Leiders in cultuurverandering

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Leiders in cultuurverandering"

Transcriptie

1 Leiders in cultuurverandering Een praktische gids voor strategische en culturele veranderingen in organisaties Jaap Boonstra Deze studie is eerder financieel mogelijk gemaakt en begeleid door de Stichting Management Studies (VNO-NCW) te s-gravenhage _BW_Leiders in cultuurverandering.indd :26

2 HOOFDSTUK 10 CONCLUSIES VERANDEREN VAN ORGANISATIECULTUUR In dit deel heb ik de basisprincipes en ingrediënten beschreven van de aanpak voor diepgaande veranderingen in organisaties. ZES PRINCIPES VOOR SUCCESVOLLE VERANDERING Een succesvolle aanpak voor strategische en culturele veranderingen in organisaties kent zes basisprincipes: 1. Energie voor verandering genereren. 2. De toekomst verbeelden en een visie formuleren. 3. Een leidende coalitie vormen en interacties stimuleren. 4. De klant centraal stellen en bedrijfsprocessen vereenvoudigen. 5. Vernieuwingen van bovenaf en van onderaf combineren. 6. Spelen met richting, rust en ruimte. Deze zes basisprincipes zijn terug te vinden in de negentien onderzochte bedrijven die succesvol hun organisatiecultuur veranderen en hun dienstverlening verbeteren. De basisprincipes zijn voorwaarden voor succesvolle verandering. Het veronachtzamen van de basisprincipes leidt bijna zeker tot mislukking van de verandering. De zes basisprincipes kennen meerdere ingrediënten. Deze ingrediënten maken deel uit van de veranderaanpak en helpen om tot een weloverwogen aanpak te komen voor strategische en culturele veranderingen in organisaties. Uit deze ingrediënten wordt een passende veranderaanpak samengesteld. Het is iedere keer de kunst om vanuit de basisprincipes en met de ingrediënten een veranderaanpak te kiezen die past bij de aanleiding voor de verandering, de situatie waarin de organisatie zich bevindt en de ambities voor de toekomst. GEEN BESTE MANIER VAN VERANDEREN Er is geen beste manier van veranderen. Het kopiëren van een succesvolle aanpak van andere bedrijven leidt bijna zeker tot een fiasco. Iedere keer weer gaat het om het maken van bewuste keuzen voor de inrichting van het veranderproces. Niettemin zijn er ook overeenkomsten in veranderaanpak. In alle gevallen is de aandacht gericht op het creëren van meerwaarde voor klanten. Het veranderproces is altijd gekoppeld aan klantprocessen en de zijnswaarde. De ambitie is leidend. Het gaat erom zich te kwalificeren voor de toekomst en niet om het diskwalificeren van het verleden. De kracht uit het verleden wordt benut om de _BW_Leiders in cultuurverandering.indd :26

3 verandering te laten slagen. Aandachtspunten om rekening mee te houden bij de inrichting van het veranderingsproces zijn: de mate van urgentie en de noodzaak van veranderen; de druk vanuit aandeelhouders, politiek en media; de mate van vertrouwen van medewerkers in de leiding; de machtafstand tussen management en uitvoerend personeel; het veranderniveau en de aanleiding voor de veranderingen; de weerbarstigheid van de technische en financiële systemen; de kwaliteit van het management; positieve en negatieve ervaringen met eerdere veranderprocessen; de kennis en kunde om veranderingen vorm te geven en te begeleiden; de bereidheid van de leiders om macht te gebruiken en ruimte te geven. In de conclusies van deel 1 is al naar voren gebracht dat veranderen begint met stilstaan. Dat gaat niet alleen om het achterhalen van de aanleiding voor de verandering en het begrijpen van de bestaande organisatiecultuur, het gaat ook om het doordenken van een passende veranderaanpak. NIET ELKE VERANDERINGSSTRATEGIE IS EFFECTIEF In theorieën over organisatieverandering zijn meerdere strategieën voor verandering beschreven. 1 Op basis van deze theorieën beschrijf ik in onderstaande tabel zes strategieën voor strategische en culturele veranderingen in organisaties. In de machtsstrategie creëren topmanagers urgentie vanuit de bedreigingen uit de omgeving om mensen in beweging te krijgen. De gedachte is dat mensen behoudend zijn en alleen willen veranderen onder externe druk. Conflicten en weerstand tegen verandering zijn vanuit deze gedachte onvermijdelijk en moeten overwonnen worden door het gebruik van macht. Topmanagers stellen de doelen vast en dragen de implementatie op aan het middenkader. Er is sprake van een strakke tijdsplanning waarin vooropgestelde doelen behaald moeten worden. Controllers houden bij of doelen behaald worden en topmanagers grijpen in als dat niet het geval is. Gewenst gedrag wordt beloond en gedrag dat niet past binnen de nieuwe waarden en normen wordt bestraft. Een meer subtiele wijze van machtsuitoefening is het helder formuleren welke werkpraktijken niet langer worden getolereerd. Er wordt ook gebruik gemaakt van macht en er is tevens ruimte om alternatieve werkpraktijken te ontwikkelen. Bij de planmatige strategie is de kern van de aanpak dat managers proberen ontwikkelingen in de omgeving te voorzien en hierop in te spelen. De gedachte is dat mensen altijd de meest logische oplossing kiezen. Het gaat er dan om mensen te overtuigen van de beste oplossing. Na analyse van de omgeving ontwikkelt het management samen met experts een bedrijfsstrategie, formuleert doelstellingen en implementeert veranderingen. Experts en adviseurs krijgen een belangrijke rol in de probleemanalyse en het formuleren van de 90 leiders in cultuurverandering 14782_BW_Leiders in cultuurverandering.indd :26

4 Tabel 10.1 Strategieën voor verandering in organisaties. Machts-strategie Planmatige strategie Onderhandelings-strategie Programmatische strategie Leer-strategie Transformationele strategie Doordrukken Doorzetten Doorgronden Ontwikkelen Ondervinden Ontdekken Sturing door top Doelgericht Positiemacht Inzet controllers Lineair proces Macht en dwang Commanderen Initiatief bij top Oplossingsgericht Expertmacht Inzet consultants Lineair proces Overreden Overtuigen Meerdere actoren Resultaatgericht Positionele macht Tijdelijke coalities Iteratief proces Onderhandelen Uitwisselen Reflectief Probleemgericht Verleidingsmacht Input professionals Zoekproces Participatie Begeleiden Actief & reflectief Transitiegericht Informele macht Inbreng leraren Circulair proces Actiegericht leren Faciliteren Interactief Toekomstgericht Visionaire macht Gezamenlijke rol Cyclisch proces Gezamenlijk leren Dialoog en conflict 10 conclusies veranderen van organisatiecultuur _BW_Leiders in cultuurverandering.indd :26

5 gewenste situatie. In de planmatige aanpak maken managers soms gebruik van grootschalige cultuurprogramma s die tot doel hebben om het gedrag van mensen in de organisatie te veranderen. Programma s die zich uitsluitend richten op gedragsverandering leiden zelden tot een verandering van de organisatiecultuur en zijn meestal verspilde energie. Bij de onderhandelingsstrategie gaat het om partijen met verschillende belangen die elkaar nodig hebben om hun wensen te realiseren. De gedachte is dat mensen vooral zijn gericht op eigen belang maar dat ze rekening houden met anderen als er een noodzaak is om samen te werken. Het eigen belang motiveert mensen om te veranderen als hun belangen daarmee zijn gediend. Het gaat bij deze strategie om het zichtbaar maken van krachtenvelden, het articuleren van het eigen voordeel en het uitruilen van belangen. Deze aanpak kan zinvol zijn bij belangentegenstellingen en sociaal politieke stagnaties, maar vooral om gunstige condities voor de verandering te scheppen. In de programmatische strategie is het idee dat mensen genoeg mogelijkheden in zich hebben om te veranderen, mits er een goede regisseur is die het beste uit hen haalt. Het creëren van een veilige context en het aanbieden van heldere structuren reduceert onzekerheid en vormt een bedding voor verandering. In deze participatieve benadering consulteren de initiatiefnemers van de verandering alle betrokkenen en houden ze rekening met hun kennis en ervaring. Er wordt in het veranderproces een beroep gedaan op het probleemoplossend vermogen van betrokkenen. Veranderingen worden geleidelijk en stapsgewijs gerealiseerd en organisatieleden worden betrokken bij alle fasen van de verandering. Meestal wordt een verandering geïnitieerd en ondersteund door het topmanagement. In de programmatische strategie werken direct betrokkenen in de organisatie samen om de gewenste veranderingen te realiseren. Tijdens het veranderingsproces wordt gebruik gemaakt van kennis en methoden uit de sociale wetenschappen om de effectiviteit van de samenwerking in de organisatie te vergroten en organisatieontwikkeling te stimuleren. Deze veranderingsstrategie draagt bij aan betrokkenheid en steun van mensen voor de verandering. Deze aanpak wordt binnen bedrijven vaak gekozen als het gaat om diepgaande veranderingen, en meestal met succes. In de leerstrategie is de achterliggende gedachte dat mensen handelen vanuit eerdere ervaringen, assumpties, emoties en bijna onbewuste processen en ingesleten patronen. Door mensen bewust te maken van deze assumpties en patronen en de gevoelens bespreekbaar te maken, ontstaat er ruimte voor leerprocessen waarin mensen hun gedrag veranderen. Vaak wordt gebruik gemaakt van ervaringsleren waarbij leerprocessen gericht zijn op het ontdekken van belemmerende emoties en blokkerende patronen. Begeleiders en leercoaches ondersteunen deelnemers bij reflectie en re-educatie in een collectief leerproces waar ervaringen en werkelijkheidsbeelden worden uitgewisseld. Het onderliggende idee is dat leren bij volwassenen plaatsvindt in een cyclisch proces waarin concrete ervaringen worden gevolgd door observatie en reflectie op deze ervaringen. De reflecties worden daarna geanalyseerd en gespiegeld 92 leiders in cultuurverandering 14782_BW_Leiders in cultuurverandering.indd :26

6 aan andere mogelijke werkelijkheidsbeelden. Hierdoor ontstaat ruimte om nieuwe gezichtspunten toe te staan en de eigen beelden en basisassumpties bij te stellen. Vanuit de nieuwe basisassumpties ontstaan nieuwe handelingsperspectieven die bijdragen aan nieuw gedrag en die op hun beurt weer bijdragen aan nieuwe ervaringen. Organisaties die succesvol werken aan verandering hebben vrijwel altijd oog voor het bespreekbaar maken van basisassumpties en belemmerende patronen. Er is bij succesvolle verandering ook bijna altijd aandacht voor leerprocessen. Deze strategie is behulpzaam om strategische en culturele veranderingen te initiëren en te verankeren, maar de aanpak staat zelden op zichzelf en wordt altijd gecombineerd met andere veranderingsstrategieën. In de transformationele strategie wisselen mensen perspectieven uit op het gebied van organiseren, veranderen en innoveren. Ze gaan experimenteren en brengen innovaties op gang die de eigen organisatie overstijgen. Het idee achter deze strategie is dat de werkelijkheid niet objectief is, maar dat die zit verankerd in de hoofden en harten van mensen. Deze subjectieve beelden en definities van de werkelijkheid worden continu geconstrueerd en gedeconstrueerd door interactie met anderen en een proces van individuele en collectieve betekenisgeving. Als deze kijk op de werkelijkheid wordt verbonden met een ideaal toekomstbeeld ontstaat er energie en komen mensen in beweging, zo is de gedachte. Het gaat om het meervoudig kijken naar vraagstukken, het blootleggen van interpretaties en het stimuleren van interacties om meerdere oplossingsmogelijkheden te produceren. In deze benadering is er ruimte voor een open dialoog over de bestaande situatie en hoe mensen de toekomst voor zich zien. Verschillende invalshoeken en werkelijkheidsbeelden zijn bespreekbaar. Deze verschillende beelden kunnen conflicteren, maar juist daaruit kunnen vernieuwende perspectieven ontstaan. Tijdens het veranderingsproces lopen dialoog, betekenisgeving, experiment, reflectie en leren in elkaar over. Conflicten, betekenissen en basisassumpties worden zichtbaar in de gezamenlijke activiteiten en experimenten die uiteindelijk leiden tot het ontdekken en realiseren van een nieuwe toekomst voor de organisatie en de mensen die daarin samenwerken. De transformationele strategie wordt vaak gekozen door bedrijven die werken aan een diepgaande verandering van strategie en cultuur. WELOVERWOGEN KIEZEN VAN VERANDERINGSSTRATEGIE De eerste drie approaches voor organisatieverandering uit tabel 10.1 resulteren in een beperkte capaciteit tot veranderen. Er is sprake van een toename van politiek gedrag in de organisatie en een sceptische en afwachtende houding bij het personeel. De kans op succesvolle verandering is klein en het vermogen om veranderingen op eigen kracht te realiseren is laag. Deze approaches worden soms gebruikt om een cultuur verandering te initiëren of om doorbraken te forceren, maar altijd in combinatie met andere approaches. De laatste drie strategieën voor verandering worden veel gebruik in bedrijven die succesvol hun cultuur veranderen. Bij de programmatische aan- 10 conclusies veranderen van organisatiecultuur _BW_Leiders in cultuurverandering.indd :26

7 pak is de kans op succes groter dan bij de planmatige aanpak omdat er ruimte is voor eigen inbreng en er aandacht is voor het realiseren van betrokkenheid en steun voor de verandering. De leerstrategie is behulpzaam om weerbarstige patronen te ontdekken en te bespreken en om te experimenteren met nieuw gedrag. De interactieve benadering leidt in de meeste gevallen tot meetbaar positieve effecten voor klanten, snellere ontwikkeling van nieuwe producten, betere bedrijfskundige en personele kengetallen en een hogere tevredenheid van medewerkers over de verandering. De mensen in de organisatie leren veranderingsprocessen op eigen kracht vorm te geven. Opmerkelijk is dat de bedrijven die succesvol werken aan verandering vooral hebben gekozen voor een programmatische, lerende of interactieve aanpak. VITALE COALITIES VORMEN Bij diepgaande verandering komt het erop aan vitale coalities te vormen met mensen die hun nek durven uitsteken en initiatief willen nemen. Het veranderen van de identiteit en onderliggende waarden van een bedrijf is niet eenvoudig en te omvangrijk voor een leider of initiatiefnemer om alleen te doen. Succesvolle verandering verlangt een gezamenlijke inspanning van mensen die veranderingen kunnen realiseren. Het is essentieel om een coalitie te vormen van mensen binnen en buiten de organisatie die de verandering steunen en mee vorm willen geven. Mensen die de werkprocessen kennen en bereid zijn tot verandering. Die zelf het voorbeeld geven en daarop aanspreekbaar zijn. Het zijn niet de meelopers. Het gaat om kritisch betrokken mensen met hart voor de zaak. Mensen in een vitale coalitie verschillen van elkaar in achtergrond en expertise en ze waarderen elkaar in dat verschil, omdat ze elkaar aanvullen. VERANDEREN OP EIGEN KRACHT Leiders in verandering kiezen vaak voor een stapsgewijze veranderaanpak waarbij medewerkers op alle niveaus worden betrokken bij de verandering. Er wordt zelden gekozen voor een strak geplande en top-down gestuurde veranderaanpak. Het gaat vooral om stapsgewijze en interactieve veranderingen met inbreng van betrokkenen en een spaarzaam gebruik van macht. In de stapsgewijze aanpak houden de leiders in verandering de voortgang zorgvuldig bij met mogelijkheden om bij te sturen. Er is sprake van sturing vanuit de top van de organisatie, maar die sturing is niet dwingend, tenzij echt orde op zaken moet worden gesteld. De inbreng van externe adviseurs in de veranderprocessen is minimaal. Soms worden ze ingeschakeld als expert bij de analyse en het herontwerp van bedrijfsprocessen, soms worden ze uitgenodigd om het verhaal aan te scherpen en soms om kritisch mee te kijken. De bedrijven kiezen er allemaal voor om de veranderingen op eigen kracht vorm te geven. Het succesvol veranderen van een organisatiecultuur lijkt nog het meest op het bij elkaar brengen van mensen die zich willen inzetten voor het bouwen van een brug terwijl ze eroverheen lopen. 94 leiders in cultuurverandering 14782_BW_Leiders in cultuurverandering.indd :26

8 NOTEN 1 Zie voor een uitwerking van benaderingen voor organisatieverandering: Beer, M. & N. Nohria (2000). Breaking the code of change. Boston: Harvard Business School Press. Boonstra, J.J. (2004). Dynamics of Organizational Change and Learning. Chichester: Wiley. Boonstra, J.J. & L.I.A. De Caluwé (2007). Intervening and changing. Looking for meaning in interactions. Chichester: John Wiley & Sons. Cummings, T.G & C.G. Worley (2008). Organzational change and development. 9 th Ed. Cincinnati, OH.:South-Western College Publication. Kotter, J.P. & L.A. Schlesinger (2008). Choosing change strategies. Harvard Business Review, July-August 2008, conclusies veranderen van organisatiecultuur _BW_Leiders in cultuurverandering.indd :26

Conclusies veranderen van organisatiecultuur

Conclusies veranderen van organisatiecultuur Hoofdstuk 11 Conclusies veranderen van organisatiecultuur In dit deel heb ik de basisprincipes en ingrediënten beschreven van de voor cultuurveranderingen in organisaties. 114 Leiders in cultuurverandering

Nadere informatie

Leiders in cultuurverandering

Leiders in cultuurverandering Leiders in cultuurverandering Een praktische gids voor strategische en culturele veranderingen in organisaties Jaap Boonstra Deze studie is eerder financieel mogelijk gemaakt en begeleid door de Stichting

Nadere informatie

Leiders in cultuurverandering

Leiders in cultuurverandering Leiders in cultuurverandering Een praktische gids voor strategische en culturele veranderingen in organisaties Jaap Boonstra Deze studie is eerder financieel mogelijk gemaakt en begeleid door de Stichting

Nadere informatie

Leiders in cultuurverandering

Leiders in cultuurverandering Leiders in cultuurverandering Hoe Nederlandse organisaties succesvol hun cultuur veranderen en strategische v ernieuwing realiseren Jaap Boonstra 2010 2010, Koninklijke Van Gorcum BV, Postbus 43, 9400

Nadere informatie

Deel I. Perspectieven op cultuurverandering

Deel I. Perspectieven op cultuurverandering Deel I Perspectieven op cultuurverandering 1 Perspectieven op organisatiecultuur 2 Veranderend denken over cultuurverandering 3 Aanleidingen voor cultuurverandering 4 Conclusies Hoofdstuk 4 Conclusies

Nadere informatie

Leiderschap in verandering

Leiderschap in verandering Leiderschap in verandering Academie voor Talent en Leiderschap Veiligheidsregio s Jaap Boonstra Inhoud Management van verandering - Verbeteren Veranderen Vernieuwen - Vormgeven aan veranderen - Kracht

Nadere informatie

Veranderen als avontuurlijke tocht

Veranderen als avontuurlijke tocht Veranderen als avontuurlijke tocht Collegetoer Vakmedianet 13 juni 2014 Jaap Boonstra Opbouw Veranderen als avontuurlijke tocht Oriënteren op het gebied Ambities verbeelden en route uitzetten Omgaan met

Nadere informatie

Leiderschap, besluitvorming en verandering

Leiderschap, besluitvorming en verandering Leiderschap, besluitvorming en verandering Leergang bestuurders woningcorporaties René Grotendorst en Jaap Boonstra 10 september 2015 Opbouw Revitaliseren en schoon schip maken + Ervaringen van een bestuurder

Nadere informatie

Vormgeven aan succesvol veranderen

Vormgeven aan succesvol veranderen Vormgeven aan succesvol veranderen Kring Andragologie Leergang Veranderkunde Interveniëren Jaap Boonstra 18 april 2013 Inhoud Vormgeven aan veranderen Niveaus van veranderen Interveniëren Overleven in

Nadere informatie

Deel IV. Interventies voor cultuurverandering

Deel IV. Interventies voor cultuurverandering Deel IV Interventies voor cultuurverandering 18 Machtsinterventies 19 Structurele en instrumentele interventies 0 Betekenisvolle interventies 1 Conflictinterventies Interactieve interventies Leerinterventies

Nadere informatie

Veranderen als avontuurlijke tocht

Veranderen als avontuurlijke tocht Wie op reis gaat, moet eerst gaan zitten Veranderen als avontuurlijke tocht Oriëntatie op het gebied Omgaan met het onverwachte Het gebied doorgronden Zoeken naar doorwaadbare plekken Rust nemen en op

Nadere informatie

Innoveren als avontuurlijke tocht

Innoveren als avontuurlijke tocht Innoveren als avontuurlijke tocht Innoveren als avontuurlijke tocht Oriëntatie op het gebied Omgaan met het onverwachte Het gebied doorgronden Zoeken naar doorwaadbare plekken Rust nemen en op kracht komen

Nadere informatie

Veranderen als avontuurlijke tocht. PBLQ Jaap Boonstra 25 november 2013

Veranderen als avontuurlijke tocht. PBLQ Jaap Boonstra 25 november 2013 Veranderen als avontuurlijke tocht PBLQ Jaap Boonstra 25 november 2013 Opbouw Veranderen als avontuurlijke tocht Wat is er gaande in de wereld om ons heen Zijnswaarde en publieke waarde PBLQ Professionele

Nadere informatie

Veranderen als avontuurlijke tocht

Veranderen als avontuurlijke tocht Wie op reis gaat, moet eerst gaan zitten Veranderen als avontuurlijke tocht Oriëntatie op het gebied Omgaan met het onverwachte Het gebied doorgronden Zoeken naar doorwaadbare plekken Rust nemen en op

Nadere informatie

KIES VOOR DUURZAAM RESULTAAT DE JUISTE VERANDERSTRATEGIE

KIES VOOR DUURZAAM RESULTAAT DE JUISTE VERANDERSTRATEGIE KIES VOOR DUURZAAM RESULTAAT DE JUISTE VERANDERSTRATEGIE Bepaal op basis van contextfactoren welke verander bij uw organisatie past Bart Bongers, Mark Dreschler, Steven van den Heuvel en Etienne Valstar

Nadere informatie

Transformationeel leiderschap

Transformationeel leiderschap Transformationeel leiderschap Prof. dr. Jaap Boonstra Esade Business School Universiteit van Amsterdam Inhoud Inter-act-leren Transformationeel leiderschap Onbevangen waarnemen Waarderend verkennen Weloverwogen

Nadere informatie

Interventies bij organisatieverandering Succesvol veranderen

Interventies bij organisatieverandering Succesvol veranderen Interventies bij organisatieverandering Succesvol veranderen Het succesvol doorvoeren van organisatieverandering vraagt nogal wat. De uitdaging is om de beoogde verandering werkbaar te maken en te borgen

Nadere informatie

Opbouw. Emoties als bron voor diepgaande verandering. Prof. dr. Jaap Boonstra. Een vraag. Emoties op het werk. Onderstroom

Opbouw. Emoties als bron voor diepgaande verandering. Prof. dr. Jaap Boonstra. Een vraag. Emoties op het werk. Onderstroom Emoties als bron voor diepgaande verandering Prof. dr. Jaap Boonstra Opbouw Een vraag Emoties op het werk Onderstroom Interventies Individueel niveau Organisatie niveau Betekenisvol leiderschap 1 Een vraag

Nadere informatie

Innoveren en slimmer organiseren

Innoveren en slimmer organiseren Innoveren en slimmer organiseren SMZ Kennis en Innovatiebeurs 24 januari 2014 Prof. dr. Jaap Boonstra Inspiraties delen Verbeelding (en lef) Innovatiespots Samen innoveren Grenzeloos innoveren A 3 I =

Nadere informatie

Leiderschap in verandering

Leiderschap in verandering Leiderschap in verandering Collegereeks Verandermanagement Focus Conferences 5 februari 2013 Prof. dr. Jaap Boonstra Inhoud Management van verandering - Vormgeven aan veranderen - Overleven in crisistijd

Nadere informatie

Wat is wijsheid? Lessen uit de totstandkoming van IenM en ELenI. IML 23 13 december 2012. IML 23 Resultaten breipensessie 1

Wat is wijsheid? Lessen uit de totstandkoming van IenM en ELenI. IML 23 13 december 2012. IML 23 Resultaten breipensessie 1 Wat is wijsheid? Lessen uit de totstandkoming van IenM en ELenI IML 23 13 december 2012 1 Thema s Veranderaanpak Interventies Succesfactoren Risico s Vergelijking met bedrijfsleven Opmerkelijke observaties

Nadere informatie

Leiders in verandering

Leiders in verandering Leiders in verandering Docentendag Van Gorcum 2013 Inhoud Manieren om het boek te gebruiken + Onderzoekspracticum + Cursus verandermanagement + Nascholingsonderwijs Leiders in cultuurverandering + Kijken

Nadere informatie

Conclusies leiding nemen in c ultuurverandering

Conclusies leiding nemen in c ultuurverandering Hoofdstuk 17 Conclusies leiding nemen in c ultuurverandering Het slothoofdstuk van dit deel bevat conclusies over de rol van mensen die initiatief nemen in het veranderen en ontwikkelen van een organisatiecultuur.

Nadere informatie

Succesvol werken aan cultuurverandering 25 Acht routes voor cultuurverandering 26 Succesvol werken aan cultuurverandering

Succesvol werken aan cultuurverandering 25 Acht routes voor cultuurverandering 26 Succesvol werken aan cultuurverandering Deel V Succesvol werken aan cultuurverandering 25 Acht routes voor cultuurverandering 26 Succesvol werken aan cultuurverandering Hoofdstuk 25 Acht routes voor cultuurverandering Bij cultuurverandering

Nadere informatie

Sioo, Interimmanagement en Organisatieverandering 24 mei 2013

Sioo, Interimmanagement en Organisatieverandering 24 mei 2013 Leiding geven Leiding nemen Sioo, Interimmanagement en Organisatieverandering 24 mei 2013 Opbouw Leiders in vernieuwing Managers en leiders Actief verbeteren Interactief veranderen Normatief vernieuwen

Nadere informatie

Culture eats Strategy for breakfast

Culture eats Strategy for breakfast Terugblik veranderkunde Culture eats Strategy for breakfast 1 Ontdekking organisatiecultuur Uiterlijke kmerk gedrag Rituel, held symbol Norm waard De ziel van de organisatie Cultur van organisaties Flexibiliteit

Nadere informatie

Vormgeven aan succesvol veranderen

Vormgeven aan succesvol veranderen Vormgeven aan succesvol veranderen Executive Master in Information Management Prof. dr. Jaap Boonstra Opbouw Belemmeringen voor veranderen Vormgeven aan veranderen Dilemma s in verandering Overleven in

Nadere informatie

Adviseren en onderzoeken

Adviseren en onderzoeken Adviseren en onderzoeken Prof. dr. Jaap Boonstra Esade Business School Universiteit van Amsterdam Opbouw Kennisleer Paradigma s in adviseren en veranderen Drie invalshoeken - Adviseren: Ruimte maken bij

Nadere informatie

Organisatie paradigma s

Organisatie paradigma s Organisatie paradigma s Prof. dr. Jaap Boonstra Esade Business School Universiteit van Amsterdam Inhoud Kijken naar organiseren Kennisleer Epistemologische matrix Subject en object Integratie en fragmentatie

Nadere informatie

Waarderend zoeken Zoeken naar de energie voor vernieuwing Waarderend zoeken: het beste van wat is Constructief zoeken: wat noodzakelijk en wenselijk is Verkennend zoeken: voorstelling wat zou kunnen zijn

Nadere informatie

Veranderingen verprutsen en hoe het anders kan

Veranderingen verprutsen en hoe het anders kan Veranderingen verprutsen en hoe het anders kan Prof. dr. Jaap Boonstra Esade Business School - Universiteit van Amsterdam Inhoud 8 Manieren om een veranderring te verprutsen 8 tips om succes te behalen

Nadere informatie

Leiderschap in verandering

Leiderschap in verandering Leiderschap in verandering Collegereeks verandermanagement Focus Conferences, 9 februari 2010 Prof. dr. Jaap Boonstra Sioo/UvA Inhoud Management van verandering - Kijken naar organiseren en veranderen

Nadere informatie

Leiderschap van betekenis

Leiderschap van betekenis Leiderschap van betekenis Prof. dr. Jaap Boonstra Esade Business School Universiteit van Amsterdam Inhoud Zeven misverstanden over leiderschap + Leiderschap gaat over helden die ene bedrijf redden + Leiders

Nadere informatie

Implementatie op de grens van ICT & veranderkunde

Implementatie op de grens van ICT & veranderkunde Implementatie op de grens van ICT & veranderkunde jack@redmax.nl @jackvangils2 Jack van Gils Principal Consultant Manager Innovator Ondernemer CIO Bedrijfskunde Contact via jack@redmax.nl @jackvangils2

Nadere informatie

Adviseren en communiceren. Prof. dr. Jaap Boonstra Esade Business School Universiteit van Amsterdam

Adviseren en communiceren. Prof. dr. Jaap Boonstra Esade Business School Universiteit van Amsterdam Adviseren en communiceren Prof. dr. Jaap Boonstra Esade Business School Universiteit van Amsterdam Inhoud Een oud verhaal Eerste inzichten Organisatiecultuur Communiceren en organiseren Klantwaarde en

Nadere informatie

VAN CULTUUR NAAR BETEKENIS

VAN CULTUUR NAAR BETEKENIS VAN CULTUUR NAAR BETEKENIS 81 Jaap Boonstra In 2010 verscheen het boek Leiders in cultuurverandering op basis van een onderzoek in opdracht van Stichting Managementstudies. Wat is vijf jaar later de betekenis

Nadere informatie

Effectief investeren in mens en organisatie. Collegereeks bedrijfskunde voor HR managers

Effectief investeren in mens en organisatie. Collegereeks bedrijfskunde voor HR managers Effectief investeren in mens en organisatie Collegereeks bedrijfskunde voor HR managers Stellingen van Rob Vinke Stelling 1 De kern van de HRM-opdracht is er voor te zorgen dat de ambitie van de organisatie

Nadere informatie

Leiderschap bij verandering

Leiderschap bij verandering Leiderschap bij verandering De essenties uit het gelijknamige boek van John P. Kotter Acht fases in het proces van veranderen 1. Urgentiebesef vestigen. 2. Leidende coalitie vormen. 3. Visie en strategie

Nadere informatie

Vormgeven aan veranderen

Vormgeven aan veranderen Vormgeven aan veranderen Prof. dr. Jaap Boonstra Esade Business School Universiteit van Amsterdam Inhoud Niveaus van veranderen Overleven in crisistijd Veranderingen realiseren Veranderkundige dilemma

Nadere informatie

Zonder cultuurverandering geen HNW. Congres Over Het nieuwe Werken Jaap Boonstra 17 februari 2011

Zonder cultuurverandering geen HNW. Congres Over Het nieuwe Werken Jaap Boonstra 17 februari 2011 Zonder cultuurverandering geen HNW Congres Over Het nieuwe Werken Jaap Boonstra 17 februari 2011 Inhoud Ideaalbeelden Trieste werkelijkheden Principes van organiseren (3B + 3C + 3R) (3B + 3V + 3R 2 ) Managers

Nadere informatie

Leergang Transformatief Leiderschap

Leergang Transformatief Leiderschap feedback geven living labs advie processen/bijeenkomsten transformatief leiderschap coach perso Leergang Transformatief Leiderschap Anderen bewegen begint bij jezelf Succesvol mensen en organisaties in

Nadere informatie

Adviseren en positioneren

Adviseren en positioneren Adviseren en positioneren Prof. dr. Jaap Boonstra Esade Business School Universiteit van Amsterdam Inhoud Wat is er gaande? - In de wereld om ons heen - In organisatieland - In managementland - In adviesland

Nadere informatie

Effectief investeren in mens en organisatie. Collegereeks bedrijfskunde voor HR managers

Effectief investeren in mens en organisatie. Collegereeks bedrijfskunde voor HR managers Effectief investeren in mens en organisatie Collegereeks bedrijfskunde voor HR managers Stellingen van Rob Vinke Stelling 1 De kern van de HRM-opdracht is er voor te zorgen dat de ambitie van de organisatie

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Post HBO Verandermanagement & Leadership De Post HBO opleiding Verandermanagement & leadership duurt onge veer 5 maanden en omvat 10 colleges van 3 uur. U volgt de opleiding met 10-15 studenten in Utrecht.

Nadere informatie

DE KRACHT VAN HET COLLECTIEF ONDERWIJS VAN MORGEN

DE KRACHT VAN HET COLLECTIEF ONDERWIJS VAN MORGEN Op weg naar 2020 Dit is het verhaal van de NUOVO scholengroep. Verantwoordelijk voor voortgezet onderwijs aan ruim 5.000 leerlingen in de stad Utrecht. Tien openbare scholen bieden samen een breed aanbod:

Nadere informatie

Samenwerken in allianties Organisatiestrategie en alliantiestrategie

Samenwerken in allianties Organisatiestrategie en alliantiestrategie Samenwerken in allianties Organisatiestrategie en alliantiestrategie Prof. dr Jaap Boonstra Esade Business School - Universiteit van Amsterdam Inhoud Lange traditie Hedendaagse vormen Multidisciplinair

Nadere informatie

Wie op avontuur gaat, moet eerst gaan zitten. BoerCroon - Workshop opdrachtproces - Diagnosefase. Prof. dr. Jaap Boonstra

Wie op avontuur gaat, moet eerst gaan zitten. BoerCroon - Workshop opdrachtproces - Diagnosefase. Prof. dr. Jaap Boonstra Wie op avontuur gaat, moet eerst gaan zitten BoerCroon - Workshop opdrachtproces - Diagnosefase Prof. dr. Jaap Boonstra Thema s Opdracht als avontuurlijke tocht Het gebied verkennen en doorgronden + Kijken

Nadere informatie

PRAKTIJKLEREN VOOR EEN ORGANISATIE IN TRANSITIE

PRAKTIJKLEREN VOOR EEN ORGANISATIE IN TRANSITIE PRAKTIJKLEREN VOOR EEN ORGANISATIE IN TRANSITIE PRAKTIJKLEERGROEPEN VOOR TEAMS MEDEWERKERS LEIDINGGEVENDEN APELDOORN MAART 2015 Praktijkleergroepen voor een organisatie in transitie - 1 - Organisatieontwikkeling

Nadere informatie

Op Programma Management Safari

Op Programma Management Safari IPMA NL Interestgroep Programma Management 12 maart 2008 Op Programma Management Safari Bert van der Hooft MCM (bert.van.der.hooft@logica.com) Maart 2008 Logica 2008. All rights reserved Wie ben ik? Bert

Nadere informatie

Change. Making Change Happen!

Change. Making Change Happen! Change MANaGEMENT Making Change Happen! 2 Uw organisatie verandert. Vaak onder druk van de markt, aandeelhouders of belanghebbenden. Maar soms gewoon omdat u zelf gelooft dat het beter kan. Het merendeel

Nadere informatie

Effectief investeren in mens en organisatie. Collegereeks bedrijfskunde voor HR managers

Effectief investeren in mens en organisatie. Collegereeks bedrijfskunde voor HR managers Effectief investeren in mens en organisatie Collegereeks bedrijfskunde voor HR managers Stellingen van Rob Vinke Stelling 1 De kern van de HRM-opdracht is er voor te zorgen dat de ambitie van de organisatie

Nadere informatie

Veranderen is een noodzaak, verbeteren is een keuze (1)

Veranderen is een noodzaak, verbeteren is een keuze (1) (1) Inspirerend leiderschap van bestuurders en directeuren vraagt om meer aandacht voor hun verander- en verbetercapaciteit. In dit eerste deel (van twee) staat een belangrijke component hiervan centraal:

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Verandermanagement & Leadership De cursus Verandermanagement & Leadership duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

Motiveren om te leren

Motiveren om te leren Motiveren om te leren Een succesvol opleidingsbeleid is afhankelijk van verschillende factoren. De keuze van een goede opleidingsaanbieder speelt een rol, net zoals een grondige behoeftedetectie en de

Nadere informatie

Betekenisvol leiderschap. Jaarcongres Leiderschap Vakmedianet Mei 2016 Jaap Boonstra

Betekenisvol leiderschap. Jaarcongres Leiderschap Vakmedianet Mei 2016 Jaap Boonstra Betekenisvol leiderschap Jaarcongres Leiderschap Vakmedianet Mei 2016 Jaap Boonstra Inhoud Misvattingen over leiderschap Gewetensvragen Leiderschap en authenticiteit Context maken Samenspel organiseren

Nadere informatie

Wat is cultuur? Uit de honderden definities die er van cultuur bestaan kun je de volgende gemeenschappelijke kenmerken halen:

Wat is cultuur? Uit de honderden definities die er van cultuur bestaan kun je de volgende gemeenschappelijke kenmerken halen: Sturen op houding en gedrag Organisatieveranderingen vragen om een omslag in houding en gedrag. Medewerkers én managers zullen anders moeten gaan denken, voelen en doen. De cultuur binnen de organisatie

Nadere informatie

Prof. Dr. J.J. Boonstra

Prof. Dr. J.J. Boonstra B e s t u r e n v a n o r g a n i s a t i e s v a n u i t e e n p a r a d o x a a l p e r s p e c t i e f Prof. Dr. J.J. Boonstra In deze bijdrage wordt onder meer betoogd dat de aandacht voor controle

Nadere informatie

De binnenkant en buitenkant van een KCC!!!

De binnenkant en buitenkant van een KCC!!! De binnenkant en buitenkant van een KCC!!! Buitenkant Klassieke aspecten/aanvliegroute van veranderkunde Van procesgebonden.. Loket Loket Loket Loket Naar Concernbrede dienstverlening Loketfunctie Proces

Nadere informatie

Leiders in cultuurverandering

Leiders in cultuurverandering Leiders in cultuurverandering Een praktische gids voor strategische en culturele veranderingen in organisaties Jaap Boonstra Deze studie is eerder financieel mogelijk gemaakt en begeleid door de Stichting

Nadere informatie

Competentieprofiel voor coaches

Competentieprofiel voor coaches Competentieprofiel voor coaches I. Visie op coaching Kwaliteit in coaching wordt in hoge mate bepaald door de bijdrage die de coach biedt aan: 1. Het leerproces van de klant in relatie tot diens werkcontext.

Nadere informatie

Interveniëren en veranderen

Interveniëren en veranderen Interviër verander Prof. dr. Jaap Boonstra Esade Business School Universiteit van Amsterdam Inhoud Veranderstartegieën Verandervizier Veranderredering Intervties: perspectiev Intervtie: niveaus Intervtie:

Nadere informatie

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://dare.uva.nl/document/160742

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://dare.uva.nl/document/160742 Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://dare.uva.nl/document/160742 File ID 160742 Filename Hoofdstuk 5: Samenvatting, conclusies en discussie

Nadere informatie

Veranderkunst. 1. Inleiding. 2. De context van organisaties. Wim J.L. Elving & Jaap J. Boonstra

Veranderkunst. 1. Inleiding. 2. De context van organisaties. Wim J.L. Elving & Jaap J. Boonstra Veranderkunst Wim J.L. Elving & Jaap J. Boonstra 1. Inleiding Organisatieveranderingen zijn interessant om te bestuderen, omdat in tijden van verandering de doelen van de organisatie, processen in de organisatie,

Nadere informatie

Jeugd een toekomst geven Succesvol vernieuwing organiseren in jeugdzorg

Jeugd een toekomst geven Succesvol vernieuwing organiseren in jeugdzorg Jeugd een toekomst geven Succesvol vernieuwing organiseren in jeugdzorg Congres Jeugd in Onderzoek - 18 maart 2011 Prof. dr. Jaap Boonstra Succesvol vernieuwing realiseren Verkennen + Weten wat er gaande

Nadere informatie

ONZE AGENDA OPLEIDEN IN ROTTERDAM VOOR DE WERELD VAN MORGEN STRATEGISCHE AGENDA

ONZE AGENDA OPLEIDEN IN ROTTERDAM VOOR DE WERELD VAN MORGEN STRATEGISCHE AGENDA ONZE AGENDA OPLEIDEN IN ROTTERDAM VOOR DE WERELD VAN MORGEN STRATEGISCHE AGENDA VOORWOORD Hoe leiden we elke student op tot de professional voor de wereld van morgen? Met de blik op 2025 daagt die vraag

Nadere informatie

Leiderschap en samenspel

Leiderschap en samenspel Leiderschap en samenspel Prof. dr. Jaap Boonstra Esade Business School Universiteit van Amsterdam Inhoud Leiderschap en samenspel + Professionals in het werk + Managers en professionals + Leiders en professionals

Nadere informatie

Opleidingsprogramma DoenDenken

Opleidingsprogramma DoenDenken 15-10-2015 Opleidingsprogramma DoenDenken Inleiding Het opleidingsprogramma DoenDenken is gericht op medewerkers die leren en innoveren in hun organisatie belangrijk vinden en zich daar zelf actief voor

Nadere informatie

Inleiding... 9. Hoofdstuk 3 Management en leidinggevende structuur... 35

Inleiding... 9. Hoofdstuk 3 Management en leidinggevende structuur... 35 Inhoud Inleiding... 9 Hoofdstuk 1 Visie op leidinggeven... 13 1.1. Beïnvloeding van de organisatiecultuur... 13 1.2. Organisatiecultuur en organisatieklimaat... 15 1.3. Noodzaak van cultuuromslag... 16

Nadere informatie

Leiderschap bij verandering

Leiderschap bij verandering Leiderschap bij verandering Boek: John P. Kotter, 1998 ISBN-13: 9789052612317 ISBN-10: 9052612315 Samenvatting: Involve Inhoudsopgave Algemeen...2 De drijvende kracht achter geslaagde verandering...2 Stap

Nadere informatie

Inhoud. Deel 1 Wat is een bedrijf? 17. Inleiding 14

Inhoud. Deel 1 Wat is een bedrijf? 17. Inleiding 14 Inhoud Inleiding 14 Deel 1 Wat is een bedrijf? 17 1 Bedrijf en bedrijfskunde 19 1.1 Het bedrijf 20 1.1.1 Organisatie, bedrijf en onderneming 20 1.1.2 Bedrijven zijn organisaties 22 1.1.3 De eenvoudige

Nadere informatie

Optimaal benutten, ontwikkelen en binden van aanwezig talent

Optimaal benutten, ontwikkelen en binden van aanwezig talent Management Development is een effectieve manier om managementpotentieel optimaal te benutten en te ontwikkelen in een stimulerende en lerende omgeving. De manager van vandaag moet immers adequaat kunnen

Nadere informatie

Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties

Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties Het gaat om de volgende zeven verandercompetenties. De competenties worden eerst toegelicht en vervolgens in een vragenlijst verwerkt. Veranderkundige

Nadere informatie

Het sociaal regelsysteem: externe sturing door discipline. Het systeem van communicatieve zelfsturing: zelfsturing in communicatie

Het sociaal regelsysteem: externe sturing door discipline. Het systeem van communicatieve zelfsturing: zelfsturing in communicatie De logica van lef, discipline en communicatie Theoretisch kader voor organisatieontwikkeling Tonnie van der Zouwen, maart 2007 De gelaagdheid in onze werkelijkheid Theorieën zijn conceptuele verhalen met

Nadere informatie

DE BEZIELDE ORGANISATIE Quick scan. thechangecollective.nl info@thechangecollective.nl +31202613954

DE BEZIELDE ORGANISATIE Quick scan. thechangecollective.nl info@thechangecollective.nl +31202613954 DE BEZIELDE ORGANISATIE Quick scan thechangecollective.nl info@thechangecollective.nl +31202613954 Waarom de quick scan? Snelle analyse van eigen organisatie Vernieuwend inzicht in de oplossing voor een

Nadere informatie

Sociale innovatie. Integraal op weg naar topprestaties in teams en organisaties

Sociale innovatie. Integraal op weg naar topprestaties in teams en organisaties Sociale innovatie Integraal op weg naar topprestaties in teams en organisaties DATUM 1 maart 2014 CONTACT Steef de Vries MCC M 06 46 05 55 57 www.copertunity.nl info@copertunity.nl 2 1. Wat is sociale

Nadere informatie

Cultuurverandering. Van Oort & Ros Partners bij ontwikkeling. Inhoudsopgave 1. Visie op cultuurverandering 2. Schema Afstemming individu organisatie 5

Cultuurverandering. Van Oort & Ros Partners bij ontwikkeling. Inhoudsopgave 1. Visie op cultuurverandering 2. Schema Afstemming individu organisatie 5 Van Oort & Ros Partners bij Ontwikkeling Adres: Kerkedijk 11, 1862 BD Bergen Website: www.vanoort-ros.nl E-mail: info@vanoort-ros.nl Telefoon: 072-5814749 Cultuurverandering Inhoudsopgave 1 Visie op cultuurverandering

Nadere informatie

Stelling 2 Een belangrijke reden dat veranderingsprocessen mislukken is dat er vooraf onvoldoende over is nagedacht.

Stelling 2 Een belangrijke reden dat veranderingsprocessen mislukken is dat er vooraf onvoldoende over is nagedacht. Oefenvragen Ondernemerskunde B - Verandermanagement 1. Welke stelling is juist? Een belangrijke reden dat veranderingsprocessen mislukken is dat er eigenlijk geen goede reden is om iets te veranderen.

Nadere informatie

Bijeenkomsten 2012-2013

Bijeenkomsten 2012-2013 Bijeenkomsten 2012-2013 Datafeedforward Intervisie Lezing/masterclass gekoppeld aan professionele leergemeenschap Werken in een Professionele LeerGemeenschap Motto: Professionals doen het samen en doen

Nadere informatie

Bewegen tot leren: Perspectieven voor een krachtige leeromgeving

Bewegen tot leren: Perspectieven voor een krachtige leeromgeving Bewegen tot leren: Perspectieven voor een krachtige leeromgeving Jouw ervaring Neem iets in gedachten dat je nu goed kunt en waarvan je veel plezier hebt in je werk: Vertel waartoe je in staat bent. Beschrijf

Nadere informatie

Profiel. Strategisch beleidsadviseur P&O. 7 april 2015. Opdrachtgever 100.000 plus gemeente in het midden van het land

Profiel. Strategisch beleidsadviseur P&O. 7 april 2015. Opdrachtgever 100.000 plus gemeente in het midden van het land Profiel Strategisch beleidsadviseur P&O 7 april 2015 Opdrachtgever 100.000 plus gemeente in het midden van het land Voor meer informatie over de functie Bianca van Winkel, adviseur Leeuwendaal Telefoon

Nadere informatie

Keuzedeel mbo. Lean en creatief. gekoppeld aan één of meerdere kwalificaties mbo. Code K0512

Keuzedeel mbo. Lean en creatief. gekoppeld aan één of meerdere kwalificaties mbo. Code K0512 Keuzedeel mbo Lean en creatief gekoppeld aan één of meerdere kwalificaties mbo Code K0512 Penvoerder: Sectorkamer voedsel, groen en gastvrijheid Gevalideerd door: Sectorkamer Voedsel, groen en gastvrijheid

Nadere informatie

SAMENVATTING. Succes verzekerd!?

SAMENVATTING. Succes verzekerd!? SAMENVATTING Succes verzekerd!? Onderzoek naar de succes- en faalfactoren bij gemeentelijke samenwerking op gebied van lokale sociale zekerheid en de rol van de gekozen samenwerkingvorm daarin Universiteit

Nadere informatie

Leergang Regiegemeente worden: effectiever (be)sturen

Leergang Regiegemeente worden: effectiever (be)sturen Leergang Regiegemeente worden: effectiever (be)sturen De gemeentelijke regierol Veel gemeenten ontwikkelen zich vandaag de dag tot regiegemeente. Dat betekent veelal dat ze meer taken uitbesteden, waarbij

Nadere informatie

Stelling 1 Wanneer Sg aanzienlijk groter is dan Sh is er geen directe noodzaak om een veranderingsproces in te zetten.

Stelling 1 Wanneer Sg aanzienlijk groter is dan Sh is er geen directe noodzaak om een veranderingsproces in te zetten. Oefenvragen Middle Management B - Verandermanagement 1. Welke stelling met betrekking tot de formule Sg - Sh = P is juist? Wanneer Sg aanzienlijk groter is dan Sh is er geen directe noodzaak om een veranderingsproces

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Post HBO Development & Innovatie De Post HBO opleiding Development & Innovatie duurt onge veer 5 maanden en omvat 10 colleges van 3 uur. U volgt de opleiding met 10-15 studenten in Utrecht. Hierin volgt

Nadere informatie

Leidinggeven aan co-creërend veranderen

Leidinggeven aan co-creërend veranderen Leidinggeven aan co-creërend veranderen Jaarcongres Verandermanagement 2015 Prof. dr. André Wierdsma Focus: Leadership Entrepreneurship S t e w a r d s h i p Opbouw bijdrage 1. Uitdaging organisaties 2.

Nadere informatie

Stand van zaken na 2,5 jaar Via B

Stand van zaken na 2,5 jaar Via B Stand van zaken na 2,5 jaar Via B De Raad heeft gevraagd om de stand van zaken en een overdrachtsdocument bij de behandeling van het rapport van de Rekenkamer Een lange adem. Met Verder Via B komt het

Nadere informatie

Sterk in Ontwikkeling

Sterk in Ontwikkeling Sterk in Ontwikkeling Advies Training Interim Uw doelen waarmaken Uw doelen Onze opdrachtgevers hebben doelen op verschillende vlakken, bijvoorbeeld: - betere resultaten; - tevreden klanten of tevreden

Nadere informatie

Betreft: Gratis adviseur voor de dag van de verpleging

Betreft: Gratis adviseur voor de dag van de verpleging Betreft: Gratis adviseur voor de dag van de verpleging De gezondheidszorg is continue in beweging, de afgelopen jaren is er veel veranderd en dat zal de komende jaren zeker zo blijven. De marktwerking,

Nadere informatie

BESTURINGSFILOSOFIE GEMEENTE GOOISE MEREN

BESTURINGSFILOSOFIE GEMEENTE GOOISE MEREN BESTURINGSFILOSOFIE GEMEENTE GOOISE MEREN Projectleider Afdeling Iris van Gils Kerngroep Visie/Missie Datum 28 november 2014 Planstatus Vastgesteld in de Fusieraad 24 november 2014 Opdrachtgever Stuurgroep

Nadere informatie

Post HBO opleiding Management in Zorg en Welzijn

Post HBO opleiding Management in Zorg en Welzijn Zorg en Welzijn Algemeen De post-hbo opleiding Management in Zorg en Welzijn is een opleiding van 1,5 jaar voor mensen met een afgeronde hbo-opleiding die werkzaam zijn in de sector zorg en welzijn en

Nadere informatie

8-6-2010. Oplossingen voor Implementatie. Wat betekenen deze organisatie concepten voor RM implementatie in een organisatie?

8-6-2010. Oplossingen voor Implementatie. Wat betekenen deze organisatie concepten voor RM implementatie in een organisatie? 2. Oplossingen voor WELKOM Implementatie Door combineren van: 1. Organisatiekunde 2. Innovatiemanagement 3. Verandermanagement 2. Neo-modernistisch: menselijk begrip, de mens centraal Toenemende geschiktheid

Nadere informatie

KOERSEN OP SUCCES Workshops strategische teamontwikkeling

KOERSEN OP SUCCES Workshops strategische teamontwikkeling KOERSEN OP SUCCES Workshops strategische teamontwikkeling Koersen op Succes Of het nu gaat om het verwezenlijken van plannen, het behalen van gestelde doelen, het leuker maken van een organisatie of het

Nadere informatie

Organisatie principes

Organisatie principes Organisatie principes Een overzicht van organisatie principes die als richtsnoer dienen bij het vormgeven van flexibele, innovatieve organisaties. Deze principes zijn gebaseerd op de Moderne Sociotechniek.

Nadere informatie

KLAAR VOOR DE GROTE TRANSITIES?

KLAAR VOOR DE GROTE TRANSITIES? KLAAR VOOR DE GROTE TRANSITIES? EFFECTIEF BESTUREN EN VERANDEREN TWEEDAAGSE INEEN - BUNNIK 18 SEPTEMBER 2014 DR. WOUTER TEN HAVE www.tenhavecm.com www.veranderkracht.com 2 3 WAAROM MISLUKKEN VERANDERINGEN?

Nadere informatie

Coalitielid met hart en ziel

Coalitielid met hart en ziel Coalitielid met hart en ziel Samenwerken vind ik belangrijk omdat... Peter Rooze 29 januari 2011 Teambuilding en samenwerking. Resultaten: 1. Kennismaking met - motieven van - collega s. 2. Betere samenwerking.

Nadere informatie

COMMUNICEREN VANUIT JE KERN

COMMUNICEREN VANUIT JE KERN COMMUNICEREN VANUIT JE KERN Wil je duurzaam doelen bereiken? Zorg dan voor verbonden medewerkers! Afgestemde medewerkers zijn een belangrijke aanjager voor het realiseren van samenwerking en innovatie

Nadere informatie

The Fuzzy First Phase

The Fuzzy First Phase 11e PUG-Symposium The Fuzzy First Phase een procesgerichte aanpak van idee naar Projectvoorstel PUG Symposium 5 juni 2008 Ed M. Lam (Insights International) 5 juni 2008 Agenda Waarom een aanpak voor projectconsultancy?

Nadere informatie

Manager Bedrijfsvoering

Manager Bedrijfsvoering Manager Bedrijfsvoering Verbinder, peoplemanager en sparringpartner op strategisch niveau Severinus Severinus noemt zich dé zorgorganisatie in Veldhoven en omgeving. Zij bieden primair zorg voor mensen

Nadere informatie

Leermodule 2 De leider als dirigent en tuinman

Leermodule 2 De leider als dirigent en tuinman Leermodule 2 De leider als dirigent en tuinman Colofon 2015, Culemborg, juni 2015 BeteoR & Mentink Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd

Nadere informatie