CM-Informatie Analyses en standpunten

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "CM-Informatie Analyses en standpunten"

Transcriptie

1 CM-Informatie Analyses en standpunten Driemaandelijks tijdschrift van de Landsbond der Christelijke Mutualiteiten 255 maart 2014 Budgettair kader voor het budget Gezondheidszorg (in miljoen euro) Begrotingsdoelstelling Norm 3 % 800 Index 1,4 % 385 Initiële begrotingsdoelstelling 2014 (= berekeningsbasis voor 2015) (A) Besparingsmaatregelen en ondergebruik (B) Definitieve begrotingsdoel-stelling 2014 (C = A B) Staatshervorming De totale overdracht van bevoegdheden (arbeidsmarktbeleid, kinderbijslag, gezondheidszorg, ) is goed voor in totaal 20 miljard euro, waarvan meer dan 5 miljard euro ihk van gezondheidszorg en hulp aan personen. Het grootste deel van dat bedrag (m.n. 2,9 miljard euro) heeft betrekking op de overdracht van de oudereninstellingen. Memoranda Op 25 mei 2014 zal aan de Belgische kiezers worden gevraagd om 3 keer te stemmen want dan moeten de nieuwe Europese, federale en regionale afgevaardigden worden gekozen. Het resultaat van deze verkiezingen zal bepalend zijn voor de toekomst van ons land en naar aanleiding hiervan maakte CM vier memoranda: een Europees en een federaal memorandum en twee memoranda voor de gemeenschappen. Evolutie van de gemiddelde kost per opname, per kamertype, prijzen van 2004 tot en met Gemiddeld factuurbedrag ( ) individuele kamer kamer voor 2 of meer Remgeld Materiaal- kamer en andere supplementen Honorariumsupplementen

2 Editoriaal De artikels in dit nummer tonen goed aan dat er in de organisatie van onze gezondheidszorg de volgende jaren verschillende veranderingen zullen optreden. Op 1 juli 2014 treedt de bevoegdheidsoverdracht inzake gezondheidszorg in werking zoals afgesproken bij de zesde staatshervorming. De deelstaten kunnen de overgehevelde bevoegdheden dan opnemen indien ze de wetgeving aanpassen. Met de overdracht van een tiental domeinen is een bedrag van 5 miljard gemoeid, ongeveer één vijfde van het huidig budget van de gezondheidszorg. De oudereninstellingen, met een budget van bijna 3 miljard, nemen hiervan het grootste deel voor hun rekening. Hoe de bevoegdheden uiteindelijk zullen ingevuld worden, is nog niet concreet bepaald. De wensen en voorstellen op dit vlak van CM worden toegelicht in de memoranda die intussen aan de gemeenschappen werden overgemaakt. CM ziet in de nieuwe structuren een sterke rol voor het ziekenfonds. Dit heeft heel wat troeven inzake terrein en administratieve ervaring, vertrouwen bij de bevolking, goedkoop beheer in vergelijking met de privaat for profit, een beweging dicht bij en voor de ganse bevolking gebaseerd op solidariteit, een bewaker en pleitbezorger voor toegankelijkheid en kwaliteit. Verkiezingstijd is een goed moment om de uitdagingen en problemen op te lijsten en met constructieve voorstellen te komen. Deze zullen nodig zijn om met de voorziene middelen een kwaliteitsvolle toegankelijke gezondheidszorg te blijven aanbieden ondanks de stijgende uitgaven ten gevolge van o.a. de vergrijzing, toename van het aantal chronische zieken o.a. door welvaartsziekten (diabetes, overgewicht, ) en betere behandelingen, duurdere en gepersonaliseerde diagnosen en behandelingen, Het artikel dat het budget 2014 bespreekt, geeft een aantal pistes aan. Die leggen het accent op een wijze van financieren afgestemd op de reële (o.a. evidence based) nodige zorg, transparantie en prijsregulatie, aanpakken van niet verklaarbare variaties in diagnostische en therapeutische procedures, een performante elektronische uitwisseling van gegevens, een aanbod van zorgen aangepast aan de specifieke zorgvraag. Hoe dit zich concreet op het terrein kan vertalen toont de negende ziekenhuisbarometer aan. Zes concrete maatregelen moeten voorkomen dat de vastgestelde verschillen in ziekenhuisfactuur voor eenzelfde pathologie gaan evolueren tot een klassengeneeskunde waarbij in de betreurde concurrentiestrijd tussen ziekenhuizen, sommigen zich gaan richten op de meer gegoede patiënten. Dit nummer bevat dus heel wat voorstellen om de noodzakelijke uitdagingen, veranderingen en nieuwe verantwoordelijkheden in de gezondheidszorg in goede banen te leiden. Dr. Michiel Callens Departementsdirecteur R&D 2 CM-Informatie 255 maart 2014

3 Budget 2014 Budgettaire maatregelen in de aanloop naar de noodzakelijke hervorming van ons gezondheidszorgstelsel Olivier Gillis, Onderzoek en Ontwikkeling De begrotingsopmaak voor de uitgaven voor gezondheidszorg in 2014 verliep in bijzondere omstandigheden. De Europese agenda verplichtte de Belgische Regering om ten laatste op 15 oktober 2013 bekend te maken welke maatregelen ze zou nemen om de financiële engagementen voor 2014, na te komen. De regering moest zich dus al vanaf juli 2013 (in plaats van december) buigen, over maatregelen om de vooropgestelde doelstellingen op het vlak van overheidstekort en schuldgraad, te halen. Net zoals voor 2012 en 2013 werden ook voor 2014 besparingsmaatregelen genomen. Deze maatregelen zijn echter wel minder drastisch dan de twee vorige jaren omdat de uitgavenraming voor 2014 aanzienlijk onder de begrotingsdoelstelling blijft. De Europese agenda en de jaarlijkse begrotingsopmaak voor de gezondheidszorg mogen ons echter niet beletten om een lange termijnvisie te ontwikkelen. We vandaag denken aan de uitdagingen van morgen en ze goed begrijpen. Het zorgaanbod moet worden aangepast aan de evolutie van de behoeften (meer bepaald door de vergrijzing), er is nood aan transparantie en een betere regulering van prijzen en tarieven, diagnostische en therapeutische procedures moeten beter benut worden. 1. Terugblik: structurele besparingen in 2012 en 2013 (RIZIV, 2013) De voorbije twee jaar waren gekenmerkt door een strak begrotingsbeleid en de ziekteverzekering droeg sterk bij aan de sanering van de overheidsfinanciën. Een groot deel van die bijdrage kwam van de vrije marge in het gezondheidszorgbudget, die op zijn beurt een gevolg was van het grote verschil tussen de wettelijke begrotingsdoelstelling en de feitelijke uitgaven (ter herinnering, van 2005 tot 2012 werd een groei van jaarlijks 4,5%, buiten inflatie voorzien, terwijl de werkelijke groei buiten inflatie, minder was dan 4%). Naast het inpikken van deze onbenutte marges, werden ook structurele maatregelen genomen. In 2012 en 2013 werden besparende maatregelen genomen voor bijna één miljard euro in de gezondheidszorg. Voor 2012 is het budget gezondheidszorg naar beneden gehaald tot het niveau van de uitgaven (van 27,6 miljard naar 25,3 miljard). Hierdoor kwam een grote marge vrij van iets meer dan 2,3 miljard. In deze marge zat ook een bedrag van 553 miljoen euro (op jaarbasis) vervat, dat werd bekomen door structurele besparingsmaatregelen (527 miljoen waartoe was beslist in december 2011 en aanvullend 26 miljoen waartoe werd beslist tijdens het conclaaf van maart 2012). Voor 2013 besliste de Regering om voor het volledige jaar een bedrag van 351 miljoen op de totale begrotingsdoelstelling niet uit te geven. Die marge werd bekomen door structureel 297 miljoen te besparen. Tijdens het conclaaf van maart 2013 werden nieuwe structurele maatregelen beslist voor een bedrag van 109 miljoen euro (op jaarbasis) waardoor in 2013 structureel 406 miljoen euro zou worden bespaard. Welke sectoren zijn vooral door deze besparingsmaatregelen getroffen? (Gillis O., 2012 en 2013). Medische honoraria: de besparingsmaatregelen raken vooral de klinische biologie en de medische beeldvorming en moeten de belangrijke budgetoverschrijdingen (uitgaven groter dan voorziene middelen) van de jongste jaren compenseren. Ze moeten ook de voorschrijfvolumes doen dalen die in België hoog zijn en de budgetoverschrijding voor een deel verklaren. Voor medische beeldvorming bijvoorbeeld doet België in vergelijking met de andere OESO-landen het hoogste aantal CT-scans (Computed Tomography) per duizend inwoners (179 onderzoeken tegenover gemiddeld 121 in de OESO-landen). Ook CM-Informatie 255 maart

4 Tabel 1: Besparingen per sector voor 2012 en 2013 (in duizenden euro) (bedragen op jaarbasis) TOTAL ( ) TOTAL (%) Medische honoraria ,6% Budget van financiële middelen (BFM) Ziekenhuizen ,2% Farmaceutische specialiteiten ,7% Implantaten ,3% Andere* ,2% TOTAAL * voornamelijk de gedeeltelijke indexering van de honoraria (waaronder de medische honoraria) het aantal MRI-onderzoeken (Magnetic Resonance Imaging - beeldvorming door magnetische resonantie) is hoger: 53 onderzoeken tegenover gemiddeld 41 voor de landen waarvoor de gegevens beschikbaar zijn (Regueras, 2014). Budget van financiële middelen (BFM) ziekenhuizen: de maatregelen die de jongste jaren in het BFM zijn genomen, waren gericht op een rationalisering en harmonisering van de ziekenhuisfinanciering. Het klein materiaal werd bijvoorbeeld geforfaitariseerd, om de grote verschillen tussen ziekenhuizen in de kostprijs ervan, voor een zelfde ingreep, te verkleinen. Farmaceutische specialiteiten: de prijzen en volumes van geneesmiddelen blijven hoog in België. In 2009 bedroegen de uitgaven voor geneesmiddelen in België, 550 euro per inwoner. Van die jaarlijkse factuur betaalden de patiënten zelf 40% of 218 euro, onder de vorm van remgeld en betalingen van nietterugbetaalde geneesmiddelen. Ter vergelijking, in Nederland bedroegen de totale uitgaven voor diezelfde periode 401 euro per inwoner en de patiënten betaalden slechts 85 euro (21%) uit eigen zak 1. Er werden dus belangrijke besparingsmaatregelen genomen om de prijzen en volumes te doen dalen (42 % van alle besparingen uit de periode waren besparingen in de sector van de farmaceutische specialiteiten): Prijzen: maatregelen ter ondersteuning van het voorschrijven van goedkope geneesmiddelen : - Verplichting voor de apotheker om het goedkoopste geneesmiddel af te leveren wanneer de geneesheer op stofnaam voorschrijft. - Invoering van een nieuwe terugbetalingscategorie F: voor sommige klassen geneesmiddelen werd de terugbetaling forfaitair vastgelegd op het niveau van de goedkoopste specialiteit. Doelstelling: aanzetten tot voorschrijven van goedkopere alternatieven voor dure geneesmiddelen waarvoor meerdere alternatieven bestaan. Volume: beperken van het voorschijfvolume van bepaalde klassen geneesmiddelen (PPI - protonpompinhibitoren, statines, antibiotica, enz.), onder meer door individuele feedback aan de zorgverleners te geven en een rechtvaardiging te vragen aan grote voorschrijvers. Implantaten: vermindering van het budget voor implantaten, gerechtvaardigd door de grote boni in de sector. Die grote boni zijn afkomstig van een hele reeks nieuwe initiatieven waarvoor er wel een budget was ingeschreven maar die niet werden uitgevoerd. 2. Vastlegging budget gezondheidszorg voor 2014 (RIZIV, 2013) Ieder jaar wordt het budget gezondheidszorg berekend op basis van dat van het jaar voordien waarop eerst een groeinorm wordt toegepast (die groeinorm bedraagt 4,5 % sinds 2005 maar werd verminderd tot 2 % voor 2013 en bedraagt 3 % voor 2014) en vervolgens de index. Voor 2014 was de begrotingsdoelstelling dus 27,862 miljard. Het Verzekeringscomité van het RIZIV werkt traditioneel op die basis een budgetvoorstel uit voor de minister met een globaal budget en een budget per sector. Net zoals in 2012 en 2013 werd de gezondheidssector echter met belangrijke besparingsmaatregelen geconfronteerd. Tijdens de begrotingsconclaven van maart en juni 2014 legde de Regering een besparingsplan voor in totaal 772 miljoen op waardoor het budget voor de gezondheidszorg tot 27,089 miljard daalde. Merk op dat die 772 miljoen besparingen echter grotendeels eenvoudigweg komen van het verschil tussen de initiële begrotingsdoelstelling 2014 en de uitgavenramingen voor datzelfde jaar. De marge tussen beiden komt van besparingsmaatregelen uit het verleden CM-Informatie 255 maart 2014

5 Tabel 2: Budgettair kader voor het budget Gezondheidszorg (in miljoen euro) Begrotingsdoelstelling Norm 3 % 800 Index 1,4 % 385 Initiële begrotingsdoelstelling 2014 (= berekeningsbasis voor 2015) (A) Besparingsmaatregelen en ondergebruik (B) 772 Definitieve begrotingsdoelstelling 2014 (C = A B) De begrotingsdoelstelling 2014 is verdeeld tussen de verschillende sectoren van de ziekteverzekering als volgt: Tabel 3: Verdeling van het budget Gezondheidszorg 2014 per sector en toegelaten groei In miljoen euro Uitgavenraming 2013 Doelstelling 2014 Toegelaten groei Groei uitgaven Medische honoraria ,4% 4,9% Farmaceutische specialiteiten ,9% 4,9% Budget van financiële middelen (BFM) van de ziekenhuizen * ,8% 4,2% Thuisverpleging ,2% 6,4% Tandartsen ,3% 5,8% Kinesisten ,5% 5,0% Bandagisten en orthopedisten ,4% 6,9% Opticiens ,7% 9,4% Audiciens ,1% 11,7% Vroedvrouwen ,9% 9,3% Implantaten ,9% 6,5% Logopedie ,5% 7,2% Revalidatie ,9% 6,4% Rustoorden ,3% 7,8% Psychiatrische verzorgingstehuizen Beschut wonen ,7% 4,8% Dialyse ,2% 5,1% Forfaits chronisch zieken ,5% 7,1% Maximumfactuur ,3% 19,6% Andere Regularisaties TOTAAL ,7% 5,5% * Enkel vast gedeelte. CM-Informatie 255 maart

6 3. Structurele besparingsmaatregelen 2014 (RIZIV, 2013) Voor 2014 besliste de regering om volgende besparingsmaatregelen te nemen voor een totaal bedrag van 154 miljoen euro: 66 miljoen vastgelegd door het Verzekeringscomité van het RIZIV en gestuurd door de "Task Force" binnen het Verzekeringscomité (zie punt 3.1. voor de detailgegevens over deze besparingsmaatregelen). 49,5 miljoen voor farmaceutische specialiteiten: - 31 miljoen: prijsdalingen die zijn vastgesteld in overleg met de hele farmaceutische sector miljoen: uitbreiding van de klassen geneesmiddelen op te nemen in categorie F (cf. supra). - 2 miljoen: prijsdaling des biosimilars buiten brevet. - 1,5 miljoen: indexering remgeld. 20 miljoen in de sector van de implantaten door een lineaire prijsdaling van de tussenkomst voor alle prestaties behalve voor hartdefibrillatoren en herlaadbare neurostimulatoren DBS (Deep Brain Stimulation). 11 miljoen door stopzetting van de tussenkomst in de ziektekosten voor het diplomatiek korps (dit komt ten laste van het land van zending en niet van het gastland). 5 miljoen in de sector van de audiciens om de prijzen van hoorapparaten te doen dalen. 2 miljoen in het bijzonder solidariteitsfonds, een besparing omdat het budget niet was opgebruikt. Naast deze 154 miljoen structurele besparingsmaatregelen, is voorgesteld om een actieplan op te stellen voor een goed gebruik van de middelen en het versterken van de instrumenten en procedures voor het controlebeleid. Verwacht wordt dat dit een besparing van 20 miljoen euro zal opleveren (waarvan 8 miljoen voor de sector verpleging, meer bepaald door bestrijding van overscoring op de "KATZ"-schaal om de tussenkomst voor verpleging te bepalen) Besparingsmaatregelen van de "Task Force" van het Verzekeringscomité van het RIZIV (66 miljoen) 1. Verbod op cumul van forfaitaire erelonen en opnameforfaits bij ambulante zorg (12,7 miljoen): het ziekenhuis mag geen forfaitaire ambulante erelonen voor klinische biologie (6,8 miljoen) en forfaitaire honoraria en consultatiehonoraria medische beeldvorming (5,9 miljoen) factureren op een spoeddienst indien de patiënt dezelfde dag opgenomen wordt in het ziekenhuis. 2. Vermindering budget miniforfait (10 miljoen) en integratie ervan in het BFM: om komaf te maken met prijsverschillen tussen ziekenhuizen die niet echt gerechtvaardigd zijn (maar op historische prijzen gebaseerd) en met (onterechte) verschillen in volume (aantal gefactureerde forfaits), zal het budget van de miniforfaits met 10 miljoen euro verminderd worden en in het BFM worden opgenomen. Nu kan het miniforfait worden gefactureerd bij elke dringende situatie die een bed of gebruik van een intraveneuze perfusie (=nietheelkundig dagziekenhuis) vereist. 3. Onterechte ziekenhuisopnamen en responsabilisering van de ziekenhuizen (7,3 miljoen): bij elke opname kan een hele reeks forfaits worden gefactureerd. Er is beslist om de hoogte van deze forfaits te verminderen bij heropname van dezelfde patiënt in hetzelfde ziekenhuis binnen een termijn van 10 dagen (tussenkomst aan 82 %). Het gaat om volgende opnameforfaits: Forfait (variabel deel BMF) Forfait geneesmiddelen } 4,4 miljoen Forfaitair honorarium medische beeldvorming: 1,1 miljoen Forfaitair honorarium klinische biologie: Forfaitair toezichtshonorarium: 1,1 miljoen 0,7 miljoen 4. Facturatie hospitalisatiedagen (7 miljoen): voortaan kan enkel het bedrag per opname (en niet meer het bedrag per ligdag) worden gefactureerd op de dag van opname voor een verblijf van meer dan 24 uur. Het bedrag per ligdag kan worden gefactureerd voor alle daaropvolgende dagen, ook de dag van ontslag ongeacht het tijdstip. Reden: wegwerken van de praktijkverschillen tussen ziekenhuizen. Nu merkt men dat bij één verblijf op vier een bedrag per ligdag wordt gefactureerd voor de dag van opname en de dag van ontslag, met grote praktijkverschillen tussen ziekenhuizen (gaande van 5% van de verblijven in bepaalde ziekenhuizen tot meer dan 50% van de verblijven in andere). 5. Dialyse (3 miljoen): het financieringsmechanisme voor dialyse dat in 2003 werd ingevoerd, is niet optimaal zoals een studie van het KCE onderstreept: het forfait moet de reële kosten van de verschillende vormen van dialyse beter weerspiegelen (de historisch band met de verpleegdagprijs per ziekenhuis moet dus verdwijnen) en de financiering moet worden aangepast om vormen van thuisdialyse meer aan te moedigen (peritoneale dialyse) die minder duur zijn maar die in ons land slechts weinig worden toegepast in vergelijking met onze buurlanden. In afwachting dat een globale hervorming van de financiering van dialyse klaar is, wordt bespaard door een beperking van het deel financiering dat aan de ligdagprijs is gekoppeld. 6. Overeenkomsten ncpap (4 miljoen): herziening van de forfaitaire tussenkomst per dag om de materiaalkosten te dekken in het kader van de ncpap overeenkomsten (ademhalingshulp s nachts bij slaapapneu) want de prijs voor de apparatuur is nu overschat. 6 CM-Informatie 255 maart 2014

7 7. Terugbetalingsvoorwaarden panoramische tandclichés (2 miljoen): panoramische radiografieën van de tanden zullen nog maar één keer per twee jaar worden terugbetaald voor wie ouder dan 18 jaar is (tot nu toe één keer per jaar); behalve bij extern orofaciaal trauma. 8. Nieuwe reanimatienomenclatuur (10 miljoen): vermindering van het gebruik van de nieuwe reanimatienomenclatuur. De eerste vijf maanden van 2013 werd een stijging van 30,7% vastgesteld. 9. Coronarografie (8 miljoen): het honorarium voor coronografie wordt op gelijke hoogte gebracht van dat van vergelijkbare prestaties, zelfde terugbetaling voor een onderzoek naar hartstress ongeacht de gebruikte techniek en invoering van regels die cumul van coronaroct- en coronarografieonderzoeken beperken. 10. Indexmassa van bandagisten/orthopedisten (2,1 miljoen): een deel van de indexmassa is ingehouden en zal worden toegekend vanaf de datum van inwerkintreding van de maatregelen betreffende prijstransparantie van de producten, afleveringserelonen en algemene kosten die de overeenkomstencommissie uitwerkte. 4. Vooruitblik: toekomstige uitdagingen? (INAMI, 2013) De maatregelen die de jongste drie begrotingsjaren werden genomen ter sanering van de begroting, lieten weinig ruimte over voor nieuwe initiatieven. De analyses bevestigen bovendien dat wij door de vergrijzing, meer bedden in revalidatie- en woonzorgcentra nodig zullen hebben en dat de eerstelijnszorg moet worden versterkt. De huisarts moet een centrale rol krijgen bij de opvolging van chronische patiënten en de thuiszorg moet verder worden ontwikkeld. Een deel van de middelen hiervoor kan worden bekomen door een verbetering van de financieringswijze, meer efficiëntie, transparante prijzen en tarieven en een betere zorgkwaliteit Een financieringsmodel volgens de behoeften Het financieringsmodel moet worden aangepast om een multidisciplinaire aanpak te stimuleren van de complexiteit bij chronische patiënten. Ook het coördinatiewerk, geholpen door het digitaal medisch dossier, dient beter gewaardeerd. Dit vereist dat snel gestart wordt met de besprekingen voor een progressieve overgang naar een meer geïntegreerd systeem van pathologiefinanciering voor de ziekenhuizen, ook bij dagopname. Zoals het KCE aanhaalde, is het financieringsmechanisme voor dialyse in ons lans niet optimaal. De hervorming hiervan is essentieel om het sterk gestegen aantal gevallen van chronische nierinsufficiëntie door de vergrijzing aan te kunnen. Een adequate financiering veronderstelt ook een nomenclatuur die de reële werklast weerspiegelt. Het is belangrijk om de herijking van de nomenclatuur voort te zetten (of hiermee te starten) in elke sector op basis van de duur, de complexiteit en het risico van de ingrepen en zo elke over-/onderfinanciering recht te zetten en de zorgverleners te stimuleren om kwaliteit te laten primeren op volume Meer transparantie en regulering van prijzen en tarieven Behalve de herziening van het financieringsmodel is een ander belangrijk werkgebied de transparantie en regulering van de prijzen en tarieven. Zo moet in de facturatie een duidelijk onderscheid worden gemaakt tussen de prijs van het materiaal en het honorarium van de zorgverlener om enerzijds ongerechtvaardigde winstmarges te vermijden en anderzijds een adequate terugbetaling mogelijk te maken. Meer transparantie bij de toegekende ristorno s door de leveranciers op zowel het materiaal als de geneesmiddelen is nodig zodat de prijs die de patiënten en de ziekteverzekering betalen de reële kosten weerspiegelt. De kostprijs van gezondheidszorg moet ook transparant zijn voor de patiënt. De patiënt informeren over de financiële gevolgen van zijn behandeling is niet enkel een noodzakelijke voorwaarde opdat hij hiervoor zijn toestemming zou geven. De patiënt sensibiliseren omtrent de kostprijs kan hem ook ertoe aanzetten meer proactief zijn ziektekosten te gaan beheren. Het wetsontwerp betreffende de financiële transparantie van de gezondheidszorg is hierbij een stap vooruit Beter gebruik van de diagnose- en therapeutische procedures Naast een adequate financiering en transparantie van prijzen en kosten, zijn de kwaliteit van de zorg en het goede gebruik van de diagnose- en therapeutische procedures essentieel. Talrijke studies wezen al op de grote voorschrijfvolumes voor bepaalde geneesmiddelen (cf. antibiotica, antidepressiva, enz.) en voor onderzoeken (meer bepaald beeldvorming) in ons land in vergelijking met de buurlanden. In heel wat andere domeinen (cf. keizersnede, hysterectomie, arthroscopie, enz.) worden onverklaarde praktijkverschillen vastgesteld. Talrijke initiatieven bestaan om het goed gebruik van geneesmiddelen en gezondheidszorg te bevorderen maar een globale overlegde strategie op middellange termijn en coördinatie van de gevoerde acties ontbreken nog. Bovendien is een goed systeem voor gegevensbeheer nodig met ook informatie over morbiditeit en zorgverbruik dat de gegevens beschikbaar stelt voor analysedoeleinden wanneer CM-Informatie 255 maart

8 nodig. Op het vlak van de individuele zorgverleners, zijn professionalisering van de communicatie (cf. verspreiding van aanbevelingen, feedback over de profielen, ) en ontwikkeling van instrumenten ter ondersteuning van evidence based medicine essentiële aspecten die verder moeten worden uitgewerkt. Ten slotte moet het debat worden geopend over financiële mechanismen die de zorgkwaliteit bevorderen op basis van resultaatindicatoren (klinisch of omtrent de processen) meer bepaald wanneer wordt nagedacht over de accrediteringsystemen van zorgverleners en verzorgingsinstellingen Ondersteunen van elektronische gegevensuitwisseling E-health moet verder worden uitgebouwd en hierin moet voldoende worden geïnvesteerd. Elektronische gegevensuitwisseling biedt talrijke kansen voor de gezondheidszorg. E-health kan tegemoetkomen aan de legitieme eis van de zorgverleners voor administratieve vereenvoudiging. Elektronische gegevensuitwisseling kan ook zeer nuttig zijn om overbodige onderzoeken in te perken en continue multidisciplinaire zorg, meer bepaald voor chronisch zieken, te bevorderen. Essentieel is dat de patiënten goed worden geïnformeerd, begeleid en geadviseerd over de mogelijkheden die E-health biedt om de zorgkwaliteit te verbeteren. De patiënt moet een belangrijke partner worden bij het beheer van de gegevens over zijn gezondheid Betere afstemming van het zorgaanbod op de noden Over de financiering en de kwaliteit van de zorg kan worden nagedacht maar dit mag geen belemmering zijn voor de afstemming van het zorgaanbod op de zorgbehoefte. De vergrijzing veronderstelt een aanpassing van ons zorgaanbod van acute zorg naar een aanbod dat is aangepast aan de zorg voor chronisch zieken. Er nood aan minder dure, alternatieve opvangvormen voor gehospitaliseerde patiënten, die voor hun behandeling geen ziekenhuisinfrastructuur meer nodig hebben. Hetzelfde geldt voor ouderen die in een woonzorgcentrum verblijven zonder zorgbehoevend te zijn. Kwaliteitszorg veronderstelt ook een sterke eerste lijn. De huisartsgeneeskunde aantrekkelijker maken, is niet enkel een kwestie van financiële herwaardering. Ook samenwerking en hergroepering van de huisartsen moet worden bevorderd om de zorgcontinuïteit te verzekeren met minder werkdruk. Daarnaast moet ook worden nagedacht over interactieve opvolging van de patiënt met respect voor de competenties en expertise van elkeen. De wachtdiensten en spoedgevallendiensten vereisen een globale aanpak, gebaseerd op de complementariteit van de betrokken zorgverleners (huisartsen, wachtposten, spoeddiensten in de ziekenhuizen) om nodeloze herhaling van onderzoeken te vermijden. Ten slotte leiden concurrentie en de ziekenhuisfinanciering tot een inflatie van het zorgaanbod (meer bepaald op het vlak van de hoogtechnologische medische prestaties) terwijl de hele sector tegelijkertijd kampt met een tekort aan bepaald (para)medisch personeel. Het debat over programmatie en de herverdeling van de rollen in de ziekenhuissector moet dringend worden geopend en parallel hiermee zullen aspecten van financiering en van erkenningsnormen, die nu samenwerking tussen ziekenhuizen afremmen, moeten worden weggewerkt. 5. Besluit Net zoals in 2012 en 2013 (bijna 1 miljard euro besparingsmaatregelen) zijn voor 2014 opnieuw besparingsmaatregelen genomen voor in totaal 154 miljoen euro. Deze maatregelen moeten sommige voorschrijfvolumes doen dalen, meer bepaald in de klinische biologie en de medische beeldvorming. Ze hebben ook tot doel de ziekenhuisfinanciering te rationaliseren en te harmoniseren, in het bijzonder door de grote verschillen tussen ziekenhuizen te beperken of zelfs weg te werken. Ten slotte moeten de besparingsmaatregelen de prijzen van de geneesmiddelen doen dalen want deze zijn in België vrij hoog. De Europese agenda en de begrotingsopmaak voor de gezondheidszorg per jaar mogen ons niet beletten om prospectief een langetermijnvisie te ontwikkelen. Vanaf nu moeten wij de uitdagingen van morgen aangrijpen en nadenken over de aanpassing van het zorgaanbod aan de evoluerende behoeften (meer bepaald door de vergrijzing), transparantere prijzen en tarieven met een betere regulering ervan of nog, een beter gebruik van diagnose- en therapeutische procedures. Bibliografie Gillis O De crisis spaart de gezondheidssector niet. Een gelegenheid om onze gezondheidszorg efficiënter te maken? CM-Informatie 247: 3-9. Gillis O Een begroting die oproept tot gematigdheid. CM- Informatie 251: RIZIV Begroting Vaststelling van de globale begrotingsdoelstelling 2014 en verdeling in partiële begrotingsdoelstellingen. Nota CGV 2013/357. Regueras N Verleden, heden en toekomst van de verplichte ziekteverzekering. CM-Informatie 254: CM-Informatie 255 maart 2014

9 Negende CM-barometer van de ziekenhuisfactuur Factuur dagziekenhuis kan verder omlaag Voor het negende jaar op rij publiceert CM, via de pers en op haar website, de gemiddelde ziekenhuisfactuur voor de patiënt. Deze gegevens zijn gebaseerd op de analyse van meer dan 2 miljoen facturen van CM-leden in De resultaten zijn afgetoetst met de ziekenhuizen zelf. Deze jaarlijkse studie laat ons toe om de evolutie van de factuur bij ziekenhuisopname op te volgen. Dit brengt ons tot een aantal aanbevelingen voor een betere financiële bescherming van de patiënt. Aangezien het dagziekenhuis in volle expansie is - jaarlijks komen er voor heel het land à dagopnames bij - spitsten we ons dit jaar vooral toe op de factuur voor de patiënt bij een chirurgische ingreep in dagopname. Samenvatting van de opvallendste vaststellingen 1. Opnames in dagziekenhuis 1. Het aantal dagopnames is de voorbije tien jaar met twee derden toegenomen. Bijna de helft van alle ingrepen in het ziekenhuis vindt vandaag plaats in het dagziekenhuis. Van de 3,3 miljoen ingrepen waren er 1,5 miljoen dagopnames en 1,8 miljoen klassieke opnames (met overnachting). 2 In 6% van de chirurgische dagopnames krijgt de patiënt een eenpersoonskamer toegewezen. In dat geval kan de factuur voor de patiënt (remgeld plus supplementen) hoog oplopen: gemiddeld 627 euro voor een ingreep. Supplementen op het ereloon zijn goed voor vier vijfden van dit bedrag (gemiddeld 493 euro). 3. De kost voor de patiënt voor een chirurgische dagopname in een kamer voor twee of meer personen (of zonder echte passage in een kamer) bedraagt gemiddeld 119 euro. Voor deze kamertypes worden dan ook meestal geen ereloonsupplementen aangerekend. Toch doen nog 14 ziekenhuizen in ons land dat nog altijd. De prijs voor een chirurgische dagopname blijft gemiddeld stabiel, met uitzondering van het remgeld op materiaal voor bepaalde ingrepen, dat licht stijgt. 4. Los van het kamertype is de pathologie erg bepalend voor de factuur voor de patiënt. Bij een stomatologische of een oftalmologische ingreep in het dagziekenhuis komen er vaak veel materiaalkosten kijken. Een gynaecologische ingreep behelst dan weer gemiddeld hoge diverse kosten. 2. Klassiek ziekenhuis 5. De prijs van een opname in het klassiek ziekenhuis, in een eenpersoonskamer, is gemiddeld stabiel. Dit dankzij de daling van de kost van het materiaal, maar de ereloonsupplementen blijven stijgen. Over de periode van 2004 tot 2012 noteren we een jaarlijkse stijging van 4,2% van de ereloonsupplementen bovenop de inflatie. Ereloonsupplementen vormen bij uitstek een kost op de materniteit. Zij veroorzaken een enorme variatie in de factuur. Als patiënt betaal je voor een bevalling van 870 tot euro, afhankelijk van het ziekenhuis. 6. Ook voor een klassieke opname betaal je nog steeds vijf maal meer in een eenpersoonskamer dan in een kamer voor twee of meer personen. Dit is een gevolg van de aangerekende kamersupplementen, maar in veel sterkere mate van de ereloonsupplementen, die bijna twee derden van de factuur uitmaken in eenpersoonskamers. In tweepersoonskamers daarentegen is de gemiddelde factuur met 3% gedaald ten opzichte van Per opname betaalt de patiënt gemiddeld 31 euro voor nietterugbetaalde geneesmiddelen. Dat bedrag is al meer dan tien jaar stabiel, maar de variatie tussen de opnames is groot. CM-Informatie 255 maart

10 CM-zespuntenplan om een klassegeneeskunde te vermijden De globale daling in de factuur in kamers voor twee of meer personen bewijst dat politieke beslissingen hun effect hebben. Medisch materiaal en implantaten worden beter terugbetaald. Kamersupplementen in kamers voor twee of meer personen werden afgeschaft. Toch blijven de verschillen tussen de ziekenhuizen groot. Het gevaar bestaat dat sommige ziekenhuizen zich expliciet gaan richten tot de meer gegoede patiënten en op die manier oneerlijke concurrentie aandoen aan de ziekenhuizen die kiezen voor toegankelijke zorg. Deze tendens naar een duale geneeskunde moeten we tegengaan. Deze zes concrete voorstellen van CM dragen daartoe bij. 1. Verbied de ereloonsupplementen in kamers voor twee of meer personen ook in dagziekenhuis Het aantal ziekenhuizen die nog ereloonsupplementen aanrekenen voor opnames in kamers voor twee of meer personen is zeer beperkt: slechts 14 van de 110 algemene ziekenhuizen doen het nog voor het dagziekenhuis. In het klassiek ziekenhuis geldt een verbod sinds CM pleit dus voor een volledig verbod op ereloonsupplementen in kamers voor twee of meer personen, ook in het dagziekenhuis. 2. Beperk de ereloonsupplementen in eenpersoonskamers Een beperking van de ereloonsupplementen in eenpersoonskamers tot maximum 100 procent zou de opwaartse kostenspiraal ten laste van de patiënt tegenhouden en oneerlijke concurrentie vermijden door ziekenhuizen die op meer gegoede patiënten en duurder betaalde artsen mikken. 3. Vermijd het gebruik van niet-terugbetaalde implantaten Het gebeurt niet zelden dat een arts een implantaat gebruikt waarvoor de verplichte ziekteverzekering niet tussenkomt, waardoor de volledige kost wordt aangerekend aan de patiënt, en dit terwijl er wel vergoedbare alternatieven voor bestaan. CM pleit voor een wettelijk verbod op het aanrekenen aan de patiënt van een implantaat waar terugbetaalde alternatieven voor bestaan. Een wetsvoorstel in die zin is recent goedgekeurd. 4. Solidariseer de niet-terugbetaalde geneesmiddelen CM pleit voor het solidariseren van de kost voor nietterugbetaalde geneesmiddelen. Elke patiënt zou dan per opname 31 euro betalen, ongeacht zijn of haar eigen gebruik van niet-terugbetaalde geneesmiddelen. Deze vorm van forfaitarisering zou de onvoorspelbare variatie van de kost van niet terugbetaalde geneesmiddelen doen verdwijnen. 5. Een patiëntenfactuur van maximaal 200 euro in kamers voor twee of meer Indien de bovengenoemde maatregelen genomen worden, moet het mogelijk zijn de factuur voor de patiënt in een kamer voor twee of meer personen in elk ziekenhuis te beperken tot 200 euro. Dit zou elke bijkomende hospitalisatieverzekering onnodig maken! 6. Zorg voor een correcte en transparante financiering van de ziekenhuizen Privépraktijken voeren oneerlijke concurrentie met de ziekenhuizen. Deze concurrentie jaagt de ereloonsupplementen omhoog. Om dit tegen te gaan is er nood aan een transparantere en correctere financiering van de ziekenhuizen, in combinatie met medische honoraria die in hoofdzaak de intellectuele acte van de arts financieren (en niet de overige werkingskosten van het ziekenhuis). 10 CM-Informatie 255 maart 2014

11 Analyse van de ziekenhuisfacturen van Aantal ziekenhuisopnames blijft stijgen Het dagziekenhuis is in volle expansie. Niet alleen worden bestaande behandelingen minder ingrijpend door de verbeterde technieken (bijvoorbeeld operaties via kijkbuis), ook komen er nieuwe vormen van behandeling bij waarvoor geen overnachting vereist is (vb. nieuwe geneesmiddelen voor chemotherapie bij kanker). Jaarlijks komen er voor heel het land à dagopnames 1 bij. Dit is een groei van 3,7% per jaar. Op die manier is op tien jaar tijd het aantal dagopnames met twee derden toegenomen van in 2002 tot 1,5 miljoen in Dagopnames vervangen deels de klassieke opnames (bijvoorbeeld voor cataract operaties, of voor de behandeling van spataders ), maar ook het aantal klassieke opnames stijgt. In 2012 telden we klassieke opnames meer dan in 2011 (groei van 1%). Dit brengt ons nationaal op 1,8 miljoen klassieke opnames. Zie figuur 1. Figuur 1: Evolutie van het aantal ziekenhuisopnames in België Aantal opnames klassieke opname niet chirurgisch dagziekh (exclusief ambulante forfaits) chirurgisch dagziekh 1 Bij de dagopnames worden de ambulante forfaits niet meegerekend. Ambulante forfaits zijn de forfaits voor dialyse, chronische pijn, mini-forfait en manipulatie poortkatheter. Deze zijn zeer frequent en hun aantal stijgt fors, maar ze kunnen niet als een echte dagopname worden beschouwd. CM-Informatie 255 maart

12 We maken een onderscheid tussen het chirurgisch en het niet-chirurgisch dagziekenhuis. In het niet-chirurgisch dagziekenhuis worden heel wat relatief snelle ingrepen gedaan zoals het verwijderen van een tandwortel in het kaakbeen, het wegnemen van goedaardige gezwellen via kijkbuis, het radiologisch in beeld brengen van de kransslagaders enz. Andere veel voorkomende types behandelingen in het nietchirurgisch dagziekenhuis zijn de kankerbehandelingen met geneesmiddelen (chemotherapie), de nierdialyse en de chronische pijnbehandeling. Deze twee laatsten beschouwen we eerder als ambulante prestaties en dus niet als echte ziekenhuisopnames. stomatologie (mond- en kaakheelkunde), oto-rhino-laryngologie (ingrepen door neus-, keel-, oorartsen, kortweg ORL of NOK), urologie (operatieve behandelingen aan de urinewegen en/ of mannelijke geslachtsorganen) en gynaecologie (operatieve behandelingen aan het vrouwelijk voortplantingssysteem). Oftalmologie en orthopedie zijn samen goed voor de helft van de ingrepen in het chirurgisch dagziekenhuis (zie figuur 2). In wat volgt spitsen we ons eerst toe op het chirurgisch dagziekenhuis. Vanaf punt 5 komt ook de klassieke hospitalisatie aan bod. De meest voorkomende chirurgische dagingrepen zijn ingrepen in de domeinen oftalmologie (oogheelkunde), orthopedie (heelkunde van het steun- en bewegingsapparaat), Figuur 2: Aandeel van de verschillende pathologieën in het aantal dagopnames, gegevens % 14% 23% orthopedie oftalmo 6% 9% 26% stomato ORL urologie gynaeco 19% andere 2. Eenpersoonskamers in het dagziekenhuis: een kleine minderheid maar een hoge factuur In 6% van de chirurgische dagopnames krijgt de patiënt een eenpersoonskamer toegewezen. In dat geval kan de factuur hoog oplopen: gemiddeld 627 euro voor een ingreep in het chirurgisch dagziekenhuis. Supplementen op het ereloon zijn goed voor gemiddeld 493 euro of vier vijfden van dit bedrag. Deze ereloonsupplementen stegen in 2012 bovendien met 4% bovenop de inflatie. Samen met de stijging in het remgeld voor medisch materiaal en implantaten, veroorzaken de ereloonsupplementen een stijging van de factuur ten laste van de patiënt voor een dagopname in een eenpersoonskamer met 4%. De voorbije vijf jaar is de factuur voor een eenpersoonskamer in een dagopname zelfs met 8,6% toegenomen. De evolutie van de factuur wordt geïllustreerd door de linkerkant van figuur 3 verderop. Het ligt dus voor de hand om niet voor een eenpersoonskamer te kiezen als je hoge kosten wil vermijden. Je zal je kamer immers slechts voor maximaal enkele uren benutten. Dit verklaart het kleine nationale aandeel van eenpersoonskamers in chirurgische dagopnames van 6%. Toch verbergt deze 6% grote verschillen tussen ziekenhuizen. In de Sint Janskliniek in Brussel en het Algemeen Ziekenhuis Heilige Familie in Reet krijgen in meer dan 20% van de 12 CM-Informatie 255 maart 2014

13 chirurgische dagopnames de patiënten een eenpersoonskamer. In andere ziekenhuizen worden er nooit eenpersoonskamers aangerekend in het chirurgisch dagziekenhuis. De prijs voor een dagopname in een eenpersoonskamer varieert sterk van ziekenhuis tot ziekenhuis. Tabel 1 geeft voor het voorbeeld van de oftalmologische dagingrepen weer, welke in 2012 de duurste ziekenhuizen waren voor opnames in eenpersoonskamers. Tabel 1: Top 10 duurste ziekenhuizen oftalmologie in dagziekenhuis, eenpersoonskamers 2012 Gemeente Ziekenhuis maximum % ereloon supplement gemiddeld % ereloon supplement gemiddeld bedrag ereloon supplement gemiddeld totale factuur patiënt Brussel Erasmus 300% 209% Brussel Clinique Ste. Anne - St.-Remi 400% 177% Brussel CHIREC 400% 175% Gosselies Clinique Notre-Dame De Grâce 250% 175% Rocourt CHC St. Vincent&Ste.Elisabeth 250% 170% Bergen CHU Ambroise Paré 250% 150% Luik CHU De Liege 200% 150% Eupen Sankt-Nikolaus Hospital 160% 146% Luik CHC Cliniques Saint-Joseph 250% 136% Aarlen Vivalia 200% 132% Figuur 3: Evolutie van de factuur voor de patiënt in chirurgisch dagziekenhuis, prijzen eenpersoonskamers twee- of meerpersoonskamers remgeld andere supplementen ereloonsupplementen CM-Informatie 255 maart

14 3. Kamers voor twee of meer personen in het dagziekenhuis De prijs van een ingreep in het chirurgisch dagziekenhuis in een kamer voor twee of meer personen (of zonder echte passage in een kamer) bedraagt gemiddeld 119 euro. Voor deze kamertypes worden veel minder en meestal geen ereloonsupplementen aangerekend. Figuur 3 geeft de evolutie weer van de factuur in het chirurgisch dagziekenhuis in een eenpersoonskamer versus kamers voor twee of meer personen. De factuur voor deze laatsten stijgt in 2012 met 4% (bovenop inflatie). Deze stijging is een gevolg van de stijging van de posten remgeld op materiaal (+5 euro of +11%) en diverse kosten (+2 euro of +8%). We komen hier verder op terug in punt 4. Op 1 januari 2013 verbood de overheid honorariumsupplementen in kamers voor twee of meer personen in het klassiek ziekenhuis. Over het dagziekenhuis spreekt de wetgever zich (nog) niet uit. We stellen echter vast dat in 2012 nog slechts in 14 ziekenhuizen in heel het land (zie tabel 2) de artsen in 2012 nog ereloonsupplementen aanrekenden bij dagopnames in kamers voor twee of meer personen. Bovendien blijkt uit de tabel dat de meeste ziekenhuizen toch al hun ereloonsupplementen aan het afbouwen waren. Tabel 2: Ziekenhuizen met ereloonsupplementen in kamers voor twee of meer personen: dagopnames Gemeente Ziekenhuis maximum 1 % ereloon supplement gemiddeld % ereloon supplement toename ereloon supplement in 2012 gemiddeld totale factuur patiënt Brussel 2 CHIREC 400% 69% -13% 169 Brussel Iris Zuid Ziekenhuizen 200% 26% -33% 67 Brussel Clinique Ste. Anne - St.-Remi 300% 34% 22% 63 Deurne AZ Monica 200% 22% -21% 57 Rocourt CHC St. Vincent Ste. Elisabeth 100% 18% 13% 37 Luik CHC Cliniques Saint-Joseph 100% 10% -1% 25 Zottegem AZ Sint-Elisabeth 50% 10% -9% 23 Leuven RZ Heilig Hart Leuven 50% 6% -7% 14 Tienen RZ Heilig Hart Tienen 50% 5% -23% 12 Gent AZ Maria Middelares 50% 5% -33% 11 Bonheiden Imelda Ziekenhuis 150% 4% -30% 7 Brussel Kliniek Sint-Jan 100% 3% -62% 6 Halle RZ Sint-Maria 50% 3% -13% 5 Brussel Europaziekenhuizen 100% 2% 18% 5 1 Percentage zoals vermeld op het document dat elke patiënt moet ondertekenen bij opname (de opnameverklaring). Dit is het percentage van het officiële tarief (remgeld plus terugbetaling door de ziekteverzekering) dat de arts mag aanrekenen als supplement. In sommige ziekenhuizen verschilt het maximum tussen sites, diensten, of kamers met twee of meer bedden. 2 Zes campussen verspreid over Brussel en Waals-Brabant 14 CM-Informatie 255 maart 2014

15 Figuur 4: Verdeling van de totale som van de honorariumsupplementen in kamers voor twee of meer in het chirurgisch dagziekenhuis, 2012, totaal: 18,7 miljoen euro 53% 47% 9,9 miljoen 8,7 miljoen 12 ziekenhuizen CHIREC (St. Anne - St Remi inbegrepen) Het taartdiagram in figuur 4 toont dan weer aan dat in 2012 het bovenste ziekenhuis uit tabel 2 (CHIREC, gefusioneerd met Sainte Anne Saint Remi) goed is voor de helft van de geïnde honorariumsupplementen in kamers voor twee of meer in het dagziekenhuis. Op het nationaal niveau vertegenwoordigen de totale betalingen door de patiënt voor ereloonsupplementen in kamers voor twee of meer personen (zie figuur 5) in het dagziekenhuis dus slechts een miniem aandeel van de totale inkomsten uit patiëntenbetalingen (1,7%). Voor een individuele patiënt kunnen deze bedragen echter wel zwaar doorwegen. We hebben dus alle reden om het verbod op ereloonsupplementen in kamers voor twee of meer personen uit te breiden naar het dagziekenhuis. Figuur 5: Totaal volume betalingen door patiënten per type hospitalisatie en kamer, prijzen andere kosten ereloonsupplementen remgeld 0 klassiek chir dag n.chir dag klassiek chir dag n.chir dag klassiek chir dag n.chir dag klassiek chir dag n.chir dag klassiek chir dag n.chir dag klassiek chir dag n.chir dag klassiek chir dag n.chir dag klassiek chir dag n.chir dag klassiek chir dag n.chir dag klassiek chir dag n.chir dag eenpersoonskamers twee- en meerpersoonskamers CM-Informatie 255 maart

16 Figuur 6: Patiëntenfactuur in het chirurgisch dagziekenhuis in kamers voor twee of meer personen, per provincie, 2012 euro per opname materiaal en diverse geneesmiddelen kamersupplement honorariumsupplement remgeld Uit deze figuur blijkt ook dat de inkomsten uit patiëntenbetalingen in eenpersoonskamers in het klassiek ziekenhuis, deze uit de kamers voor twee of meer personen overtreffen, ondanks het sterke numerieke overwicht van het aantal opnames in kamers voor twee of meer personen (hierover meer onder punt 5). Voor het dagziekenhuis (zowel chirurgisch als niet chirurgisch) zijn de totale inkomsten uit patiëntenbetalingen wel groter uit de opnames in kamers voor twee of meer personen dan in eenpersoonskamers, maar dit geldt, zoals gezegd, niet voor de ereloonsupplementen. Het verschil tussen de ziekenhuizen blijkt ook als we deze groeperen per provincie (zie figuur 6). Brussel is een grote uitschieter met CHIREC als absolute koploper. Daarna rekenen de artsen de hoogste ereloonsupplementen aan in de provincies Luik (hoofdzakelijk CHC), Antwerpen (AZ Monica en Imelda) en Vlaams-Brabant (verschillende ziekenhuizen). 4. Variatie in de factuur in het chirurgisch dagziekenhuis Los van het kamertype is de pathologie erg bepalend voor de factuur voor de patiënt. Bij een stomatologische of een oftalmologische ingreep in het dagziekenhuis zijn er vaak hoge materiaalkosten. Een gynaecologische ingreep behelst dan weer gemiddeld hoge diverse kosten. In de orthopedie ten slotte nemen we in 2012 een sterke stijging waar van het remgeld op materiaal. Deze verschillen blijken uit figuur 7. Voorbeelden van chirurgische dagopnames in de oftalmologie zijn: ingrepen op de oogleden, bijvoorbeeld omwille van een infectie of gezwel; een greffe van het hoornvlies, bijvoorbeeld na een beschadiging door herpes; een heelkundige behandeling van glaucoom; de behandeling van cataract door verwijderen van de ooglens, al dan niet gevolgd door het inplanten van een kunstlens. Deze laatste ingreep is ook een typisch voorbeeld van een ingreep met een hoge kost voor de patiënt voor materiaal. De lenzen worden tot op vandaag slechts beperkt terugbetaald. Het remgeld op materiaal is dus hoog. Voorbeelden van chirurgische dagopnames in de gynaecologie zijn: cerclage van de baarmoederhals (zwangerschap, voortijdige opening van de hals); sterilisatie door een ingreep op de eileiders (clip, gedeeltelijke resectie...); afname van rijpe eicellen voor in vitro fertilisatie (IVF). Dit laatste voorbeeld verklaart de hoge diverse kosten. De terugbetaling voor in vitro fertilisatie (medisch begeleide bevruchting) is beperkt tot zes pogingen per vrouw, jonger dan 43 jaar. IVF-behandelingen na de zesde poging of na 43 jaar zijn niet terugbetaald en worden onder de rubriek diverse kosten gefactureerd. 16 CM-Informatie 255 maart 2014

17 Figuur 7: Chirurgisch dagziekenhuis: factuur per pathologie euro per dagopname materiaal: supplementen en niet-terugbetaalbaar ereloonsupplementen kamersupplementen diverse kosten geneesmiddelen materiaal remgeld ereloon remgeld orthopedie oftalmo stomato NOK urologie gynaeco Voorbeelden van chirurgische dagopnames in de orthopedie zijn: hechten van ligamenten in de wreef, bijvoorbeeld door omslaan van de voet; corrigeren van uitpuilende botten aan de basis van de grote teen ( papegaaienbek ) door er een pees overheen te hechten; fixeren van het sleutelbeen aan de schouder, na ontwrichting; peestransplantatie aan de hand (bijvoorbeeld om een nog werkende spier te benutten in plaats van een verlamde spier om de hand opnieuw in beweging te krijgen). Bij deze voorbeelden worden materialen gebruikt (ankers en schroeven) die sinds 2012 opgenomen werden in de terugbetaling (zie ook punt 9), maar met een relatief groot aandeel door de patiënt te betalen. Vandaar de sterke stijging (verdrievoudiging) van de rubriek remgeld op materiaal voor orthopedische ingrepen in dagziekenhuis. 5. Klassiek ziekenhuis: eenpersoonskamers In het klassiek ziekenhuis is de prijs van een ziekenhuisopname in een eenpersoonskamer gemiddeld stabiel. Dit dankzij de daling van de kost van het materiaal (zie punt 9), maar de ereloonsupplementen blijven stijgen. Over de periode 2004 tot 2012 noteren we een jaarlijkse stijging van 4,2% van de ereloonsupplementen bovenop de inflatie. De evolutie van de factuur in eenpersoonskamers is te zien op de linkerkant van figuur 8. In 2012 betaalden CM-leden voor een klassieke opname in een eenpersoonskamer gemiddeld euro per opname, vier keer meer dan in een tweepersoonskamer of gemeenschappelijke kamer. De helft van dat bedrag bestaat uit ereloonsupplementen (795 euro). Van deze ereloonsupplementen vloeit een groeiend deel terug naar de artsen en wordt er dus procentueel steeds minder gebruikt voor de werkingskosten van het ziekenhuis. Het Brusselse ziekenhuis CHIREC blijft de hoogste bedragen aanrekenen voor vergelijkbare behandelingen. Dit lees je af van de kolommen gemiddeld % ereloonsupplement in tabel 3. Deze kleine groep ziekenhuizen overschaduwt de veel grotere groep van ziekenhuizen waar de facturen stabieler blijven van jaar tot jaar. In tabel 4 vind je de top-tien van de minst dure ziekenhuizen in eenpersoonskamers. CM-Informatie 255 maart

18 Figuur 8: Evolutie van de gemiddelde kost per opname, per kamertype, prijzen van 2004 tot en met Gemiddeld factuurbedrag ( ) individuele kamer kamer voor 2 of meer Remgeld Materiaal- kamer en andere supplementen Honorariumsupplementen Tabel 3: Top-tien van de ziekenhuizen met de hoogste ereloonsupplementen (in procent) in eenpersoonskamers voor klassieke opnames Gemeente Ziekenhuis maximum % ereloon supplement gemiddeld % ereloon supplement toename ereloon supplement in 2012 gemiddeld totale factuur patiënt Brussel CHIREC 400% 180% 7% Brussel Clinique Ste. Anne - St.-Remi 400% 157% -1% Rocourt CHC St.Vincent - Ste.Elisabeth 250% 150% 2% Brussel Erasmus ziekenhuis 300% 146% 3% Gosselies Clinique Notre-Dame De Grâce 250% 136% 16% Brussel UCL Saint-Luc 300% 135% 2% La louviere CHU Tivoli 300% 131% -1% Ottignies Clinique Saint Pierre Ottignies 200% 121% 1% Brussel Europaziekenhuizen 300% 120% 3 % Brussel HUDERF (kinderziekenhuis) 400% 117% 29% CM-Informatie 255 maart 2014

19 Tabel 4: Top-tien van de ziekenhuizen met de laagste ereloonsupplementen (in procent) in eenpersoonskamers Gemeente Ziekenhuis maximum % ereloon supplement gemiddeld % ereloon supplement toename ereloon supplement in 2012 gemiddeld totale factuur patiënt Dendermonde AZ Sint-Blasius 100% 35% 9% 935 Torhout Sint-Rembertziekenhuis 100% 36% 6% 757 Edegem UZ Antwerpen 150% 37% 1% Izegem Sint-Jozefskliniek 100% 37% 14% 853 Tongeren AZ Vesalius 100% 38% 1% 755 Leuven RZ Heilig Hart Leuven 100% 38% 3% 874 Roeselare Heilig Hart Roeselare-Menen 100% 39% -4% 884 Ieper Jan Yperman Ziekenhuis 100% 40% 24% 840 Hasselt Jessaziekenhuis 100% 44% 4% 985 Maaseik Ziekenhuis Maas&Kempen 100% 43% 2% 880 Figuur 9: Samenstelling van de factuur voor de patiënt per provincie, klassieke opnames Brussel Waals-Brabant Luik euro per opname Henegouwen Namen Luxemburg Vlaams-Brabant Antwerpen Oost-Vlaanderen West-Vlaanderen Limburg Brussel Luik Henegouwen Luxemburg Namen Waals-Brabant Oost-Vlaanderen Vlaams-Brabant Antwerpen West-Vlaanderen Limburg Eenpersoonskamers Twee- en meerpersoonskamers Remgeld Materiaal en diverse supplementen Kamersupplementen Honorariumsupplementen CM-Informatie 255 maart

20 De grote verschillen tussen de ziekenhuizen uiten zich ook als we de cijfers per provincie bekijken. Zie hiervoor figuur 9. Het maximaal percentage ereloonsupplementen is het maximum dat elk ziekenhuis met zijn artsen afspreekt. Dit maximum (per kamertype) staat te lezen op de opnameverklaring die elke patiënt ter ondertekening krijgt voorgelegd ten laatste bij het begin van de opname. Op de opnameverklaring duidt de patiënt zijn/haar kamerkeuze aan. Uit deze opnameverklaringen leiden wij af dat in bijna de helft van de ziekenhuizen de artsen nooit meer dan 100% ereloon mogen aanrekenen. Drie kwart van de ziekenhuizen blijft bovendien onder de 60 euro per dag voor kamersupplementen. Figuur 5 (zie p. 16) illustreert het disproportioneel belang van de eenpersoonskamers (en meerbepaald de ereloonsupplementen) in de totale betalingen door de patiënt. Merk op dat supplementen niet worden opgevangen door de maximumfactuur. De opnames in eenpersoonskamers vertegenwoordigen in 2012 slechts 23 procent van alle opnames, maar ze betekenen wel 56 procent van de totale uitgaven van de patiënten voor klassieke opnames. De totale uitgaven voor klassieke opnames door patiënten in eenpersoonskamers was 555 miljoen euro en in kamers voor twee of meer personen 428 miljoen euro. Eenpersoonskamers worden bij uitstek gebruikt in de materniteit. De grote meerderheid van de moeders overnacht na de bevalling in een eenpersoonskamer. In sommige ziekenhuizen wordt deze bijzondere wens aangewend om goed door te rekenen met kamer- en ereloonsupplementen. Daardoor is bevallen in het ziekenhuis vaak duur. Voor een normale bevalling (geen keizersnede) betaal je gemiddeld 255 euro in een tweepersoonskamer en euro in een eenpersoonskamer. De verschillen tussen de ziekenhuizen zijn groot en voor eenpersoonskamers lijkt elke regio hier een andere trend te volgen (figuur 10). Het grootste aantal eenpersoonskamers komt voor in Vlaanderen. Daar zijn deze goedkoper dan in Wallonië of Brussel. In Vlaanderen betaal je gemiddeld euro, in Wallonië euro en in Brussel euro. Dit laatste bedrag ligt dan wel weer 3 % lager dan in 2011, dankzij een daling van de ereloonsupplementen. Figuur 10: Kost voor de patiënt van een klassieke bevalling: per kamertypes en per regio 2500 kost voor de patiënt in euro Andere sup. Kamersup. Hono. Sup. Remgeld bed 2 of + 1 bed 2 of + 1 bed 2 of + bedden bedden bedden Vlaanderen Wallonië Brussel 20 CM-Informatie 255 maart 2014

Budgettaire maatregelen in de aanloop naar de noodzakelijke hervorming van ons gezondheidszorgstelsel

Budgettaire maatregelen in de aanloop naar de noodzakelijke hervorming van ons gezondheidszorgstelsel Budget 2014 Budgettaire maatregelen in de aanloop naar de noodzakelijke hervorming van ons gezondheidszorgstelsel Olivier Gillis, Onderzoek en Ontwikkeling De begrotingsopmaak voor de uitgaven voor gezondheidszorg

Nadere informatie

Factuur dagziekenhuis kan verder omlaag

Factuur dagziekenhuis kan verder omlaag Persdossier 7 november 2013 Negende CM-ziekenhuisbarometer Factuur dagziekenhuis kan verder omlaag Voor het negende jaar op rij publiceert CM de gemiddelde ziekenhuisfactuur voor de patiënt. Deze gegevens

Nadere informatie

Factuur dagziekenhuis kan verder omlaag

Factuur dagziekenhuis kan verder omlaag Negende CM-barometer van de ziekenhuisfactuur Factuur dagziekenhuis kan verder omlaag Voor het negende jaar op rij publiceert CM, via de pers en op haar website, de gemiddelde ziekenhuisfactuur voor de

Nadere informatie

Eenpersoonskamer steeds moeilijker betaalbaar

Eenpersoonskamer steeds moeilijker betaalbaar Persdossier 12 november 2014 Tiende CM-ziekenhuisbarometer Eenpersoonskamer steeds moeilijker betaalbaar Voor het tiende jaar op rij publiceert CM de gemiddelde ziekenhuisfactuur voor de patiënt. Deze

Nadere informatie

R I Z I V Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering

R I Z I V Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering R I Z I V Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering OMZENDBRIEF AAN DE ALGEMENE ZIEKENHUIZEN OMZ. ZH. 2013/13 Dienst voor geneeskundige verzorging Correspondent: Directie verzorgingsinstellingen

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke kostprijs van uw ziekenhuisopname. Deze keuzes maakt u aan de hand van

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring klassieke opname en opname in dagziekenhuis

Toelichting bij de opnameverklaring klassieke opname en opname in dagziekenhuis Toelichting bij de opnameverklaring klassieke opname en opname in dagziekenhuis Moorselbaan 164, 9300 Aalst T. 053 72 41 11 F. 053 72 45 86 www.olvz.be U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een

Nadere informatie

Informatie over uw ziekenhuisfactuur

Informatie over uw ziekenhuisfactuur Infobrochure Informatie over uw ziekenhuisfactuur mensen zorgen voor mensen 2 Beste mevrouw, meneer, Na uw ziekenhuisopname krijgt u een ziekenhuisfactuur. Ervaring leert dat dit geen eenvoudig document

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring HHZH/OPN/040.14(0509) h.-hartziekenhuis vzw Mechelsestraat 24 2500 Lier tel. 03 491 23 45 fax 03 491 23 46 www.hhzhlier.be Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring A.Z. Vesalius - campus Tongeren A.Z. Vesalius - campus Tongeren Hazelereik 51 3700 TONGEREN Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben

Nadere informatie

Ziekenhuisfactuur ontspoort voor duizenden Belgen

Ziekenhuisfactuur ontspoort voor duizenden Belgen Achtste CM-barometer van de ziekenhuisfactuur Ziekenhuisfactuur ontspoort voor duizenden Belgen Anja Crommelynck, Departement Onderzoek en Ontwikkeling Anne Cornez, Muriel Wantier, Solimut Samenvatting

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Campus Sint-Augustinus Oosterveldlaan 24, 2610 Wilrijk Campus Sint-Vincentius Sint-Vincentiusstraat 20, 2018 Antwerpen Campus Sint-Jozef Molenstraat 19, 2640 Mortsel Opnamedienst Sociale dienst Ombudsdienst

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring klassieke opname en opname in dagziekenhuis

Toelichting bij de opnameverklaring klassieke opname en opname in dagziekenhuis Moorselbaan 164, 9300 Aalst T. 053 72 41 11 F. 053 72 45 86 www.olvz.be Toelichting bij de opnameverklaring klassieke opname en opname in dagziekenhuis U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een

Nadere informatie

Ereloonsupplementen ziekenhuizen stijgen sneller dan ooit

Ereloonsupplementen ziekenhuizen stijgen sneller dan ooit Persdossier 12 november 2015 Elfde CM-ziekenhuisbarometer Ereloonsupplementen ziekenhuizen stijgen sneller dan ooit Voor het elfde jaar op rij publiceert CM de evolutie op jaarbasis van de gemiddelde ziekenhuisfactuur

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke kostprijs van uw ziekenhuisopname. Deze keuzes maakt u aan de hand van

Nadere informatie

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING Kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een opname in het dagziekenhuis Identificatie ziekenhuisinstelling AZ Maria Middelares Buitenring Sint-Denijs 30 9000 Gent Erkenningsnummer:

Nadere informatie

Ziekenhuisfactuur ontspoort voor duizenden Belgen

Ziekenhuisfactuur ontspoort voor duizenden Belgen Persdossier 29 november 2012 Achtste CM-ziekenhuisbarometer Ziekenhuisfactuur ontspoort voor duizenden Belgen Voor het achtste jaar op rij publiceert CM de gemiddelde ziekenhuisfactuur voor de patiënt.

Nadere informatie

Zevende CM-barometer van de ziekenhuisfactuur (cijfers 2010) Belang kamerkeuze in ziekenhuis nog nooit zo groot Eenpersoonskamer vier keer duurder

Zevende CM-barometer van de ziekenhuisfactuur (cijfers 2010) Belang kamerkeuze in ziekenhuis nog nooit zo groot Eenpersoonskamer vier keer duurder Persdossier 1 december 211 Zevende CM-barometer van de ziekenhuisfactuur (cijfers 21) Belang kamerkeuze in ziekenhuis nog nooit zo groot Eenpersoonskamer vier keer duurder Voor het zevende jaar op rij

Nadere informatie

6 de CM-barometer van de ziekenhuisfactuur (cijfers 2009) Bescherm de patiënt: beperk de erelonen

6 de CM-barometer van de ziekenhuisfactuur (cijfers 2009) Bescherm de patiënt: beperk de erelonen Persconferentie 2 december 2010 6 de CM-barometer van de ziekenhuisfactuur (cijfers 2009) Bescherm de patiënt: beperk de erelonen Terwijl de economische crisis gaten sloeg in onze staatskas groeiden budgetten

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Patiëntenvignet Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke kostprijs van uw ziekenhuisopname. Deze keuzes maakt

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke kostprijs van uw ziekenhuisopname. Deze keuzes maakt u aan de hand van

Nadere informatie

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis Nakuurhome Papiermoleken Oudebaan 293 3000 Leuven TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis Inleiding Met dit document willen

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Toelichting bij de opnameverklaring U kunt als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke kostprijs van uw ziekenhuisopname. Deze keuzes maakt u aan de hand

Nadere informatie

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING:

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: Kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een klassieke opname of opname in dagziekenhuis Identificatie ziekenhuisinstelling AZ Maria Middelares Buitenring Sint-Denijs

Nadere informatie

Informatie over uw factuur bij opname in ons psychiatrisch ziekenhuis

Informatie over uw factuur bij opname in ons psychiatrisch ziekenhuis Informatie over uw factuur bij opname in ons psychiatrisch ziekenhuis Dalstraat 84 9100 Sint-Niklaas Tel. 03 776 00 41 Info: www.hieronymus.be Inhoudstafel Inleiding 4 Onderdelen van uw factuur bij opname

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring IMELDA VZW Imeldaziekenhuis 9 2820 Bonheiden 7-10-689-30 Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke kostprijs van

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring VZW WERKEN GLORIEUX az Glorieux Erk.nr: 71055072000 Glorieuxlaan 55 9600 Ronse Tel. (055)23 30 11 Fax: (055)23 30 22 Inleiding Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken

Nadere informatie

Bijlage 5 TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING:

Bijlage 5 TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: Psychiatrisch Ziekenhuis Sint-Franciscus Penitentenlaan 7 9620 Zottegem Bijlage 5 TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis

Nadere informatie

Barometer kinesitherapie 2013

Barometer kinesitherapie 2013 Barometer kinesitherapie 2013 Ingevolge de nomenclatuurhervorming van 2002, lag het uitgavenniveau voor kinesitherapie in 2003 op het laagste niveau sinds 1991. Vanaf 2004 beginnen de uitgaven opnieuw

Nadere informatie

Eenpersoonskamer steeds moeilijker betaalbaar

Eenpersoonskamer steeds moeilijker betaalbaar 10 de CM-barometer van de ziekenhuisfactuur Eenpersoonskamer steeds moeilijker betaalbaar Anja Crommelynck (R&D) Muriel Wantier (Solimut) Voor het tiende jaar op rij publiceert CM de gemiddelde ziekenhuisfactuur

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Identificatie ziekenhuisinstelling algemeen ziekenhuis Sint-Maarten erkenningsnummer: 7/10026/14/000 Campus Leopoldstraat Leopoldstraat 2-2800 Mechelen Campus Rooienberg Rooienberg 25-2570 Duffel Campus

Nadere informatie

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING:

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: UMC Sint-Pieter Hoogstraat 322 1000 Brussel RIZIV num. : 7/10076/61 TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een klassieke opname of een opname in dagziekenhuis Inleiding

Nadere informatie

Elfde CM-barometer van de ziekenhuisfactuur. Ereloonsupplementen ziekenhuizen stijgen sneller dan ooit

Elfde CM-barometer van de ziekenhuisfactuur. Ereloonsupplementen ziekenhuizen stijgen sneller dan ooit Elfde CM-barometer van de ziekenhuisfactuur Ereloonsupplementen ziekenhuizen stijgen sneller dan ooit Fabienne van Sloten en Katte Ackaert departement R&D Muriel Wantier MC Assure Samenvatting Onlangs

Nadere informatie

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis Versie 2016 01-01 Alexianen zorggroep Tienen Psychiatrische kliniek Liefdestraat 10, 3300 Tienen alexianentienen@fracarita.org www.alexianentienen.be RIZIV: 72094754 Toelichting bij het document opnameverklaring

Nadere informatie

Informatie over uw factuur bij opname in ons psychiatrisch ziekenhuis

Informatie over uw factuur bij opname in ons psychiatrisch ziekenhuis Informatie over uw factuur bij opname in ons psychiatrisch ziekenhuis Dalstraat 84 9100 Sint-Niklaas Tel. 03 776 00 41 Info: www.hieronymus.be Inhoudstafel Inleiding 4 Onderdelen van uw factuur bij opname

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring voor een opname in het dagziekenhuis

Toelichting bij de opnameverklaring voor een opname in het dagziekenhuis Identificatie ziekenhuisinstelling algemeen ziekenhuis Sint-Maarten erkenningsnummer: 7/10026/14/000 Campus Leopoldstraat Leopoldstraat 2-2800 Mechelen Campus Rooienberg Rooienberg 25-2570 Duffel Campus

Nadere informatie

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis PC Sint-Amandus Reigerlostraat, 10 8730 Beernem RIZIV 72089219000 Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis U kan als patiënt een aantal keuzes in verband

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke kostprijs van uw ziekenhuisopname. Deze keuzes maakt u aan de hand van

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Gasthuisstraat 1 2400 Mol 014/71 20 00 www.azmol.be Toelichting bij de opnameverklaring 01/01/2017 U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke kostprijs

Nadere informatie

SAMENVATTING VAN DE KOSTEN

SAMENVATTING VAN DE KOSTEN Eventueel Logo ziekenhuis Benaming ziekenhuis RIZIV-nummer KBO-nummer Contact: naam/telefoonnummer BIJLAGE 37 PATIENTENFACTUUR - zorgen van xxx tot xxx Blz 1 van Factuurnummer Datum factuur Verzenddatum

Nadere informatie

Opnameverklaring voor opname in psychiatrisch ziekenhuis: kamerkeuze en financiële voorwaarden

Opnameverklaring voor opname in psychiatrisch ziekenhuis: kamerkeuze en financiële voorwaarden Opnameverklaring voor opname in psychiatrisch ziekenhuis: kamerkeuze en financiële voorwaarden BARCODE VAN HET ZIEKENHUIS OM HET DOCUMENT ELEKTRONISCH TE ARCHIVEREN VAN DE PATIËNT OF KLEEFVIGNET VAN HET

Nadere informatie

Uw ziekenhuisfactuur. algemene informatie over de elementen die uw factuur bepalen

Uw ziekenhuisfactuur. algemene informatie over de elementen die uw factuur bepalen Uw ziekenhuisfactuur algemene informatie over de elementen die uw factuur bepalen Mijnheer, Mevrouw Binnenkort wordt u opgenomen in ons ziekenhuis. De opnamedienst overhandigde u daarom deze brochure,

Nadere informatie

Informatie over uw ziekenhuisfactuur

Informatie over uw ziekenhuisfactuur Infobrochure Informatie over uw ziekenhuisfactuur mensen zorgen voor mensen 2 Beste mevrouw, meneer, Na uw ziekenhuisopname krijgt u een ziekenhuisfactuur. Ervaring leert dat dit geen eenvoudig document

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Identificatie ziekenhuisinstelling AZ NIKOLAAS vzw Moerlandstraat 1 9100 Sint-Niklaas Erk. Nr. 71059527 Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke

Nadere informatie

Opnameverklaring voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis Kamerkeuze & financiële voorwaarden

Opnameverklaring voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis Kamerkeuze & financiële voorwaarden Opnameverklaring voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis Kamerkeuze & financiële voorwaarden Barcode van het ziekenhuis Identificatie van de patiënt of kleefvignet van het ziekenfonds Psychosociaal

Nadere informatie

Nieuwe sectoranalyse van de algemene ziekenhuizen in België

Nieuwe sectoranalyse van de algemene ziekenhuizen in België Brussel, 18 oktober 2012 Nieuwe sectoranalyse van de algemene ziekenhuizen in België De sector van de algemene ziekenhuizen blijft, ook tijdens de financieel-economische crisis, zorgen voor verdere groei

Nadere informatie

FINANCIELE INFORMATIEBROCHURE

FINANCIELE INFORMATIEBROCHURE FINANCIELE INFORMATIEBROCHURE centrum voor psychotherapie ELIM Jagersdreef 1 B-295 KAPELLEN T 3 317 11 administratie.elim@emmaus.be www.elim.be Binnen en buiten met aandacht verbonden Deze voorziening

Nadere informatie

infobrochure tarieven en factuur

infobrochure tarieven en factuur infobrochure tarieven en factuur Auteur: dienst facturatie KEI - Versie 2016 Mevrouw, Mijnheer, Met deze brochure willen we u informeren over het financiële aspect van uw ziekenhuisverblijf. In het KEI

Nadere informatie

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis 1

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis 1 Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis 1 U kan als patiënt een aantal keuzes in verband met uw opname in het ziekenhuis maken die een belangrijke invloed

Nadere informatie

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis MC St- Jozef vzw Abdijstraat 2 3740 Bilzen Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis U kan als patiënt een aantal keuzes in verband met uw opname in het ziekenhuis

Nadere informatie

Uw factuur van het OLV Ziekenhuis Voorbeeld van een factuur van een ziekenhuisopname met verblijf

Uw factuur van het OLV Ziekenhuis Voorbeeld van een factuur van een ziekenhuisopname met verblijf Uw factuur van het OLV Ziekenhuis Voorbeeld van een factuur van een ziekenhuisopname met verblijf Uw factuur bestaat uit 2 of méér pagina s De laatste pagina van uw factuur bevat telkens ook een overschrijvingsformulier

Nadere informatie

Opnameverklaring. toelichting

Opnameverklaring. toelichting Opnameverklaring toelichting Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke kostprijs van uw ziekenhuisopname. Deze

Nadere informatie

Nieuwe sectoranalyse van de algemene ziekenhuizen in België

Nieuwe sectoranalyse van de algemene ziekenhuizen in België Brussel, 3 oktober 2013 Nieuwe sectoranalyse 2009-2012 van de algemene ziekenhuizen in België Het resultaat van de algemene ziekenhuizen gaat structureel achteruit. De ziekenhuizen blijven een belangrijk

Nadere informatie

FINANCIELE INFORMATIEBROCHURE

FINANCIELE INFORMATIEBROCHURE FINANCIELE INFORMATIEBROCHURE centrum voor psychotherapie ELIM Jagersdreef 1 B-295 KAPELLEN T 3 317 11 administratie.elim@emmaus.be www.elim.be Deze voorziening maakt deel uit van de vzw Emmaüs Maatschappelijke

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring St.-Rembertziekenhuis, St.-Rembertlaan 21, 8820 Torhout, tel. 050/23.21.11 Rizivnr. 71037850000 Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed

Nadere informatie

Opname in het ziekenhuis

Opname in het ziekenhuis Opname in het ziekenhuis Wat je moet weten www.cm.be Uitgave 2014 Inhoud Inhoud... 2 Voorwoord... 3 Keuze van het ziekenhuis en van je kamer... 3 Aangifte van je arbeidsongeschiktheid... 4 Je ziekenhuisrekening...

Nadere informatie

De Belgische kinesitherapeut verdient 33.000 euro per jaar, een tandarts 103.000 en een huisarts 165.000.

De Belgische kinesitherapeut verdient 33.000 euro per jaar, een tandarts 103.000 en een huisarts 165.000. De Belgische kinesitherapeut verdient 33.000 euro per jaar, een tandarts 103.000 en een huisarts 165.000. De afgelopen tien jaar is het gemiddelde inkomen van de Belgische kinesitherapeut met 40% gestegen,

Nadere informatie

FORUM. De Dialysefaktuur, oorzaak van hoge bloeddruk?

FORUM. De Dialysefaktuur, oorzaak van hoge bloeddruk? De Dialysefaktuur, oorzaak van hoge bloeddruk? Zegres Cathy, sociaal werker, UZ Leuven Verheyden Denise, sociaal werker, Imeldaziekenhuis, Bonheiden De Dialysefaktuur, oorzaak van hoge bloeddruk? Cathy

Nadere informatie

HOSPIMUT Hospitalisatieverzekeringen op maat van uw behoeften

HOSPIMUT Hospitalisatieverzekeringen op maat van uw behoeften HOSPIMUT Hospitalisatieverzekeringen op maat van uw behoeften HOSPIMUT BESCHERMT U TEGEN HOGE ZIEKENHUISKOSTEN Een ziekenhuisopname kan duur zijn en de ziekteverzekering dekt niet alle kosten. De hospitalisatieverzekeringen

Nadere informatie

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING:

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: VZW WERKEN GLORIEUX Az Glorieux Erk.nr. E 550 Glorieuxlaan 55-9600 Ronse Tel. (055)23 30 11 Fax (055)23 30 22 TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een klassieke

Nadere informatie

6 de CM-barometer van de ziekenhuisfactuur (cijfers 2009) Bescherm de patiënt: beperk de erelonen

6 de CM-barometer van de ziekenhuisfactuur (cijfers 2009) Bescherm de patiënt: beperk de erelonen Persconferentie 2 december 2010 6 de CM-barometer van de ziekenhuisfactuur (cijfers 2009) Bescherm de patiënt: beperk de erelonen Terwijl de economische crisis gaten sloeg in onze staatskas groeiden budgetten

Nadere informatie

Financiële informatiebrochure

Financiële informatiebrochure Financiële informatiebrochure Deze zorgvoorziening maakt deel uit van de vzw Emmaüs. Maatschappelijke zetel: Edgard Tinellaan 1c - 28 MECHELEN vzw Emmaüs Psychiatrisch Ziekenhuis Bethaniënhuis Andreas

Nadere informatie

Bevraging AZ begroting 2014 Resultaten

Bevraging AZ begroting 2014 Resultaten Datum 18 maart 2014 Ons kenmerk KV/EDL/227/31/2014 Nota Bevraging AZ begroting 2014 Resultaten Voor het tweede jaar op rij deed Zorgnet Vlaanderen een bevraging bij de Vlaamse algemene ziekenhuizen over

Nadere informatie

Geneeskundige verzorging

Geneeskundige verzorging Geneeskundige verzorging 1. Methodologische nota Ledental per categorie uitkeringsgerechtigden (tabellen 2 4) Deze statistiek betreft de aantallen regelmatig bij een ziekenfonds ingeschreven gerechtigden

Nadere informatie

Evolutie statinegebruik in België 2003-2013

Evolutie statinegebruik in België 2003-2013 Evolutie statinegebruik in België 23-213 Koen Cornelis, stafmedewerker, R&D Met dank aan de medische directie en de cel geneesmiddelen, LCM Samenvatting Statines zijn cholesterolverlagende geneesmiddelen

Nadere informatie

Geneeskundige verzorging

Geneeskundige verzorging Geneeskundige verzorging 1. Methodologische nota Ledental per categorie uitkeringsgerechtigden (tabellen 2 5) Deze statistiek betreft de aantallen regelmatig bij een ziekenfonds ingeschreven gerechtigden

Nadere informatie

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis VZW SINT-LUCIA ANKERSTRAAT 91 9100 SINT-NIKLAAS Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis U kan als patiënt een aantal keuzes in verband met uw opname in

Nadere informatie

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING VOOR EEN OPNAME IN DAGZIEKENHUIS:

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING VOOR EEN OPNAME IN DAGZIEKENHUIS: TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING VOOR EEN OPNAME IN DAGZIEKENHUIS: kamerkeuze & financiële voorwaarden Inleiding Met dit document willen wij u informeren omtrent de verschillende kosten die u aangerekend

Nadere informatie

1. Doel van de opnameverklaring: recht om geïnformeerd keuzes te maken over financiële gevolgen van de opname

1. Doel van de opnameverklaring: recht om geïnformeerd keuzes te maken over financiële gevolgen van de opname BARCODE VAN HET ZIEKENHUIS OM HET DOCUMENT ELEKTRONISCH TE ARCHIVEREN IDENTIFICATIE VAN DE PATIËNT OF KLEEFVIGNET VAN HET ZIEKENFONDS IDENTIFICATIE VAN HET ZIEKENHUIS 1. Doel van de opnameverklaring: recht

Nadere informatie

17 JUNI Koninklijk besluit betreffende de verklaring bij opname in een ziekenhuis

17 JUNI Koninklijk besluit betreffende de verklaring bij opname in een ziekenhuis 17 JUNI 2004. - Koninklijk besluit betreffende de verklaring bij opname in een ziekenhuis BS 14/07/2004 in voege sinds 01/09/2004 Gewijzigd door: KB 15/12/2008 BS 16/02/2009 KB 28/06/2011 BS 18/08/2011

Nadere informatie

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING VOOR EEN HOSPITALISATIE:

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING VOOR EEN HOSPITALISATIE: TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING VOOR EEN HOSPITALISATIE: kamerkeuze & financiële voorwaarden U kunt als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke kostprijs

Nadere informatie

De ziekenhuisopnameverklaring

De ziekenhuisopnameverklaring De ziekenhuisopnameverklaring Silva medical, site Geriatrisch centrum Scheutbos te Sint-Jans- Molenbeek Dienst G (geriatrie) IDENTIFICATIE SILVA Medical vzw VAN DE PATIËNT Site Scheutbos G dienst Gelukkige

Nadere informatie

Twaalfde CM-ziekenhuisbarometer. Opzet van de studie

Twaalfde CM-ziekenhuisbarometer. Opzet van de studie Twaalfde CM-ziekenhuisbarometer Opzet van de studie Reeds twaalf jaar op rij publiceert CM de evolutie op jaarbasis van de gemiddelde ziekenhuisfactuur betaald door onze leden. Deze resultaten zijn gebaseerd

Nadere informatie

Juiste informati maakt de reken ZIEKENHUISTARIEVEN

Juiste informati maakt de reken ZIEKENHUISTARIEVEN INFORMATIE Er bestaan wettelijke verplichtingen, maar die worden zeker niet altijd nageleefd. SUPPLEMENTEN 25 ziekenhuizen vragen ereloonsupplementen voor kamers waar u niet alleen ligt. HOGERE PRIJZEN

Nadere informatie

Dekking & bijstand in het buitenland

Dekking & bijstand in het buitenland Hospitalisatie FABU informatiefiche, Uit welke waarborgen bestaat een goed hospitalisatiecontract? Terugbetaling van medische kosten in geval van hospitalisatie (inclusief dagziekenhuis), waaronder: Verblijf,

Nadere informatie

RICHTLIJNEN VOOR DE VERPLEGINGSINSTELLINGEN BETREFFENDE DE ELEKTRONISCHE FACTURERING VAN DE GENEESKUNDIGE VERZORGING IN HET KADER VAN MediPrima Fase 1

RICHTLIJNEN VOOR DE VERPLEGINGSINSTELLINGEN BETREFFENDE DE ELEKTRONISCHE FACTURERING VAN DE GENEESKUNDIGE VERZORGING IN HET KADER VAN MediPrima Fase 1 Specifieke instructies voor de facturatie van geneeskundige zorgen in het kader van fase 1. RICHTLIJNEN VOOR DE VERPLEGINGSINSTELLINGEN BETREFFENDE DE ELEKTRONISCHE FACTURERING VAN DE GENEESKUNDIGE VERZORGING

Nadere informatie

Financiële Infogids. AZ Nikolaas

Financiële Infogids. AZ Nikolaas Financiële Infogids AZ Nikolaas Juli 2015 Financiële infogids AZ Nikolaas stencil 1734 1 Beste mevrouw, meneer, Bij het verlaten van het ziekenhuis hoeft u niets te betalen. Enkele weken na uw ziekenhuisopname

Nadere informatie

Kerncijfers. 1. Kerncijfers activiteiten Kerncijfers: nominaal

Kerncijfers. 1. Kerncijfers activiteiten Kerncijfers: nominaal Kerncijfers 1. Kerncijfers activiteiten 1.1. Kerncijfers: nominaal Structurele gegevens Erkende bedden 573 573 573 573 573 Verantwoorde bedden per 1 juli (1) (2) 551 561 557 559 565 Verantw. bedden chir.

Nadere informatie

Opname. Wat meebrengen? Voor uw verblijf. Voor de administratie. Medische gegevens. (bijvoorbeeld elektrocardiogram)

Opname. Wat meebrengen? Voor uw verblijf. Voor de administratie. Medische gegevens. (bijvoorbeeld elektrocardiogram) 8 Opname Bij opname begeeft u zich op het afgesproken uur naar de centrale inkomhal, waar u een volgnummer kunt nemen voor de dienst inschrijvingen. Na inschrijving begeeft u zich naar de afdeling waar

Nadere informatie

Hospitalisatie- VERZEKERING Plus. Opname in een ziekenhuis

Hospitalisatie- VERZEKERING Plus. Opname in een ziekenhuis Hospitalisatie- VERZEKERING Plus Opname in een ziekenhuis Waarom zo'n verzekering Omdat een opname in het ziekenhuis ook financieel een pijnlijke zaak is Elk jaar krijgt één gezin op drie te maken met

Nadere informatie

EVOLUTIE VAN DE PREVALENTIE EN DE KOSTPRIJS VAN CHRONISCHE ZIEKTES

EVOLUTIE VAN DE PREVALENTIE EN DE KOSTPRIJS VAN CHRONISCHE ZIEKTES VERTEGENWOORDIGING & STUDIES EVOLUTIE VAN DE PREVALENTIE EN DE KOSTPRIJS VAN CHRONISCHE ZIEKTES Eind 2013 hebben de Onafhankelijke Ziekenfondsen een analyse gemaakt van de concentratie van de uitgaven

Nadere informatie

10 augustus 2012. Op die manier brengt de organisatie een aantal voorstellen onder de aandacht van de Commissie voor begrotingscontrole.

10 augustus 2012. Op die manier brengt de organisatie een aantal voorstellen onder de aandacht van de Commissie voor begrotingscontrole. Bernadette Adnet Eerste adviseur Datum Betreft 10 augustus 2012 Nota van het VBO aan de Commissie voor begrotingscontrole Besparingsmaatregelen over de begroting NOTA In het kader van de gesprekken over

Nadere informatie

FINANCIELE INFORMATIEBROCHURE

FINANCIELE INFORMATIEBROCHURE FINANCIELE INFORMATIEBROCHURE Psychiatrisch Ziekenhuis Bethaniënhuis Andreas Vesaliuslaan 39 298 Zoersel Tel. 3 38 3 11 pzbethanienhuis@emmaus.be www.pzbethanienhuis.be Binnen en buiten met aandacht verbonden

Nadere informatie

Setting the scene: is er nood aan hervormingen in de Belgische ziekenhuisfinanciering?

Setting the scene: is er nood aan hervormingen in de Belgische ziekenhuisfinanciering? Setting the scene: is er nood aan hervormingen in de Belgische ziekenhuisfinanciering? Cursus Zorgbeleid, 12/05/2016 Carine Van de Voorde Diagnose: een breed gedragen sense of urgency Ziekenhuisactiviteit

Nadere informatie

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis U kan als patiënt een aantal keuzes maken in verband met uw opname in het ziekenhuis, keuzes die een belangrijke

Nadere informatie

BETAALBARE EN TOEGANKELIJKE GEZONDHEIDSZORG

BETAALBARE EN TOEGANKELIJKE GEZONDHEIDSZORG ONS ENGAGEMENT VOOR BETAALBARE EN TOEGANKELIJKE GEZONDHEIDSZORG 1STEKLAS EERSTEKLAS ZORG VOOR IEDERS PORTEMONNEE We investeren 800 miljoen extra in solidaire zorg Hiermee betalen we extra zorg terug via

Nadere informatie

Hospitalia Continuïteit. Om verder de voordelen van een hospitalisatieverzekering tegen een uitstekende prijs te genieten als de groepsverzekering

Hospitalia Continuïteit. Om verder de voordelen van een hospitalisatieverzekering tegen een uitstekende prijs te genieten als de groepsverzekering Hoe zit het met uw hospitalisatieverzekering wanneer u uw werkgever verlaat? Hospitalia Continuïteit. Om verder de voordelen van een hospitalisatieverzekering tegen een uitstekende prijs te genieten als

Nadere informatie

Financiële informatiebrochure

Financiële informatiebrochure Financiële informatiebrochure Deze zorgvoorziening maakt deel uit van de vzw Emmaüs. Maatschappelijke zetel: Edgard Tinellaan 1c - 28 MECHELEN vzw Emmaüs Psychiatrisch Ziekenhuis Bethaniënhuis Andreas

Nadere informatie

FINANCIELE INFORMATIEBROCHURE

FINANCIELE INFORMATIEBROCHURE FINANCIELE INFORMATIEBROCHURE Psychiatrisch Ziekenhuis Bethaniënhuis Andreas Vesaliuslaan 39 298 Zoersel Tel. 3 38 3 11 pzbethanienhuis@emmaus.be www.pzbethanienhuis.be Deze voorziening maakt deel uit

Nadere informatie

INLEIDING: ACTUELE TOPICS VOOR MEDISCHE RADEN. Dr. Luc De Clercq Voorzitter Vlaams Artsensyndicaat Afd. Antwerpen, Limburg en Vlaams-Brabant

INLEIDING: ACTUELE TOPICS VOOR MEDISCHE RADEN. Dr. Luc De Clercq Voorzitter Vlaams Artsensyndicaat Afd. Antwerpen, Limburg en Vlaams-Brabant INLEIDING: ACTUELE TOPICS VOOR MEDISCHE RADEN Dr. Luc De Clercq Voorzitter Vlaams Artsensyndicaat Afd. Antwerpen, Limburg en Vlaams-Brabant Wisselwerking (B)VAS Medische Raden Medische Raden Artsensyndicaat

Nadere informatie

Opname in het ziekenhuis

Opname in het ziekenhuis Opname in het ziekenhuis Wat je moet weten www.cm.be Uitgave 2017 Inhoud Inhoud... 2 Voorwoord... 3 Keuze van het ziekenhuis en van je kamer... 3 Aangifte van je arbeidsongeschiktheid... 4 Aangifte ongeval...

Nadere informatie

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING:

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis Inleiding Met dit document willen wij u informeren omtrent de verschillende kosten

Nadere informatie

Het systeem van de akkoorden artsen-ziekenfondsen: balans en toekomstperspectief

Het systeem van de akkoorden artsen-ziekenfondsen: balans en toekomstperspectief Het systeem van de akkoorden artsen-ziekenfondsen: balans en toekomstperspectief Jo DE COCK Administrateur-generaal RIZIV VAS Herfstsymposium Algemeen Onderdeel van het Belgisch sociaal overlegsysteem

Nadere informatie

3. Overzicht van de wettelijk vastgelegde financiële voorwaarden en deze van het ziekenhuis

3. Overzicht van de wettelijk vastgelegde financiële voorwaarden en deze van het ziekenhuis 3. Overzicht van de wettelijk vastgelegde financiële voorwaarden en deze van het ziekenhuis 3.1 kamersupplementen per dag gemeenschappelijke kamer Tweepatiëntenkamer (5) Individuele kamer geen kamersupplement

Nadere informatie

Opnameverklaring. De opnameverklaring bestaat uit verschillende delen. tegen welk tarief u wil verzorgd te worden (zonder of met ereloonsupplementen)

Opnameverklaring. De opnameverklaring bestaat uit verschillende delen. tegen welk tarief u wil verzorgd te worden (zonder of met ereloonsupplementen) Wilrijkstraat 10 / 2650 Edegem Tel 03 821 30 00 / Fax 03 829 05 20 www.uza.be / BE 0874.619.603 Opnameverklaring Opnameverklaring Sinds 1 september 2004 zijn alle ziekenhuizen verplicht eenzelfde document

Nadere informatie

Tariefonderzoek: wat betaalt u bij de specialist? Vragen en antwoorden

Tariefonderzoek: wat betaalt u bij de specialist? Vragen en antwoorden 1. Het onderzoek Tariefonderzoek: wat betaalt u bij de specialist? Vragen en antwoorden 1.1 Waarom heeft CM dit onderzoek uitgevoerd? Elke twee jaar sluiten de ziekenfondsen en artsenvertegenwoordigers

Nadere informatie

TERUGBETALING VAN NIET-DRINGEND ZIEKENVERVOER door Christelijke mutualiteit Brugge

TERUGBETALING VAN NIET-DRINGEND ZIEKENVERVOER door Christelijke mutualiteit Brugge TERUGBETALING VAN NIET-DRINGEND ZIEKENVERVOER door Christelijke mutualiteit Brugge Juli 2016 Het Vlaams Patiëntenplatform maakte een overzicht van de terugbetaling van het per ziekenfonds. Het overzicht

Nadere informatie

OVERZICHT TERUGBETALING NIET-DRINGEND ZIEKENVERVOER IN VLAANDEREN HEVERLEE, NOVEMBER 2016

OVERZICHT TERUGBETALING NIET-DRINGEND ZIEKENVERVOER IN VLAANDEREN HEVERLEE, NOVEMBER 2016 OVERZICHT TERUGBETALING NIET-DRINGEND ZIEKENVERVOER IN VLAANDEREN HEVERLEE, NOVEMBER 2016 1. Context Regelmatig verschijnen in de media verhalen van patiënten die een heel hoge factuur moeten betalen voor

Nadere informatie

1. Doel van de opnameverklaring: recht om geïnformeerd keuzes te maken over financiële gevolgen van de opname

1. Doel van de opnameverklaring: recht om geïnformeerd keuzes te maken over financiële gevolgen van de opname IDENTIFICATIE AZ St.- Dimpna J.B. Stessensstraat2 2440 Geel 710 709 1000 1. Doel van de opnameverklaring: recht om geïnformeerd keuzes te maken over financiële gevolgen van de opname Elke opname in een

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Patiëntenvignet Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke kostprijs van uw ziekenhuisopname. Deze keuzes maakt

Nadere informatie