Eenpersoonskamer steeds moeilijker betaalbaar

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Eenpersoonskamer steeds moeilijker betaalbaar"

Transcriptie

1 10 de CM-barometer van de ziekenhuisfactuur Eenpersoonskamer steeds moeilijker betaalbaar Anja Crommelynck (R&D) Muriel Wantier (Solimut) Voor het tiende jaar op rij publiceert CM de gemiddelde ziekenhuisfactuur voor de patiënt. Deze gegevens zijn gebaseerd op de analyse van zo n 1,4 miljoen facturen van CM-leden in De resultaten zijn afgetoetst met de ziekenhuizen zelf. Op 1 januari 2013 werden ereloonsupplementen verboden voor alle e opnames in kamers voor twee of meer personen en voor de meeste ingrepen in kamers voor twee of meer personen in het dagziekenhuis. De tiende barometer maakt de balans op van wetsaanpassing voor een betere toegankelijkheid. Deze jaarlijkse studie laat ons toe om de evolutie van de factuur bij ziekenhuisopname op te volgen. Dit brengt ons tot een aantal aanbevelingen voor een betere financiële bescherming van de patiënt. Samenvatting van de opvallendste vaststellingen 1. Wat zijn de gevolgen geweest van het verbod op ereloonsupplementen met de uitzondering voor het dagziekenhuis? Ondanks de uitzondering voor het dagziekenhuis schaften alle ziekenhuizen behalve enkele hun ereloonsupplementen in kamers voor twee of meer personen volledig af. Door het verbod inden 16 ziekenhuizen in kamers voor twee of meer personen bij e opnames in 2013 in totaal 16 miljoen euro minder ereloonsupplementen dan in Deze daling werd niet gecompenseerd met een groei van de ereloonsupplementen in eenpersoonskamers. Het aantal opnames in eenpersoonskamers (met kamersupplement) bleef in 2013 nog stabiel. 2. Een e opname in het ziekenhuis werd in % duurder in een eenpersoonskamer en 6 % goedkoper in een kamer voor twee of meer. Je betaalde gemiddeld euro in een eenpersoonskamer en 281 euro in een kamer voor twee of meer mensen. 3. Een dagopname daarentegen werd duurder - +5 % voor chirurgische ingrepen, zowel in de eenpersoonskamers als in de kamers voor twee of meer personen. De gemiddelde factuur in het chirurgisch dagziekenhuis bedroeg 660 euro in een eenpersoonskamer en 125 euro in een kamer voor twee of meer. 4. Ook de kost van medisch materiaal is een belangrijke verklaring voor de evoluties in de prijzen. In het ziekenhuis daalt de kost van materiaal doordat meer materialen terugbetaald worden. In het chirurgisch dagziekenhuis zien we dan weer een sterke stijging van de materiaalkost voor de patiënt bij kijkoperaties (orthopedische ingrepen). 5. Per opname betaalt de patiënt gemiddeld 32 euro voor nietterugbetaalde geneesmiddelen. Dat bedrag is al meer dan tien jaar stabiel en zelfs dalend, maar de variatie tussen de opnames is groot. CM-Informatie 259 maart

2 CM-achtpuntenplan om klassegeneeskunde te vermijden De globale daling in de factuur in kamers voor twee of meer personen bewijst dat politieke beslissingen hun effect hebben. Kamersupplementen in kamers voor twee of meer personen werden afgeschaft. Medisch materiaal en implantaten worden beter terugbetaald, maar ook veel meer gebruikt. Toch blijven de verschillen tussen de ziekenhuizen groot. Deze tendens naar een duale geneeskunde moeten we tegengaan, vindt CM. Deze acht concrete voorstellen van CM dragen daartoe bij. 1. Een beperking van de ereloonsupplementen in eenpersoonskamers tot 100 procent van het officieel honorarium, zowel bij opnames met overnachting als bij dagopnames De ereloonsupplementen in eenpersoonskamers kennen sinds 2004, het begin van onze metingen, elk jaar een forse stijging. Deze evolutie kan leiden tot een opsplitsing van het ziekenhuisaanbod, met enerzijds ziekenhuizen met een goed betaald medisch korps en een aanbod aan luxe-suites en anderzijds ziekenhuizen die betaalbaar zijn, maar die moeten vechten om de artsen te houden en voldoende attractief te blijven voor de meer gegoede patiënten. Ziekenhuizen, die met overheidssubsidies gebouwd worden, die voor de verzorging van de patiënten worden gefinancierd, en waar artsen werkzaam zijn wiens prestaties in grote mate worden terugbetaald door de sociale zekerheid, moeten medische zorg aanbieden die voor iedereen gelijk is en voor iedereen betaalbaar blijft. Een beperking van de ereloonsupplementen in eenpersoonskamers tot maximum 100 % kan hiertoe bijdragen. 2. Een verbod op ereloonsupplementen in kamers voor twee of meer personen bij dagopnames Op 1 januari 2013 werden de ereloonsupplementen bij wet verboden in kamers voor twee of meer personen in het ziekenhuis. Dit verbod werd echter niet doorgetrokken naar het dagziekenhuis. Er zijn in 2014 nog vier ziekenhuizen waar de artsen ereloonsupplementen mogen aanrekenen voor opnames in kamers voor twee of meer personen. Het is onzinnig om een uitzondering op het verbod in stand te houden, ter wille van vier ziekenhuizen. CM pleit er voor om zo snel mogelijk werk te maken van een totaal verbod zoals aangekondigd in het regeerakkoord van oktober Dit zou een geruststelling zijn voor de patiënt en transparanter en eerlijker voor de ziekenhuizen. 3. Garantie van de vrije keuze van arts, ook in een kamer voor twee of meer mensen Als ziekenfonds krijgen wij regelmatig signalen van patiënten dat, indien zij door een bepaalde arts willen behandeld worden, zij verplicht worden voor een eenpersoonskamer te kiezen. Dit is voor CM onaanvaardbaar, want de kamerkeuze mag op geen enkele manier de bereidheid van een arts beïnvloeden om een patiënt te verzorgen. Ook de Orde der Geneesheren - die hier begin dit jaar over bevraagd werd - stelt dat het weigeren van zorg aan een patiënt op basis van de kamerkeuze ingaat tegen de geneeskundige plichtenleer (advies van 22 februari 2014). 4. Een kostenraming voor patiënten vóór hun ziekenhuisopname De variatie in de facturen voor de patiënt is enorm. 10 % van de patiënten in het ziekenhuis betaalt minder dan 50 euro, maar een andere 10 % moet meer dan euro neertellen en bij één op de honderd opnames loopt de factuur zelfs op tot meer dan euro. Om verrassingen te vermijden is het dus wenselijk dat patiënten voor hun opname een kostenraming zouden krijgen, hetzij op het moment van de afspraak hetzij via een kostprijssimulator op de website van het ziekenhuis. Eind 2014 stelden reeds 11 ziekenhuizen dergelijke simulator online ter beschikking. CM moedigt de andere ziekenhuizen aan hier ook werk van te maken. 5. Medisch materiaal beter terugbetalen door de wettelijke ziekteverzekering Dankzij bijkomende budgetten betaalt de ziekteverzekering implantaten en medisch materiaal beter terug. Maar, voor het materiaal bij kijkoperaties, meestal in dagziekenhuis, werd halfweg 2012 een terugbetaling voorzien met een aandeel ten laste van de patiënt van 18 CM-Informatie 259 maart 2015

3 55 %. Hierdoor werd bijvoorbeeld het weghalen van de meniscus op één jaar 37 % duurder. Deze evolutie waarschuwt ons voor een reëel gevaar. Er komen immers jaarlijks nieuwe materialen en technieken bij. Om te vermijden dat de kost hiervan steeds meer naar de patiënt wordt geschoven, dient hiervoor voldoende budget te worden voorzien. 6. Solidariseren van de kost van niet-terugbetaalde geneesmiddelen onder de ziekenhuispatiënten, zodat geen enkele patiënt voor een onaangename verrassing komt te staan CM pleit voor het solidariseren van de kost voor nietterugbetaalde geneesmiddelen. Elke patiënt zou dan per opname 32 euro betalen, ongeacht zijn of haar eigen gebruik van niet-terugbetaalde geneesmiddelen. Deze vorm van forfaitarisering zou de onvoorspelbare variatie van de kost van niet terugbetaalde geneesmiddelen doen verdwijnen. artsenhonoraria is er werkelijk nodig voor een correcte ziekenhuisfinanciering? De financiële druk op de artsen om mee de werking van het ziekenhuis te financieren, is voor sommige specialisten een reden om zich op een privépraktijk te richten waar zij vrij hun honorarium kunnen bepalen. Een transparantere en correctere financiering van de ziekenhuizen, in combinatie met medische honoraria die in hoofdzaak de intellectuele acte van de arts financieren (en niet de overige werkingskosten van het ziekenhuis), zouden deze verdoken privatisering tegengaan. Als CM scharen we ons achter de verklaringen in het federaal regeerakkoord om te gaan naar een gemengd financieringssysteem met een prospectieve financiering voor standaardiseerbare zorg. 7. Een patiëntenfactuur van maximaal 200 euro voor een opname met overnachting in een kamer van twee of meer personen Zonder ereloonsupplementen, met goed vergoed medisch materiaal en gesolidariseerde nietterugbetaalde geneesmiddelen moet het mogelijk zijn de factuur voor elke patiënt in een kamer voor twee of meer personen in elk ziekenhuis te beperken tot 200 euro. In 2013 hadden, mede dankzij het beschermingsmechanisme van de maximumfactuur (MAF), slechts 10 % van de opnames in kamers voor twee of meer personen, of zo n opnames, een factuur hoger dan 200 euro). Zo kan elke patiënt er op rekenen dat hij of zij nooit meer dan 200 euro uit eigen zak zal moeten betalen. 8. Een correcte en transparante financiering van de ziekenhuizen die de verpleegkundige zorg en andere personeelskosten beter dekt De stijgende ereloonsupplementen in eenpersoonskamers en de grote variatie tussen de ziekenhuizen en artsen doen vragen rijzen over de mechanismes van de ziekenhuisfinanciering. Welk aandeel van de CM-Informatie 259 maart

4 Analyse van de ziekenhuisfacturen van Evolutie van het aantal ziekenhuisopnames We tellen in België jaarlijks 3,4 miljoen ziekenhuisopnames. Bijna de helft hiervan (46 %) zijn dagopnames, en dit aandeel groeit gestaag. Het aantal dagopnames steeg de laatste 10 jaar met gemiddeld 4,5 %. Niet alleen worden bestaande behandelingen minder ingrijpend door de verbeterde technieken (bijvoorbeeld operaties via kijkbuis), ook komen er nieuwe vormen van behandeling bij waarvoor geen overnachting vereist is (vb. nieuwe geneesmiddelen voor chemotherapie bij kanker). Ook het feit dat we steeds langer leven brengt meer opnames met zich mee. Jaarlijks komen er voor heel het land zo n dagopnames 1 bij, zodat we in 2013 uitkwamen bij 1,6 miljoen dagopnames. Dagopnames vervangen deels de e opnames (bijvoorbeeld voor cataract operaties, of voor de behandeling van spataders), maar ook het aantal e opnames stijgt. In 2013 telden we e opnames meer dan in 2012 (groei van 1 %). Dit brengt het totaal op 1,8 miljoen e opnames. Zie figuur 1. We maken onderscheid tussen chirurgisch en niet-chirurgisch dagziekenhuis. In het niet-chirurgisch dagziekenhuis worden heel wat relatief snelle ingrepen gedaan zoals de verwijdering van een tandwortel in het kaakbeen, het wegnemen van goedaardige gezwellen via kijkbuis, het radiologisch in beeld brengen van de kransslagaders, enzovoort. Andere veel voorkomende types behandelingen in niet-chirurgisch dagziekenhuis zijn de kankerbehandeling met geneesmiddelen (chemotherapie), de nierdialyse en de chronische pijnbehandeling. Deze twee laatsten beschouwen we eerder als ambulante prestaties en dus niet als echte ziekenhuisopnames. De meest voorkomende chirurgische dagingrepen zijn ingrepen in de domeinen oftalmologie (oogheelkunde), orthopedie (heelkunde van het steun- en bewegingsapparaat), stomatologie (mond- en kaakheelkunde), oto-rhino-laryngologie (ingrepen door neus-, keel-, oorartsen, kortweg ORL of NOK), urologie (operatieve behandelingen aan de urinewegen en/ of mannelijke geslachtsorganen) en gynaecologie (operatieve behandelingen aan het vrouwelijk voortplantingssysteem). Oftalmologie en orthopedie zijn samen goed voor de helft van de ingrepen in het chirurgisch dagziekenhuis. Figuur 1: Evolutie van het aantal ziekenhuisopnames in België Aantal opnames Klassieke opnames Niet chirurgisch dagziekenhuis (excl. ambulante forfaits) Chirurgisch dagziekenhuis 1 Bij de dagopnames worden de ambulante forfaits niet meegerekend. Ambulante forfaits zijn de forfaits voor dialyse, chronische pijn, mini-forfait (afgeschaft in 2014) en manipulatie poortkatheter. Deze zijn zeer frequent en hun aantal stijgt fors, maar ze kunnen niet als een echte dagopname worden beschouwd. 20 CM-Informatie 259 maart 2015

5 De e opnames (dus de opnames mét overnachting) in deze studie zijn gegroepeerd volgens de dienst waarbinnen de patiënt verzorgd werd. Volgende vijf diensten werden weerhouden in de analyses: heelkunde, inwendige geneeskunde 2, pediatrie, materniteit en de dienst geriatrie en revalidatie. 2. Evolutie van het aantal opnames in eenpersoonskamers en regionale verschillen In België hangt de hoogte van de ziekenhuisfactuur in de eerste plaats af van de kamerkeuze van de patiënt. Een patiënt die kiest voor een eenpersoonskamer betaalt een veelvoud van wat een patiënt betaalt die zijn kamer deelt met één of meerdere personen. De hogere prijs heeft niet alleen betrekking op de kamer zelf (kamersupplementen, zie punt 5), maar ook op de prijs die de arts aanrekent (ereloonsupplementen, zie punten 3 en 4). Om de patiëntenfactuur te evalueren is het dus belangrijk te weten in welk kamertype een patiënt terecht komt. Klassieke opnames Het aandeel van de opnames in eenpersoonskamers (berekend op basis van het aandeel opnames waarbij een kamersupplement werd aangerekend 3 ) bleef in 2013, net als de laatste 5 jaar, stabiel op gemiddeld 23 % bij een e opname, 69 % in de materniteit en 9 % in de geriatrie en revalidatie. In de pediatrie neemt het aantal eenpersoonskamers wel elk jaar toe en komen we in 2013 uit op 38 % van de verblijven. Ook was er in 2013 één ziekenhuis dat zijn aantal éénpersoonskamers verdubbelde (CHIREC). De meerderheid van de opnames gebeurt dus in twee- of meerpersoonskamers, maar de materniteit vormt hierop de uitzondering: daar is zowel de vraag naar als het aanbod aan eenpersoonskamers veel groter. Deze cijfers verbergen grote verschillen tussen de ziekenhuizen. In CHIREC (Brussel), CHC Saint Vincent et Sainte Elisabeth (Luik), en het UZA zijn er respectievelijk 57 %, 53 % en 50 % eenpersoonskamers. In het UZ Leuven en het UZ Brussel daarentegen slechts 13 % en drie ziekenhuizen gaan nog lager met 12 of 11 % (Grand Hôpital de Charleroi, Centre Hospitalier de Dinant, CH EpiCURA in Ath). De verschillen op provinciaal niveau zijn af te lezen in figuur 2: Figuur 2: Proportie kamertype per provincie, e opnames, % 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 82% 18% 70% 75% 78% 80% 82% 77% 77% 82% 83% 84% 30% 25% 22% 20% 18% 23% 23% 18% 17% 16% % 2 of meerpersoonskamer % 1 persoonskamer Brussel Antwerpen Oost-Vlaanderen Limburg West-Vlaanderen Vlaams-Brabant Luik Luxemburg Henegouwen Waals-Brabant Namen 2 Patiënten die een heelkundige ingreep ondergingen en toch op de dienst inwendige geneeskunde verbleven, worden in deze studie toch ondergebracht bij de dienst heelkunde 3 In een aantal gevallen wordt geen kamersupplement aangerekend terwijl de patiënt toch in een éénpersoonskamer ligt, (bijvoorbeeld om medische redenen). De eenpersoonskamer was dan geen expliciete keuze van de patiënt. In dit geval beschouwen wij dit ook als een opname in een twee- of meerpersoonskamer. CM-Informatie 259 maart

6 Dagziekenhuis In het dagziekenhuis is het aandeel opnames in eenpersoonskamers veel kleiner: 7 % voor chirurgische ingrepen, 3 % voor niet-chirurgische. In een deel van de gevallen is er dan ook bijna geen sprake van een kamer en rust je gewoon even uit in een zetel. Ook deze cijfers verbergen grote verschillen tussen ziekenhuizen. In CHIREC en het AZ Heilige Familie in Reet krijgen in meer dan 20 % van de chirurgische dagopnames de patiënten een eenpersoonskamer. In andere ziekenhuizen worden er nooit eenpersoonskamers aangerekend in het chirurgisch dagziekenhuis. 3. Evolutie van de gemiddelde factuur per kamertype en regionale verschillen Klassieke opnames 2 % duurder maar deze stijging wordt in het globale gemiddelde gecompenseerd door de daling met 6 % in kamers voor twee of meer personen. We komen in 2013 uit op een gemiddelde van 281 euro ten laste van de patiënt voor een opname in kamers voor twee of meer personen, en een vijfvoud daarvan, namelijk euro, voor een opname in een eenpersoonskamer. Het gemiddelde over alle kamertypes heen bedraagt 533 euro. Over de periode van 2004 tot 2013 betekent dit een jaarlijkse reële stijging van 1 % in eenpersoonskamers en een jaarlijkse reële daling van 3 % in kamers voor twee of meer personen. De verklaring voor deze evoluties bespreken we in de volgende punten, maar kort samengevat stijgt de factuur in eenpersoonskamers door een stijging van de ereloonsupplementen en daalt de factuur door dalingen in drie rubrieken: de kost voor materiaal (ook in eenpersoonskamers), en de daling van ereloonen kamersupplementen in kamers voor twee of meer personen (zie figuur 3). Een e opname in het ziekenhuis werd in 2013 algemeen 1 % goedkoper. De opnames in eenpersoonskamers werden wel Figuur 3: Evolutie van de gemiddelde kost per e opname, per kamertype (prijzen 2013) Gemiddeld factuurbedrag ( ) individuele kamer kamer voor 2 of meer Remgeld Materiaal- kamer en andere supplementen Honorariumsupplementen 22 CM-Informatie 259 maart 2015

7 Chirurgisch dagziekenhuis De evolutie van de factuur in het dagziekenhuis vertoont gelijkenissen met deze in het ziekenhuis, maar de recente evolutie is toch verschillend. Daar waar in het e ziekenhuis de prijs globaal daalt, stijgt de prijs van een chirurgische dagopname in 2013 met 4 % (in beide kamertypes). Zo komen we in 2013 uit op een gemiddelde van 125 euro ten laste van de patiënt voor een dagopname in kamers voor twee of meer personen en ook hier een vijfvoud voor de eenpersoonskamers, namelijk 660 euro ten laste van de patiënt. Het gemiddelde over alle kamertypes heen bedraagt 161 euro. Over de periode van 2009 tot 2013 betekent dit een jaarlijkse reële stijging van 3 % in eenpersoonskamers en van 4 % in kamers voor twee of meer personen (zie figuur 4). De verklaring voor deze stijging bespreken we in de volgende punten, maar kort samengevat zijn zowel ereloonsupplementen als de materiaalkost hiervoor verantwoordelijk. 4. De ereloonsupplementen Wat veranderde er op 1 januari 2013? Op 1 januari 2013 verbood de overheid alle ereloonsupplementen in kamers voor twee of meer personen in het ziekenhuis. De overheid liet wel de mogelijkheid om ereloonsupplementen aan te rekenen in het dagziekenhuis. Vanaf 1 juli 2014 zou het verbod ook gelden voor oncologische zorg in het dagziekenhuis en werd het verbod voor patiënten met verhoogde tegemoetkoming of met het statuut van chronisch zieke terug hersteld zoals dat voorheen ook al bestond 4. Behalve voor oncologische zorg, bleven ereloonsupplementen dus toegestaan in kamers voor twee- en meer personen in dagziekenhuis. Er werd gevreesd dat, ter compensatie van het verbod, er een toename zou zijn van het aantal opnames in eenpersoonskamers en van het aantal aanrekeningen van ereloonsupplementen in eenpersoonskamers en in dagziekenhuis. Het bilan bleek in 2013 echter eerder positief: Ondanks de uitzondering voor het dagziekenhuis schaften alle ziekenhuizen, uitgenomen vijf (CHIREC, Imelda, Iris Zuid, Figuur 4: Evolutie van de factuur voor de patiënt in chirurgisch dagziekenhuis, prijzen eenpersoonskamers twee of meerpersoonskamers Remgeld Andere supplementen Ereloonsupplementen 4 Dit verbod bestond al voor deze patiënten (door de wet op de beschermde patiënten ) maar het verbod van 1 januari 2013 had als onbedoeld neveneffect dat deze bescherming werd opgeheven. CM-Informatie 259 maart

8 Heilig Hart in Leuven en Europaziekenhuizen) hun ereloonsupplementen in kamers voor twee of meer personen volledig af. Waar in 2013 wel nog ereloonsupplementen aangerekend werden in kamers voor twee of meer personen in dagziekenhuis stijgen ze ook sterk (tot +35 % in Europaziekenhuizen). Door het verbod inden 16 ziekenhuizen in kamers voor twee of meer personen bij e opnames in 2013 in totaal 16 miljoen euro minder ereloonsupplementen dan in Deze daling werd niet gecompenseerd met een groei van de ereloonsupplementen in eenpersoonskamers. Deze stegen met 3 % maar dat is minder dan de stijging van de jaren voordien. Het aantal eenpersoonskamers bleef in 2013 nog stabiel (uitgenomen in 1 ziekenhuis, zie punt 2). Tot op vandaag gebeurt minder dan één vierde van de e opnames in een éénpersoonskamer en slechts 7 % van de dagopnames. De maxima volgens de opnameverklaringen Het maximaal percentage ereloonsupplementen is het maximum dat elk ziekenhuis met zijn artsen afspreekt. Dit maximum (per kamertype) staat in de opnameverklaring die elke patiënt ter ondertekening krijgt voorgelegd ten laatste bij het begin van de opname en is uitgedrukt in procent van het officieel tarief per prestatie 5. Op de opnameverklaring duidt de patiënt zijn/haar kamerkeuze aan. Uit deze opnameverklaringen leiden wij af dat in 40 ziekenhuizen de artsen nooit meer dan 100 % ereloon mogen aanrekenen. Vijf ziekenhuizen trokken hun maxima op in 2013 (van 100, 175 of 200 % tot 125 of 150, 200 of 275 %). Anderzijds haalden twee ziekenhuizen hun maxima terug van 300 % naar 200 % (Sint-Jansziekenhuis in Brussel) en van 400 % naar 300 % (CHIREC, Brussel). De twee ziekenhuizen die nog de 400 % hanteren in 2013 zijn het Hôpital Universitaire Des Enfants Reine Fabiola (HUDERF, Brussel) en Sainte Anne- Saint Rémi (Brussel), maar dit laatste ziekenhuis ging begin 2014 ook naar 300 %. De gegevens, geüpdatet voor 2014 zijn gevisualiseerd op de kaart van België in figuur 5. Figuur 5: Maximaal aanrekenbaar ereloonsupplement 2014, per ziekenhuis op de kaart van België Maximaal ereloonsupplement eenpersoonskamers, Het officieel tarief is gelijk aan de som van de RIZIV- vergoeding plus het persoonlijk aandeel van de patiënt voor de betreffende prestatie. 24 CM-Informatie 259 maart 2015

9 Werkelijk aangerekende ereloonsupplementen: e opnames in eenpersoonskamers Naast de maxima is het ook leerrijk te analyseren wat de werkelijk toegepaste ereloonsupplementen waren in Deze bedroegen gemiddeld 62 %. Dat dit veel lager ligt dan de maxima komt doordat er op heel wat artsenprestaties geen ereloonsupplementen (mogen) worden aangerekend 6. Nominaal ging het in de e opnames over 804 euro (op een totale factuur van 1391 euro). De ereloonsupplementen stegen met 3 % in Deze groei is iets lager dan de jaarlijkse groei van 4 % die we de laatste 10 jaar constateerden. Het Brusselse ziekenhuis CHIREC blijft de hoogste bedragen aanrekenen voor vergelijkbare behandelingen. Dit lees je af van de kolommen gemiddeld procent ereloonsupplement in tabel 1. De rangschikking gebeurt op basis van gemiddeld percent ereloonsupplement, aangezien dit een vergelijkbaar gegeven is. De totale gemiddelde factuur voor de patiënt daarentegen is geen vergelijkbaar gegeven want deze hangt af van de zwaarte van de behandelingen in het ziekenhuis. Zo zal een academisch ziekenhuis typisch gemiddeld een hogere factuur moeten voorleggen ook al rekent het procentueel minder ereloonsupplementen aan. Bij deze 10 de barometer, stellen we vast dat de top 10 van Tabel 1, elk jaar ongeveer dezelfde blijft. De vier eerste ziekenhuizen uit deze tabel komen sinds 2004 zelfs systematisch elk jaar terug. Het verschil tussen de ziekenhuizen blijkt ook als we deze groeperen per provincie (zie figuur 6). Brussel is een grote uitschieter. Daarna rekenen de artsen de hoogste ereloonsupplementen aan in de provincies Waals-Brabant (Saint Pierre, Ottignies) en Luik (CH Saint Vincent & Ste. Elisabeth). In Vlaanderen zit Vlaams-Brabant het hoogst met twee ziekenhuizen in de Brusselse invloedsfeer (AZ Jan Portaels, Vilvoorde en RZ Sint Maria in Halle). Tabel 1: Top-tien van de ziekenhuizen met de hoogste ereloonsupplementen (in %) in eenpersoonskamers voor e opnames Gemeente Ziekenhuis maximum 7 procent ereloon supplement gemiddeld procent ereloon supplement toename ereloon supplement in 2013 Brussel 8 CHIREC 300% 180% -0,2% Rocourt Brussel Gosselies CHC St.Vincent Ste. Elisabeth Clin. Univ. Hôpital Erasme Clinique Notre-Dame de Grâce 275% 161% 7,3% % 149% 2,3% % 148% 8,6% Brussel UCL Saint-Luc 300% 140% 4,0% Brussel Europaziekenhuizen 300% 130% 8,4% La louvière CHU Tivoli 300% 127% -2,7% Ottignies Gilly Clinique Saint Pierre Ottignies Grand Hôpital De Charleroi 200% 123% 1,5% % 122% 5,0% Brussel CHU Brugmann 300% 115% 3,7% gemiddelde totale factuur patiënt 6 Voorbeelden hiervan zijn forfaitaire honoraria voor medische beeldvorming en klinische biologie. 7 Percentage zoals vermeld op de opnameverklaring 8 Zes sites verspreid over Brussel en Waals-Brabant CM-Informatie 259 maart

10 Figuur 6: Samenstelling van de factuur voor de patiënt per provincie, e opnames Brussel Waals-Brabant Luik Henegouwen Namen Luxemburg Vlaams-Brabant Antwerpen Oost-Vlaanderen West-Vlaanderen Limburg Brussel Henegouwen Luxemburg Namen Luik Waals-Brabant Vlaams Brabant Oost-Vlaanderen West-Vlaanderen Antwerpen Limburg Eenspersoonskamers Twee- en meerpersoonskamers Remgeld Materiaal en diverse supplementen Kamersupplementen Honorariumsupplementen De variatie tussen de ziekenhuizen is dus groot, maar ook het soort ingreep bepaalt in sterke mate het bedrag van de ereloonsupplementen. Dit is het gevolg van het feit dat ereloonsupplementen berekend worden als een percent van de officiële tarieven. De duurste behandelingen grijpen plaats in de diensten heelkunde en materniteit. Het komt hierop neer dat supplementen voornamelijk worden aangerekend bij technische ingrepen (bijvoorbeeld anesthesie of chirurgische ingrepen). Hierdoor is er sprake van een grote ongelijkheid in de vergoeding van de verschillende artsenspecialismen. De laatste jaren werden er een reeks inspanningen geleverd om deze verschillen weg te werken door de vergoedingen van bijvoorbeeld geriaters en pediaters (die meer intellectuele prestaties leveren) op te waarderen, maar deze zogenaamde herijking is zeker nog niet ten einde. zijn groot en voor eenpersoonskamers lijkt elke regio hier een andere trend te volgen (figuur 7). Het grootste aantal eenpersoonskamers komt voor in Vlaanderen. Daar zijn deze goedkoper dan in Wallonië of Brussel. In Vlaanderen betaalde je in 2013 gemiddeld euro, in Wallonië euro en in Brussel euro voor een bevalling in een eenpersoonskamer. De Brusselse ziekenhuizen bevinden zich dan ook in de top 10 van duurste ziekenhuizen voor een natuurlijke bevalling: zie tabel 2. Toch voeren sommige ziekenhuizen een gematigde prijspolitiek. In tabel 3 staan de tien ziekenhuizen met de laagste gemiddelde factuur voor een bevalling in Als voorbeeld: hoeveel kost een bevalling in het ziekenhuis? Eenpersoonskamers worden bij uitstek gebruikt in de materniteit. De grote meerderheid van de moeders overnacht na de bevalling in een eenpersoonskamer. In sommige ziekenhuizen wordt deze bijzondere wens aangewend om goed door te rekenen met kamer- en ereloonsupplementen. Daardoor is bevallen in het ziekenhuis vaak duur. Voor een normale bevalling (geen keizersnede) betaal je gemiddeld 183 euro in een tweepersoonskamer en euro in een eenpersoonskamer. De verschillen tussen de ziekenhuizen 26 CM-Informatie 259 maart 2015

11 Figuur 7: Kost voor de patiënt van een e bevalling: per kamertypes en per regio (prijzen 2013) Kost voor de patiënt in euro bed 2 of + bedden 1 bed 2 of + bedden 1 bed 2 of + bedden Vlaanderen Wallonië Brussel Remgeld Honorariumsupplementen Kamersupplementen Andere supplementen Tabel 2: Top-tien duurste ziekenhuizen voor een natuurlijke bevalling in een eenpersoonskamer Gemeente Ziekenhuis Bedrag (euro) ereloon-supplem. Bedrag (euro) kamer-supplem. Bedrag (euro) totaal patiënt Bruxelles CHIREC Bruxelles Cliniques Universitaires Saint-Luc Gosselies Clinique Notre-Dame De Grâce Brussel Europaziekenhuizen Rocourt CHC St. Vincent & Ste. Elisabeth Bruxelles Clinique Ste. Anne - St.-Remi Liege CHC Cliniques Saint-Joseph Ottignies Clinique Saint Pierre Ottignies Bruxelles Cliniques Univ. Hopital Erasme La louviere CHU Tivoli CM-Informatie 259 maart

12 Tabel 3: Top-tien goedkoopste ziekenhuizen voor een natuurlijke bevalling in een eenpersoonskamer Gemeente Ziekenhuis Bedrag (euro) ereloonsupplement Bedrag (euro) kamersupplement Bedrag (euro) totaal patiënt Roeselare H.-Hartziekenhuis Roeselare-Menen Maaseik Ziekenhuis Maas en Kempen Torhout Sint-Rembertziekenhuis Aalst Algemeen Stedelijk Ziekenhuis Dendermonde AZ Sint-Blasius Zottegem AZ Sint-Elisabeth Izegem Sint-Jozefskliniek Gent AZ Sint-Lucas Arlon Vivalia Sint-Truiden RZ Sint-Trudo Chirurgisch dagziekenhuis Ook in de eenpersoonskamers in het chirurgisch dagziekenhuis kan de factuur hoog oplopen omwille van de ereloonsupplementen. Deze bedroegen in 2013, gemiddeld 516 euro, of vier vijfden van de totale factuur van 660 euro. Ook deze ereloonsupplementen stegen in 2013 met 3 %. Nog interessanter is het na te gaan hoe de ereloonsupplementen evolueerden in kamers voor twee of meer personen. Het verbod op ereloonsupplementen van 1 januari 2013 gold immers niet voor het dagziekenhuis (de uitzondering voor beschermde patiënten en voor kankerbehandeling ging pas in half 2014). Toch schaften, zoals vermeld de meeste ziekenhuizen deze ereloonsupplementen volledig af. De vijf ziekenhuizen die dit niet deden zijn terug te vinden in de tabel 4. Europaziekenhuizen schafte deze ereloonsupplementen uiteindelijk ook af in kamers voor twee of meer personen, maar bevond zich in 2013 in een overgangssituatie. Tabel 4: De vijf ziekenhuizen met ereloonsupplementen in kamers voor twee of meer personen: chirurgische dagopnames Gemeente Ziekenhuis maximum 9 procent ereloon supplement gemiddeld procent ereloon supplement toename ereloon supplement in 2013 gemiddeld totale factuur patiënt Brussel 10 CHIREC 300% 98% +9% 732 Brussel Iris Zuid Ziekenhuizen 300% 60% +7% 457 Bonheiden Imelda Ziekenhuis 150% 21% +4% 163 Brussel Europaziekenhuizen 0% 7% +35% 148 Leuven RZ Heilig Hart Leuven 50% 5% +11% Percentage zoals vermeld op de opnameverklaring 10 Zes sites verspreid over Brussel en Waals-Brabant 28 CM-Informatie 259 maart 2015

13 Het gevolg van deze situatie is dat het ziekenhuis CHIREC per jaar voor 13 miljoen euro aan ereloonsupplementen int in kamers voor twee of meer in dagziekenhuis. De andere ziekenhuizen van tabel 4 (exclusief Europaziekenhuizen) innen samen 8 miljoen euro aan dergelijke ereloonsupplementen, en alle andere ziekenhuizen 0 euro. Inkomsten van de ziekenhuizen uit patiëntenbetalingen naargelang het kamertype Uit figuur 8 blijkt ook dat de inkomsten uit patiëntenbetalingen in eenpersoonskamers in het ziekenhuis, deze uit de kamers voor twee of meer personen overtreffen, ondanks het sterke numerieke overwicht van het aantal opnames in kamers voor twee of meer personen (zie punt 2). Voor dagziekenhuis (zowel chirurgisch als niet chirurgisch) zijn de totale inkomsten uit patiëntenbetalingen wel groter uit de opnames in kamers voor twee of meer personen dan in eenpersoonskamers, maar dit geldt niet voor de ereloonsupplementen. Merk op dat supplementen niet worden opgevangen door de maximumfactuur. De opnames in eenpersoonskamers vertegenwoordigen in 2013 slechts 23 % van alle opnames, maar ze betekenen wel 58 % van de totale uitgaven van de patiënten voor e opnames. De totale uitgaven voor e opnames door patiënten in eenpersoonskamers was 562 miljoen euro en in kamers voor twee of meer personen 413 miljoen euro. Figuur 8: Totaal volume betalingen door patiënten per type hospitalisatie en kamer (prijzen 2013) n. n. n. n. n. n. n. n. n. n. n. n eenpersoonskamers twee-en meerpersoonskamers andere kosten ereloonsupplementen remgeld CM-Informatie 259 maart

14 5. De kamersupplementen voor eenpersoonskamers Klassieke opnames Vandaag spreken we enkel nog van kamersupplementen in eenpersoonskamers. Deze supplementen werden in kamers voor twee of meer personen immers verboden voor beschermde patiënten in 2006 en voor iedereen afgeschaft in Uit de facturen blijkt de variatie in de kamersupplementen enorm. Deze gaan van 19 euro per dag in het UZA tot 157 euro per dag in de Cliniques Universitaires Saint-Luc. De hele range is zichtbaar in figuur 9. Het gemiddelde is 39 euro per dag in ziekenhuis. Dit betekent een stijging van 5 % tegenover Het spreekt vanzelf dat opnames met een langere ligduur een hoger aandeel op de factuur van kamersupplementen met zich meebrengen. Terwijl het gemiddelde bedrag aan kamersupplementen 241 euro is, betaal je in de diensten geriatrie en revalidatie, ten gevolge van de langere ligduur, gemiddeld 598 euro aan kamersupplementen. Dagziekenhuis In dagziekenhuis komen de eenpersoonskamers veel minder voor. De prijs die ervoor aangerekend wordt is echter vergelijkbaar met het ziekenhuis: 44 euro in chirurgisch dagziekenhuis (een stijging van 4 % tegenover 2012) en 42 euro in niet-chirurgisch dagziekenhuis (+7 %). 6. De kost van het materiaal De sector van de implantaten (bijvoorbeeld heup- of knieprothesen, stents, pacemakers, maar ook staafjes en vijsjes, vaatenten, ) en medische materialen (mini-camera s voor kijkbuisoperaties, katheters, hechtingsnietjes, ) is in volle ontwikkeling. Jaarlijks komen er nieuwe implantaten en materialen bij die de oude vervangen of die nieuwe mogelijkheden introduceren in de geneeskunde. We staan aan de vooravond van de introductie van op maat ontwikkelde en in 3D-geprinte medische hulpstukken met nog ongekende mogelijkheden. Figuur 9 : Kamersupplement in eenpersoonskamer per ziekenhuis 180 Kamersupplement per dag in eenpersoonskamers, e opnames kamersupplement per dag (in euro) rangnummer ziekenhuis 30 CM-Informatie 259 maart 2015

15 Figuur 10: Evolutie van de globale uitgaven voor implantaten en medisch materiaal miljoen euro (prijzen 2013) Uitgaven volgens RIZIV Supplementen + Niet vergoedbare Remgelden miljoen euro Aan deze technologische vernieuwing hangt uiteraard een prijskaartje. Gelukkig werd in de laatste jaren een substantiële groei toegestaan van het budget voor deze materialen (jaarlijks 4 à 5 %, zie groene balken in figuur 10). Toch moeten we waakzaam zijn voor de hoge kost die op ons afkomt en in het bijzonder op de patiënt. In de zoektocht naar besparingen werd beslist het budget voor implantaten vanaf 2013 in te krimpen en de index te bevriezen. Dit lijkt in tegenspraak met de bestaande en komende noden, maar anderzijds kan het ook een signaal betekenen aan de industrie om hun prijzen in lijn te houden met de reële productiekost. De evaluatie van de voorgestelde prijzen is de taak van de Prijzencommissie op de FOD Economie. Een producent die een nieuw product op de markt wil brengen moet hiervoor een dossier neerleggen dat zijn prijs motiveert. Deze dossiers zijn echter in de praktijk vaak niet transparant onderbouwd en dus moeilijk te beoordelen. Bovendien moeten slechts enkele categorieën van implantaten 11 hun vergoedingsaanvraag via de Prijzencommissie indienen. Chirurgische ingreep met e opname In 2011 werd de terugbetaling voor een lange lijst van orthopedische materialen verbeterd (bijvoorbeeld staafjes en vijzen voor het vastzetten van een aantal ruggenwervels). Ook de vaak gebruikte vaatenten (artificiële overbruggingen voor grote verstopte bloedvaten) worden beter terugbetaald. Ten slotte werd er in 2012 ook een duidelijkere regeling getroffen voor de vergoeding van hechtingsankers voor zachte weefsels (bijvoorbeeld de kruisbanden), lijmen (voor het kleven van moeilijk te hechten weefsels, bijvoorbeeld bij een urgentie zoals een slagaderbreuk), anti-adhesie middelen (om het kleven te vermijden, bijvoorbeeld bij operaties waar zenuwweefsel wordt blootgelegd) en hemostatica (bloedstelping). Het effect van deze terugbetalingen is duidelijk zichtbaar in figuur 11 (de supplementen verdwijnen, de kost voor niet vergoed materiaal daalt met 24 %). Daarnaast is er sinds 1 juli 2014 een commissie operationeel waarin universiteiten, ziekenfondsen, zorgverstrekkers en leveranciers van implantaten vertegenwoordigd zijn met als missie nieuwe implantaten en invasieve medische hulpmiddelen te evalueren op hun medische meerwaarde en advies uit te brengen aan de minister over de terugbetaling ervan binnen de vastgestelde termijn van 240 dagen. Het effect van deze commissie zal ten vroegste vanaf 2015 duidelijk worden. 11 De 4 categorieën onderhevig aan de prijzencommissie zijn de orthopedisch materialen, oftalmologische materialen, actieve hulpmiddelen (met batterij) en de hartkleppen. Dit zijn de hoog risico implantaten (categorie 2 van artikel 35 bis) CM-Informatie 259 maart

16 Figuur 11: Evolutie van de materiaalkost (euro per opname), dienst heelkunde 250 prijzen 2013 euro per opname % -24% +0% Niet terugbetaalbaar materiaal Supllement terugbetaalbaar materiaal Remgeld Merk op dat het gebruik van medisch materieel en implantaten veel meer voorkomt in de dienst heelkunde, waar deze rubrieken 23 % (of 164 euro) van de kost voor de patiënten uitmaken (onafhankelijk van het kamertype). De slotsom? Voor heelkundige ingrepen in het ziekenhuis is de balans voor de patiënt op dit moment nog positief, maar voor het chirurgisch dagziekenhuis stijgt de factuur voor de patiënt vooral in de orthopedie. Chirurgisch dagziekenhuis Verschillen tussen facturen in het chirurgisch dagziekenhuis worden voor een groot deel verklaard door het al dan niet gebruik van medische materialen. Dit is zichtbaar in figuur 12 en wordt ook duidelijker aan de hand van een aantal voorbeelden. Voorbeelden van chirurgische dagopnames in de oftalmologie zijn: ingrepen op de oogleden, bijvoorbeeld omwille van een infectie of gezwel; een greffe van het hoornvlies, bijvoorbeeld na een beschadiging door Herpes; een heelkundige behandeling van glaucoom; de behandeling van cataract door verwijderen van de ooglens, al dan niet gevolgd door inplanten van een kunstlens. Deze laatste ingreep is ook een typisch voorbeeld van een ingreep met een hoge kost voor de patiënt voor materiaal. Het aandeel van de patiënt in de kost van kunstlenzen is groot 12. Voorbeelden van chirurgische dagopnames in de orthopedie zijn: Hechten van ligamenten in de wreef, bijvoorbeeld door omslaan van de voet; Corrigeren van uitpuilende botten aan de basis van de grote teen ( papegaaienbek ) door er een pees overheen te hechten; Fixeren van het sleutelbeen aan de schouder, na ontwrichting; Verwijderen van de meniscus (kraakbeen in de knie). Bij deze voorbeelden worden materialen gebruikt (ankers en schroeven) die sinds 2012 terugbetaald werden, en in dagziekenhuis worden deze operaties uitgevoerd via kijkbuisoperaties. Het materiaal hiervoor was tot voor kort ten laste van de algemene werkingsmiddelen (het Budget van Financiële Middelen) van het ziekenhuis, maar wordt sinds 1 augustus 2012 per prestatie vergoed, met een aandeel voor de patiënt van 55 %. We zien dan ook een verdubbeling (+109 %) van het remgeld voor orthopedische dagingrepen (van 17 naar 35 euro). In dit geval is een herevaluatie op zijn plaats van het aandeel dat de patiënt moet betalen. De plotse stijging is zichtbaar in figuur Het remgeld bij oftalmologie bestond in 2013 uit gemiddeld 29 euro afleveringsmarges (artikel 35 en 35 bis), 53 euro remgelden (10% van het ZIV-gedeelte, artikel 35 bis) en 72 euro veiligheidsmarge. Kunstlenzen (en andere oftalmologische implantaten) hebben namelijk een veiligheidsmarge van 40% tot meer dan 100%. 32 CM-Informatie 259 maart 2015

17 Figuur 12: Chirurgisch dagziekenhuis: factuur per pathologie euro per dagopname Orthopedie Oftalmo Stomato ORL Urologie Gynaeco materiaal: supplementen en niet terugbetaalbaar ereloonsupplementen geneesmiddelen kamersupplementen materiaal remgeld diverse kosten ereloon remgeld Figuur 13: Evolutie van de materiaalkost (euro per opname), orthopedische dagopname euro per opname Niet-terugbetaalbaar materiaal Materiaalsupplementen Remgeld materiaal CM-Informatie 259 maart

18 Een heel concreet voorbeeld: voor een verwijdering van de meniscus in dagziekenhuis betaalde de patiënt in 2012 gemiddeld 174 euro en in 2013 gemiddeld 239 (+37 %). De grote stijging is te wijten aan het bijkomend remgeld op het materiaal voor artroscopie (kijkbuis operatiemateriaal) wat het totaal remgeld op materiaal deed stijgen van 34 euro naar 92 euro. 7. De niet-vergoede geneesmiddelen Klassiek De kost voor de patiënt voor niet-terugbetaalde geneesmiddelen (bijvoorbeeld: pijnstillers) blijft gemiddeld genomen stabiel op 32 euro per opname over de jaren heen, maar kent een grote variatie van patiënt tot patiënt. De helft van de patiënten betaalt minder dan 14 euro voor nietterugbetaalde geneesmiddelen. Voor 90 % van de patiënten blijft de factuur voor deze rubriek onder de 70 euro en voor 94 % onder de 100 euro. Minder dan 1 % van de patiënten heeft toch een geneesmiddelenfactuur van meer dan euro. Dit kan oplopen tot euro voor een opname en in extreme gevallen zelfs tot euro per patiënt. Deze zware last voor een kleine minderheid geeft aan dat deze kost er zich prima toe leent solidair verdeeld te worden onder alle patiënten. Niet-terugbetaalde geneesmiddelen komen minder voor in de pediatrie (12 euro tegenover gemiddeld 32 euro) en vaker in de materniteit (41 euro). Chirurgisch dagziekenhuis Bij chirurgische dagopnames betaal je gemiddeld 12 euro (=15 % van de factuur) voor niet-vergoedbare geneesmiddelen en voor oftalmologische ingrepen is deze kost gemiddeld het hoogst (19 euro). 34 CM-Informatie 259 maart 2015

19 Bijlage 1: Overzichtstabellen van de gemiddelde kost voor de patiënt KLASSIEK ZIEKENHUIS Bijlage 1: Kosten per opname ten laste van de gehospitaliseerde patiënt Klassieke opnames in de algemene ziekenhuizen - Gegevens CM De vaste kosten - die niet van de verblijfsduur afhangen Gemiddelde bedragen (in euro, prijzen 2013) Index Groei Spreiding Honorariumsupplementen % 18% 32% Forfaitaire honorariumsupplementen 1 0,6 0,39 0,40 0,03 0,02 0,06 0,04 0,04 0,11 0, % 0% 0% Materiaalsuppl. terugbetaalbare materialen % 9% 0% Niet-terugbetaalbare materialen % 0% D-geneesmiddelen % 8% 6% Supplemeneten Diverse supplementen Totaal van de supplementen % 9% 6% % 45% 45% Remgeld (RG) op de forfaitaire honoraria % 4% 3% RG op de honoraria % 4% 3% RG op het materiaal % 0% 12% Totaal remgeld % 8% 19% Totaal vaste kosten % 53% 64% RG 2. De variabele kosten - die afhangen van de verblijfsduur De kamersupplementen % 18% 10% De supplementen op de toezichtshonoraria % 1% 4% Totaal van de supplementen % 19% 14% RG Supp. Remgeld op de verpleegdagprijs % 24% 18% 0,62 RG/dag voor terug.geneesmiddelen 1,7 6,2 6,1 5,9 5,7 5,4 5,3 5,1 4,9 4,8 4, % 0% 1% RG toezichthonoraria % 3% 3% Totaal remgeld % 28% 22% Totaal variabele kosten % 47% 36% Totaal RG % 36% 40% Totaal supplementen % 64% 60% Totaal ten laste van de patiënt per opname % 100% 104% CM-Informatie 259 maart

20 Bijlage 2: Kosten ten laste van de patiënt - Per kamertype Klassieke opnamen in de algemene ziekenhuizen - Gegevens LCM gegevens 2013 Spreiding van opnames 1. De vaste kosten - die niet van de verblijfsduur afhangen Gemiddelde bedragen in per opname Groei Spreiding Spreiding bed 2 of meer 1 bed 2 of meer 1 bed 2 of meer 1 bed 2 of meer 1 bed 2 of meer 23% 77% 23% 78% 1% 1% Honorariumsupplementen % -91% 53% 5% 53% 0% Forfaitaire honorariumsupplementen 0,5 0,0 0,7 0,0 0% 0% 0% 0% Materiaalsupplementen terugbetaalbaar materiaal % -92% 0% 1% 0% 0% Niet-terugbetaalbaar materiaal % -24% 1% 3% 1% 2% D-geneesmiddelen % 1% 3% 10% 3% 11% Diverse supplementen % 2% 3% 10% 3% 11% Totaal van de supplementen % -20% 60% 29% 59% 25% RG Supplementen Remgeld (RG) op de forfaitaire honoraria % -2% 2% 5% 2% 6% RG op de honoraria % 1% 1% 6% 1% 6% RG op het materiaal % -1% 5% 21% 5% 22% Totaal remgeld % -1% 8% 32% 8% 34% Totaal vaste kosten % -10% 68% 62% 67% 59% 2. De variabele kosten - die afhangen van de verblijfsduur De kamersupplementen % 17% 0% 17% 0% De supplementen op de toezichtshonoraria % 6% 0% 7% 0% Totaal van de supplementen % 24% 0% 24% 0% RG Supp. Remgeld op de verpleegdagprijs % 1% 7% 31% 7% 34% 0,62 RG/dag voor terug.geneesmiddelen % 0% 2% 0% 2% RG toezichthonoraria % 1% 5% 1% 5% Totaal remgeld % 1% 9% 38% 9% 41% Totaal variabele kosten % 1% 32% 38% 33% 41% Totaal RG % 0% 17% 70% 17% 75% Totaal supplementen % -20% 83% 30% 83% 25% Totaal ten laste van de patiënt % -6% 100% 100% 100% 100% 36 CM-Informatie 259 maart 2015

21 CHIRURGISCH DAGZIEKENHUIS Bijlage 3: Kosten per ziekenhuisopname ten laste van de patiënt Daghospitalisaties in algemene ziekenhuizen - LCM gegevens prijzen 2013 Gemiddelde bedragen Spreiding Groei Chirurgisch dagziekenhuis Aantal opnames % Honorariumsupplementen % 2% Materiaalsupplementen % -75% Niet-terugbetaalbaar materiaal % -10% D-geneesmiddelen % 15% Kamersupplementen % 10% Supplementen Diverse kosten Totaal supplementen % -1% % 2% Remgeld op honoraria % 1% Remgemd materiaal % 12% B en C geneesmiddelen % -4% Remgeld op diversen Totaal remgeld % 10% RG Totaal ten laste van patiënt % 5% CM-Informatie 259 maart

22 Bijlage 4: Kosten per ziekenhuisopname ten laste van de patiënt Daghospitalisaties in algemene ziekenhuizen - LCM gegevens prijzen 2013 Gemiddelde bedragen in per opname Groei Spreiding Chirurgisch dagziekenhuis bed 2 of meer bedden 1 bed 2 of meer bedden 1 bed 2 of meer bedden 1 bed 2 of meer bedden 1 bed 2 of meer bedden 1 bed 2 of meer bedden Aantal opnamen % 0% 6,4% 6,4% 6,5% 6,3% 6,6% 1 bed 2 of meer bedden Honorariumsupplementen % -6% 78% 19% Supplementen op terugbetaalbare materialen % -75% 0% 0% Niet-terugbetaalbaar materiaal % -7% 1% 5% D-Geneesmiddelen % 15% 2% 10% Kamersupplementen % 7% 0% Diverse kosten % -1% 2% 13% Totaal supplementen % -2% 91% 47% RG Supplementen Remgeld op honoraria % 1% 1% 6% Remgeld materiaal % 11% 8% 45% B en C geneesmiddelen % -5% 1% 2% Remgeld op diversen Totaal remgeld % 9% 9% 53% Totaal ten laste van de patiënt % 4% 100% 100% 38 CM-Informatie 259 maart 2015

Factuur dagziekenhuis kan verder omlaag

Factuur dagziekenhuis kan verder omlaag Negende CM-barometer van de ziekenhuisfactuur Factuur dagziekenhuis kan verder omlaag Voor het negende jaar op rij publiceert CM, via de pers en op haar website, de gemiddelde ziekenhuisfactuur voor de

Nadere informatie

Ziekenhuisfactuur ontspoort voor duizenden Belgen

Ziekenhuisfactuur ontspoort voor duizenden Belgen Achtste CM-barometer van de ziekenhuisfactuur Ziekenhuisfactuur ontspoort voor duizenden Belgen Anja Crommelynck, Departement Onderzoek en Ontwikkeling Anne Cornez, Muriel Wantier, Solimut Samenvatting

Nadere informatie

Eenpersoonskamer steeds moeilijker betaalbaar

Eenpersoonskamer steeds moeilijker betaalbaar Persdossier 12 november 2014 Tiende CM-ziekenhuisbarometer Eenpersoonskamer steeds moeilijker betaalbaar Voor het tiende jaar op rij publiceert CM de gemiddelde ziekenhuisfactuur voor de patiënt. Deze

Nadere informatie

Factuur dagziekenhuis kan verder omlaag

Factuur dagziekenhuis kan verder omlaag Persdossier 7 november 2013 Negende CM-ziekenhuisbarometer Factuur dagziekenhuis kan verder omlaag Voor het negende jaar op rij publiceert CM de gemiddelde ziekenhuisfactuur voor de patiënt. Deze gegevens

Nadere informatie

Ereloonsupplementen ziekenhuizen stijgen sneller dan ooit

Ereloonsupplementen ziekenhuizen stijgen sneller dan ooit Persdossier 12 november 2015 Elfde CM-ziekenhuisbarometer Ereloonsupplementen ziekenhuizen stijgen sneller dan ooit Voor het elfde jaar op rij publiceert CM de evolutie op jaarbasis van de gemiddelde ziekenhuisfactuur

Nadere informatie

6 de CM-barometer van de ziekenhuisfactuur (cijfers 2009) Bescherm de patiënt: beperk de erelonen

6 de CM-barometer van de ziekenhuisfactuur (cijfers 2009) Bescherm de patiënt: beperk de erelonen Persconferentie 2 december 2010 6 de CM-barometer van de ziekenhuisfactuur (cijfers 2009) Bescherm de patiënt: beperk de erelonen Terwijl de economische crisis gaten sloeg in onze staatskas groeiden budgetten

Nadere informatie

Elfde CM-barometer van de ziekenhuisfactuur. Ereloonsupplementen ziekenhuizen stijgen sneller dan ooit

Elfde CM-barometer van de ziekenhuisfactuur. Ereloonsupplementen ziekenhuizen stijgen sneller dan ooit Elfde CM-barometer van de ziekenhuisfactuur Ereloonsupplementen ziekenhuizen stijgen sneller dan ooit Fabienne van Sloten en Katte Ackaert departement R&D Muriel Wantier MC Assure Samenvatting Onlangs

Nadere informatie

Ziekenhuisbarometer 2013

Ziekenhuisbarometer 2013 Studiedienst - Dienst O&O September 2014 Ziekenhuisbarometer 2013 Projectleider Mathias Neelen www.socmut.be 1 INHOUDSTAFEL TABELLEN EN FIGUREN...3 INLEIDING...4 KLASSIEKE HOSPITALISATIE...5 o Eenpersoonskamers

Nadere informatie

Zevende CM-barometer van de ziekenhuisfactuur (cijfers 2010) Belang kamerkeuze in ziekenhuis nog nooit zo groot Eenpersoonskamer vier keer duurder

Zevende CM-barometer van de ziekenhuisfactuur (cijfers 2010) Belang kamerkeuze in ziekenhuis nog nooit zo groot Eenpersoonskamer vier keer duurder Persdossier 1 december 211 Zevende CM-barometer van de ziekenhuisfactuur (cijfers 21) Belang kamerkeuze in ziekenhuis nog nooit zo groot Eenpersoonskamer vier keer duurder Voor het zevende jaar op rij

Nadere informatie

Ziekenhuisfactuur ontspoort voor duizenden Belgen

Ziekenhuisfactuur ontspoort voor duizenden Belgen Persdossier 29 november 2012 Achtste CM-ziekenhuisbarometer Ziekenhuisfactuur ontspoort voor duizenden Belgen Voor het achtste jaar op rij publiceert CM de gemiddelde ziekenhuisfactuur voor de patiënt.

Nadere informatie

6 de CM-barometer van de ziekenhuisfactuur (cijfers 2009) Bescherm de patiënt: beperk de erelonen

6 de CM-barometer van de ziekenhuisfactuur (cijfers 2009) Bescherm de patiënt: beperk de erelonen Persconferentie 2 december 2010 6 de CM-barometer van de ziekenhuisfactuur (cijfers 2009) Bescherm de patiënt: beperk de erelonen Terwijl de economische crisis gaten sloeg in onze staatskas groeiden budgetten

Nadere informatie

Twaalfde CM-ziekenhuisbarometer. Opzet van de studie

Twaalfde CM-ziekenhuisbarometer. Opzet van de studie Twaalfde CM-ziekenhuisbarometer Opzet van de studie Reeds twaalf jaar op rij publiceert CM de evolutie op jaarbasis van de gemiddelde ziekenhuisfactuur betaald door onze leden. Deze resultaten zijn gebaseerd

Nadere informatie

Ziekenhuizen. Titel 1. CM ziekenhuisbarometer Samenvatting

Ziekenhuizen. Titel 1. CM ziekenhuisbarometer Samenvatting Ziekenhuizen Titel 1 CM ziekenhuisbarometer 2016 Fabienne van Sloten (R&D) & Muriel Wantier (MC Assure) Samenvatting Recent publiceerden we de nieuwste editie van de ziekenhuisbarometer waarin we de facturen

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke kostprijs van uw ziekenhuisopname. Deze keuzes maakt u aan de hand van

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring klassieke opname en opname in dagziekenhuis

Toelichting bij de opnameverklaring klassieke opname en opname in dagziekenhuis Toelichting bij de opnameverklaring klassieke opname en opname in dagziekenhuis Moorselbaan 164, 9300 Aalst T. 053 72 41 11 F. 053 72 45 86 www.olvz.be U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Boemerangstraat 2 B-3900 Overpelt 7/10116/21/000 Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke kostprijs van uw ziekenhuisopname.

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke kostprijs van uw ziekenhuisopname. Deze keuzes maakt u aan de hand van

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring klassieke opname en opname in dagziekenhuis

Toelichting bij de opnameverklaring klassieke opname en opname in dagziekenhuis Moorselbaan 164, 9300 Aalst T. 053 72 41 11 F. 053 72 45 86 www.olvz.be Toelichting bij de opnameverklaring klassieke opname en opname in dagziekenhuis U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring A.Z. Vesalius - campus Tongeren A.Z. Vesalius - campus Tongeren Hazelereik 51 3700 TONGEREN Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben

Nadere informatie

74% Hoe lang duurde de laatste opname? Waarvoor was deze hospitalisatie? In welk kamertype verbleef u of uw gezinslid bij de opname?

74% Hoe lang duurde de laatste opname? Waarvoor was deze hospitalisatie? In welk kamertype verbleef u of uw gezinslid bij de opname? Backgrounder DE VLAMING EN HOSPITALISATIE Bron Profacts-enquête i.o.v. Partena Ziekenfonds, januari 2018 Steekproef N= 1000 Vlamingen. Gewogen naar een representatieve Vlaamse steekproef volgens geslacht,

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring versie nr. 1 In voege van April 2018 Documentnummer 558 Afdeling Algemeen AZ Monica Campus Antwerpen Harmoniestraat 68 2018 Antwerpen Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring HHZH/OPN/040.14(0509) h.-hartziekenhuis vzw Mechelsestraat 24 2500 Lier tel. 03 491 23 45 fax 03 491 23 46 www.hhzhlier.be Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring 7/10/290/41/000 AZ Sint-Lucas & Volkskliniek Groenebriel 1-9000 Gent Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Campus Sint-Augustinus Oosterveldlaan 24, 2610 Wilrijk Campus Sint-Vincentius Sint-Vincentiusstraat 20, 2018 Antwerpen Campus Sint-Jozef Molenstraat 19, 2640 Mortsel Opnamedienst Sociale dienst Ombudsdienst

Nadere informatie

Informatie over uw ziekenhuisfactuur

Informatie over uw ziekenhuisfactuur Infobrochure Informatie over uw ziekenhuisfactuur mensen zorgen voor mensen 2 Beste mevrouw, meneer, Na uw ziekenhuisopname krijgt u een ziekenhuisfactuur. Ervaring leert dat dit geen eenvoudig document

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring IMELDA VZW Imeldaziekenhuis 9 2820 Bonheiden 7-10-689-30 Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke kostprijs van

Nadere informatie

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING:

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: UMC Sint-Pieter Hoogstraat 322 1000 Brussel RIZIV num. : 7/10076/61 TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een klassieke opname of een opname in dagziekenhuis Inleiding

Nadere informatie

Ereloonsupplementen buiten ziekenhuizen stijgen met 15 procent

Ereloonsupplementen buiten ziekenhuizen stijgen met 15 procent PERSBERICHT 29.03.2019 Ereloonsupplementen buiten ziekenhuizen stijgen met 15 procent Belgen die op bezoek gaan bij hun huisarts, specialist, tandarts of kinesitherapeut moeten in een derde van de gevallen

Nadere informatie

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING Kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een opname in het dagziekenhuis Identificatie ziekenhuisinstelling AZ Maria Middelares Buitenring Sint-Denijs 30 9000 Gent Erkenningsnummer:

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke kostprijs van uw ziekenhuisopname. Deze keuzes maakt u aan de hand van

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Patiëntenvignet Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke kostprijs van uw ziekenhuisopname. Deze keuzes maakt

Nadere informatie

Het ziekenhuis informeert u op een transparante en volledige manier over alle aspecten die de kostprijs van uw verblijf beïnvloeden.

Het ziekenhuis informeert u op een transparante en volledige manier over alle aspecten die de kostprijs van uw verblijf beïnvloeden. Versie op 01/08/2018 TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke kostprijs van uw ziekenhuisopname. Deze keuzes

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Toelichting bij de opnameverklaring U kunt als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke kostprijs van uw ziekenhuisopname. Deze keuzes maakt u aan de hand

Nadere informatie

Bijlage 5 TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING:

Bijlage 5 TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: Psychiatrisch Ziekenhuis Sint-Franciscus Penitentenlaan 7 9620 Zottegem Bijlage 5 TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring 729276848 2003618293 Vandebroek Marcelle Neerpedestraat 309/0011 1070 ANDERLECHT Cha. : Tri Med. : ZAHIR soheil AC : *2003618293* CHIREC - Clinique Ste Anne-St Remi Bd. Jules Graindor, 66 1070 Bruxelles-Brussel

Nadere informatie

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis Nakuurhome Papiermoleken Oudebaan 293 3000 Leuven TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis Inleiding Met dit document willen

Nadere informatie

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING:

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: Kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een klassieke opname of opname in dagziekenhuis Identificatie ziekenhuisinstelling AZ Maria Middelares Buitenring Sint-Denijs

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke kostprijs van uw ziekenhuisopname. Deze keuzes maakt u aan de hand van

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Identificatie ziekenhuisinstelling: VZW Region. Ziekenhuis H.HART Naamsestraat 105 3000 LEUVEN Rizivnr. 710/108/29/000 Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die

Nadere informatie

CM-Informatie Analyses en standpunten

CM-Informatie Analyses en standpunten CM-Informatie Analyses en standpunten Driemaandelijks tijdschrift van de Landsbond der Christelijke Mutualiteiten 255 maart 2014 Budgettair kader voor het budget Gezondheidszorg (in miljoen euro) Begrotingsdoelstelling

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring CHIREC - Hôpital de Braine-Waterloo Rue Wayez, 35 1420 Braine-L'alleud Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring voor een opname in het dagziekenhuis

Toelichting bij de opnameverklaring voor een opname in het dagziekenhuis Identificatie ziekenhuisinstelling algemeen ziekenhuis Sint-Maarten erkenningsnummer: 7/10026/14/000 Campus Leopoldstraat Leopoldstraat 2-2800 Mechelen Campus Rooienberg Rooienberg 25-2570 Duffel Campus

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Bijlage 7. Model van toelichting bij de opnameverklaring IDENTIFICATIE VAN HET ZIEKENHUIS Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben

Nadere informatie

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: voor een opname in dagziekenhuis

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: voor een opname in dagziekenhuis TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: voor een opname in dagziekenhuis Inleiding U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke kostprijs van uw dagziekenhuisopname.

Nadere informatie

Uw ziekenhuisfactuur. algemene informatie over de elementen die uw factuur bepalen

Uw ziekenhuisfactuur. algemene informatie over de elementen die uw factuur bepalen Uw ziekenhuisfactuur algemene informatie over de elementen die uw factuur bepalen Mijnheer, Mevrouw Binnenkort wordt u opgenomen in ons ziekenhuis. De opnamedienst overhandigde u daarom deze brochure,

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Identificatie ziekenhuisinstelling algemeen ziekenhuis Sint-Maarten erkenningsnummer: 7/10026/14/000 Campus Leopoldstraat Leopoldstraat 2-2800 Mechelen Campus Rooienberg Rooienberg 25-2570 Duffel Campus

Nadere informatie

Barometer kinesitherapie 2013

Barometer kinesitherapie 2013 Barometer kinesitherapie 2013 Ingevolge de nomenclatuurhervorming van 2002, lag het uitgavenniveau voor kinesitherapie in 2003 op het laagste niveau sinds 1991. Vanaf 2004 beginnen de uitgaven opnieuw

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Mariaziekenhuis vzw Maesensveld 1 B-3900 Overpelt Tel. + 32 11 826 000 Fax + 32 11 826 001 www.mariaziekenhuis.be info@mznl.be 7107199700 Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal

Nadere informatie

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis PC Sint-Amandus Reigerlostraat, 10 8730 Beernem RIZIV 72089219000 Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis U kan als patiënt een aantal keuzes in verband

Nadere informatie

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis KARUS vzw Campus Gent 72093071000 Beukenlaan 20 9051 Sint-Denijs-Westrem Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis U kan als patiënt een aantal keuzes in

Nadere informatie

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis Versie 2016 01-01 Alexianen zorggroep Tienen Psychiatrische kliniek Liefdestraat 10, 3300 Tienen alexianentienen@fracarita.org www.alexianentienen.be RIZIV: 72094754 Toelichting bij het document opnameverklaring

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring VZW WERKEN GLORIEUX az Glorieux Erk.nr: 71055072000 Glorieuxlaan 55 9600 Ronse Tel. (055)23 30 11 Fax: (055)23 30 22 Inleiding Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken

Nadere informatie

Psychiatrisch Ziekenhuis Asster RIZIV Campus Stad Campus Melveren

Psychiatrisch Ziekenhuis Asster RIZIV Campus Stad Campus Melveren Psychiatrisch Ziekenhuis Asster RIZIV 720-991-10 Campus Stad Campus Melveren Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis Versie 01/01/2018 U kan als patiënt

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke kostprijs van uw ziekenhuisopname. Deze keuzes maakt u aan de hand van

Nadere informatie

Juiste informati maakt de reken ZIEKENHUISTARIEVEN

Juiste informati maakt de reken ZIEKENHUISTARIEVEN INFORMATIE Er bestaan wettelijke verplichtingen, maar die worden zeker niet altijd nageleefd. SUPPLEMENTEN 25 ziekenhuizen vragen ereloonsupplementen voor kamers waar u niet alleen ligt. HOGERE PRIJZEN

Nadere informatie

Informatie over uw factuur bij opname in ons psychiatrisch ziekenhuis

Informatie over uw factuur bij opname in ons psychiatrisch ziekenhuis Informatie over uw factuur bij opname in ons psychiatrisch ziekenhuis Dalstraat 84 9100 Sint-Niklaas Tel. 03 776 00 41 Info: www.hieronymus.be Inhoudstafel Inleiding 4 Onderdelen van uw factuur bij opname

Nadere informatie

Informatie over uw ziekenhuisfactuur

Informatie over uw ziekenhuisfactuur Infobrochure Informatie over uw ziekenhuisfactuur mensen zorgen voor mensen 2 Beste mevrouw, meneer, Na uw ziekenhuisopname krijgt u een ziekenhuisfactuur. Ervaring leert dat dit geen eenvoudig document

Nadere informatie

Wat kost uw ziekenhuisopname?

Wat kost uw ziekenhuisopname? Wat kost uw ziekenhuisopname? INFORMATIEFOLDER VOOR PATIËNTEN Deze folder bevat informatie over de kosten die verbonden zijn aan een verblijf in ons ziekenhuis. WELKE KOSTEN BETAALT UW MUTUALITEIT? Wanneer

Nadere informatie

SAMENVATTING VAN DE KOSTEN

SAMENVATTING VAN DE KOSTEN Eventueel Logo ziekenhuis Benaming ziekenhuis RIZIV-nummer KBO-nummer Contact: naam/telefoonnummer BIJLAGE 37 PATIENTENFACTUUR - zorgen van xxx tot xxx Blz 1 van Factuurnummer Datum factuur Verzenddatum

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Gasthuisstraat 1 2400 Mol 014/71 20 00 www.azmol.be Toelichting bij de opnameverklaring 01/01/2017 U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke kostprijs

Nadere informatie

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING:

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: VZW WERKEN GLORIEUX Az Glorieux Erk.nr. E 550 Glorieuxlaan 55-9600 Ronse Tel. (055)23 30 11 Fax (055)23 30 22 TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een klassieke

Nadere informatie

Etiket van de patiënt

Etiket van de patiënt Etiket van de patiënt Opnameverklaring 1. Doel van de opnameverklaring : recht om geïnformeerd keuzes te maken over financiële gevolgen van de opname Elke opname in een ziekenhuis brengt kosten met zich

Nadere informatie

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING:

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: Inleiding U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke kostprijs van uw ziekenhuisopname. Deze keuzes maakt u aan

Nadere informatie

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis MC St- Jozef vzw Abdijstraat 2 3740 Bilzen Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis U kan als patiënt een aantal keuzes in verband met uw opname in het ziekenhuis

Nadere informatie

RIJKSINSTITUUT VOOR ZIEKTE- EN INVALIDITEITSVERZEKERING Openbare instelling opgericht bij de wet van 9 augustus 1963 Tervurenlaan Brussel

RIJKSINSTITUUT VOOR ZIEKTE- EN INVALIDITEITSVERZEKERING Openbare instelling opgericht bij de wet van 9 augustus 1963 Tervurenlaan Brussel RIJKSINSTITUUT VOOR ZIEKTE- EN INVALIDITEITSVERZEKERING Openbare instelling opgericht bij de wet van 9 augustus 1963 Tervurenlaan 211-1150 Brussel Dienst voor Geneeskundige Verzorging NATIONALE COMMISSIE

Nadere informatie

infobrochure tarieven en factuur

infobrochure tarieven en factuur infobrochure tarieven en factuur Auteur: dienst facturatie KEI - Versie 2016 Mevrouw, Mijnheer, Met deze brochure willen we u informeren over het financiële aspect van uw ziekenhuisverblijf. In het KEI

Nadere informatie

R I Z I V Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering

R I Z I V Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering R I Z I V Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering OMZENDBRIEF AAN DE ALGEMENE ZIEKENHUIZEN OMZ. ZH. 2013/13 Dienst voor geneeskundige verzorging Correspondent: Directie verzorgingsinstellingen

Nadere informatie

Rusthuisbarometer: Socmut analyseert bewonersfactuur in detail

Rusthuisbarometer: Socmut analyseert bewonersfactuur in detail PERSBERICHT 18 maart 2016 Rusthuisbarometer: Socmut analyseert bewonersfactuur in detail 1.487 euro: 1.379 euro voor de dagprijs en 108 euro aan supplementen. Dat betaalt een rusthuisbewoner maandelijks

Nadere informatie

FINANCIELE INFORMATIEBROCHURE

FINANCIELE INFORMATIEBROCHURE FINANCIELE INFORMATIEBROCHURE Deze voorziening maakt deel uit van de vzw Emmaüs Maatschappelijke zetel: Edgard Tinellaan 1c - 28 Mechelen INLEIDING Deze financiële informatiebrochure wil u zo goed mogelijk

Nadere informatie

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING VOOR EEN OPNAME IN DAGZIEKENHUIS:

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING VOOR EEN OPNAME IN DAGZIEKENHUIS: TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING VOOR EEN OPNAME IN DAGZIEKENHUIS: kamerkeuze & financiële voorwaarden Inleiding Met dit document willen wij u informeren omtrent de verschillende kosten die u aangerekend

Nadere informatie

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis 1

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis 1 Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis 1 U kan als patiënt een aantal keuzes in verband met uw opname in het ziekenhuis maken die een belangrijke invloed

Nadere informatie

THEMA I.3. Daghospitalisatieverblijven

THEMA I.3. Daghospitalisatieverblijven THEMA I.3. Daghospitalisatieverblijven Selectiecriteria Alle ziekenhuisverblijven weerhouden in deze selectie voldoen aan de algemene criteria die betrekking hebben op woonplaats, leeftijd en geslacht

Nadere informatie

FINANCIELE INFORMATIEBROCHURE

FINANCIELE INFORMATIEBROCHURE FINANCIELE INFORMATIEBROCHURE centrum voor psychotherapie ELIM Jagersdreef 1 B-295 KAPELLEN T 3 317 11 administratie.elim@emmaus.be www.elim.be Deze voorziening maakt deel uit van de vzw Emmaüs Maatschappelijke

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Gasthuisstraat 1 2400 Mol 014/71 20 00 11/2017 Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke kostprijs van uw dagziekenhuisopname/opname.

Nadere informatie

Informatie over uw factuur bij opname in ons psychiatrisch ziekenhuis

Informatie over uw factuur bij opname in ons psychiatrisch ziekenhuis Informatie over uw factuur bij opname in ons psychiatrisch ziekenhuis Dalstraat 84 9100 Sint-Niklaas Tel. 03 776 00 41 Info: www.hieronymus.be Inhoudstafel Inleiding 4 Onderdelen van uw factuur bij opname

Nadere informatie

De inflatie zakte in juni nog tot 1,5 punten. De daaropvolgende maanden steeg de inflatie tot 2,0 in augustus (Bron: NBB).

De inflatie zakte in juni nog tot 1,5 punten. De daaropvolgende maanden steeg de inflatie tot 2,0 in augustus (Bron: NBB). NOTARISBAROMETER VASTGOED WWW.NOTARIS.BE T3 2017 Barometer 34 MACRO-ECONOMISCH Het consumentenvertrouwen trekt sinds juli terug aan, de indicator stijgt van -2 in juni naar 2 in juli en bereikte hiermee

Nadere informatie

De evolutie en tendensen op regionaal en provinciaal niveau worden verderop in deze barometer besproken.

De evolutie en tendensen op regionaal en provinciaal niveau worden verderop in deze barometer besproken. NOTARISBAROMETER VASTGOED WWW.NOTARIS.BE T1 2017 Barometer 32 VASTGOEDACTIVITEIT IN BELGIË De index van de vastgoedactiviteit klimt in het 1 ste trimester van 2017 naar een nieuw record: 128,36 punten.

Nadere informatie

DE VERKLARING BIJ OPNAME IN EEN ZIEKENHUIS

DE VERKLARING BIJ OPNAME IN EEN ZIEKENHUIS Toelichting bij de financiële voorwaarden op 1/9/2004 Gebruiksaanwijzing voor het ziekenhuis DE VERKLARING BIJ OPNAME IN EEN ZIEKENHUIS FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring voor een opname in het dagziekenhuis

Toelichting bij de opnameverklaring voor een opname in het dagziekenhuis 164827771 74039361 Vandersande Jacqueline Julie Av des Sept-Bonniers 287/bt05 1190 FOREST Cha. : 805 Med. : DELRONGE guy AC : 0319 *74039361* CHIREC - Clinique du Parc Léopold Rue Froissart, 38 1040 Etterbeek

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Versie op 06/03/2017 VZW Sint-Franciskusziekenhuis P. Paquaylaan 129 3550 Heusden-Zolder Erkenningsnummer 7-10714-05 Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een

Nadere informatie

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis VZW SINT-LUCIA ANKERSTRAAT 91 9100 SINT-NIKLAAS Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis U kan als patiënt een aantal keuzes in verband met uw opname in

Nadere informatie

FINANCIELE INFORMATIEBROCHURE

FINANCIELE INFORMATIEBROCHURE FINANCIELE INFORMATIEBROCHURE centrum voor psychotherapie ELIM Jagersdreef 1 B-295 KAPELLEN T 3 317 11 administratie.elim@emmaus.be www.elim.be Binnen en buiten met aandacht verbonden Deze voorziening

Nadere informatie

EVOLUTIE VAN DE MARKT

EVOLUTIE VAN DE MARKT Notarisbarometer VASTGOED www.notaris.be 2016 Barometer 31 VASTGOEDACTIVITEIT IN 106,4 106,8 101,7 103,4 105,9 102,8 98,9 101,4 99,2 105,0 105,3 104,7 115,4 112,1 111,8 118,0 116,1 127,0 124,7 127,9 115,8

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Identificatie ziekenhuisinstelling AZ NIKOLAAS vzw Moerlandstraat 1 9100 Sint-Niklaas Erk. Nr. 71059527 Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring St.-Rembertziekenhuis, St.-Rembertlaan 21, 8820 Torhout, tel. 050/23.21.11 Rizivnr. 71037850000 Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed

Nadere informatie

Opnameverklaring. toelichting

Opnameverklaring. toelichting Opnameverklaring toelichting Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke kostprijs van uw ziekenhuisopname. Deze

Nadere informatie

TERUGBETALING VAN NIET-DRINGEND ZIEKENVERVOER door Socialistische mutualiteit Bond Moyson West-Vlaanderen

TERUGBETALING VAN NIET-DRINGEND ZIEKENVERVOER door Socialistische mutualiteit Bond Moyson West-Vlaanderen TERUGBETALING VAN NIET-DRINGEND ZIEKENVERVOER door Socialistische mutualiteit Bond Moyson West-Vlaanderen April 2018 Het Vlaams Patiëntenplatform maakte een overzicht van de terugbetaling van het ziekenvervoer

Nadere informatie

FORUM. De Dialysefaktuur, oorzaak van hoge bloeddruk?

FORUM. De Dialysefaktuur, oorzaak van hoge bloeddruk? De Dialysefaktuur, oorzaak van hoge bloeddruk? Zegres Cathy, sociaal werker, UZ Leuven Verheyden Denise, sociaal werker, Imeldaziekenhuis, Bonheiden De Dialysefaktuur, oorzaak van hoge bloeddruk? Cathy

Nadere informatie

Kerncijfers. 1. Kerncijfers activiteiten Kerncijfers: nominaal

Kerncijfers. 1. Kerncijfers activiteiten Kerncijfers: nominaal Kerncijfers 1. Kerncijfers activiteiten 1.1. Kerncijfers: nominaal Structurele gegevens Erkende bedden 573 573 573 573 573 Verantwoorde bedden per 1 juli (1) (2) 551 561 557 559 565 Verantw. bedden chir.

Nadere informatie

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING VOOR EEN HOSPITALISATIE:

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING VOOR EEN HOSPITALISATIE: TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING VOOR EEN HOSPITALISATIE: kamerkeuze & financiële voorwaarden U kunt als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke kostprijs

Nadere informatie

De ziekenhuisopnameverklaring

De ziekenhuisopnameverklaring De ziekenhuisopnameverklaring Silva medical, site Geriatrisch centrum Scheutbos te Sint-Jans- Molenbeek Dienst G (geriatrie) IDENTIFICATIE SILVA Medical vzw VAN DE PATIËNT Site Scheutbos G dienst Gelukkige

Nadere informatie

Financiële Infogids. AZ Nikolaas

Financiële Infogids. AZ Nikolaas Financiële Infogids AZ Nikolaas Juli 2015 Financiële infogids AZ Nikolaas stencil 1734 1 Beste mevrouw, meneer, Bij het verlaten van het ziekenhuis hoeft u niets te betalen. Enkele weken na uw ziekenhuisopname

Nadere informatie

TERUGBETALING VAN NIET-DRINGEND ZIEKENVERVOER door Christelijke mutualiteit Brugge

TERUGBETALING VAN NIET-DRINGEND ZIEKENVERVOER door Christelijke mutualiteit Brugge TERUGBETALING VAN NIET-DRINGEND ZIEKENVERVOER door Christelijke mutualiteit Brugge April 2018 Het Vlaams Patiëntenplatform maakte een overzicht van de terugbetaling van het ziekenvervoer per ziekenfonds.

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring voor een opname in het (dag)ziekenhuis

Toelichting bij de opnameverklaring voor een opname in het (dag)ziekenhuis Patiëntenvignet Naam:... Voornaam:... Geboortedatum:... /... /... Toelichting bij de opnameverklaring voor een opname in het (dag)ziekenhuis U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring voor een opname in het (dag)ziekenhuis

Toelichting bij de opnameverklaring voor een opname in het (dag)ziekenhuis Patiëntenvignet Naam:... Voornaam:... Geboortedatum:... /... /... Toelichting bij de opnameverklaring voor een opname in het (dag)ziekenhuis U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring voor een opname in het (dag)ziekenhuis

Toelichting bij de opnameverklaring voor een opname in het (dag)ziekenhuis Patiëntenvignet Naam:... Voornaam:... Geboortedatum:... /... /... Toelichting bij de opnameverklaring voor een opname in het (dag)ziekenhuis U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke

Nadere informatie

HOSPIMUT Hospitalisatieverzekeringen op maat van uw behoeften

HOSPIMUT Hospitalisatieverzekeringen op maat van uw behoeften HOSPIMUT Hospitalisatieverzekeringen op maat van uw behoeften HOSPIMUT BESCHERMT U TEGEN HOGE ZIEKENHUISKOSTEN Een ziekenhuisopname kan duur zijn en de ziekteverzekering dekt niet alle kosten. De hospitalisatieverzekeringen

Nadere informatie

Opnameverklaring voor opname in psychiatrisch ziekenhuis: kamerkeuze en financiële voorwaarden

Opnameverklaring voor opname in psychiatrisch ziekenhuis: kamerkeuze en financiële voorwaarden Opnameverklaring voor opname in psychiatrisch ziekenhuis: kamerkeuze en financiële voorwaarden BARCODE VAN HET ZIEKENHUIS OM HET DOCUMENT ELEKTRONISCH TE ARCHIVEREN VAN DE PATIËNT OF KLEEFVIGNET VAN HET

Nadere informatie

Opnameverklaring: kamerkeuze & financiële voorwaarden

Opnameverklaring: kamerkeuze & financiële voorwaarden IDENTIFICATIE VAN DE PATIËNT Boemerangstraat 2 B - 3900 Pelt 7/10116/21/000 Opnameverklaring: kamerkeuze & financiële voorwaarden Algemeen Ziekenhuis Opname in dagziekenhuis Ook uw ziekenfonds kan u uitleg

Nadere informatie