Ereloonsupplementen ziekenhuizen stijgen sneller dan ooit

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Ereloonsupplementen ziekenhuizen stijgen sneller dan ooit"

Transcriptie

1 Persdossier 12 november 2015 Elfde CM-ziekenhuisbarometer Ereloonsupplementen ziekenhuizen stijgen sneller dan ooit Voor het elfde jaar op rij publiceert CM de evolutie op jaarbasis van de gemiddelde ziekenhuisfactuur betaald door onze leden. Deze resultaten zijn gebaseerd op de analyse van zo n 1,4 miljoen facturen van CM-leden in Op 1 januari 2013 werden ereloonsupplementen verboden voor alle klassieke opnames in kamers voor twee of meer personen en voor de meeste ingrepen in kamers voor twee of meer personen in het dagziekenhuis. In 2014 werd het beroep tot vernietiging van dit verbod door het Grondwettelijk Hof verworpen. Bovendien breidde de toenmalige regering het verbod uit tot oncologische zorg in het dagziekenhuis en werd het verbod op ereloonsupplementen voor patiënten met verhoogde tegemoetkoming of met het statuut chronisch ziek, ongeacht het type hospitalisatie, hersteld. De nieuwe regering zet deze lijn verder door de invoering van een volledig verbod, geldig vanaf 27 augustus 2015, op ereloonsupplementen in gemeenschappelijke en tweepersoonskamers in het dagziekenhuis. Deze jaarlijkse studie sinds 2003 laat ons toe om de evolutie van de factuur bij ziekenhuisopname op te volgen. Aan de hand hiervan formuleren we een aantal aanbevelingen voor een betere financiële bescherming van de patiënt. Noteer alvast: deze studie spreekt zich niet uit over de verhouding tussen prijs en kwaliteit. Het onderzoek gaat enkel over de financiële toegankelijkheid van een ziekenhuisverblijf. 2 De ziekenhuizen worden elk jaar betrokken bij de analyses. Zij krijgen reeds voor publicatie de kans om te reageren op hun resultaten. Op die manier worden fouten in de registratie en de facturatie gedetecteerd en krijgen we een correct beeld van de realiteit. Op de CM-website vindt de surfer voor elk ziekenhuis de gemiddelde factuur terug. Op deze manier kan hij de prijzenpolitiek van de verschillende ziekenhuizen in België met elkaar vergelijken. 1 Het betreft de patiëntenfacturen alvorens tegemoetkoming in het kader van de maximumfactuur 2 Een duur ziekenhuis biedt dus niet noodzakelijk een betere zorgkwaliteit aan dan een goedkoop ziekenhuis, en omgekeerd. Elfde CM-ziekenhuisbarometer p. 1

2 Samenvatting van de opvallendste vaststellingen 1. Een klassieke opname in het ziekenhuis werd in % duurder in een eenpersoonskamer, waarbij de gemiddelde kost steeg van euro in 2013 tot euro in Deze groei ligt een stuk boven de index (0,4% in 2014) en is uitsluitend te wijten aan de ereloonsupplementen en de kamersupplementen. Wij schatten de meerkosten voor de patiënt die volgen uit deze stijging op ongeveer 30 miljoen euro. Daarentegen, bleef de kost voor een kamer voor twee of meer personen stabiel op een gemiddelde van 281 euro in 2014 (282 euro in 2013). 2. In 2014 vond er een belangrijke stijging van de ereloonsupplementen in eenpersoonskamers plaats (gaande van 6% tot 10% afhankelijk van het type opname). Wetende dat de indexering in ,4% bedroeg, stellen we vast dat deze enorme toename 50% hoger ligt dat de gemiddelde groei van de laatste vijf jaar en de belangrijkste stijging van de afgelopen 10 jaar vormt. In 2015 hebben 7 instellingen hun ereloon percentages verder opgetrokken. 3. De ereloonsupplementen op technische prestaties winnen meer en meer aan belang (prestaties zonder contact met de patiënt en waarbij de patiënt niet zelf zijn arts kiest). Voor bepaalde prestatietypes zien we zelfs een groei van 20%. Deze supplementen worden nog niet systematisch aangerekend, maar komen steeds vaker voor. 4. De kamersupplementen in eenpersoonskamers zijn eveneens gestegen in een groot aantal ziekenhuizen. De impact van deze supplementen op de totaalkost ten laste van de patiënt mag niet onderschat worden: ze maken 17% van de factuur ten laste van de patiënt uit. Tussen 2013 en 2014 is ook deze kostencategorie met 5% gestegen. 5. Het aantal opnames in eenpersoonskamers (met kamersupplement) bleef in 2014 nog steeds stabiel. Maar naarmate het aanbod toeneemt (renovaties en nieuwe constructies), waarmee overigens beantwoord wordt aan de verwachtingen van de patiënt 3, verwachten we ons aan een stijging van het aandeel opnames in eenpersoonskamers. Het totaalbedrag dat betaald wordt door de patiënten (nationale extrapolatie, voor alle type opnames), vertegenwoordigt momenteel 10% van het totaalbudget van de ziekenhuizen. In het licht van de hierboven genoemde punten, vrezen we dat dit aandeel veel zal toenemen. We nemen een langzame en sluipende privatisering van de zorgkosten waar. 6. Een dagopname werd duurder: +5 procent (voor chirurgische ingrepen) en +8 procent (voor niet-chirurgische ingrepen). Deze kostenstijging is met name sterk voor de eenpersoonskamers (respectievelijk +9% en +10%) en is relatief gematigd wat betreft de kamers voor twee of meer personen (+2% en +3%). De gemiddelde factuur in het chirurgisch dagziekenhuis bedroeg 722 euro in een eenpersoonskamer en 129 euro in een kamer voor twee of meer personen. 7. De vrijgemaakte middelen in de Verplichte Ziekteverzekering en de inspanningen op beleidsniveau om de kosten van het medisch materiaal en de implantaten in te perken, hebben hun vruchten afgeworpen: de kost ten laste van de patiënt voor dit type materiaal is gemiddeld met 2% per jaar gedaald gedurende de voorbije acht jaar. 8. Per opname betaalt de patiënt gemiddeld 32 euro voor niet-terugbetaalde geneesmiddelen. Dat bedrag is al meer dan tien jaar stabiel, maar de variatie tussen de opnames is groot. 3 Bij de enquête die ter gelegenheid van het CM Congres van juni 2015 afgenomen werd, antwoordde 73% van de respondenten (van de in totaal meer dan ) dat ze een opname in een eenpersoonskamer verkiezen. Elfde CM-ziekenhuisbarometer p. 2

3 CM-zevenpuntenplan om klassengeneeskunde te vermijden De globale daling in de factuur in kamers voor twee of meer personen bewijst dat de politieke beslissingen hun effect hebben. Kamersupplementen in kamers voor twee of meer personen werden afgeschaft. Medisch materiaal en implantaten worden beter terugbetaald, maar ook veel meer gebruikt. Toch blijven de verschillen tussen de ziekenhuizen groot. Deze verschillen zouden ertoe kunnen leiden dat er twee types ziekenhuizen gaan ontstaan: ziekenhuizen voor de rijken en ziekenhuizen voor de minder gegoeden. Deze tendens naar een duale geneeskunde moeten we tegengaan, vindt CM. Deze zeven concrete voorstellen van CM dragen daartoe bij. 1. Een wettelijke beperking van de ereloonsupplementen in eenpersoonskamers De ereloonsupplementen in eenpersoonskamers kennen sinds 2004, het beginjaar van onze metingen, elk jaar een forse stijging. De stijging van 2014 is de grootste van de afgelopen 10 jaar. Deze evolutie kan leiden tot een duale geneeskunde, met twee soorten ziekenhuizen. Aan de ene kant ziekenhuizen waarin het medisch korps meer kan verdienen en waarin er systematisch eenpersoonskamers worden aangeboden. Aan de andere kant, betaalbare ziekenhuizen, die echter moeilijkheden ondervinden in het aantrekken van artsen en beter gegoede patiënten. Ziekenhuizen, die met overheidssubsidies gebouwd worden, die voor de verzorging van de patiënten worden gefinancierd, en waar artsen werkzaam zijn wiens prestaties in grote mate worden terugbetaald door de sociale zekerheid, moeten medische zorg aanbieden die voor iedereen gelijk is en voor iedereen betaalbaar blijft. Een wettelijke beperking van de ereloonsupplementen in eenpersoonskamers zou de opwaartse kostenspiraal ten laste van de patiënt tegenhouden en oneerlijke concurrentie vermijden van ziekenhuizen die op meer gegoede patiënten en duurder betaalde artsen mikken. Een dergelijke beperking zou kunnen opgelegd worden in de vorm van hetzij een plafonnering van de ereloonsupplementen aan 100% van het officieel honorarium, hetzij een forfaitarisering gekoppeld aan de behandelde pathologie. Zeker voor bevallingen, waarbij de ouders meestal voor eenpersoonskamer kiezen, dringt deze beperking zich op. Ereloonsupplementen vormen in sommige ziekenhuizen een reëel financieel risico voor de jonge ouders. 2. Een verbod op ereloonsupplementen voor technische prestaties en reanimatie. Onder technische prestaties verstaan wij prestaties waarbij er geen enkel contact met de patiënt plaatsvindt en waarbij de patiënt dus niet zelf voor zijn zorgverlener kiest (typische voorbeelden hiervan zijn: prestaties voor klinische biologie en radiologie). De reanimatie prestaties zijn geen technische prestaties, maar hierbij kiest de patiënt evenmin zijn zorgverlener. De reanimatie ruimte kan men ook niet echt vergelijken met een eenpersoonskamer. Het aanrekenen van deze supplementen past niet in de logica van een artspatiënt relatie en er bestaan grote praktijkverschillen tussen de ziekenhuizen. Jammer genoeg zien we eveneens een verontrustende stijging van de ereloonsupplementen op dit type prestaties. Elfde CM-ziekenhuisbarometer p. 3

4 3. Garantie van de vrije keuze van arts ongeacht het kamertype Als ziekenfonds krijgen wij regelmatig signalen van patiënten dat zij verplicht worden voor een eenpersoonskamer te kiezen indien zij door een bepaalde arts willen behandeld worden. Dit is onaanvaardbaar, want de kamerkeuze mag op geen enkele manier de bereidheid van een arts beïnvloeden om een patiënt te verzorgen en mag evenmin een invloed hebben op de beschikbaarheid van de arts. De Orde der Geneesheren stelt dat het weigeren van zorg aan een patiënt op basis van de kamerkeuze ingaat tegen de geneeskundige plichtenleer (advies van 22 februari 2014). 4. Een kostenraming voor patiënten vóór hun ziekenhuisopname De variatie in de facturen voor de patiënt is enorm. Tien procent van de patiënten in het klassiek ziekenhuis betaalt, alle kamers samengeteld, minder dan 50 euro, maar een andere tien procent moet meer dan euro neertellen en bij één op de honderd opnames loopt de factuur zelfs op tot meer dan euro. Om verrassingen te vermijden is het dus wenselijk dat patiënten voor hun opname een kostenraming zouden krijgen, hetzij op het moment van de afspraak, hetzij via een kostprijssimulator op de website van het ziekenhuis. Meer dan een ziekenhuis stelt reeds dergelijke simulator online ter beschikking. CM juicht dit toe en moedigt de andere ziekenhuizen aan hier ook werk van te maken. Artikel 8 2 van de wet op de patiëntenrechten preciseert bovendien dat de financiële gevolgen van de ziekenhuisopname deel uit maken van de informatie die de patiënt moet ontvangen om zijn geïnformeerde toestemming te kunnen geven voor de te ontvangen zorgen. 5. Solidariseren van de kost van niet-terugbetaalde geneesmiddelen onder de ziekenhuispatiënten, zodat geen enkele patiënt voor een onaangename verrassing komt te staan CM pleit voor het solidariseren van de kost voor niet-terugbetaalde geneesmiddelen. Elke patiënt zou dan per opname 32 euro betalen, ongeacht zijn of haar eigen gebruik van nietterugbetaalde geneesmiddelen. Deze vorm van forfaitarisering zou de onvoorspelbare variatie van de kost van niet terugbetaalde geneesmiddelen doen verdwijnen. 6. Een patiëntenfactuur van maximaal 200 euro voor een opname met overnachting in een kamer van twee of meer personen Zonder ereloonsupplementen, met goed vergoed medisch materiaal en gesolidariseerde nietterugbetaalde geneesmiddelen moet het mogelijk zijn de factuur voor elke patiënt in een kamer voor twee of meer personen in elk ziekenhuis te beperken tot 200 euro. In 2014 hadden, dankzij het beschermingsmechanisme van de maximumfactuur (MAF), slechts 12 procent (10% in 2013) van de opnames in kamers voor twee of meer personen, oftewel patiënten, een factuur hoger dan 200 euro. Zo kan elke patiënt er op rekenen dat hij of zij nooit meer dan 200 euro uit eigen zak zal moeten betalen. Elfde CM-ziekenhuisbarometer p. 4

5 7. Een correcte en transparante financiering van de ziekenhuizen die de verpleegkundige zorg en andere personeelskosten beter dekt De stijgende ereloonsupplementen in eenpersoonskamers en de grote variatie tussen de ziekenhuizen en artsen doen vragen rijzen over de mechanismes van de ziekenhuisfinanciering. Welk aandeel van de artsenhonoraria is er werkelijk nodig voor een correcte ziekenhuisfinanciering? De financiële druk op de artsen om mee de werking van het ziekenhuis te financieren, is voor sommige specialisten een reden om zich op een privépraktijk te richten waar zij vrij hun honorarium kunnen bepalen. Een transparantere en correctere financiering van de ziekenhuizen, zou deze continue stijging van ereloonsupplementen en de sluipende privatisering van de geneeskunde tegengaan. Als CM eisen we een verduidelijking van de bestemming van ereloonsupplementen. Het volledig aandeel ten laste van de patiënt in de inkomsten van de ziekenhuizen groeit van jaar tot jaar en maakt vandaag 10% van hun budget uit, namelijk meer dan 1,2 miljard euro. Als dit bedrag verder blijft stijgen, is er sprake van een de facto privatisering. De hervorming van de ziekenhuisfinanciering laat ook toe om een einde te maken aan de voortdurende en kunstmatige verhoging van het aantal opnames. Het aantal opnames komt dan terug in lijn met de werkelijke bevolkingsevoluties en de werkelijke toestand van de publieke gezondheid. Elfde CM-ziekenhuisbarometer p. 5

6 Vijf tips voor de patiënt om onaangename verrassingen te vermijden 1. Kies kostenbewust of u een eenpersoonskamer of een gemeenschappelijke kamer wenst. Informatie over de kost van de verschillende kamertypes vindt u op de opnameverklaring die u wordt voorgelegd ten laatste op het moment van de opname. U kan de opnameverklaring ook vooraf opvragen (de ziekenhuizen zijn vanaf nu verplicht deze kosteninformatie op hun website te publiceren). Zeker voor een dagopname, waar u maximaal enkele uren gebruik zal maken van uw kamer is dit belangrijk. Het verschil in prijs tussen een eenpersoonskamer en een kamer voor twee of meer personen is er nog groter dan bij een klassieke opname. 2. Vraag uw arts te schatten wat de kost van de ingreep zal zijn (medisch materiaal en ereloon). Bij een heelkundige ingreep bijvoorbeeld, kan de kost van het medisch materiaal (implantaten of hechtmiddelen die in het lichaam blijven) hoog oplopen. De hoogte van het ereloon kan en mag besproken worden. 3. Vergelijk ziekenhuistarieven op en pas uw keuze van ziekenhuis aan voor zover dat mogelijk is. 4. Vraag naar de tarieven van de diverse kosten (televisie, telefoon, internet, maaltijd voor de begeleidende partner of ouder ). 5. Leg uw factuur voor aan uw ziekenfonds vooraleer te betalen. Onze medewerkers kunnen u uitleg geven over de inhoud van uw factuur en nagaan of er geen fouten of onwettige aanrekeningen in staan. In die gevallen kan de dienst ledenverdediging uw factuur betwisten bij het ziekenhuis. Elfde CM-ziekenhuisbarometer p. 6

7 Vergelijkingsmodule voor de ziekenhuistarieven op cm.be CM biedt op haar website een interactieve module aan om de prijzenpolitiek van de ziekenhuizen te vergelijken (www.cm.be/ziekenhuisfactuur). Deze vergelijkingsmodule wordt elk jaar geactualiseerd. Je kiest een kamertype, een type opname (met of zonder overnachting) en een dienst of ingreep, selecteert vervolgens de gewenste ziekenhuizen en je krijgt het detail van de kosten in de gekozen ziekenhuizen. De bedragen zijn opgesplitst in rubrieken zoals honoraria en supplementen voor materiaal. Om de tabel vlotter te kunnen lezen, staan de cijfers in verschillende kleuren. Rood: dit ziekenhuis past de tarieven van de 25 procent duurste ziekenhuizen toe. Oranje: dit ziekenhuis past de tarieven van de 25 procent ziekenhuizen met gemiddelde tarieven toe. Groen: dit ziekenhuis past de tarieven van de goedkoopste ziekenhuizen toe (onder de mediaan). Ereloonsupplementen van minder dan 1 procent worden automatisch in het groen aangeduid, ongeacht de mediaanwaarde. De bedragen in deze vergelijking zijn gemiddelden (mediane waarden) op basis van de facturen van Deze bedragen zijn geen engagement: de werkelijke factuur kan lager of hoger zijn al naargelang de zwaarte van de ingreep, het al dan niet geconventioneerd zijn van de geneesheer, het type materiaal en de verblijfsduur. De gefactureerde bedragen geven ook geen enkele indicatie over de kwaliteit van de zorg. Indien het ziekenhuis rode of oranje cijfers vertoont, raden wij de patiënten aan waakzaam te zijn en meer informatie te vragen over de supplementen om verrassingen te vermijden. Wanneer de waarden van de gekozen ziekenhuizen in het groen vermeld staan, kan de factuur toch nog hoog zijn (ze hangt immers onder meer af van de ernst van de gezondheidstoestand en de verblijfsduur), maar ze zal relatief lager zijn dan in ziekenhuizen waarvoor de resultaten in rood of oranje aangeduid zijn voor dezelfde ingreep. In ieder geval kunnen de patiënten die aangesloten zijn bij CM in geval van een overdreven hoge of incorrecte factuur terecht bij CM-medewerkers. Elk jaar worden op deze manier enkele miljoenen euro aan CM-leden terugbetaald. Elfde CM-ziekenhuisbarometer p. 7

8 Inhoud Samenvatting van de opvallendste vaststellingen... 2 CM-zevenpuntenplan om klassengeneeskunde te vermijden... 3 Vijf tips voor de patiënt om onaangename verrassingen te vermijden... 6 Vergelijkingsmodule voor de ziekenhuistarieven op cm.be... 7 Analyse van de ziekenhuisfacturen van Evolutie van het aantal ziekenhuisopnames Evolutie van het aantal opnames in eenpersoonskamers en regionale verschillen Klassieke opnames Dagziekenhuis Evolutie van de gemiddelde factuur per kamertype en regionale verschillen Klassieke opnames Chirurgisch dagziekenhuis De ereloonsupplementen Wat veranderde er op 1 januari 2013 en op 27 augustus 2015? De maxima volgens de opnameverklaringen Werkelijk aangerekende ereloonsupplementen: klassieke opnames in eenpersoonskamers Als voorbeeld: hoeveel kost een bevalling in het ziekenhuis? Chirurgisch dagziekenhuis Inkomsten van de ziekenhuizen uit patiëntenbetalingen naargelang het kamertype De kamersupplementen voor eenpersoonskamers Klassieke opnames Dagziekenhuis De kost van het materiaal Chirurgische ingreep met klassieke opname Chirurgisch dagziekenhuis De niet-vergoede geneesmiddelen Klassiek Chirurgisch dagziekenhuis Bijlage 1: Overzichtstabellen van de gemiddelde kost voor de patiënt Bijlage 2: Methodologie Bijlage 3: Ereloonsupplementen, wettelijk toegestaan? Elfde CM-ziekenhuisbarometer p. 8

9 Analyse van de ziekenhuisfacturen van Evolutie van het aantal ziekenhuisopnames In België tellen we sinds 2011 meer dan 3,2 miljoen ziekenhuisopnames per jaar. Bijna de helft daarvan (47%) zijn dagopnames en dit aandeel blijft stijgen (+1% ten opzichte van 2013). De laatste 10 jaar is het aantal klassieke opnames toegenomen met 0,9%, terwijl het aantal dagopnames toenam met gemiddeld 4,6%. De huidige trend houdt dus een belangrijke ontwikkeling van de dagopname in. Dit type opname is immers minder belastend voor de maatschappij en comfortabeler voor de patiënt, die sneller terug naar huis kan gaan. Als we naar internationale statistieken kijken, zal dit type opname wellicht nog veel toenemen in de volgende jaren. Dit heeft niet alleen te maken met het feit dat bestaande behandelingen minder zwaar worden door de verbeterde technieken (bijvoorbeeld operaties via kijkbuis), ook komen er nieuwe vormen van behandeling bij waarvoor geen overnachting vereist is (vb. nieuwe geneesmiddelen voor chemotherapie bij kanker). Jaarlijks komen er voor heel het land zo n dagopnames 4 bij, zodat we in 2014 uitkwamen op 1,65 miljoen dagopnames. Dagopnames vervangen deels de klassieke opnames (bijvoorbeeld voor cataractoperaties, of voor de behandeling van spataders), maar ook het aantal klassieke opnames stijgt. In 2014 telden we klassieke opnames meer dan in 2013 (groei van 0,7 procent). Dit brengt het totaal op 1,8 miljoen klassieke opnames op nationaal niveau (Zie figuur 1). Ook een daling in de verblijfsduur bij de klassieke opnames is kenmerkend voor de voorbije jaren: 8% tussen 2013 en Ook hier blijven we echter boven de gemiddelde verblijfsduur in onze buurlanden. Het aantal ziekenhuisbedden zou dus kunnen afgebouwd worden. De rol van ziekenhuizen kan vervolgens wel worden uitgebreid, rekening houdend met de maatschappelijke vooruitgang, zoals thuishospitalisatie en transmurale zorg. Bovendien is de groei van het aantal opnames groter dan wat er op basis van de groei en de vergrijzing van onze bevolking kan worden verwacht. Het huidig financieringssysteem is daarvan de oorzaak: Om dezelfde financiering te blijven krijgen, moeten de ziekenhuizen noodzakelijk wedijveren om een zo groot mogelijk aantal opnames. Dit is één van de redenen waarom we een onmiddellijke grondige herziening van de ziekenhuisfinanciering vragen. 4 Bij de dagopnames worden de ambulante forfaits niet meegerekend. Ambulante forfaits zijn de forfaits voor dialyse, chronische pijn, mini-forfait (afgeschaft in 2014) en manipulatie poortkatheter. Deze zijn zeer frequent en hun aantal stijgt fors, maar ze kunnen niet als een echte dagopname worden beschouwd. Elfde CM-ziekenhuisbarometer p. 9

10 Figuur 1: Evolutie van het aantal ziekenhuisopnames in België We maken onderscheid tussen chirurgisch en niet-chirurgisch dagziekenhuis. In het niet-chirurgisch dagziekenhuis worden heel wat relatief snelle ingrepen gedaan zoals de verwijdering van een tandwortel in het kaakbeen, het wegnemen van goedaardige gezwellen via kijkbuis, het radiologisch in beeld brengen van de kransslagaders, enzovoort. Andere veel voorkomende types behandelingen in niet-chirurgisch dagziekenhuis zijn de kankerbehandeling met geneesmiddelen (chemotherapie), de nierdialyse en de chronische pijnbehandeling. Deze twee laatsten beschouwen we eerder als ambulante prestaties en dus niet als echte ziekenhuisopnames. De meest voorkomende chirurgische dagingrepen zijn ingrepen in de domeinen oftalmologie (oogheelkunde), orthopedie (heelkunde van het steun- en bewegingsapparaat), stomatologie (mond- en kaakheelkunde), oto-rhino-laryngologie (ingrepen door neus-, keel-, oorartsen, kortweg ORL of NKO), urologie (operatieve behandelingen aan de urinewegen en/of mannelijke geslachtsorganen) en gynaecologie (operatieve behandelingen aan het vrouwelijk voortplantingssysteem). Oftalmologie en orthopedie zijn samen goed voor de helft van de ingrepen in het chirurgisch dagziekenhuis. Figuur 2 geeft een idee van de verdeling van de verschillende pathologieën bij de chirurgische dagopnames. Elfde CM-ziekenhuisbarometer p. 10

11 Figuur 2: Aandeel van de verschillende pathologieën in het aantal dagopnames De klassieke opnames (dus de opnames mét overnachting) in deze studie zijn gegroepeerd volgens de dienst waarbinnen de patiënt verzorgd werd. Volgende vijf diensten werden weerhouden in de analyses: heelkunde, inwendige geneeskunde 5, pediatrie, materniteit en de dienst geriatrie en revalidatie. Figuur 3 geeft de verdeling van de opnames weer overheen deze diensten. Figuur 3: Aandeel van de selectie van diensten in de klassieke opnames 5 Patiënten die een heelkundige ingreep ondergingen maar toch op de dienst inwendige geneeskunde verbleven, worden in deze studieondergebracht bij de dienst heelkunde Elfde CM-ziekenhuisbarometer p. 11

12 2. Evolutie van het aantal opnames in eenpersoonskamers en regionale verschillen In België hangt de hoogte van de ziekenhuisfactuur in de eerste plaats af van de kamerkeuze van de patiënt. Een patiënt die kiest voor een eenpersoonskamer betaalt een vijfvoud van wat een patiënt betaalt die zijn kamer deelt met één of meerdere personen. De hogere prijs heeft niet alleen betrekking op de kamer zelf (kamersupplementen, zie punt 5), maar ook op de prijs die de arts aanrekent (ereloonsupplementen, zie punten 3 en 4). Om de patiëntenfactuur te evalueren is het dus belangrijk te weten in welk kamertype een patiënt terecht komt. Klassieke opnames Het aandeel van de opnames in eenpersoonskamers (berekend op basis van het aandeel opnames waarbij een kamersupplement werd aangerekend 6 ) bleef in 2014, net als de laatste 6 jaar, stabiel op gemiddeld 23 procent bij een klassieke opname, 70 procent in de materniteit en 10 procent in de geriatrie en revalidatie. In de pediatrie nam het aantal eenpersoonskamers de voorbije jaren telkens toe en lijkt het in 2014 stabiel te blijven aan 37% van de verblijven. We zien wel een duidelijke tendens in de stijging van het aandeel eenpersoonskamers, die zich in bepaalde ziekenhuizen zeer uitgesproken voordoet. Bij bepaalde ziekenhuizen maken de opnames in eenpersoonskamers 40% van het totaal aantal opnames uit, of zelfs meer (Het Hôpital Civil Marie Curie in Charleroi en het CHIREC in Brussel). Deze tendens is nog niet zichtbaar in het nationale aandeel, maar begint zich te onthullen in de provinciale cijfers. Het aantal beschikbare eenpersoonskamers zal in de toekomst verder toenemen, op het tempo van de nieuwe infrastructuurwerken en/of renovaties die de ziekenhuizen ondernemen. Figuur 4: Kamerkeuzebeleid per ziekenhuis, aantal eenpersoonskamers in 2012 en In een aantal gevallen wordt geen kamersupplement aangerekend terwijl de patiënt toch in een éénpersoonskamer ligt, (bijvoorbeeld om medische redenen). De eenpersoonskamer was dan geen expliciete keuze van de patiënt. In dit geval beschouwen wij dit ook als een opname in een twee- of meerpersoonskamer. Elfde CM-ziekenhuisbarometer p. 12

13 De meerderheid van de opnames gebeurt dus nog steeds in twee- of meerpersoonskamers, maar de materniteit vormt hierop de uitzondering: daar is zowel de vraag naar als het aanbod aan eenpersoonskamers veel groter. Deze cijfers verbergen grote verschillen tussen de ziekenhuizen. In het UZA, CHC Saint Vincent en Sainte Elisabeth (Luik), in CHIREC (Brussel) en GZA, zijn er respectievelijk 55 procent, 53 procent en 40 procent eenpersoonskamers. In het UZ Leuven en het UZ Gent zijn er daarentegen slechts 14 procent en 16 procent en drie ziekenhuizen gaan nog lager met 13 of 11 procent (Universitair Kinderziekenhuis Koningin Fabiola, Centre Hospitalier de Dinant, CH EpiCURA in Ath). De verschillen op provinciaal niveau zijn af te lezen in figuur 5: Figuur 5: Proportie kamertype per provincie, klassieke opnames, 2014 Dagziekenhuis In het dagziekenhuis is het aandeel opnames in eenpersoonskamers veel kleiner: 7 procent voor chirurgische ingrepen, 3,5 procent voor niet-chirurgische. In sommige gevallen is er dan ook bijna geen sprake van een kamer en rust je gewoon even uit in een zetel. Ook deze cijfers verbergen grote verschillen tussen ziekenhuizen. In CHIREC, het AZ Heilige Familie in Reet en in het ziekenhuiscenter Peltzer-La Tourelle in Verviers krijgen de patiënten in meer dan 20 procent van de chirurgische dagopnames een eenpersoonskamer. In andere ziekenhuizen worden er nooit eenpersoonskamers aangerekend in het chirurgisch dagziekenhuis. De variatie op niveau van de provincies is zichtbaar op figuur 6. Elfde CM-ziekenhuisbarometer p. 13

14 Figuur 6: proportie kamertype per provincie, chirurgisch dagziekenhuis, Evolutie van de gemiddelde factuur per kamertype en regionale verschillen Klassieke opnames Een klassieke opname in het ziekenhuis werd in zijn geheel 3 procent duurder voor de patiënt in Deze gehele kostenstijging volgt uit de stijging van opnames in eenpersoonskamers met 5%, terwijl de kost van kamers voor twee of meer personen stabiel is gebleven. We komen in 2014 uit op een gemiddelde van 281 euro ten laste van de patiënt voor een opname in kamers voor twee of meer personen, en een vijfvoud daarvan, namelijk euro, voor een opname in een eenpersoonskamer. Het gemiddelde over alle kamertypes heen bedraagt 555 euro. Over de periode van 2004 tot 2014 betekent dit een jaarlijkse reële stijging van 1,3 procent in eenpersoonskamers (ter herinnering: dit bedroeg 5% in 2014!) en een jaarlijkse reële daling van 2,9 procent in kamers voor twee of meer personen. De verklaring voor deze evoluties bespreken we in de volgende punten, maar kort samengevat stijgt de factuur in eenpersoonskamers door een stijging van de ereloonsupplementen (zie figuur 7). Elfde CM-ziekenhuisbarometer p. 14

15 Figuur 7: Evolutie van de gemiddelde kost per opname, per kamertype Chirurgisch dagziekenhuis De evolutie van de factuur in het dagziekenhuis vertoont gelijkenissen met deze in het klassiek ziekenhuis, maar de recente evolutie is toch verschillend. Daar waar in het klassieke ziekenhuis de prijs globaal stijgt met 3%, stellen we in het chirurgisch dagziekenhuis een gemiddelde stijging van 5% vast (9% in de eenpersoonskamers en 2% in de kamers voor twee of meer personen). Zo komen we in 2014 uit op een gemiddelde van 129 euro ten laste van de patiënt voor een dagopname in kamers voor twee of meer personen. Ook hier vermenigvuldigen we dit bedrag met 5 à 6 voor de eenpersoonskamers, namelijk 722 euro ten laste van de patiënt voor een dagopname in een eenpersoonskamer. De gemiddelde kostprijs over alle kamertypes heen bedraagt 169 euro. Over de periode van 2009 tot 2014 betekent dit een jaarlijkse reële stijging van 3,1 procent in eenpersoonskamers en van 3,2 procent in kamers voor twee of meer personen (zie figuur 8). De verklaring voor deze stijging bespreken we in de volgende punten, maar kort samengevat zijn zowel de ereloonsupplementen als de materiaalkost hiervoor verantwoordelijk. Elfde CM-ziekenhuisbarometer p. 15

16 Figuur 8: Evolutie van de factuur voor de patiënt in chirurgisch dagziekenhuis, prijzen De ereloonsupplementen Wat veranderde er op 1 januari 2013 en op 27 augustus 2015? Op 1 januari 2013 verbood de overheid alle ereloonsupplementen in kamers voor twee of meer personen in het klassiek ziekenhuis. De overheid behield wel de mogelijkheid om ereloonsupplementen aan te rekenen in het dagziekenhuis. Vanaf 1 juli 2014 zou het verbod ook gelden voor oncologische zorg in het dagziekenhuis en werd het verbod voor patiënten met verhoogde tegemoetkoming of met het statuut van chronisch ziek terug hersteld zoals dat voorheen ook al bestond 7. Behalve voor oncologische zorg, bleven ereloonsupplementen dus toegestaan in kamers voor twee- of meer personen in het dagziekenhuis. We hebben steeds aangedrongen op een totaalverbod voor honorariasupplementen in kamers voor twee- of meer personen, ongeacht het type hospitalisatie. De nieuwe regering heeft hier navolging aan gegeven door een volledig verbod in te voeren, geldig sinds 27 augustus De tariefzekerheid voor patiënten in kamers voor twee of meer personen is dus momenteel gegarandeerd. De situatie in eenpersoonskamers is echter een heel ander verhaal: Sinds 1 januari 2014 hebben 6 ziekenhuizen het percentage ereloonsupplementen in eenpersoonskamers verhoogd. Deze verhoging volgde ook in een aantal andere ziekenhuizen in Bovendien werden de ereloonsupplementen systematischer toegepast: bij 36 ziekenhuizen verhoogde het gemiddeld ereloonsupplement met meer dan 10% ten opzichte van 2013! Terwijl er slechts een beperkt aantal ziekenhuizen hun ereloonsupplementen heeft verhoogd in eenpersoonskamers, heeft een veel groter aantal zijn kamersupplementen verhoogd, die eveneens de factuur ten laste van de patiënt verzwaart. Het aandeel eenpersoonskamers bleef in 2014 nog steeds stabiel. Tot op vandaag gebeurt minder dan één vierde van de klassieke opnames en slechts 7 procent van de dagopnames in een eenpersoonskamer. Toch is een opwaartse tendens reeds zichtbaar. 7 Dit verbod bestond al voor deze patiënten (door de wet op de beschermde patiënten ) maar het verbod van 1 januari 2013 had als onbedoeld neveneffect dat deze bescherming werd opgeheven. Elfde CM-ziekenhuisbarometer p. 16

17 De maxima volgens de opnameverklaringen Het maximaal percentage ereloonsupplementen is het maximum dat elk ziekenhuis met zijn artsen afspreekt. Dit maximum (per kamertype) staat in de opnameverklaring die elke patiënt ter ondertekening ten laatste bij het begin van de opname krijgt voorgelegd, en is uitgedrukt in procent van het officieel tarief per prestatie 8. Op de opnameverklaring duidt de patiënt zijn/haar kamerkeuze aan. Uit deze opnameverklaringen leiden wij af dat in 38 ziekenhuizen de artsen nooit meer dan 100 procent ereloon mogen aanrekenen (figuur 9). Zes ziekenhuizen trokken hun maxima op in 2014 (van 100, 175 of 200 procent tot 125 of 150, 200 of 275 procent). In 2013 hadden vijf ziekenhuizen hen dit voorgedaan. Een ziekenhuis hanteerde in 2014 nog de 400 procent, namelijk het Universitair Kinderziekenhuis Koningin Fabiola (HUDERF, Brussel). Figuur 9: Maximaal aan te rekenen ereloonsupplement in elk ziekenhuis 2014 De gegevens, geüpdatet voor 2015 werden gevisualiseerd op de kaart van België in figuur Het officieel tarief is gelijk aan de som van de RIZIV- vergoeding plus het persoonlijk aandeel van de patiënt voor de betreffende prestatie. Elfde CM-ziekenhuisbarometer p. 17

18 Figuur 10: Maximaal aan te rekenen ereloonsupplement 2015, per ziekenhuis op de kaart van België Werkelijk aangerekende ereloonsupplementen: klassieke opnames in eenpersoonskamers Naast de maxima is het ook leerrijk te analyseren wat de werkelijk toegepaste ereloonsupplementen waren in Deze bedroegen gemiddeld 62 procent. De reden waarom dit veel lager ligt dan de maxima, is dat er op heel wat artsenprestaties geen ereloonsupplementen (mogen) worden aangerekend 9. In 2014 vertegenwoordigden deze ereloonsupplementen voor de klassieke opnames 886 euro van het factuurtotaal van 1461 euro. De ereloonsupplementen stegen met 6,3 procent in Deze groei is aanzienlijk groter dan de jaarlijkse groei van 3,4 procent die we de laatste veertien jaar constateerden. De voorbije tien jaar lag de groei niet hoger dan 1,3%. Het Brusselse ziekenhuis CHIREC blijft de hoogste bedragen aanrekenen voor vergelijkbare behandelingen. Dit lees je af van de kolommen gemiddeld procent ereloonsupplement in tabel 1. De rangschikking gebeurt op basis van gemiddeld percent ereloonsupplement, aangezien dit een vergelijkbaar gegeven is. De totale gemiddelde factuur voor de patiënt daarentegen is geen vergelijkbaar gegeven, want deze hangt af van de zwaarte van de behandelingen in het ziekenhuis. Zo is er bij een academisch ziekenhuis over het algemeen sprake van een hogere gemiddelde factuur ook al rekent het procentueel minder ereloonsupplementen aan. Bij deze 11 de barometer, stellen we vast dat de top 10 van Tabel 1, elk jaar ongeveer dezelfde blijft. De vier eerste ziekenhuizen uit deze tabel komen sinds 2004 zelfs systematisch elk jaar terug. 9 Voorbeelden hiervan zijn forfaitaire honoraria voor medische beeldvorming en klinische biologie. Elfde CM-ziekenhuisbarometer p. 18

19 De kleine groep ziekenhuizen uit tabel 1 overschaduwt de veel grotere groep van ziekenhuizen waar de facturen stabieler blijven van jaar tot jaar. In tabel 2 vind je de top-tien van de minst dure ziekenhuizen in eenpersoonskamers. Tabel 1: Top-tien van de ziekenhuizen met de hoogste ereloonsupplementen (in procent) in eenpersoonskamers voor klassieke opnames Gemeente Ziekenhuis maximum 1 procent ereloon supplement gemiddeld procent ereloon supplement toename ereloon supplement in 2014 gemiddelde totale factuur patiënt Brussel 2 CHIREC 300% 173% -3,89% Rocourt Gosselies CHC St.Vincent en Ste.Elisabeth Clinique Notre-Dame de Grâce 275% 162% 0,62% % 159% 7,43% Brussel UCL Saint-Luc 300% 152% 8,57% Brussel Clin. Univ. Hôpital Erasme 300% 138% -7,38% Brussel CHU Brugmann 300% 134% 16,52% Brussel Namen Ottignies De Europaziekenhuizen - Cliniques de L'Europe Centre Hospitalier Regional Sambre et Meuse Clinique Saint Pierre Ottignies 300% 129% -0,77% % 129% 95,45% % 126% 2,44% La Louvière CHU Tivoli 300% 122% -3,94% Percentage zoals vermeld op de opnameverklaring 2 Zes sites verspreid over Brussel en Waals-Brabant Elfde CM-ziekenhuisbarometer p. 19

20 Tabel 2: Top-tien van de ziekenhuizen met de laagste ereloonsupplementen (in procent) in eenpersoonskamers Gemeente Ziekenhuis maximum 1 procent ereloon supplement gemiddeld procent ereloon supplement toename ereloon supplement in 2014 Tongeren AZ Vesalius 100% 46% 15,00% 858 Dendermonde AZ Sint-Blasius 100% 46% 4,55% 930 gemiddelde totale factuur patiënt Dinant CHU UCL Namen - site Dinant 150% 45% 2,27% 881 Ieper Jan Yperman Ziekenhuis 100% 45% 2,27% 964 Oudenaarde AZ Oudenaarde 100% 44% -21,43% 693 Genk Ziekenhuis Oost- Limburg 100% 41% -8,89% Torhout Sint-Rembertziekenhuis 100% 39% 8,33% 786 Roeselare Algemeen Ziekenhuis Delta 100% 38% 2,70% 835 Izegem Sint-Jozefskliniek 100% 38% -2,56% 901 Edegem UZ Antwerpen 200% 31% -3,13% Percentage zoals vermeld op de opnameverklaring Het verschil tussen de ziekenhuizen blijkt ook als we deze groeperen per provincie (zie figuur 11). Brussel is een grote uitschieter. Vervolgens rekenen de artsen de hoogste ereloonsupplementen aan in de provincies Waals-Brabant (Saint Pierre, Ottignies) en Namen (Clinique Notre-Dame de Grace et CHR Sambre et Meuse). In Vlaanderen zit Vlaams-Brabant het hoogst met twee ziekenhuizen die de concurrentiële druk van Brussel ondervinden (AZ Jan Portaels, Vilvoorde en RZ Sint Maria in Halle). Elfde CM-ziekenhuisbarometer p. 20

21 Figuur 11: Samenstelling van de factuur voor de patiënt per provincie, klassieke opnames 2014 De variatie tussen de ziekenhuizen is dus groot, maar ook het soort ingreep bepaalt in sterke mate het bedrag van de ereloonsupplementen. Dit is het gevolg van het feit dat ereloonsupplementen berekend worden als een percent van de officiële tarieven. De duurste behandelingen vinden plaats in de diensten heelkunde en materniteit. Dit is goed zichtbaar in figuur 12. Figuur 12: Evolutie van de ereloonsupplementen in eenpersoonskamers per dienst Er is sprake van een grote ongelijkheid in de vergoeding van de verschillende artsenspecialismen. De laatste jaren werden er een reeks inspanningen geleverd om deze verschillen weg te werken door de vergoedingen van bijvoorbeeld geriaters en pediaters op te waarderen, maar er zijn nog steeds grote verschillen zichtbaar. Elfde CM-ziekenhuisbarometer p. 21

22 De stijging van de ereloonsupplementen van de laatste jaren valt ook te verklaren door het feit dat voordien enkel de zorgverstrekkers die rechtstreeks contact hadden met de patiënt erelonen vroegen (de chirurg, de anesthesist, ). De afgelopen jaren stellen we een stijging vast in ereloonsupplementen op toezichtshonoraria en de zogenaamde «technische prestaties» (klinische biologie, radiologie, anatomopathologische analyses of genetische onderzoeken, ) (zie figuur 13). De ereloonsupplementen op deze technische prestaties, uitgezonderd de toezichtshonoraria, vertegenwoordigen momenteel 10% van het totaalbedrag gefactureerde supplementen. Deze dragen dus in belangrijke mate bij aan de groei van de ereloonsupplementen van de afgelopen jaren. De praktijken zijn erg verschillend tussen de ziekenhuizen onderling, maar neigen zich te veralgemenen. Het lijkt ons echter niet normaal dat een zorgverstrekker die niet rechtstreeks met de patiënt in contact staat, en voor wie de patiënt niet zelf kan kiezen, ereloonsupplementen aanrekent. Figuur 13 : Evolutie van ereloonsupplementen in eenpersoonskamers, per type prestatie Als voorbeeld: hoeveel kost een bevalling in het ziekenhuis? In de materniteit kiezen patiënten het vaakst voor eenpersoonskamers. De grote meerderheid van de moeders overnacht na de bevalling in een eenpersoonskamer. Deze keuze brengt omvangrijke kamer- en ereloonsupplementen met zich mee. Daardoor is bevallen in het ziekenhuis vaak duur. Voor een normale bevalling (geen keizersnede) betaal je gemiddeld 186 euro in een tweepersoonskamer en euro in een eenpersoonskamer. De verschillen tussen de ziekenhuizen zijn groot (figuur 14). Het grootste aantal eenpersoonskamers komt voor in Vlaanderen. Daar zijn ze goedkoper dan in Wallonië of Brussel. In Vlaanderen betaalde je in 2014 gemiddeld euro, in Wallonië euro en in Brussel euro voor een bevalling in een eenpersoonskamer. Elfde CM-ziekenhuisbarometer p. 22

23 Figuur 14: Kost voor de patiënt van een klassieke bevalling: per kamertypes en per regio De Brusselse ziekenhuizen bevinden zich dan ook, samen met enkele Waalse ziekenhuizen, in de top 10 van duurste ziekenhuizen voor een natuurlijke bevalling: zie tabel 3. Tabel 3: Top-tien duurste ziekenhuizen voor een natuurlijke bevalling in een eenpersoonskamer Gemeente Ziekenhuis Bedrag (euro) ereloonsupplem. Bedrag (euro) kamersupplem. Bedrag (euro) totaal patiënt Brussel Cliniques Universitaires Saint-Luc Brussel CHIREC Charleroi Clinique Notre-Dame De Grâce Brussel Europaziekenhuizen - Cliniques de L'Europe Luik CHC St. Vincent & Ste. Elisabeth Ottignies Clinique Saint Pierre Ottignies Luik CHC Cliniques Saint-Joseph Brussel Kliniek Sint-Jan - Clinique Saint-Jean Namen CHU UCL Namur Brussel CHU Brugmann zes sites verspreid over Brussel en Waals-Brabant Elfde CM-ziekenhuisbarometer p. 23

24 Toch voeren sommige ziekenhuizen een gematigde prijspolitiek. In tabel 4 staan de tien ziekenhuizen met de laagste gemiddelde factuur voor een bevalling in De regionale verschillen zijn erg duidelijk: er staan alleen Vlaamse ziekenhuizen in deze tabel. Tabel 4: Top-tien goedkoopste ziekenhuizen voor een natuurlijke bevalling in een eenpersoonskamer Gemeente Ziekenhuis Bedrag (euro) ereloonsupplem. Bedrag (euro) kamersupplem. Bedrag (euro) totaal patiënt Zottegem AZ Sint-Elisabeth Dendermonde AZ Sint-Blasius Izegem Sint-Jozefskliniek Deinze Sint-Vincentiusziekenhuis Aalst Algemeen Stedelijk Ziekenhuis Edegem UZ Antwerpen Gent AZ Sint-Lucas Maaseik Ziekenhuis Maas En Kempen Roeselare ALGEMEEN ZIEKENHUIS DELTA Genk Ziekenhuis Oost - Limburg Chirurgisch dagziekenhuis Ook in de eenpersoonskamers in het chirurgisch dagziekenhuis kan de factuur hoog oplopen omwille van de ereloonsupplementen. Deze bedroegen in 2014, gemiddeld 572 euro, of vier vijfden van de totale factuur van 722 euro. Ook deze ereloonsupplementen stegen in 2014 met 10,4 procent. Tabel 5 geeft voor het voorbeeld van de orthopedische dagingrepen de duurste ziekenhuizen weer voor opnames in eenpersoonskamers in Elfde CM-ziekenhuisbarometer p. 24

25 Tabel 5: Top 10 duurste ziekenhuizen orthopedie in dagziekenhuis, eenpersoonskamers 2014 Gemeente Ziekenhuis maximum 1 procent ereloon supplement gemiddeld procent ereloon supplement gemiddeld bedrag ereloon supplement gemiddeld totale factuur patiënt Brussel 2 CHIREC 300% 222% Soignies CH de La Haute Senne 300% 218% Brussel CHU Brugmann 300% 202% Rocourt Brussel Luik CHC St. Vincent Ste. Elisabeth De Europaziekenhuizen - Cliniques de L'Europe CHC Cliniques Saint- Joseph 275% 191% % 191% % 154% Luik CHR De La Citadelle 200% 153% Brussel Gilly Seraing Kliniek Sint-Jan - Clinique Saint-Jean Grand Hôpital De Charleroi CH Bois De L'Abbaye et De Hesbayei 1 Percentage zoals vermeld op de opnameverklaring 2 Zes sites verspreid over Brussel en Waals-Brabant 200% 153% % 153% % 148% In figuur 15 worden de verschillen per provincie duidelijk, waarbij ereloonsupplementen de grootste variatie vertegenwoordigen. Figuur 15: Patiëntenfactuur in het chirurgisch dagziekenhuis in eenpersoonskamers, per provincie, 2014 Elfde CM-ziekenhuisbarometer p. 25

26 Nog interessanter is het na te gaan hoe de ereloonsupplementen evolueerden in kamers voor twee of meer personen. Het verbod op ereloonsupplementen van 1 januari 2013 gold immers niet voor het dagziekenhuis (de uitzondering voor beschermde patiënten en voor kankerbehandeling gold pas in half 2014). In 2013 waren er nog vijf ziekenhuizen die ereloonsupplementen aanrekenden. De Europaziekenhuizen schafte deze ereloonsupplementen uiteindelijk ook af in kamers voor twee of meer personen. Ondanks deze beslissing, is het totaalbedrag aan gefactureerde ereloonsupplementen in kamers voor twee of meer personen in daghospitalisatie in 2014 nog gestegen met 9%. In Chirec is dit bedrag met 14% gestegen. Tabel 6: De vier ziekenhuizen met ereloonsupplementen in kamers voor twee of meer personen: chirurgische dagopnames in 2014 Gemeente Ziekenhuis maximum 1 procent ereloon supplement gemiddeld procent ereloon supplement toename ereloon supplement in 2014 gemiddeld totale factuur patiënt Brussel 2 CHIREC 300% 98% +9% 732 Brussel Iris Zuid Ziekenhuizen 300% 60% +7% 457 Bonheiden Imelda Ziekenhuis 150% 21% +4% 163 Leuven RZ Heilig Hart Leuven 50% 5% +11% Percentage zoals vermeld op de opnameverklaring 2 Zes sites verspreid over Brussel en Waals-Brabant Deze situatie laat toe dat het CHIREC ziekenhuis per jaar voor 13 miljoen euro aan ereloonsupplementen int in kamers voor twee of meer in dagziekenhuis. De andere ziekenhuizen van tabel 6 (exclusief de Europaziekenhuizen) innen samen 8 miljoen euro aan dergelijke ereloonsupplementen, en alle andere ziekenhuizen 0 euro. Recent geldt het verbod op ereloonsupplementen in kamers voor twee of meer personen ongeacht het type opname. We zouden ons uitsluitend moeten verheugen om deze beslissing die de tariefzekerheid van patiënten in dit kamertype verzekert. Tegelijkertijd vrezen we echter dat wanneer er geen limiet gesteld wordt aan de ereloonsupplementen in eenpersoonskamers, de inflatoire spiraal, die we in deze studie vaststellen, onophoudelijk blijft groeien, waardoor eenpersoonskamers slechts toegankelijk worden voor de rijken. Inkomsten van de ziekenhuizen uit patiëntenbetalingen naargelang het kamertype Uit figuur 16 blijkt ook dat de totale inkomsten uit patiëntenbetalingen in eenpersoonskamers in het klassiek ziekenhuis groter zijn dan deze uit de kamers voor twee of meer personen, hoewel er dus meer opnames in kamers voor twee of meer personen zijn (zie punt 2). Voor het dagziekenhuis (zowel chirurgisch als niet chirurgisch) blijven de totale inkomsten uit patiëntenbetalingen groter uit de opnames in kamers voor twee of meer personen dan in eenpersoonskamers, omdat het aantal opnames in eenpersoonskamers nog een stuk lager ligt dan deze in kamers voor twee of meer personen. Elfde CM-ziekenhuisbarometer p. 26

27 Figuur 16: Totaal volume betalingen door patiënten per type hospitalisatie en kamer De opnames in eenpersoonskamers vertegenwoordigen in 2014 slechts 23 procent van alle opnames, maar ze vertegenwoordigen wel 59 procent van de totale uitgaven van de patiënten voor klassieke opnames. Het totaalbedrag aan uitgaven voor klassieke opnames door patiënten in eenpersoonskamers was 592,5 miljoen euro en in kamers voor twee of meer personen 414 miljoen euro. Als we hieraan de betaalde bedragen in dagopname toevoegen, bedraagt het huidige aandeel waarvoor de patiënt instaat, alle kamertypes samengeteld, meer dan 1,2 miljard euro, oftewel 10% van de inkomsten van de acute ziekenhuizen. 5. De kamersupplementen voor eenpersoonskamers Klassieke opnames De kamersupplementen werden verboden voor beschermde patiënten in 2006 en afgeschaft in kamers voor twee of meer personen voor iedereen in Ze zijn echter nog steeds toegelaten in eenpersoonskamers. Uit de facturen blijkt er een enorme variatie in de kamersupplementen. Deze supplementen kunnen immers variëren van gemiddeld 17 euro per dag in het UZA en in het AZ Oudenaarde tot 167 euro in de Cliniques Universitaires Saint-Luc. De hele reeks is zichtbaar in figuur 17. Deze geeft duidelijk aan dat een opvallend aantal ziekenhuizen hun kamersupplementen in 2014 heeft verhoogd. Deze supplementen kunnen beschouwd worden als «verblijfskosten». De aanrekening van dergelijke kosten is tot een zekere hoogte begrijpelijk. Het is daarentegen moeilijk te verantwoorden om voor dit kamertype nog eens bijkomend kosten aan te rekenen voor de televisie, een eigen koelkast en andere comfortkosten. Elfde CM-ziekenhuisbarometer p. 27

28 Figuur 17 : Kamersupplement in eenpersoonskamer per ziekenhuis Het gemiddelde is 39 euro per dag in het klassiek ziekenhuis. Dit betekent een stijging van 8 procent tegenover Deze stijging is zichtbaar in de volgende figuur (figuur 18). Figuur 18: Evolutie van de kamersupplementen, klassieke opnames in éénpersoonskamers Het spreekt voor zich dat opnames met een langere ligduur zich vertalen in een groter aandeel kosten aan kamersupplementen op de factuur. Terwijl het gemiddelde bedrag aan kamersupplementen 254 euro is, betaal je in de diensten geriatrie en revalidatie, ten gevolge van de langere ligduur, gemiddeld 654 euro aan kamersupplementen. Elfde CM-ziekenhuisbarometer p. 28

29 Dagziekenhuis Eenpersoonskamers komen minder vaak voor in dagziekenhuis. De prijs die ervoor aangerekend wordt is echter vergelijkbaar met het klassiek ziekenhuis: 46 euro in chirurgisch dagziekenhuis (een stijging van 4 procent tegenover 2013) en 44 euro in niet-chirurgisch dagziekenhuis (+4 procent). 6. De kost van het materiaal De sector van de implantaten (bijvoorbeeld heup- of knieprothesen, stents, pacemakers, maar ook staafjes en vijsjes, vaatenten, ) en medische materialen (mini-camera s voor kijkbuisoperaties, katheters, hechtingsnietjes, ) is in volle ontwikkeling. Jaarlijks komen er nieuwe implantaten en materialen bij die de oude vervangen of die nieuwe mogelijkheden introduceren in de geneeskunde. We staan aan de vooravond van de introductie van op maat ontwikkelde en in 3Dgeprinte medische hulpstukken met nog ongekende mogelijkheden. Aan deze technologische vernieuwing hangt uiteraard een prijskaartje. Gelukkig is het budget van de Verplichte Verzekering voor dit type materialen de laatste jaren aanzienlijk verhoogd (jaarlijks 4,1 procent, zie groene balken in figuur 19). Het budget voor deze materialen daalde in 2013, maar we stellen vast dat dit budget tussen 2013 en 2014 een groei kende van 2,1%. We kunnen eveneens vaststellen dat de kosten ten laste van de patiënt voor materiaalsupplementen of het nietterugbetaald materiaal sterk gedaald zijn. De toename van het remgeld doet geen afbreuk aan deze vermindering. De afgelopen 8 jaar zijn de totaalkosten ten laste van de patiënt met 2% per jaar gedaald (zie figuur 19). Toch moeten we alert blijven ten aanzien van de hoge kosten waarmee de patiënt geconfronteerd wordt. Figuur 19: Evolutie van de globale uitgaven voor implantaten en medisch materiaal Chirurgische ingreep met klassieke opname Elfde CM-ziekenhuisbarometer p. 29

30 In 2011 werd de terugbetaling voor een lange lijst van orthopedische materialen verbeterd (bijvoorbeeld staafjes en vijzen voor het vastzetten van een aantal ruggenwervels). Ook de vaak gebruikte vaatenten (artificiële overbruggingen voor grote verstopte bloedvaten) worden beter terugbetaald. Ten slotte werd er in 2012 ook een duidelijkere regeling getroffen voor de vergoeding van hechtingsankers voor zachte weefsels (bijvoorbeeld de kruisbanden), lijmen (voor het kleven van moeilijk te hechten weefsels, bijvoorbeeld bij een urgentie zoals een slagaderbreuk), antiadhesie middelen (om het kleven te vermijden, bijvoorbeeld bij operaties waar zenuwweefsel wordt blootgelegd) en hemostatica (bloedstelping). Het effect van deze terugbetalingen was duidelijk zichtbaar voor het jaar 2013 (de supplementen verdwijnen, de kost voor niet vergoed materiaal daalt met 24 procent). Helaas keert de tendens zich om in 2014: de totaalkost voor materiaal is gestegen met 6%, ondanks de daling met 2% van de facturatie voor niet-terugbetaalde materialen. Het remgeld ten laste van de patiënt neemt toe met 7%. Figuur 20: Evolutie van de materiaalkost (euro per opname), dienst heelkunde Merk op dat het gebruik van medisch materieel en implantaten veel meer voorkomt in de dienst heelkunde, waar deze rubrieken 23 procent (of 174 euro) van de kost voor de patiënten uitmaken (onafhankelijk van het kamertype). Chirurgisch dagziekenhuis Verschillen tussen facturen in het chirurgisch dagziekenhuis worden voor een groot deel verklaard door het al dan niet gebruik van medische materialen. Dit is zichtbaar in figuur 21 en wordt ook duidelijker aan de hand van een aantal voorbeelden. Voorbeelden van chirurgische dagopnames in de oftalmologie zijn: ingrepen op de oogleden, bijvoorbeeld omwille van een infectie of gezwel; een greffe van het hoornvlies, bijvoorbeeld na een beschadiging door Herpes; een heelkundige behandeling van glaucoom; de behandeling van cataract door verwijderen van de ooglens, al dan niet gevolgd door inplanten van een kunstlens. Elfde CM-ziekenhuisbarometer p. 30

31 Deze laatste ingreep is ook een typisch voorbeeld van een ingreep met een hoge materiaalkost voor de patiënt. Het aandeel van de patiënt in de kost van kunstlenzen is groot. 10 Figuur 21: Chirurgisch dagziekenhuis: factuur per pathologie Voorbeelden van chirurgische dagopnames in de orthopedie zijn: Hechten van ligamenten in de wreef, bijvoorbeeld door omslaan van de voet; Corrigeren van uitpuilende botten aan de basis van de grote teen ( papegaaienbek ) door er een pees overheen te hechten; Fixeren van het sleutelbeen aan de schouder, na ontwrichting; Verwijderen van de meniscus (kraakbeen in de knie) We zien weinig evolutie in de samenstelling en verhoudingen van de facturen voor het chirurgisch dagziekenhuis, behoudens wat betreft het verhogen van de ereloonsupplementen. Paradoxaal zijn de gynaecologische prestaties, die in de klassieke hospitalisatie (de gynaecologische prestaties zijn hier voornamelijk bevallingen) onderworpen zijn aan omvangrijke supplementen, de enige prestaties in het dagziekenhuis waarvan de ereloonsupplementen niet gestegen zijn tussen 2013 en 2014 (zie figuur 21). 10 Het remgeld bij oftalmologie bestond in 2014 uit gemiddeld 29 euro afleveringsmarges (artikel 35 en 35 bis), 52 euro remgelden (10% van het ZIV-gedeelte, artikel 35 bis) en 70,5 euro veiligheidsmarge. Kunstlenzen (en andere oftalmologische implantaten) hebben namelijk een veiligheidsmarge van 40% tot meer dan 100%. Elfde CM-ziekenhuisbarometer p. 31

32 Figuur 22: Evolutie van de materiaalkost (euro per opname), dagopname in orthopedie en oftalmologie 7. De niet-vergoede geneesmiddelen Klassiek De kost voor de patiënt voor niet-terugbetaalde geneesmiddelen (bijvoorbeeld: pijnstillers) blijft gemiddeld genomen stabiel op 32 euro per opname over de jaren heen, maar kent een grote variatie van patiënt tot patiënt. Dit is zeer duidelijk in figuur 23. De helft van de patiënten betaalt minder dan 14 euro voor niet-terugbetaalde geneesmiddelen. Voor 90 procent van de patiënten blijft de factuur voor deze rubriek onder de 70 euro en voor 94 procent onder de 100 euro. Minder dan 1 procent van de patiënten heeft toch een geneesmiddelenfactuur van meer dan euro. Dit kan oplopen tot euro voor een opname en in extreme gevallen zelfs tot euro per patiënt. Deze zware last voor een kleine minderheid geeft aan dat deze kost er zich prima toe leent solidair verdeeld te worden onder alle patiënten. Elfde CM-ziekenhuisbarometer p. 32

Eenpersoonskamer steeds moeilijker betaalbaar

Eenpersoonskamer steeds moeilijker betaalbaar Persdossier 12 november 2014 Tiende CM-ziekenhuisbarometer Eenpersoonskamer steeds moeilijker betaalbaar Voor het tiende jaar op rij publiceert CM de gemiddelde ziekenhuisfactuur voor de patiënt. Deze

Nadere informatie

Elfde CM-barometer van de ziekenhuisfactuur. Ereloonsupplementen ziekenhuizen stijgen sneller dan ooit

Elfde CM-barometer van de ziekenhuisfactuur. Ereloonsupplementen ziekenhuizen stijgen sneller dan ooit Elfde CM-barometer van de ziekenhuisfactuur Ereloonsupplementen ziekenhuizen stijgen sneller dan ooit Fabienne van Sloten en Katte Ackaert departement R&D Muriel Wantier MC Assure Samenvatting Onlangs

Nadere informatie

Factuur dagziekenhuis kan verder omlaag

Factuur dagziekenhuis kan verder omlaag Persdossier 7 november 2013 Negende CM-ziekenhuisbarometer Factuur dagziekenhuis kan verder omlaag Voor het negende jaar op rij publiceert CM de gemiddelde ziekenhuisfactuur voor de patiënt. Deze gegevens

Nadere informatie

Eenpersoonskamer steeds moeilijker betaalbaar

Eenpersoonskamer steeds moeilijker betaalbaar 10 de CM-barometer van de ziekenhuisfactuur Eenpersoonskamer steeds moeilijker betaalbaar Anja Crommelynck (R&D) Muriel Wantier (Solimut) Voor het tiende jaar op rij publiceert CM de gemiddelde ziekenhuisfactuur

Nadere informatie

6 de CM-barometer van de ziekenhuisfactuur (cijfers 2009) Bescherm de patiënt: beperk de erelonen

6 de CM-barometer van de ziekenhuisfactuur (cijfers 2009) Bescherm de patiënt: beperk de erelonen Persconferentie 2 december 2010 6 de CM-barometer van de ziekenhuisfactuur (cijfers 2009) Bescherm de patiënt: beperk de erelonen Terwijl de economische crisis gaten sloeg in onze staatskas groeiden budgetten

Nadere informatie

Twaalfde CM-ziekenhuisbarometer. Opzet van de studie

Twaalfde CM-ziekenhuisbarometer. Opzet van de studie Twaalfde CM-ziekenhuisbarometer Opzet van de studie Reeds twaalf jaar op rij publiceert CM de evolutie op jaarbasis van de gemiddelde ziekenhuisfactuur betaald door onze leden. Deze resultaten zijn gebaseerd

Nadere informatie

Ziekenhuisfactuur ontspoort voor duizenden Belgen

Ziekenhuisfactuur ontspoort voor duizenden Belgen Persdossier 29 november 2012 Achtste CM-ziekenhuisbarometer Ziekenhuisfactuur ontspoort voor duizenden Belgen Voor het achtste jaar op rij publiceert CM de gemiddelde ziekenhuisfactuur voor de patiënt.

Nadere informatie

Ziekenhuisfactuur ontspoort voor duizenden Belgen

Ziekenhuisfactuur ontspoort voor duizenden Belgen Achtste CM-barometer van de ziekenhuisfactuur Ziekenhuisfactuur ontspoort voor duizenden Belgen Anja Crommelynck, Departement Onderzoek en Ontwikkeling Anne Cornez, Muriel Wantier, Solimut Samenvatting

Nadere informatie

Factuur dagziekenhuis kan verder omlaag

Factuur dagziekenhuis kan verder omlaag Negende CM-barometer van de ziekenhuisfactuur Factuur dagziekenhuis kan verder omlaag Voor het negende jaar op rij publiceert CM, via de pers en op haar website, de gemiddelde ziekenhuisfactuur voor de

Nadere informatie

Zevende CM-barometer van de ziekenhuisfactuur (cijfers 2010) Belang kamerkeuze in ziekenhuis nog nooit zo groot Eenpersoonskamer vier keer duurder

Zevende CM-barometer van de ziekenhuisfactuur (cijfers 2010) Belang kamerkeuze in ziekenhuis nog nooit zo groot Eenpersoonskamer vier keer duurder Persdossier 1 december 211 Zevende CM-barometer van de ziekenhuisfactuur (cijfers 21) Belang kamerkeuze in ziekenhuis nog nooit zo groot Eenpersoonskamer vier keer duurder Voor het zevende jaar op rij

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring klassieke opname en opname in dagziekenhuis

Toelichting bij de opnameverklaring klassieke opname en opname in dagziekenhuis Toelichting bij de opnameverklaring klassieke opname en opname in dagziekenhuis Moorselbaan 164, 9300 Aalst T. 053 72 41 11 F. 053 72 45 86 www.olvz.be U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke kostprijs van uw ziekenhuisopname. Deze keuzes maakt u aan de hand van

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring A.Z. Vesalius - campus Tongeren A.Z. Vesalius - campus Tongeren Hazelereik 51 3700 TONGEREN Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Campus Sint-Augustinus Oosterveldlaan 24, 2610 Wilrijk Campus Sint-Vincentius Sint-Vincentiusstraat 20, 2018 Antwerpen Campus Sint-Jozef Molenstraat 19, 2640 Mortsel Opnamedienst Sociale dienst Ombudsdienst

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring HHZH/OPN/040.14(0509) h.-hartziekenhuis vzw Mechelsestraat 24 2500 Lier tel. 03 491 23 45 fax 03 491 23 46 www.hhzhlier.be Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken

Nadere informatie

Informatie over uw ziekenhuisfactuur

Informatie over uw ziekenhuisfactuur Infobrochure Informatie over uw ziekenhuisfactuur mensen zorgen voor mensen 2 Beste mevrouw, meneer, Na uw ziekenhuisopname krijgt u een ziekenhuisfactuur. Ervaring leert dat dit geen eenvoudig document

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring klassieke opname en opname in dagziekenhuis

Toelichting bij de opnameverklaring klassieke opname en opname in dagziekenhuis Moorselbaan 164, 9300 Aalst T. 053 72 41 11 F. 053 72 45 86 www.olvz.be Toelichting bij de opnameverklaring klassieke opname en opname in dagziekenhuis U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een

Nadere informatie

Ziekenhuizen. Titel 1. CM ziekenhuisbarometer Samenvatting

Ziekenhuizen. Titel 1. CM ziekenhuisbarometer Samenvatting Ziekenhuizen Titel 1 CM ziekenhuisbarometer 2016 Fabienne van Sloten (R&D) & Muriel Wantier (MC Assure) Samenvatting Recent publiceerden we de nieuwste editie van de ziekenhuisbarometer waarin we de facturen

Nadere informatie

6 de CM-barometer van de ziekenhuisfactuur (cijfers 2009) Bescherm de patiënt: beperk de erelonen

6 de CM-barometer van de ziekenhuisfactuur (cijfers 2009) Bescherm de patiënt: beperk de erelonen Persconferentie 2 december 2010 6 de CM-barometer van de ziekenhuisfactuur (cijfers 2009) Bescherm de patiënt: beperk de erelonen Terwijl de economische crisis gaten sloeg in onze staatskas groeiden budgetten

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke kostprijs van uw ziekenhuisopname. Deze keuzes maakt u aan de hand van

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring IMELDA VZW Imeldaziekenhuis 9 2820 Bonheiden 7-10-689-30 Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke kostprijs van

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Patiëntenvignet Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke kostprijs van uw ziekenhuisopname. Deze keuzes maakt

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Toelichting bij de opnameverklaring U kunt als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke kostprijs van uw ziekenhuisopname. Deze keuzes maakt u aan de hand

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke kostprijs van uw ziekenhuisopname. Deze keuzes maakt u aan de hand van

Nadere informatie

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING Kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een opname in het dagziekenhuis Identificatie ziekenhuisinstelling AZ Maria Middelares Buitenring Sint-Denijs 30 9000 Gent Erkenningsnummer:

Nadere informatie

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis Versie 2016 01-01 Alexianen zorggroep Tienen Psychiatrische kliniek Liefdestraat 10, 3300 Tienen alexianentienen@fracarita.org www.alexianentienen.be RIZIV: 72094754 Toelichting bij het document opnameverklaring

Nadere informatie

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis Nakuurhome Papiermoleken Oudebaan 293 3000 Leuven TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis Inleiding Met dit document willen

Nadere informatie

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING:

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: Kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een klassieke opname of opname in dagziekenhuis Identificatie ziekenhuisinstelling AZ Maria Middelares Buitenring Sint-Denijs

Nadere informatie

Uw ziekenhuisfactuur. algemene informatie over de elementen die uw factuur bepalen

Uw ziekenhuisfactuur. algemene informatie over de elementen die uw factuur bepalen Uw ziekenhuisfactuur algemene informatie over de elementen die uw factuur bepalen Mijnheer, Mevrouw Binnenkort wordt u opgenomen in ons ziekenhuis. De opnamedienst overhandigde u daarom deze brochure,

Nadere informatie

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis PC Sint-Amandus Reigerlostraat, 10 8730 Beernem RIZIV 72089219000 Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis U kan als patiënt een aantal keuzes in verband

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Identificatie ziekenhuisinstelling algemeen ziekenhuis Sint-Maarten erkenningsnummer: 7/10026/14/000 Campus Leopoldstraat Leopoldstraat 2-2800 Mechelen Campus Rooienberg Rooienberg 25-2570 Duffel Campus

Nadere informatie

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING:

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: UMC Sint-Pieter Hoogstraat 322 1000 Brussel RIZIV num. : 7/10076/61 TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een klassieke opname of een opname in dagziekenhuis Inleiding

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring VZW WERKEN GLORIEUX az Glorieux Erk.nr: 71055072000 Glorieuxlaan 55 9600 Ronse Tel. (055)23 30 11 Fax: (055)23 30 22 Inleiding Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken

Nadere informatie

Informatie over uw factuur bij opname in ons psychiatrisch ziekenhuis

Informatie over uw factuur bij opname in ons psychiatrisch ziekenhuis Informatie over uw factuur bij opname in ons psychiatrisch ziekenhuis Dalstraat 84 9100 Sint-Niklaas Tel. 03 776 00 41 Info: www.hieronymus.be Inhoudstafel Inleiding 4 Onderdelen van uw factuur bij opname

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring voor een opname in het dagziekenhuis

Toelichting bij de opnameverklaring voor een opname in het dagziekenhuis Identificatie ziekenhuisinstelling algemeen ziekenhuis Sint-Maarten erkenningsnummer: 7/10026/14/000 Campus Leopoldstraat Leopoldstraat 2-2800 Mechelen Campus Rooienberg Rooienberg 25-2570 Duffel Campus

Nadere informatie

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis 1

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis 1 Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis 1 U kan als patiënt een aantal keuzes in verband met uw opname in het ziekenhuis maken die een belangrijke invloed

Nadere informatie

Bijlage 5 TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING:

Bijlage 5 TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: Psychiatrisch Ziekenhuis Sint-Franciscus Penitentenlaan 7 9620 Zottegem Bijlage 5 TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke kostprijs van uw ziekenhuisopname. Deze keuzes maakt u aan de hand van

Nadere informatie

Informatie over uw factuur bij opname in ons psychiatrisch ziekenhuis

Informatie over uw factuur bij opname in ons psychiatrisch ziekenhuis Informatie over uw factuur bij opname in ons psychiatrisch ziekenhuis Dalstraat 84 9100 Sint-Niklaas Tel. 03 776 00 41 Info: www.hieronymus.be Inhoudstafel Inleiding 4 Onderdelen van uw factuur bij opname

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Gasthuisstraat 1 2400 Mol 014/71 20 00 www.azmol.be Toelichting bij de opnameverklaring 01/01/2017 U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke kostprijs

Nadere informatie

R I Z I V Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering

R I Z I V Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering R I Z I V Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering OMZENDBRIEF AAN DE ALGEMENE ZIEKENHUIZEN OMZ. ZH. 2013/13 Dienst voor geneeskundige verzorging Correspondent: Directie verzorgingsinstellingen

Nadere informatie

Barometer kinesitherapie 2013

Barometer kinesitherapie 2013 Barometer kinesitherapie 2013 Ingevolge de nomenclatuurhervorming van 2002, lag het uitgavenniveau voor kinesitherapie in 2003 op het laagste niveau sinds 1991. Vanaf 2004 beginnen de uitgaven opnieuw

Nadere informatie

CM-Informatie Analyses en standpunten

CM-Informatie Analyses en standpunten CM-Informatie Analyses en standpunten Driemaandelijks tijdschrift van de Landsbond der Christelijke Mutualiteiten 255 maart 2014 Budgettair kader voor het budget Gezondheidszorg (in miljoen euro) Begrotingsdoelstelling

Nadere informatie

Juiste informati maakt de reken ZIEKENHUISTARIEVEN

Juiste informati maakt de reken ZIEKENHUISTARIEVEN INFORMATIE Er bestaan wettelijke verplichtingen, maar die worden zeker niet altijd nageleefd. SUPPLEMENTEN 25 ziekenhuizen vragen ereloonsupplementen voor kamers waar u niet alleen ligt. HOGERE PRIJZEN

Nadere informatie

SAMENVATTING VAN DE KOSTEN

SAMENVATTING VAN DE KOSTEN Eventueel Logo ziekenhuis Benaming ziekenhuis RIZIV-nummer KBO-nummer Contact: naam/telefoonnummer BIJLAGE 37 PATIENTENFACTUUR - zorgen van xxx tot xxx Blz 1 van Factuurnummer Datum factuur Verzenddatum

Nadere informatie

Informatie over uw ziekenhuisfactuur

Informatie over uw ziekenhuisfactuur Infobrochure Informatie over uw ziekenhuisfactuur mensen zorgen voor mensen 2 Beste mevrouw, meneer, Na uw ziekenhuisopname krijgt u een ziekenhuisfactuur. Ervaring leert dat dit geen eenvoudig document

Nadere informatie

Opnameverklaring. De opnameverklaring bestaat uit verschillende delen. tegen welk tarief u wil verzorgd te worden (zonder of met ereloonsupplementen)

Opnameverklaring. De opnameverklaring bestaat uit verschillende delen. tegen welk tarief u wil verzorgd te worden (zonder of met ereloonsupplementen) Wilrijkstraat 10 / 2650 Edegem Tel 03 821 30 00 / Fax 03 829 05 20 www.uza.be / BE 0874.619.603 Opnameverklaring Opnameverklaring Sinds 1 september 2004 zijn alle ziekenhuizen verplicht eenzelfde document

Nadere informatie

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis MC St- Jozef vzw Abdijstraat 2 3740 Bilzen Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis U kan als patiënt een aantal keuzes in verband met uw opname in het ziekenhuis

Nadere informatie

DE VERKLARING BIJ OPNAME IN EEN ZIEKENHUIS

DE VERKLARING BIJ OPNAME IN EEN ZIEKENHUIS Toelichting bij de financiële voorwaarden op 1/9/2004 Gebruiksaanwijzing voor het ziekenhuis DE VERKLARING BIJ OPNAME IN EEN ZIEKENHUIS FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Identificatie ziekenhuisinstelling AZ NIKOLAAS vzw Moerlandstraat 1 9100 Sint-Niklaas Erk. Nr. 71059527 Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring St.-Rembertziekenhuis, St.-Rembertlaan 21, 8820 Torhout, tel. 050/23.21.11 Rizivnr. 71037850000 Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed

Nadere informatie

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING VOOR EEN OPNAME IN DAGZIEKENHUIS:

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING VOOR EEN OPNAME IN DAGZIEKENHUIS: TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING VOOR EEN OPNAME IN DAGZIEKENHUIS: kamerkeuze & financiële voorwaarden Inleiding Met dit document willen wij u informeren omtrent de verschillende kosten die u aangerekend

Nadere informatie

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING:

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: VZW WERKEN GLORIEUX Az Glorieux Erk.nr. E 550 Glorieuxlaan 55-9600 Ronse Tel. (055)23 30 11 Fax (055)23 30 22 TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een klassieke

Nadere informatie

Uw factuur van het OLV Ziekenhuis Voorbeeld van een factuur van een ziekenhuisopname met verblijf

Uw factuur van het OLV Ziekenhuis Voorbeeld van een factuur van een ziekenhuisopname met verblijf Uw factuur van het OLV Ziekenhuis Voorbeeld van een factuur van een ziekenhuisopname met verblijf Uw factuur bestaat uit 2 of méér pagina s De laatste pagina van uw factuur bevat telkens ook een overschrijvingsformulier

Nadere informatie

Opnameverklaring voor opname in psychiatrisch ziekenhuis: kamerkeuze en financiële voorwaarden

Opnameverklaring voor opname in psychiatrisch ziekenhuis: kamerkeuze en financiële voorwaarden Opnameverklaring voor opname in psychiatrisch ziekenhuis: kamerkeuze en financiële voorwaarden BARCODE VAN HET ZIEKENHUIS OM HET DOCUMENT ELEKTRONISCH TE ARCHIVEREN VAN DE PATIËNT OF KLEEFVIGNET VAN HET

Nadere informatie

De ziekenhuisopnameverklaring

De ziekenhuisopnameverklaring De ziekenhuisopnameverklaring Silva medical, site Geriatrisch centrum Scheutbos te Sint-Jans- Molenbeek Dienst G (geriatrie) IDENTIFICATIE SILVA Medical vzw VAN DE PATIËNT Site Scheutbos G dienst Gelukkige

Nadere informatie

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis VZW SINT-LUCIA ANKERSTRAAT 91 9100 SINT-NIKLAAS Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis U kan als patiënt een aantal keuzes in verband met uw opname in

Nadere informatie

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING VOOR EEN HOSPITALISATIE:

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING VOOR EEN HOSPITALISATIE: TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING VOOR EEN HOSPITALISATIE: kamerkeuze & financiële voorwaarden U kunt als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke kostprijs

Nadere informatie

Opname in het ziekenhuis

Opname in het ziekenhuis Opname in het ziekenhuis Wat je moet weten www.cm.be Uitgave 2014 Inhoud Inhoud... 2 Voorwoord... 3 Keuze van het ziekenhuis en van je kamer... 3 Aangifte van je arbeidsongeschiktheid... 4 Je ziekenhuisrekening...

Nadere informatie

1. Doel van de opnameverklaring: recht om geïnformeerd keuzes te maken over financiële gevolgen van de opname

1. Doel van de opnameverklaring: recht om geïnformeerd keuzes te maken over financiële gevolgen van de opname BARCODE VAN HET ZIEKENHUIS OM HET DOCUMENT ELEKTRONISCH TE ARCHIVEREN IDENTIFICATIE VAN DE PATIËNT OF KLEEFVIGNET VAN HET ZIEKENFONDS IDENTIFICATIE VAN HET ZIEKENHUIS 1. Doel van de opnameverklaring: recht

Nadere informatie

Opnameverklaring voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis Kamerkeuze & financiële voorwaarden

Opnameverklaring voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis Kamerkeuze & financiële voorwaarden Opnameverklaring voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis Kamerkeuze & financiële voorwaarden Barcode van het ziekenhuis Identificatie van de patiënt of kleefvignet van het ziekenfonds Psychosociaal

Nadere informatie

infobrochure tarieven en factuur

infobrochure tarieven en factuur infobrochure tarieven en factuur Auteur: dienst facturatie KEI - Versie 2016 Mevrouw, Mijnheer, Met deze brochure willen we u informeren over het financiële aspect van uw ziekenhuisverblijf. In het KEI

Nadere informatie

PERSONEEL IN VLAAMSE ZIEKENHUIZEN

PERSONEEL IN VLAAMSE ZIEKENHUIZEN / Archief cijfers PERSONEEL IN VLAAMSE ZIEKENHUIZEN Vlaams Gewest 2013 / 5.01.2016 5.01.2016 Personeel in Vlaamse Ziekenhuizen 1/20 GEPUBLICEERD OP: http://www.zorg-en-gezondheid.be/cijfers op januari

Nadere informatie

Patiënt in het duister

Patiënt in het duister CATARACT Patiënt in het duister Cataract of staar kan alleen worden verholpen met een operatie. Zonder ingreep zal het zicht enkel verslechteren. Helaas kunnen lange wachtlijsten en hoge kosten een hindernis

Nadere informatie

FINANCIELE INFORMATIEBROCHURE

FINANCIELE INFORMATIEBROCHURE FINANCIELE INFORMATIEBROCHURE centrum voor psychotherapie ELIM Jagersdreef 1 B-295 KAPELLEN T 3 317 11 administratie.elim@emmaus.be www.elim.be Binnen en buiten met aandacht verbonden Deze voorziening

Nadere informatie

Opnameverklaring. toelichting

Opnameverklaring. toelichting Opnameverklaring toelichting Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke kostprijs van uw ziekenhuisopname. Deze

Nadere informatie

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis U kan als patiënt een aantal keuzes maken in verband met uw opname in het ziekenhuis, keuzes die een belangrijke

Nadere informatie

De evolutie en tendensen op regionaal en provinciaal niveau worden verderop in deze barometer besproken.

De evolutie en tendensen op regionaal en provinciaal niveau worden verderop in deze barometer besproken. NOTARISBAROMETER VASTGOED WWW.NOTARIS.BE T1 2017 Barometer 32 VASTGOEDACTIVITEIT IN BELGIË De index van de vastgoedactiviteit klimt in het 1 ste trimester van 2017 naar een nieuw record: 128,36 punten.

Nadere informatie

REPUTATIE VAN ZIEKENHUIZEN

REPUTATIE VAN ZIEKENHUIZEN REPUTATIE VAN ZIEKENHUIZEN Reputatieindex NEUROLOGIE 1,6 7,7 6,3 AZ ST.-JAN, Brugge-Oostende GASTRO-ENTEROLOGIE (MAAG EN DARM) 21,2 H.-HARTZIEKENHUIS ROESELARE MENEN, 8800 Roeselare,5 3,1 NEFROLOGIE (NIERAANDOENINGEN)

Nadere informatie

THEMA IV.4. Ischemisch Hartlijden

THEMA IV.4. Ischemisch Hartlijden THEMA IV.4. Ischemisch Hartlijden Selectiecriteria Naast de algemene selectiecriteria (cfr. Inleiding 2.4.a.) die steeds in het kader van deze publicatie gehanteerd worden, is het specifieke selectiecriterium

Nadere informatie

THEMA I.2. Aantal ligdagen in klassieke hospitalisatie

THEMA I.2. Aantal ligdagen in klassieke hospitalisatie THEMA I.2. Aantal ligdagen in klassieke hospitalisatie Selectiecriteria Onderstaande selectie omvat alle klassieke ziekenhuisverblijven (definitie cfr.: Inleiding 2.2.) die voldoen aan de algemene selectiecriteria

Nadere informatie

FINANCIELE INFORMATIEBROCHURE

FINANCIELE INFORMATIEBROCHURE FINANCIELE INFORMATIEBROCHURE centrum voor psychotherapie ELIM Jagersdreef 1 B-295 KAPELLEN T 3 317 11 administratie.elim@emmaus.be www.elim.be Deze voorziening maakt deel uit van de vzw Emmaüs Maatschappelijke

Nadere informatie

Tariefonderzoek: wat betaalt u bij de specialist? Vragen en antwoorden

Tariefonderzoek: wat betaalt u bij de specialist? Vragen en antwoorden 1. Het onderzoek Tariefonderzoek: wat betaalt u bij de specialist? Vragen en antwoorden 1.1 Waarom heeft CM dit onderzoek uitgevoerd? Elke twee jaar sluiten de ziekenfondsen en artsenvertegenwoordigers

Nadere informatie

17 JUNI Koninklijk besluit betreffende de verklaring bij opname in een ziekenhuis

17 JUNI Koninklijk besluit betreffende de verklaring bij opname in een ziekenhuis 17 JUNI 2004. - Koninklijk besluit betreffende de verklaring bij opname in een ziekenhuis BS 14/07/2004 in voege sinds 01/09/2004 Gewijzigd door: KB 15/12/2008 BS 16/02/2009 KB 28/06/2011 BS 18/08/2011

Nadere informatie

Nombre de patients uniques ayant subi une oesophagectomie, par hôpital en 2012 en Belgique

Nombre de patients uniques ayant subi une oesophagectomie, par hôpital en 2012 en Belgique 1 Nombre de patients uniques ayant subi une oesophagectomie, par hôpital en 12 en Belgique Nombre de patients uniques avec oesophagectomie en 12 1 3 hôpitaux avec >= patients uniques ayant subi une œsophagectomie

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Patiëntenvignet Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke kostprijs van uw ziekenhuisopname. Deze keuzes maakt

Nadere informatie

De Belgische kinesitherapeut verdient 33.000 euro per jaar, een tandarts 103.000 en een huisarts 165.000.

De Belgische kinesitherapeut verdient 33.000 euro per jaar, een tandarts 103.000 en een huisarts 165.000. De Belgische kinesitherapeut verdient 33.000 euro per jaar, een tandarts 103.000 en een huisarts 165.000. De afgelopen tien jaar is het gemiddelde inkomen van de Belgische kinesitherapeut met 40% gestegen,

Nadere informatie

Kerncijfers. 1. Kerncijfers activiteiten Kerncijfers: nominaal

Kerncijfers. 1. Kerncijfers activiteiten Kerncijfers: nominaal Kerncijfers 1. Kerncijfers activiteiten 1.1. Kerncijfers: nominaal Structurele gegevens Erkende bedden 573 573 573 573 573 Verantwoorde bedden per 1 juli (1) (2) 551 561 557 559 565 Verantw. bedden chir.

Nadere informatie

THEMA I.1. Aantal klassieke ziekenhuisverblijven

THEMA I.1. Aantal klassieke ziekenhuisverblijven THEMA I.1. Aantal klassieke ziekenhuisverblijven Selectiecriteria Onderstaande selectie omvat alle klassieke ziekenhuisverblijven (definitie cfr.: Inleiding 2.2.) die voldoen aan de algemene selectiecriteria

Nadere informatie

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING:

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis Inleiding Met dit document willen wij u informeren omtrent de verschillende kosten

Nadere informatie

De inflatie zakte in juni nog tot 1,5 punten. De daaropvolgende maanden steeg de inflatie tot 2,0 in augustus (Bron: NBB).

De inflatie zakte in juni nog tot 1,5 punten. De daaropvolgende maanden steeg de inflatie tot 2,0 in augustus (Bron: NBB). NOTARISBAROMETER VASTGOED WWW.NOTARIS.BE T3 2017 Barometer 34 MACRO-ECONOMISCH Het consumentenvertrouwen trekt sinds juli terug aan, de indicator stijgt van -2 in juni naar 2 in juli en bereikte hiermee

Nadere informatie

Nota inzake het standpunt van de ziekenfondsen inzake de Vlaamse Hospitalisatieverzekering

Nota inzake het standpunt van de ziekenfondsen inzake de Vlaamse Hospitalisatieverzekering Nota inzake het standpunt van de ziekenfondsen inzake de Vlaamse Hospitalisatieverzekering In deze nota wordt het standpunt van bepaalde ziekenfondsen inzake de Vlaamse Hospitalisatieverzekering besproken,

Nadere informatie

FORUM. De Dialysefaktuur, oorzaak van hoge bloeddruk?

FORUM. De Dialysefaktuur, oorzaak van hoge bloeddruk? De Dialysefaktuur, oorzaak van hoge bloeddruk? Zegres Cathy, sociaal werker, UZ Leuven Verheyden Denise, sociaal werker, Imeldaziekenhuis, Bonheiden De Dialysefaktuur, oorzaak van hoge bloeddruk? Cathy

Nadere informatie

3. Overzicht van de wettelijk vastgelegde financiële voorwaarden en deze van het ziekenhuis

3. Overzicht van de wettelijk vastgelegde financiële voorwaarden en deze van het ziekenhuis 3. Overzicht van de wettelijk vastgelegde financiële voorwaarden en deze van het ziekenhuis 3.1 kamersupplementen per dag gemeenschappelijke kamer Tweepatiëntenkamer (5) Individuele kamer geen kamersupplement

Nadere informatie

HOSPIMUT Hospitalisatieverzekeringen op maat van uw behoeften

HOSPIMUT Hospitalisatieverzekeringen op maat van uw behoeften HOSPIMUT Hospitalisatieverzekeringen op maat van uw behoeften HOSPIMUT BESCHERMT U TEGEN HOGE ZIEKENHUISKOSTEN Een ziekenhuisopname kan duur zijn en de ziekteverzekering dekt niet alle kosten. De hospitalisatieverzekeringen

Nadere informatie

Persbijlage. Tariefonderzoek: Wat betaalt u bij de specialist?

Persbijlage. Tariefonderzoek: Wat betaalt u bij de specialist? Persbijlage Tariefonderzoek: Wat betaalt u bij de specialist? Contents Inleiding... 3 Gegevensverzameling... 4 Het enquêteformulier... 4 Respons... 5 Analyse... 5 1. Respecteren van conventietarieven...

Nadere informatie

Financiële informatiebrochure

Financiële informatiebrochure Financiële informatiebrochure Deze zorgvoorziening maakt deel uit van de vzw Emmaüs. Maatschappelijke zetel: Edgard Tinellaan 1c - 28 MECHELEN vzw Emmaüs Psychiatrisch Ziekenhuis Bethaniënhuis Andreas

Nadere informatie

Hospitaal-Plus maak je geen zorgen over

Hospitaal-Plus maak je geen zorgen over 2016 De hospitalisatieverzekering van de Liberale Mutualiteit Hospitaal-Plus maak je geen zorgen over je ziekenhuisfactuur Hospitaal-Plus Inhoud I. Een hospitalisatieverzekering, heb ik dat wel nodig?

Nadere informatie

Versie 01/07/2015 Opnameverklaring voor opname in DAGZIEKENHUIS: kamerkeuze en financiële voorwaarden

Versie 01/07/2015 Opnameverklaring voor opname in DAGZIEKENHUIS: kamerkeuze en financiële voorwaarden Opnameverklaring voor opname in DAGZIEKENHUIS: kamerkeuze en financiële voorwaarden BARCODE VAN HET ZIEKENHUIS OM HET DOCUMENT ELEKTRONISCH TE ARCHIVEREN IDENTIFICATIE VAN DE PATIËNT OF KLEEFVIGNET VAN

Nadere informatie

Opnameverklaring voor KLASSIEKE opname: kamerkeuze en financiële voorwaarden

Opnameverklaring voor KLASSIEKE opname: kamerkeuze en financiële voorwaarden Opnameverklaring voor KLASSIEKE opname: kamerkeuze en financiële voorwaarden BARCODE VAN HET ZIEKENHUIS OM HET DOCUMENT ELEKTRONISCH TE ARCHIVEREN IDENTIFICATIE VAN DE PATIËNT OF KLEEFVIGNET VAN HET ZIEKENFONDS

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Agrement nr : 710 406 22 Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke kostprijs van uw ziekenhuisopname. Deze keuzes

Nadere informatie

FINANCIELE INFORMATIEBROCHURE

FINANCIELE INFORMATIEBROCHURE FINANCIELE INFORMATIEBROCHURE Psychiatrisch Ziekenhuis Bethaniënhuis Andreas Vesaliuslaan 39 298 Zoersel Tel. 3 38 3 11 pzbethanienhuis@emmaus.be www.pzbethanienhuis.be Deze voorziening maakt deel uit

Nadere informatie

Uw factuur van het OLV Ziekenhuis - Voorbeeld van een Ambulante factuur

Uw factuur van het OLV Ziekenhuis - Voorbeeld van een Ambulante factuur Uw factuur van het OLV Ziekenhuis - Voorbeeld van een Ambulante factuur Uw factuur bestaat uit 2 of méér pagina s Soms vindt u in de enveloppe ook nog een groenkleurig getuigschrift voor verstrekte hulp.

Nadere informatie

EVOLUTIE VAN DE MARKT

EVOLUTIE VAN DE MARKT Notarisbarometer VASTGOED www.notaris.be 2016 Barometer 31 VASTGOEDACTIVITEIT IN 106,4 106,8 101,7 103,4 105,9 102,8 98,9 101,4 99,2 105,0 105,3 104,7 115,4 112,1 111,8 118,0 116,1 127,0 124,7 127,9 115,8

Nadere informatie

EVOLUTIE VAN DE PREVALENTIE EN DE KOSTPRIJS VAN CHRONISCHE ZIEKTES

EVOLUTIE VAN DE PREVALENTIE EN DE KOSTPRIJS VAN CHRONISCHE ZIEKTES VERTEGENWOORDIGING & STUDIES EVOLUTIE VAN DE PREVALENTIE EN DE KOSTPRIJS VAN CHRONISCHE ZIEKTES Eind 2013 hebben de Onafhankelijke Ziekenfondsen een analyse gemaakt van de concentratie van de uitgaven

Nadere informatie

Financiële Infogids. AZ Nikolaas

Financiële Infogids. AZ Nikolaas Financiële Infogids AZ Nikolaas Juli 2015 Financiële infogids AZ Nikolaas stencil 1734 1 Beste mevrouw, meneer, Bij het verlaten van het ziekenhuis hoeft u niets te betalen. Enkele weken na uw ziekenhuisopname

Nadere informatie

Algemene ziekenhuizen : erkenningssituatie : huidig erkende functies per vestigingsplaats

Algemene ziekenhuizen : erkenningssituatie : huidig erkende functies per vestigingsplaats Naam ZA Pall 009 Antwerpen Algemeen Ziekenhuis Middelheim Antwerpen ZiekenhuisNetwerk Antwerpen Antwerpen Campus Middelheim 0 0 0 0 1 0 0 0 0 0 0 Antwerpen Campus ZNA Middelheim / Koningin Paola Kinder

Nadere informatie

Opname in het ziekenhuis

Opname in het ziekenhuis Opname in het ziekenhuis Wat je moet weten www.cm.be Uitgave 2017 Inhoud Inhoud... 2 Voorwoord... 3 Keuze van het ziekenhuis en van je kamer... 3 Aangifte van je arbeidsongeschiktheid... 4 Aangifte ongeval...

Nadere informatie

Volume complexe ingrepen VAN

Volume complexe ingrepen VAN Volume complexe ingrepen VAN 2006-2014 Inhoud Chirurgie gebruikt bij longkanker Chirurgie gebruikt bij slokdarmkanker Chirurgie gebruikt bij pancreaskanker Chirurgie gebruikt bij ingewikkelde pancreaskanker

Nadere informatie

Nieuwe sectoranalyse van de algemene ziekenhuizen in België

Nieuwe sectoranalyse van de algemene ziekenhuizen in België Brussel, 18 oktober 2012 Nieuwe sectoranalyse van de algemene ziekenhuizen in België De sector van de algemene ziekenhuizen blijft, ook tijdens de financieel-economische crisis, zorgen voor verdere groei

Nadere informatie