiënten. PCOS (polycysteus ovariumsyndroom)

Informatie voor patiënten. PCOS (polycysteus ovariumsyndroom) Informatie voor patiënten PCOS (polycysteus ovariumsyndroom) z PCOS is de afkorting van polycysteus ovariumsyndroom. Letterlijk betekent dit dat er meerdere (poly) vochtblaasjes (cysten) in de eierstok

Nadere informatie

OEFENVRAGEN VERPLEEGKUNDIGE VERVOLGOPLEIDING OBSTETRIE & GYNAECOLOGIE(docent dhr.r.schats)

OEFENVRAGEN VERPLEEGKUNDIGE VERVOLGOPLEIDING OBSTETRIE & GYNAECOLOGIE(docent dhr.r.schats) OEFENVRAGEN VERPLEEGKUNDIGE VERVOLGOPLEIDING OBSTETRIE & GYNAECOLOGIE(docent dhr.r.schats) 1. Welke van onderstaande beweringen is onjuist? A. Patiënten met testiculaire feminisatie hebben als chromosomenpatroon

Nadere informatie

ST. ANTONIUS VRUCHTBAARHEIDSCENTRUM. Ovulatie-inductie BEHANDELING

ST. ANTONIUS VRUCHTBAARHEIDSCENTRUM. Ovulatie-inductie BEHANDELING ST. ANTONIUS VRUCHTBAARHEIDSCENTRUM Ovulatie-inductie BEHANDELING Ovulatie-inductie In deze folder leest u meer over de gang van zaken rond ovulatie-inductie. Dit is een behandeling voor vrouwen die graag

Nadere informatie

Informatie. Opwekken van de eisprong (ovulatieinductie)

Informatie. Opwekken van de eisprong (ovulatieinductie) Informatie Opwekken van de eisprong (ovulatieinductie) Ovulatie-inductie (opwekken van de eisprong) In deze folder leest u meer over de gang van zaken rond ovulatie-inductie. Dit is een behandeling voor

Nadere informatie

Van het goede teveel PCOS. Kaat Dirckx @ Hormonopolis 2014

Van het goede teveel PCOS. Kaat Dirckx @ Hormonopolis 2014 Van het goede teveel PCOS Kaat Dirckx @ Hormonopolis 2014 Casus 1 Tara 19 jaar S/ sinds 1 jaar last van haaruitval meer dan vroeger, recent geen ziekte of stress O/ onreg cyclus van 4-8w, acne, overmatige

Nadere informatie

1. WAT IS ORGALUTRAN EN WAARVOOR WORDT HET GEBRUIKT?

1. WAT IS ORGALUTRAN EN WAARVOOR WORDT HET GEBRUIKT? In deze bijsluiter komen de volgende onderdelen aan bod: 1. Wat is Orgalutran en waarvoor wordt het gebruikt? 2. Wat u moet weten voordat u Orgalutran gebruikt 3. Hoe wordt Orgalutran gebruikt? 4. Mogelijke

Nadere informatie

Een niet succesvolle behandeling met clomifeencitraat: hoe verder?

Een niet succesvolle behandeling met clomifeencitraat: hoe verder? Een niet succesvolle behandeling met clomifeencitraat: hoe verder? Treatment alternatives for subfertile women with class II anovulation not conceiving after six ovulatory cycles with clomiphene citrate

Nadere informatie

PCOS: PolyCysteus Ovarium Syndroom

PCOS: PolyCysteus Ovarium Syndroom PCOS: PolyCysteus Ovarium Syndroom Inleiding Bij PCOS (PolyCysteus Ovarium Syndroom) zijn de waarden van verschillende hormonen (LH (luteïniserend hormoon, het hormoon dat de eisprong opwekt), eventueel

Nadere informatie

Onvervulde kinderwens: Wat te doen en vooral wanneer?

Onvervulde kinderwens: Wat te doen en vooral wanneer? Onvervulde kinderwens: Wat te doen en vooral wanneer? Duodagen maart 2014 AF Lambeek, gynaecoloog BA Geurts, huisarts Informatiepyramide 23 Opzet Fysiologie subfertiliteit Orienterend fertiliteitonderzoek

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. PCOS PolyCysteus Ovarium Syndroom

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. PCOS PolyCysteus Ovarium Syndroom Refaja Ziekenhuis Stadskanaal PCOS PolyCysteus Ovarium Syndroom PCOS POLYCYSTEUS OVARIUM SYNDROOM INLEIDING Bij PCOS (PolyCysteus Ovarium Syndroom) zijn de waarden van verschillende hormonen (LH luteïniserend

Nadere informatie

Opwekken van een eisprong (ovulatie-inductie) met tabletten Clomifeencitraat (Clomid )

Opwekken van een eisprong (ovulatie-inductie) met tabletten Clomifeencitraat (Clomid ) In deze folder leest u meer over de gang van zaken rondom ovulatie-inductie met clomifeen. Dit is een behandeling voor vrouwen die graag zwanger willen worden, maar die geen of een heel onregelmatige eisprong

Nadere informatie

PCOS POLYCYSTEUS OVARIUM SYNDROOM

PCOS POLYCYSTEUS OVARIUM SYNDROOM PCOS POLYCYSTEUS OVARIUM SYNDROOM 1013 Inleiding Bij PCOS (PolyCysteus Ovarium Syndroom) zijn de waarden van verschillende hormonen verhoogd, zoals: luteïniserend hormoon (LH): het hormoon dat de eisprong

Nadere informatie

PCOS. Polycysteus Ovarium Syndroom

PCOS. Polycysteus Ovarium Syndroom PCOS Polycysteus Ovarium Syndroom Bij PCOS, de afkorting voor Polycysteus Ovarium Syndroom blijft de eisprong uit. De menstruatie blijft vaak langere tijd weg, waardoor de vruchtbaarheid verminderd is.

Nadere informatie

JAAROVERZICHT 2013 Centrum Voortplantingsgeneeskunde Jeroen Bosch Ziekenhuis

JAAROVERZICHT 2013 Centrum Voortplantingsgeneeskunde Jeroen Bosch Ziekenhuis JAAROVERZICHT 2013 Centrum Voortplantingsgeneeskunde Jeroen Bosch Ziekenhuis Overzicht van paren die het oriënterend fertiliteitonderzoek (OFO) ondergingen. Aantal nieuwe paren in 2013 Jaar 2008 2009 2010

Nadere informatie

PCOS: PolyCysteus Ovarium Syndroom. Afdeling Verloskunde/Gynaecologie

PCOS: PolyCysteus Ovarium Syndroom. Afdeling Verloskunde/Gynaecologie PCOS: PolyCysteus Ovarium Syndroom Afdeling Verloskunde/Gynaecologie Inleiding Uw arts heeft bij u de diagnose PCOS gesteld en u over dit ziektebeeld geïnformeerd. In deze folder kunt dat nog eens rustig

Nadere informatie

Pituitary down-regulation in IVF/ICSI: consequences for treatment regimens Mochtar, M.H.

Pituitary down-regulation in IVF/ICSI: consequences for treatment regimens Mochtar, M.H. UvA-DARE (Digital Academic Repository) Pituitary down-regulation in IVF/ICSI: consequences for treatment regimens Mochtar, M.H. Link to publication Citation for published version (APA): Mochtar, M. H.

Nadere informatie

Bravelle 75 IE, poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie

Bravelle 75 IE, poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Bravelle 75 IE, poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Een injectieflacon met poeder bevat 82,5 Internationale Eenheden

Nadere informatie

Gynaecologie hormonen RozenbergSport.nl 5 maart 2012 pagina 1 / 5

Gynaecologie hormonen RozenbergSport.nl 5 maart 2012 pagina 1 / 5 Rozenberg.nl 5 maart 2012 pagina 1 / 5 Inhoud Zwangerschap Bloedverlies Contraceptie Menopauze E FSH LH Oestrogeen ovaria LH regulering menstruele cyclus endometrium proliferatie estradiol 17β: FFA mobilisatie

Nadere informatie

Casus C. Katrien Benhalima, adjunct-kliniekhoofd Dienst endocrinologie In samenwerking met Yves Devos en Charlotte Mermans

Casus C. Katrien Benhalima, adjunct-kliniekhoofd Dienst endocrinologie In samenwerking met Yves Devos en Charlotte Mermans Casus C Katrien Benhalima, adjunct-kliniekhoofd Dienst endocrinologie In samenwerking met Yves Devos en Charlotte Mermans 14-11-2017 Vrouw van 35 jaar Zwangerschapsdiabetes gehad in 2 de zwangerschap waarvoor

Nadere informatie

Gynaecologie PCOS. Afdeling: Onderwerp:

Gynaecologie PCOS. Afdeling: Onderwerp: Afdeling: Onderwerp: Gynaecologie Inhoudsopgave : PolyCysteus Ovarium Syndroom In het kort 2 Wat is? 2 Bij wie komt voor? 3 Onderzoek 5 Wanneer behandelen? 5 Welke behandelingen zijn er? 6 Mogelijke gevolgen

Nadere informatie

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Fertavid 50 IE/0,5 ml oplossing voor injectie 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Een injectieflacon bevat 50 IE

Nadere informatie

PCOS PolyCysteus Ovarium Syndroom

PCOS PolyCysteus Ovarium Syndroom PCOS PolyCysteus Ovarium Syndroom Inhoudsopgave In het kort... 1 Wat is PCOS?... 1 Bij wie komt PCOS voor?... 2 Onderzoek... 3 Bloedonderzoek... 3 Echoscopie... 3 Wanneer behandelen?... 3 Welke behandelingen

Nadere informatie

VLAAMSE VERENIGING VOOR OBSTETRIE EN GYNECOLOGIE

VLAAMSE VERENIGING VOOR OBSTETRIE EN GYNECOLOGIE VLAAMSE VERENIGING VOOR OBSTETRIE EN GYNECOLOGIE AANBEVELINGEN OMTRENT OVULATIE-INDUCTIE. WERKGROEP REPRODUKTIEVE GENEESKUNDE Thomas D Hooghe, Antoon Dupon, Marc Dhont, Koen Clasen, Paul Devroey, Luc Delbeke,

Nadere informatie

Waarom een PCOS dag?

Waarom een PCOS dag? WELKOM Waarom een PCOS dag? Focusgroepen voor vrouwen met PCOS Nationale richtlijn Internationale richtlijn PCOS is moeilijk te begrijpen Vaak een late diagnose Niet altijd goed uitgelegd Niet verder

Nadere informatie

QUALITY-OF-LIFE BIJ OBESE PATIENTEN MET HET POLYCYSTISCH OVARIUM SYNDROOM (PCOS).

QUALITY-OF-LIFE BIJ OBESE PATIENTEN MET HET POLYCYSTISCH OVARIUM SYNDROOM (PCOS). FACULTEIT GENEESKUNDE EN GEZONDHEIDSWETENSCHAPPEN Academiejaar 2008-2009 QUALITY-OF-LIFE BIJ OBESE PATIENTEN MET HET POLYCYSTISCH OVARIUM SYNDROOM (PCOS). Lies PLANCKE Promotor: Prof. Dr. Petra De Sutter

Nadere informatie

Gynaecologie PCOS: PolyCysteus Ovarium Syndroom

Gynaecologie PCOS: PolyCysteus Ovarium Syndroom Gynaecologie PCOS: PolyCysteus Ovarium Syndroom Inhoud In het kort Wat is PCOS? Bij wie komt PCOS voor? Onderzoek Wanneer behandelen? Welke behandelingen zijn er? Mogelijke gevolgen van PCOS Tot slot Financiën

Nadere informatie

Polycysteus Ovarium Syndroom (PCOS)

Polycysteus Ovarium Syndroom (PCOS) Bij u is een Polycysteus Ovarium Syndroom vastgesteld. In deze folder leest u meer hierover. Polycysteus Ovarium Syndroom (PCOS) Wat is PCOS PCOS is de afkorting voor Polycysteus Ovarium Syndroom. Letterlijk

Nadere informatie

Patiënteninformatie. PCOS: PolyCysteus Ovarium Syndroom. Informatie over onderzoek en behandeling bij PCOS

Patiënteninformatie. PCOS: PolyCysteus Ovarium Syndroom. Informatie over onderzoek en behandeling bij PCOS Patiënteninformatie PCOS: PolyCysteus Ovarium Syndroom Informatie over onderzoek en behandeling bij PCOS Inhoudsopgave Pagina In het kort 4 Wat is PCOS? 4 Bij wie komt PCOS voor? 5 Onderzoek 6 Bloedonderzoek

Nadere informatie

PolyCysteus Ovarium Syndroom (PCOS) Gynaecologie

PolyCysteus Ovarium Syndroom (PCOS) Gynaecologie 00 PolyCysteus Ovarium Syndroom (PCOS) Gynaecologie De inhoud van deze voorlichtingsfolder is samengesteld door de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG). Deze folder is zeer volledig

Nadere informatie

(Patho)fysiologie van premenopauzaal bloedverlies en echodiagnostiek

(Patho)fysiologie van premenopauzaal bloedverlies en echodiagnostiek (Patho)fysiologie van premenopauzaal bloedverlies en echodiagnostiek Klaartje Manders (gynaecoloog Elkerliek) Diederik Veersema (gynaecoloog DvU) RTA premenopauzaal bloedverlies 1 Inhoudsopgave Fysiologie

Nadere informatie

PCOS: PolyCysteus Ovarium Syndroom

PCOS: PolyCysteus Ovarium Syndroom PCOS: PolyCysteus Ovarium Syndroom Informatie over onderzoek en behandeling bij PCOS. In het kort Bij PCOS (PolyCysteus Ovarium Syndroom) zijn de waarden van verschillende hormonen (LH (luteïniserend hormoon,

Nadere informatie

Farmacotherapeutische behandelmogelijkheden bij alcoholafhankelijkheid. Dr. De Mulder Psychiater-PsychotherapeutePAAZ H.-Hartziekenhuis Lier

Farmacotherapeutische behandelmogelijkheden bij alcoholafhankelijkheid. Dr. De Mulder Psychiater-PsychotherapeutePAAZ H.-Hartziekenhuis Lier Farmacotherapeutische behandelmogelijkheden bij alcoholafhankelijkheid Dr. De Mulder Psychiater-PsychotherapeutePAAZ H.-Hartziekenhuis Lier Alcohol: Epidemiologische gegevens WHO: Europa, regio hoogste

Nadere informatie

PCOS: Polycysteus Ovarium Syndroom

PCOS: Polycysteus Ovarium Syndroom PCOS: Polycysteus Ovarium Syndroom Algemeen Bij PCOS (PolyCysteus Ovarium Syndroom) zijn de waarden van verschillende hormonen (LH (luteïniserend hormoon, het hormoon dat de eisprong opwekt), eventueel

Nadere informatie

PCOS: PolyCysteus Ovarium Syndroom

PCOS: PolyCysteus Ovarium Syndroom Patiënteninformatie PCOS: PolyCysteus Ovarium Syndroom Informatie over onderzoek en behandeling bij PCOS 1234567890-terTER_ Inhoudsopgave Pagina In het kort 4 Wat is PCOS? 4 Bij wie komt PCOS voor? 5

Nadere informatie

Wat met mijn kinderwens?

Wat met mijn kinderwens? Wat met mijn kinderwens? Fertiliteitspreservatie bij borstkankerpatiënten Dr. Brecht Geysenbergh Vruchtbaarheidskliniek, Campus Sint Augustinus Borstkanker bij jonge vrouwen: epidemiologie www.cancer.gov/cancertopics

Nadere informatie

Polycysteus ovarium syndroom (PCOS)

Polycysteus ovarium syndroom (PCOS) Polycysteus ovarium syndroom (PCOS) Informatie voor patiënten Gynaecologie Algemeen Bij PCOS (PolyCysteus Ovarium Syndroom) zijn de waarden van verschillende hormonen (LH (luteïniserend hormoon, het hormoon

Nadere informatie

UTROGESTAN VAGINAL 100 mg zachte capsules UTROGESTAN VAGINAL 200 mg zachte capsules Gemicroniseerd progesteron

UTROGESTAN VAGINAL 100 mg zachte capsules UTROGESTAN VAGINAL 200 mg zachte capsules Gemicroniseerd progesteron BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER UTROGESTAN VAGINAL 100 mg zachte capsules UTROGESTAN VAGINAL 200 mg zachte capsules Gemicroniseerd progesteron Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel

Nadere informatie

ST. ANTONIUS VRUCHTBAARHEIDSCENTRUM. Zwanger worden en overgewicht

ST. ANTONIUS VRUCHTBAARHEIDSCENTRUM. Zwanger worden en overgewicht ST. ANTONIUS VRUCHTBAARHEIDSCENTRUM Zwanger worden en overgewicht Zwanger worden en overgewicht U bezoekt op dit moment het St. Antonius Vruchtbaarheidscentrum. Uw arts heeft u geadviseerd om gewicht te

Nadere informatie

PCOS: polycysteus ovarium syndroom

PCOS: polycysteus ovarium syndroom PCOS: polycysteus ovarium syndroom Bij PCOS (polycysteus ovarium syndroom) zijn de waarden van verschillende hormonen verhoogd. Het gaat om LH (luteïniserend hormoon, het hormoon dat de eisprong opwekt),

Nadere informatie

PCOS: het polycysteus-ovariumsyndroom

PCOS: het polycysteus-ovariumsyndroom Gynaecologie Patiënteninformatie PCOS: het polycysteus-ovariumsyndroom U ontvangt deze informatie, omdat bij u mogelijk PCOS is geconstateerd. Wij informeren u graag over deze aandoening, de onderzoeken

Nadere informatie

1 PolyCysteus Ovarium Syndroom (PCOS)

1 PolyCysteus Ovarium Syndroom (PCOS) PCOS kan daarnaast overbeharing en/of acné veroorzaken en gaat vaak samen met overgewicht. Behandeling is nodig om de eisprong op te wekken om zo de kans op zwangerschap te verhogen. Dit kan door afvallen,

Nadere informatie

PolyCysteus Ovarium Syndroom (PCOS)

PolyCysteus Ovarium Syndroom (PCOS) Gynaecologie PolyCysteus Ovarium Syndroom (PCOS) www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Wat is PCOS?... 3 Bij wie komt PCOS voor?... 4 Onderzoek... 4 Bloedonderzoek... 4 Echoscopie... 5 Wanneer behandelen...

Nadere informatie

Vruchtbaarheid. Gynaecologie

Vruchtbaarheid. Gynaecologie Vruchtbaarheid Gynaecologie Inhoudsopgave Wanneer bent u vruchtbaar? 5 Lichamelijke verschijnselen 5 Temperatuurcurve 5 Ovulatietesten 7 Bloedonderzoek 7 Vaginale echografie 8 Oorzaken vruchtbaarheidsproblemen

Nadere informatie

Psychofarmaca bij d e de ouderen Waarom slikken zij? A D. D Hooghe Hooghe

Psychofarmaca bij d e de ouderen Waarom slikken zij? A D. D Hooghe Hooghe Psychofarmaca bij de ouderen Waarom slikken zij? A. D Hooghe Psychofarmaca Benzodiazepines en aanverwanten Antidepressiva Antipsychotica Antipsychotica Assessment of antipsychotic prescribing in Belgian

Nadere informatie

Infobrochure IUI. Dienst Gynaecologie Jan Yperman Ziekenhuis Briekestraat Ieper. Secretariaat Gynaecologie T

Infobrochure IUI. Dienst Gynaecologie Jan Yperman Ziekenhuis Briekestraat Ieper. Secretariaat Gynaecologie T Infobrochure IUI Dienst Gynaecologie Jan Yperman Ziekenhuis Briekestraat 12 8900 Ieper Secretariaat Gynaecologie T 057 35 75 75 1 1. DE NORMALE VROUWELIJKE CYCLUS... 3 1.1. Inleiding... 3 1.2. De verschillende

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Polycysteus ovarium syndroom (PCOS)

Patiënteninformatie. Polycysteus ovarium syndroom (PCOS) Polycysteus ovarium syndroom (PCOS) Patiënteninformatie Polycysteus ovarium syndroom (PCOS) Inhoudsopgave 1 Inleiding 1.1 Wat is PCOS 1.2 Bij wie komt PCOS voor 2 Onderzoek 3 Wanneer behandelen 4 Welke

Nadere informatie

Bij de man: Hypogonadotroop hypogonadisme. Subfertiliteit ten gevolge van idiopathisch gestoorde spermatogenese.

Bij de man: Hypogonadotroop hypogonadisme. Subfertiliteit ten gevolge van idiopathisch gestoorde spermatogenese. 1 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Pregnyl 1500 I.E., Pregnyl 5000 I.E., 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Pregnyl bestaat uit een gevriesdroogd poeder voor injectie en een oplosmiddel voor reconstitutie.

Nadere informatie

Een duidelijk verhaal over Intra-uteriene Inseminatie

Een duidelijk verhaal over Intra-uteriene Inseminatie Een duidelijk verhaal over Intra-uteriene Inseminatie Vooruit in fertiliteit M Postbus 581, 2003 PC Haarlem, Tel: 023-515 31 53 www.msd.nl, www.msdfertiliteit.nl, E-mail: info@msd.nl WOMN-1068311-0024

Nadere informatie

Het syndroom van Klinefelter: Screening en opvolging van metabole afwijkingen. David Unuane Endocrinologie Klinefelter Kliniek

Het syndroom van Klinefelter: Screening en opvolging van metabole afwijkingen. David Unuane Endocrinologie Klinefelter Kliniek Het syndroom van Klinefelter: Screening en opvolging van metabole afwijkingen David Unuane Endocrinologie Klinefelter Kliniek Achtergrond Het Klinefelter syndroom(ks): Genetisch kenmerk extra X-chromosoom:

Nadere informatie

Bijsluiter: informatie voor de gebruiker

Bijsluiter: informatie voor de gebruiker Product PUREGON 300 IE/0,36 ml oplossing voor injectie Farmaceutisch bedrijf (MSD Belgium BVBA/SPRL) Bijsluiter: informatie voor de gebruiker Puregon 150 IE/0,18 ml oplossing voor injectie Puregon 300

Nadere informatie

polycysteus ovarium syndroom (pcos)

polycysteus ovarium syndroom (pcos) polycysteus ovarium syndroom (pcos) 2 Inleiding 1 Algemeen 1.1 Wat is PCOS 1.2 Bij wie komt PCOS voor 2 Onderzoek 3 Wanneer behandelen 4 Welke behandelingen zijn er 4.1 Afvallen 4.2 Tabletten: clomifeen

Nadere informatie

GYNAECOLOGIE. Poly Cysteus Ovarium Syndroom (PCOS)

GYNAECOLOGIE. Poly Cysteus Ovarium Syndroom (PCOS) GYNAECOLOGIE Poly Cysteus Ovarium Syndroom (PCOS) Poly Cysteus Ovarium Syndroom (PCOS) PCOS staat voor Poly Cysteus Ovarium Syndroom. Letterlijk betekent dit dat er meerdere (poly) vochtblaasjes (cysten)

Nadere informatie

Inleiding. Anovulatie

Inleiding. Anovulatie Ovulatie inductie Inleiding Bij u is vastgesteld dat u een onregelmatige of zelfs geen ovulatiecyclus heeft. Dit betekent dat u geen of zeer onregelmatig een eisprong heeft. Dit noemen we anovulatie.

Nadere informatie

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Clomid 50 mg tabletten. 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Elke tablet bevat als actieve stof 50 mg clomifeencitraat. Hulpstoffen

Nadere informatie

Dexamethasone Indicaties en potentiële neveneffecten. Vrijdagochtendkrans 10/04/2015

Dexamethasone Indicaties en potentiële neveneffecten. Vrijdagochtendkrans 10/04/2015 Dexamethasone Indicaties en potentiële neveneffecten Vrijdagochtendkrans 10/04/2015 Inhoud Indicaties: 1) Postoperative nausea & vomiting (PONV) preventie 2) Verlengen perifeer zenuwblock 3) Multimodale

Nadere informatie

SAMENVATTING VAN DE KENMERKEN VAN HET PRODUCT 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING

SAMENVATTING VAN DE KENMERKEN VAN HET PRODUCT 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING SAMENVATTING VAN DE KENMERKEN VAN HET PRODUCT 1. NAAM VAN HET DIERGENEESMIDDEL Regumate Equine 2,2 mg/ml orale oplossing voor paarden 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Iedere ml bevat: Werkzaam

Nadere informatie

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Puregon 50 IE/0,5 ml oplossing voor injectie Puregon 75 IE/0,5 ml oplossing voor injectie Puregon 100 IE/0,5 ml oplossing voor

Nadere informatie

PCOS: PolyCysteus Ovarium Syndroom. Afdeling Verloskunde/Gynaecologie

PCOS: PolyCysteus Ovarium Syndroom. Afdeling Verloskunde/Gynaecologie PCOS: PolyCysteus Ovarium Syndroom Afdeling Verloskunde/Gynaecologie Inleiding Uw arts heeft bij u de diagnose PCOS gesteld en u over dit ziektebeeld geïnformeerd. In deze folder kunt dat nog eens rustig

Nadere informatie

2. Injecties 3. Hoe verloopt het in de praktijk? 4. Hoe verlopen de echocontroles? 5. Bent u zwanger? 6. Risico s

2. Injecties 3. Hoe verloopt het in de praktijk? 4. Hoe verlopen de echocontroles? 5. Bent u zwanger? 6. Risico s Centrum Voortplantingsgeneeskunde Cyclus stoornissen U heeft een stoornis in uw menstruatiecyclus. Dit betekent dat uw cyclus te lang of te kort is, of dat u geen goede eisprong heeft. Wanneer er geen

Nadere informatie

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Clomid 50 mg tabletten. 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Elke tablet bevat als actieve stof 50 mg clomifeencitraat. Hulpstoffen

Nadere informatie

Normale cyclus. Poli Gynaecologie

Normale cyclus. Poli Gynaecologie 00 Normale cyclus Poli Gynaecologie De inhoud van deze voorlichtingsfolder is samengesteld door de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG). Andere folders en brochures op het gebied

Nadere informatie

Werking OAC preparaten:

Werking OAC preparaten: Mei 2010 Werking OAC preparaten: Anticonceptief effect voornamelijk door progestagene component Oestrogenen dienen vooral voor endometriumstabilisatie Progestativa en Oestrogenen tezamen geven suppressie

Nadere informatie

Meerlingen en IVF. Petra De Sutter Gent/UZGent

Meerlingen en IVF. Petra De Sutter Gent/UZGent Meerlingen en IVF Petra De Sutter Gent/UZGent Petra.desutter@uzgent.be Tweelingen en Drielingen: Engeland en Wales en Frankrijk 1970-1998 Twins Triplets Blondel & Kaminski 2002. Semin 2 Perinatol 26:239-49.

Nadere informatie

1. Zwanger zijn. Mitose Fimbrae Follikels Eierstok. Gele lichaam. Eisprong. Eicel

1. Zwanger zijn. Mitose Fimbrae Follikels Eierstok. Gele lichaam. Eisprong. Eicel 1. Zwanger zijn Hypothalamus Ostium Innesteling in het baarmoederslijmvlies Hypofyse Mitose Fimbrae Follikels Eierstok oestrogeen oestrogeen progesteron Eileider Bevruchting door de zaadcel Gele lichaam

Nadere informatie

Afwachtend beleid bij subfertiele paren met een goede kans op natuurlijke conceptie

Afwachtend beleid bij subfertiele paren met een goede kans op natuurlijke conceptie SAMENVATTING Afwachtend beleid bij subfertiele paren met een goede kans op natuurlijke conceptie Een paar is subfertiel als er na een jaar onbeschermde geslachtsgemeenschap geen zwangerschap optreedt.

Nadere informatie

Is er een plaats voor de bepaling van Antimülleriaans Hormoon (AMH) in het voorspellen van de spontane kans op zwangerschap?

Is er een plaats voor de bepaling van Antimülleriaans Hormoon (AMH) in het voorspellen van de spontane kans op zwangerschap? Is er een plaats voor de bepaling van Antimülleriaans Hormoon (AMH) in het voorspellen van de spontane kans op zwangerschap? Diane De Neubourg LUFC UZ Leuven casus 1 1980 verwezen wegens vermoeden prematuur

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. PolyCysteus Ovarium Syndroom (PCOS)

PATIËNTEN INFORMATIE. PolyCysteus Ovarium Syndroom (PCOS) PATIËNTEN INFORMATIE PolyCysteus Ovarium Syndroom (PCOS) Inhoud De normale cyclus... 2 Wat gebeurt er bij PCOS?... 2 Verhoogde gezondheidsrisico s... 2 Wat is de oorzaak van PCOS?... 2 De diagnose... 2

Nadere informatie

In dit artikel worden de basisprincipes uitgelegd van in vitro fertilisatiebehandeling aan de hand van een medicatiehistoriek

In dit artikel worden de basisprincipes uitgelegd van in vitro fertilisatiebehandeling aan de hand van een medicatiehistoriek Naar jaarlijkse traditie looft KAVA graag aanmoedigingsprijzen uit voor de verdienstelijkste stagiairs Farmacie aan de UA. De toekenning van deze prijzen is gekoppeld aan de indiening van een kort, origineel

Nadere informatie

1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL. Pergotime 50 mg Tabletten 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING. Elke tablet bevat 50 mg clomifeencitraat.

1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL. Pergotime 50 mg Tabletten 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING. Elke tablet bevat 50 mg clomifeencitraat. 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Pergotime 50 mg Tabletten 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Elke tablet bevat 50 mg clomifeencitraat. Voor een volledige lijst van hulpstoffen, zie rubriek 6.1.

Nadere informatie

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1 Dit geneesmiddel is onderworpen aan aanvullende monitoring. Daardoor kan snel nieuwe veiligheidsinformatie worden vastgesteld. Beroepsbeoefenaren in de

Nadere informatie

Overgewicht en kinderwens. Gynaecologie

Overgewicht en kinderwens. Gynaecologie Overgewicht en kinderwens Gynaecologie Inleiding De laatste tien jaar is het aantal mensen met overgewicht en obesitas (ernstig overgewicht of zwaarlijvigheid) wereldwijd sterk gestegen. In Nederland zijn

Nadere informatie

Bij patiënten die geen recente baarmoederbloeding hebben gehad, kan de behandeling op eender welk ogenblik worden ingesteld.

Bij patiënten die geen recente baarmoederbloeding hebben gehad, kan de behandeling op eender welk ogenblik worden ingesteld. Farmaceutisch bedrijf (SANOFI BELGIUM) 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Clomid 50 mg tabletten. 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Elke tablet bevat als actieve stof 50 mg clomifeencitraat. Hulpstoffen

Nadere informatie

2. Injecties 3. Hoe verloopt het in de praktijk? 4. Hoe verlopen de echocontroles? 5. Bent u zwanger? 6. Risico s

2. Injecties 3. Hoe verloopt het in de praktijk? 4. Hoe verlopen de echocontroles? 5. Bent u zwanger? 6. Risico s Centrum Voortplantingsgeneeskunde Cyclus stoornissen U heeft een stoornis in uw menstruatiecyclus. Dit betekent dat uw cyclus te lang of te kort is, of dat u geen goede eisprong heeft. Wanneer er geen

Nadere informatie

UTROGESTAN 100 mg/200 mg zachte capsules Gemicroniseerd progesteron

UTROGESTAN 100 mg/200 mg zachte capsules Gemicroniseerd progesteron BIJSLITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRIK(ST)ER TROGESTAN 100 mg/200 mg zachte capsules Gemicroniseerd progesteron Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel.

Nadere informatie

UTROGESTAN 100 mg zachte capsules UTROGESTAN 200 mg zachte capsules Gemicroniseerd progesteron

UTROGESTAN 100 mg zachte capsules UTROGESTAN 200 mg zachte capsules Gemicroniseerd progesteron BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER UTROGESTAN 100 mg zachte capsules UTROGESTAN 200 mg zachte capsules Gemicroniseerd progesteron Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat

Nadere informatie

Voortplantingshormonen

Voortplantingshormonen Voortplantingshormonen De menstruatiecyclus bij de mens is een gebeurtenis waarbij verschillende processen tegelijkertijd en in onderlinge afhankelijkheid plaats vinden. De aanvang, het voortduren en het

Nadere informatie

Welke behandelstrategie bij obese type 2 patiënten: GLP 1 agonist!

Welke behandelstrategie bij obese type 2 patiënten: GLP 1 agonist! 1 Welke behandelstrategie bij obese type patiënten: GLP 1 agonist! Bruce H.R. Wolffenbuttel, internist endocrinoloog Universitair Medisch Centrum Groningen Afd. Endocrinologie: www.umcg.net Blog: www.gmed.nl

Nadere informatie

Reproductie Management Cursus

Reproductie Management Cursus Reproductie Management Cursus Arno Joosten 27 februari 2013 Programma Opening Anatomie, fysiologie en hormoonhuishouding Film, de praktijk PIGSIS Doel van de cursus Kennis Reproductieresultaten Programma

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. PolyCysteus Ovarium Syndroom (PCOS)

PATIËNTEN INFORMATIE. PolyCysteus Ovarium Syndroom (PCOS) PATIËNTEN INFORMATIE PolyCysteus Ovarium Syndroom (PCOS) PolyCysteus Ovarium Syndroom (PCOS) betekent letterlijk dat er meerdere (poly) vochtblaasjes (cysten) in de eierstok (ovarium) aanwezig zijn. PCOS

Nadere informatie

Algemene discussie en samenvatting. Hoofdstuk 9 ALGEMENE DISCUSSIE, SAMENVATTING, EN AANWIJZINGEN VOOR TOEKOMSTIG ONDERZOEK

Algemene discussie en samenvatting. Hoofdstuk 9 ALGEMENE DISCUSSIE, SAMENVATTING, EN AANWIJZINGEN VOOR TOEKOMSTIG ONDERZOEK Algemene discussie en samenvatting Hoofdstuk 9 ALGEMENE DISCUSSIE, SAMENVATTING, EN AANWIJZINGEN VOOR TOEKOMSTIG ONDERZOEK 151 Hoofdstuk 9 Hoofdstuk 9 Algemene discussie, samenvatting, en aanwijzingen

Nadere informatie

Puregon 300 IE/0,36 ml oplossing voor injectie follitropin beta

Puregon 300 IE/0,36 ml oplossing voor injectie follitropin beta Deze bijsluiter is opgebouwd uit de volgende delen: - Wat Puregon is en waarvoor het wordt gebruikt? - Alvorens Puregon te gebruiken - Hoe Puregon te gebruiken? - Mogelijke bijwerkingen - Bewaring van

Nadere informatie

Polycysteus Ovarium Syndroom. Gynaecologie

Polycysteus Ovarium Syndroom. Gynaecologie Polycysteus Ovarium Syndroom Gynaecologie Inhoudsopgave 1. Wat is PCOS?...4 2. Bij wie komt PCOS voor?...5 3. Onderzoek...7 Bloedonderzoek...7 Echoscopie...7 4. Wanneer behandelen?...7 5. Welke behandelingen

Nadere informatie

UvA-DARE (Digital Academic Repository) Fertility treatment in obese women Koning, A.M.H. Link to publication

UvA-DARE (Digital Academic Repository) Fertility treatment in obese women Koning, A.M.H. Link to publication UvA-DARE (Digital Academic Repository) Fertility treatment in obese women Koning, A.M.H. Link to publication Citation for published version (APA): Koning, A. M. H. (2015). Fertility treatment in obese

Nadere informatie