Tweede Kamerverkiezingen

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Tweede Kamerverkiezingen"

Transcriptie

1 Herziene versie 2017 Tweede Kamerverkiezingen groepen 6-8

2 inhoud 1. Inleiding 3 2. Democratie 4 3. Politieke partijen 5 4. De Tweede Kamer 8 5. Kiezen 9 6. De uitslag De meerderheid Ministers De regering De oppositie Het kabinet valt Filmpjes 16 Werkblad verkiezingen 18 Kruiswoordpuzzel verkiezingen 19 Zoek de 7 verschillen 20 Bronnen 21 DIT BOEK MAG VRIJ GEKOPIEERD WORDEN EN DOORGESTUURD WORDEN NAAR DERDEN.

3 1. Inleiding Op 15 maart 2017 zijn er verkiezingen voor de Tweede Kamer. Op die dag kiest Nederland welke partijen en politici het land voor de komende 4 jaar mogen gaan regeren. In dit boek lees je meer over deze verkiezingen. Je krijgt o.a antwoord op de volgende vragen: Wat is een democratie? Wat wordt er bedoeld met het programma van een politieke partij? Wat is een lijsttrekker? Hoeveel stoelen of zetels heeft de Tweede Kamer? Wat is een coalitie? Wat is het kabinet? Wat is een regering? Wat wordt bedoeld met de oppositie? Wat wordt bedoeld met de val van een kabinet???

4 2. Democratie Het volk regeert Nederland is een democratisch land. Het woord democratie komt van het Griekse woord demos dat volk betekent en van het woord krateo dat regeren betekent. In een democratie regeert het volk. Het betekent dat alle mensen van 18 jaar en ouder mee mogen beslissen over wat er gebeurt of gaat gebeuren in ons land. STEMHOKJE 1 Kiezen Dat regeren doet niet iedereen op zijn eigen houtje. Dat zou een chaos worden. Alle Nederlanders van 18 jaar of ouder mogen hun stem aan iemand geven. Die stem is voor een politicus die een politieke partij vertegenwoordigt. Je kiest iemand in de plaats van jou. Dit noem je kiesrecht of stemrecht (1). Een politicus (2) vertegenwoordigt een deel van het volk. Je kiest die vertegenwoordiger die het best jouw ideeën vertegenwoordigt. Is er geen politieke partij met jouw ideeën dan kun je ook nog zelf een politieke partij oprichten. 2 HET VOLK REGEERT

5 3. Politieke partijen De lijsttrekker Aan de verkiezingen in maart doen 28 politieke partijen mee, Elke politieke partij heeft een leider. Tijdens de verkiezingen noem je die leider de lijsttrekker. De lijsttrekker is het gezicht van de politieke partij. De kandidatenlijst Elke politieke partij heeft een kandidatenlijst. Het is een lijst met namen waaruit gekozen kan worden. De lijsttrekker staat op de eerste plaats. Hoe meer stemmen een partij krijgt hoe meer kandidaten van de lijst in de Tweede Kamer komen. Het programma Een politieke partij heeft ook een verkiezingsprogramma (1). In het programma staat wat de partij belangrijk vindt. Het programma vertelt alle plannen die een partij heeft mocht de partij gekozen worden om te regeren. In het programma staat wat een partij gaat doen op het gebied van onderwijs, belastingen, gezondheidszorg, veiligheid, economie en immigratie. 1 1 Hiernaast zie je de drie lijsttrekkers van de drie grootste partijen bij de laatste verkiezingen. Op de volgende bladzijde lees je meer over de politieke partijen, lijsttrekkers en programma s. 1

6 Volkspartij voor Vrijheid en Democratie Mark Rutte Programma Zeker Nederland. Minder regels, nadruk op immigratie en inburgering. Partij van de Arbeid Lodewijk Asscher Programma Een verbonden samenleving. Eerlijk delen, vast werk, goed wonen, een gezond leven en scholing. Partij voor de Vrijheid Geert Wilders Programma Nederland weer van ons. Terugdringen van de islam, meer zorg, meer politie, meer defensie, uit de Europese Unie. Socialistische Partij Emiel Roemer Programma Nu Wij. Gericht op goede zorg, armoedebestrijding en huurverlaging. Christen Democratisch Appèl Sybrand van Haersma Buma Programma Keuzes voor een beter Nederland. Gericht op waarden en tradities, familie en gezin en zorg voor elkaar Democraten 66 Alexander Pechthold Programma Samen sterker-kansen voor iedereen. Gericht op onderwijs, schone groei, banen en voor Europa. MEER WEGEN MEER GROEN MEER WERK MEER ZORG

7 Christen Unie Gert-Jan Segers Programma Hoopvol Realistisch. Gericht op de toekomst voor volgende generaties, het meetellen van iedereen en (godsdienst)vrijheid. Groen links Jesse Klaver Programma Tijd voor verandering. Gericht op duurzame energie, eerlijke verdeling en zorg voor elkaar. Staatkundig Gereformeerde Partij Kees van der Staaij Programma Stem voor het leven Gericht op familie en gezin. Partij voor de Dieren Marianne Thieme Programma Plan B-Hou vast aan je idealen. Gericht op rechten voor dieren en vergroening van de economie. 50 Plus Jan Nagel Programma Omdat ouderen het niet meer pikken. Gericht op ouderen en hun pensioenen en hun kans op een baan.

8 4. De Tweede Kamer Om de vier jaar Verkiezingen voor de Tweede Kamer worden om de 4 jaar gehouden. Nederlanders van 18 jaar en ouder mogen hun stem geven aan een politicus. De politici met de meeste stemmen krijgen een plaats in de Tweede Kamer. Zetels De Tweede Kamer heeft 150 stoelen of zetels (1). Bij voldoende stemmen, krijgt een politicus zo n zetel. Die zetels worden volgens regels verdeeld. Het totaal van de stemmen wordt gedeeld door het getal 150 (het aantal stoelen). Als er 9 miljoen mensen stemmen, betekent dat elke stemmen een zetel oplevert voor die partij. Hoe meer stemmen een partij krijgt hoe meer zetels dat in de Tweede Kamer oplevert. Taken De Tweede Kamer is een belangrijk onderdeel van het bestuur van ons land. De Tweede Kamer: 1. controleert de regering (kabinet+koning). 2. kan wetten voorstellen. 3. vertegenwoordigt het volk. De verdeling van de zetels in de Tweede Kamer op dit moment. 1

9 5. Kiezen De stempas Alle mensen met stemrecht (de stemgerechtigden) krijgen ruim voor 15 maart, de dag van de verkiezingen, hun stempas (1) thuisbezorgd. Op die stempas staat precies waar en wanneer ze moeten stemmen. Naar het stembureau In alle gemeenten van Nederland zijn stembureaus of stemlokalen. Meestal zijn dat openbare gebouwen. Veel basisscholen doen dienst als stembureau. Stemgerechtigden moeten hun stempas daar inleveren en zich ook legitimeren. Ze krijgen dan in ruil voor hun stemkaart een stembiljet (2). Op dit biljet staan alle partijen naast elkaar. Onder elke partij staat de rij met kandidaten. Bovenaan staat bij elke partij de lijsttrekker. In het stemhokje (3) maakt de kiezer één rondje voor een persoon rood. Twee rode rondjes maakt de stem ongeldig. Daarna gaat het stembiljet in de stembus (4)

10 6. De uitslag Tellen Om uur sluiten de stembureaus. De stembussen worden geopend. Men sorteert eerst alle stembiljetten op partij (1). Alle ongeldige biljetten worden apart gelegd. Daarna worden van elke partij de stemmen van elke persoon geteld. Iedere gemeente verzamelt alle stemmen per partij en per persoon. Zetels Daarna worden alle gegevens van alle gemeenten in Nederland verzameld en wordt het totaal aantal stemmen bekend. Je hebt al gelezen dat het totaal door 150 (het aantal stoelen in de Tweede Kamer) gedeeld wordt. Nu wordt bekend hoeveel zetels (2) een partij in de Tweede Kamer krijgt. Ook wordt bekend welke kandidaten van een partij een zetel gaan krijgen. Het is echter nog lang niet zeker welke partijen zullen gaan regeren. 1 2

11 7. De meerderheid Meer dan de helft Om te kunnen regeren moet een partij een meerderheid (1) hebben in de Tweede Kamer. Een partij moet dan meer dan de helft van de 150 zetels in de Kamer bezetten. Het is Nederland bijna onmogelijk dat een partij de meerderheid krijgt. Dat komt, doordat er zoveel partijen zijn in Nederland. Samenwerken Vandaar dat sommige partijen moeten samenwerken om te kunnen regeren. Zo n samenwerking noem je ook wel een coalitie. De regering op dit moment is ook zo n coalitie (2). Het zijn de partijen VVD (41 zetels) en PvdA (38 zetels). Zij hebben een meerderheid van 79 zetels. Die partijen kunnen het onderling oneens zijn over hoe bijvoorbeeld het onderwijs in Nederland er moet uitzien. Door gesprekken proberen ze het eens te worden met elkaar. Tijdens die gesprekken wordt er veel onderhandeld. Soms mislukt dat, maar het kan ook zijn dat de partijen er samen uitkomen. 150 zetels De helft + 1 of meer is de meerderheid WELKE KANT GAAN WE NOU OP? 2 1

12 8. Ministers Op zoek naar ministers Als de gesprekken klaar zijn en de twee of meer partijen (de coalitie) besluiten samen te werken, volgt een nieuwe stap. De partijen zoeken binnen hun partij naar goede ministers (1). Deze ministers geven leiding aan een ministerie. Ministeries Een ministerie is een soort afdeling. In Nederland zijn er 11 ministeries met 13 ministers: Het ministerie van Algemene Zaken, Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Het ministerie van Buitenlandse Zaken, Het ministerie van Defensie, Het ministerie van Economische Zaken, Het ministerie van Financiën, Het ministerie van Infrastructuur en Milieu, Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (2), Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Het ministerie van Veiligheid en Justitie, Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. 1 2

13 Plannen uitvoeren Alle ministers vormen samen het kabinet (1). Alle ministers (het kabinet) vormen samen met de koning de regering (2) van ons land. De minister-president (3) is de leider van het kabinet. De minister-president bezoekt elke week de koning. Zo blijft hij op de hoogte van alle staatszaken. De koning ondertekent alle wetten en hij vertegenwoordigt het land in binnen en buitenland. Ministers worden geholpen door staatssecretarissen en ambtenaren. Op elk ministerie maakt men nieuwe wetten om zaken in het verkeer, het onderwijs of ziekenzorg te verbeteren. Door het maken van die wetten kunnen politieke partijen na de verkiezingen hun plannen ook echt uitvoeren. Het Binnenhof De Tweede Kamer vergadert in het Binnenhof (4) in Den Haag. Het is een oud kasteel uit 1229 van graaf Floris IV van Holland. Het kasteel groeide steeds verder uit tot een groot aantal gebouwen. De minister-president heeft er zijn werkkamer in het Torentje (5). 9. De regering

14 10. De oppositie Tegenpartij In de Tweede Kamer zijn de meeste stoelen bezet door de regeringspartijen (de coalitie). Dat zijn nu 79 stoelen voor de VVD en PvdA. Alle andere 71 stoelen worden bezet door politici van andere partijen. Die partijen vormen de oppositie of de tegenpartij. Wetten De oppositie kan ervoor zorgen dat de nieuwe wet van een minister niet doorgaan. Hoe? Voor er gestemd wordt, mag iedereen in de Tweede Kamer zijn zegje doen over wat hij van de wet vindt. Je noemt dat een debat (1). De voorzitter (3) van de Tweede Kamer zorgt dat iedereen zich aan de regels houdt. Zo kan een politicus andere politici van gedachten proberen te veranderen. Over elke nieuwe wet of elk plan moet de Tweede Kamer stemmen (2). Alleen bij een meerderheid van stemmen die voor zijn (76 of meer), gaat de wet door. Kamerleden die in de oppositie zitten, kunnen ook een voorstel voor een nieuwe wet doen. Daar wordt ook over gedebatteerd. En uiteindelijk moet ook daarover gestemd worden, 1 2

15 11. Het kabinet valt Oneens Alle ministers in een kabinet vergaderen regelmatig met elkaar. Dat noem je ook wel de ministerraad (1). Het kan wel eens gebeuren dat ministers van de verschillende partijen het oneens worden over een plan of een afspraak. Zo n kabinet heeft niet meer de steun van de meerderheid van de 150 stoelen in de kamer. Het betekent het einde van de regering. Er wordt ook wel gezegd dat het kabinet is gevallen. Dat gebeurde in april 2014 met het kabinet Rutte 1 (2). Dit kabinet kon het niet eens worden over bezuinigingen voor dat jaar. Nieuwe verkiezingen Er moeten zo snel mogelijk nieuwe verkiezingen komen. Tot die tijd regeert het oude kabinet nog wel door. Zo n gevallen kabinet dat nog even door blijft regeren, noem je een demissionair kabinet. Bij de nieuwe verkiezingen krijgen opeens de andere partijen weer een nieuwe kans om te regeren. 1 2

16 12. Filmpjes Stemmen. Wie heeft de beste plannen Politieke parijen. Wat zijn dat? Bekijk het filmpje Bekijk het filmpje Parlementszetels. Wie krijgt wat? Bekijk het filmpje

17 Bij Eduboek kun je: Boeken lenen Boeken kopen Naar boeken luisteren Bij boeken van Eduboek vind je Een gratis werkblad Materiaal voor hoogbegaafden 3-4. Materiaal voor hoogbegaafden 5-8. met gratis materialen De Eduboek Ballade (voor kinderen die extra uitdaging nodig hebben) met gratis materialen Alle 300 boeken inkijken 24 uur gratis boeken lenen Dit boek mag vrij gekopieerd en rondgestuurd worden. EDUBOEK

18 Werkblad Verkiezingen 1. Zijn de volgende zinnen waar of niet waar? goed /fout Verkiezingen 3. Zoek de goede politieke leiders bij de partij. Trek een lijn. A. Normaal gesproken worden er elke 4 jaar verkiezingen voor de Tweede Kamer gehouden. waar/niet waar B. De leider van een politieke partij heet een ministerpresident. waar/niet waar C. De Twee Kamer telt 150 zetels. waar/niet waar D. Op een stempas laat je zien op wie je wilt stemmen. waar/ niet waar E. De zetels van de oppositiepartijen in de Tweede kamer vormen altijd een minderheid. waar/niet waar Alexander Pechtold CDA PVV PvdA Lodewijk Asscher Sybrand van Haersma Buma VVD Mark Rutte 2. Vul de nummers voor de woorden in op de juiste plaats. Kies uit: 1. staatssecretaris, 2. democratie, 3. programma, 4. demissionair, 5. coalitie, 6. wetten D66 A. Als partijen gaan samenwerken en een meerderheid krijgen om te regeren, noem je dat een. B. Als een volk zijn politieke leiders kan kiezen, noem je dat een. C. Op een ministerie worden gemaakt. D. Als een gevallen kabinet nog door blijft regeren tot de volgende verkiezingen noem je dat een kabinet. E. De plannen van een politieke partij staan opgeschreven in het van de partij. F. Ministers worden geholpen door een. Emiel Roemer SP 4. Wat betekenen de volgende afkortingen. VVD CDA PvdA PVV Geert Wilders

19 Kruiswoordpuzzel Van links naar rechts 3. Dit recht heeft elke Nederlander van 18 jaar en ouder. 6. Biljet waarop met een rood poltood een keuze gemaakt wordt voor een politicus. 7. Staatsvorm waarbij het volk regeert. 9. Kaart waarop staat waar en wanneer je mag stemmen. 10. De leider van een politieke partij Van boven naar beneden 1. Alle partijen in de Tweede kamer die niet regeren. 2. Persoon die leiding geeft aan een ministerie. 4. Partijen die samenwerken en samen regeren. 5. Persoon die de minister helpt. 8. Een ander woord voor een stoel in de Tweede Kamer EclipseCrossword.com

20 Zoek de 7 verschillen.

21 Bronnen https://nl.wikipedia.org/wiki/verkiezing https://www.rijksoverheid.nl/ https://nl.wikipedia.org/wiki/lijst_van_nederlandse_ministeries

22 Antwoordenblad Verkiezingen 1. Zijn de volgende zinnen waar of niet waar? goed /fout Verkiezingen 3. Zoek de goede politieke leiders bij de partij. Trek een lijn. A. Normaal gesproken worden er elke 4 jaar verkiezingen voor de Tweede Kamer gehouden waar/niet waar B. De leider van een politieke partij heet een ministerpresident. waar/niet waar C. De Twee Kamer telt 150 zetels. waar/niet waar D. Op een stempas laat je zien op wie je wilt stemmen. waar/ niet waar E. De zetels van de oppositiepartijen in de Tweede kamer vormen altijd een minderheid. waar/niet waar Alexander Pechtold CDA PVV PvdA Lodewijk Asscher Sybrand van Haersma Buma VVD Mark Rutte 2. Vul de nummers voor de woorden in op de juiste plaats. Kies uit: 1. staatssecretaris, 2. democratie, 3. programma, 4. demissionair, 5. coalitie, 6. wetten D66 A. Als partijen gaan samenwerken en een meerderheid krijgen om te regeren, noem je dat een 5. B. Als een volk zijn politieke leiders kan kiezen, noem je dat een 2. C. Op een ministerie worden 6 gemaakt. D. Als een gevallen kabinet nog door blijft regeren tot de volgende verkiezingen noem je dat een 4 kabinet. E. De plannen van een politieke partij staan opgeschreven in het 3 van de partij. F. Ministers worden geholpen door een 1. SP Geert Wilders 4. Wat betekenen de volgende afkortingen. Gebruik het internet als extra informatiebron: VVD CDA PvdA PVV Emiel Roemer Volkspartij voor Vijheid en Democratie Christen Democratisch Appèl Partij van de Arbeid Partij voor de Vrijheid

23 Kruiswoordpuzzel oplossing Van links naar rechts 3. Dit recht heeft elke Nederlander van 18 jaar en ouder. 6. Biljet waarop met een rood poltood een keuze gemaakt wordt voor een politicus. 7. Staatsvorm waarbij het volk regeert. 9. Kaart waarop staat waar en wanneer je mag stemmen. 10. De leider van een politieke partij. Van boven naar beneden 1. Alle partijen in de Tweede kamer die niet regeren. 2. Persoon die leiding geeft aan een ministerie. 4. Partijen die samenwerken en samen regeren. 5. Persoon die de minister helpt. 8. Een ander woord voor een stoel in de Tweede Kamer. 7 D 1 2 O P P O S I T I E M O C EclipseCrossword.com 9 S 3 4 S R T T S A Z E T E L E T T M Y M E I P S 5 R A M B T E N A A R T E B S T C O A L I T I E R H L E T J K E K M I N I S T E R E R

24 oplossing

Tweede Kamerverkiezingen. groep 7 en 8

Tweede Kamerverkiezingen. groep 7 en 8 Tweede Kamerverkiezingen groep 7 en 8 inhoud blz. 1. Inleiding 3 2. Democratie 4 3. Politieke partijen 5 4. De Tweede Kamer 6 5. Kiezen 7 6. De uitslag 8 7. De meerderheid 9 8. Het kabinet 10 9. De oppositie

Nadere informatie

Herziene versie 2012 MET WERKBLAD EN PUZZEL. groepen 6-8

Herziene versie 2012 MET WERKBLAD EN PUZZEL. groepen 6-8 Herziene versie 2012 M WRKBLAD N PUZZL groepen 6-8 inhoud blz. 1. Inleiding 3 2. Democratie 4 3. Politieke partijen 5 4. De weede Kamer 6 5. Kiezen 7 6. De uitslag 8 7. De meerderheid 9 8. Het kabinet

Nadere informatie

VERKIEZINGSKRANT 15 MAART 2017 TWEEDE KAMERVERKIEZINGEN STEM OOK!

VERKIEZINGSKRANT 15 MAART 2017 TWEEDE KAMERVERKIEZINGEN STEM OOK! VERKIEZINGSKRANT 15 MAART 2017 TWEEDE KAMERVERKIEZINGEN STEM OOK! Wil jij weten welke politieke partij bij jou past? Doe de test op www.stemwijzer.nl. Op woensdag 15 maart zijn er Tweede Kamerverkiezingen.

Nadere informatie

STEM JIJ OOK? VERKIEZINGEN TWEEDE KAMER WAAROM IS STEMMEN BELANGRIJK? OP WIE KAN IK STEMMEN? WAAROVER BESLIST DE TWEEDE KAMER? HOE MOET IK STEMMEN?

STEM JIJ OOK? VERKIEZINGEN TWEEDE KAMER WAAROM IS STEMMEN BELANGRIJK? OP WIE KAN IK STEMMEN? WAAROVER BESLIST DE TWEEDE KAMER? HOE MOET IK STEMMEN? STEM JIJ OOK? Kijk voor meer informatie op: www.stemjijook.nu WAAROM IS STEMMEN BELANGRIJK? OP WIE KAN IK STEMMEN? WAAROVER BESLIST DE TWEEDE KAMER? HOE MOET IK STEMMEN? VERKIEZINGEN TWEEDE KAMER WOENSDAG

Nadere informatie

Welke lijsttrekker zou volgens jou de beste minister-president zijn?

Welke lijsttrekker zou volgens jou de beste minister-president zijn? Welke lijsttrekker zou volgens jou de beste minister-president zijn? Mark Rutte (VVD) 26,1% Diederik Samsom (PvdA) 22,6% Alexander Pechtold (D66) 15,4% Emile Roemer (SP) 12,9% Geert Wilders (PVV) 6,4%

Nadere informatie

Onderzoek: Politicus van het Jaar

Onderzoek: Politicus van het Jaar Onderzoek: Politicus van het Jaar Publicatiedatum: 16 december 2016 Over dit onderzoek JijVandaag, onderdeel van EenVandaag, bestaat uit 5.000 jongeren van 12 tot en met 24 jaar. Aan dit online onderzoek,

Nadere informatie

Stem ook! Woensdag 12 september Tweede Kamerverkiezingen

Stem ook! Woensdag 12 september Tweede Kamerverkiezingen Tweede Kamerverkiezingen Wil jij weten welke politieke partij bij jou past? Geef je mening over de stellingen op www.stemwijzer.nl. Ontdek welke politieke partij het best bij jou past. Woensdag 1 september

Nadere informatie

Derde Kamer Handboek Politiek 1

Derde Kamer Handboek Politiek 1 Derde Kamer Handboek Politiek 1 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid, Jij bent lid van de Derde Kamer der Staten-Generaal. Als politicus moet je natuurlijk wel verstand hebben van politiek. Samen

Nadere informatie

Verklarende woordenlijst

Verklarende woordenlijst Bijlage 4 Verklarende woordenlijst Ambtenaar persoon die een baan heeft bij de overheid Amendement de Tweede Kamer wil iets aan een voorstel voor een wet veranderen B en W de burgemeester en de wethouders

Nadere informatie

Stemmen Europese verkiezingen 2014

Stemmen Europese verkiezingen 2014 Stemmen Europese verkiezingen 2014 2 Voorwoord Dit boek gaat over de verkiezingen voor het Europees Parlement van 22 mei 2014. Het boek is gemaakt door de medewerkers van het Educatief Centrum voor Cliënten,

Nadere informatie

26 oktober Onderzoek: Kabinet Rutte III op het bordes

26 oktober Onderzoek: Kabinet Rutte III op het bordes 26 oktober 2017 Onderzoek: Kabinet Rutte III op het bordes Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online

Nadere informatie

Stemmen Tweede Kamerverkiezingen 2012

Stemmen Tweede Kamerverkiezingen 2012 Stemmen Tweede Kamerverkiezingen 2012 Voorwoord Dit boek gaat over de Tweede Kamerverkiezingen van 12 september 2012. Het boek is gemaakt door de medewerkers van het Educatief Centrum voor Cliënten (ECC)

Nadere informatie

Je kunt op internet ook kijken op: www.kieskompas.nl www.stemwijzer.nl www.ookjij.nl www.wiekiesjij.nl. We hopen dat het boek je verder helpt.

Je kunt op internet ook kijken op: www.kieskompas.nl www.stemwijzer.nl www.ookjij.nl www.wiekiesjij.nl. We hopen dat het boek je verder helpt. In dit boek staat informatie over de Provinciale Statenverkiezingen. Die zijn op 2 maart 2011. Het boek gaat over de verkiezingen in de provincie Zuid-Holland. Het Educatief Centrum voor Cliënten van de

Nadere informatie

Stemmen Provinciale Staten en waterschapsverkiezingen 2015

Stemmen Provinciale Staten en waterschapsverkiezingen 2015 Stemmen Provinciale Staten en waterschapsverkiezingen 2015 2 Voorwoord In dit boek staat informatie over de Provinciale Staten en waterschapsverkiezingen. Die zijn op 18 maart 2015. Het boek gaat over

Nadere informatie

Deze partijen doen mee aan de verkiezingen voor de Tweede Kamer in Naam van de partij. Vrijheid en Democratie VVD. Arbeid P.v.d.A.

Deze partijen doen mee aan de verkiezingen voor de Tweede Kamer in Naam van de partij. Vrijheid en Democratie VVD. Arbeid P.v.d.A. Deze partijen doen mee aan de verkiezingen voor de Tweede Kamer in 2017 Nummer op stembiljet Logo van de partij Naam van de partij 1 Volkspartij voor Vrijheid en Democratie VVD 2 Partij van de Arbeid P.v.d.A.

Nadere informatie

1. Wat is uw functie? 2 In welke branche opereert uw branche?

1. Wat is uw functie? 2 In welke branche opereert uw branche? Landbouw, bosbouw en visserij Industrie Energievoorziening Waterbedrijven en afvalbeheer Handel Vervoer & opslag Horeca Informatie en communicatie (ICT / media) Financiële dienstverlening Verhuur en handel

Nadere informatie

Stemmen Tweede Kamerverkiezingen 2017

Stemmen Tweede Kamerverkiezingen 2017 Stemmen Tweede Kamerverkiezingen 2017 Voorwoord Dit boek gaat over de Tweede Kamerverkiezingen van 15 maart 2017. Het boek is gemaakt door de medewerkers van de afdeling Leren & Ontwikkelen voor Cliënten

Nadere informatie

Derde Kamer. Derde Kamer. Handboek Politiek 1. der Staten-Generaal

Derde Kamer. Derde Kamer. Handboek Politiek 1. der Staten-Generaal erde Kamer Derde Kamer Kamer e Kamer Handboek Politiek 1 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid, Jij bent lid van de Derde Kamer der Staten-Generaal. Als politicus moet je natuurlijk wel verstand

Nadere informatie

Wie krijgt jouw stem? (v)mbo. tweede kamerverkiezingen

Wie krijgt jouw stem? (v)mbo. tweede kamerverkiezingen (v)mbo tweede kamerverkiezingen Wil jij weten welke politieke partij bij jou past? Geef je mening over de stellingen op www.stemwijzer.nl en ontdek met welke politieke partij jij veel overeenkomsten hebt.

Nadere informatie

VVD EN PVV WEER GELIJK AAN KOP

VVD EN PVV WEER GELIJK AAN KOP POLITIEKE PEILING I&O RESEARCH VVD EN PVV WEER GELIJK AAN KOP 19 januari 2017 VVD en PVV gelijk aan kop; verschuiving sinds zondagmiddag In vergelijking met een maand geleden levert de PVV 7 zetels in

Nadere informatie

1 Welke partij heeft uw voorkeur c.q. op welke partij heeft u gestemd bij de Tweede Kamerverkiezing?

1 Welke partij heeft uw voorkeur c.q. op welke partij heeft u gestemd bij de Tweede Kamerverkiezing? CDA ChristenUnie D66 GroenLinks Partij voor de Dieren PvdA PVV SGP SP VVD 50PLUS Niet gestemd Anders Weet niet CDA ChristenUnie D66 GroenLinks Partij voor de Dieren PvdA PVV SGP SP VVD 50PLUS Niet gestemd

Nadere informatie

Gemeenteraadsverkiezingen. Stem ook!

Gemeenteraadsverkiezingen. Stem ook! Gemeenteraadsverkiezingen Woensdag 19 maart GEMEENTERAADSverkiezingen Stem ook! Op woensdag 19 maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Iedereen vanaf 18 jaar mag dan stemmen. Bepaal mee wie er in de gemeenteraad

Nadere informatie

e Kamer Derde Kamer Handboek Politiek 2 der Staten-Generaal

e Kamer Derde Kamer Handboek Politiek 2 der Staten-Generaal erde Kamer Derde Kamer e Kamer Handboek Politiek 2 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid, Jij bent lid van de Derde Kamer der Staten-Generaal. Als politicus moet je natuurlijk wel verstand hebben

Nadere informatie

Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015

Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015 Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015 Mensbeelden, ideologieën, politieke partijen Politieke partijen Welke politieke partijen zijn er eigenlijk in Nederland en wat willen ze? Om antwoord

Nadere informatie

Prinsjesdag Theorie en woordenlijst

Prinsjesdag Theorie en woordenlijst Maatschappijleer: Prinsjesdag Theorie en woordenlijst Don van Baar Murmelliusgymnasium Leerjaar 2011-2012 Murmellius2014 www.compudo.nl/murmellius2014 Maatschappijleer Prinsjesdag Theorie Prinsjesdag verloopt

Nadere informatie

Handboek Politiek 2. Derde Kamer der Staten-Generaal

Handboek Politiek 2. Derde Kamer der Staten-Generaal Handboek Politiek 2 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid, Jij bent lid van de Derde Kamer der Staten-Generaal. Als politicus moet je natuurlijk wel verstand hebben van politiek. Samen met je

Nadere informatie

Derde Kamer Handboek Politiek 2

Derde Kamer Handboek Politiek 2 Derde Kamer Handboek Politiek 2 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid, Jij bent lid van de Derde Kamer der Staten-Generaal. Als politicus moet je natuurlijk wel verstand hebben van politiek. Samen

Nadere informatie

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal Handboek Politiek Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid van de Derde Kamer der Staten-Generaal, Gefeliciteerd! Deze week ben jij een politicus. Je gaat samen met je klasgenoten discussiëren over

Nadere informatie

De week waarin alles anders werd (of niet?)

De week waarin alles anders werd (of niet?) De week waarin alles anders werd (of niet?) Er is waarschijnlijk geen week geweest in de Nederlandse politieke geschiedenis waar in een korte tijd zoveel veranderde als de afgelopen 7 dagen. In die periode

Nadere informatie

Workshop Tweede Kamerverkiezingen

Workshop Tweede Kamerverkiezingen Workshop Tweede Kamerverkiezingen Korte omschrijving workshop In deze workshop leren de deelnemers wat de Tweede Kamer doet, hoe ze moeten stemmen en op welke partijen ze kunnen stemmen. De workshop bestaat

Nadere informatie

Uitslag onderzoek 100 dagen cabinet Rutte EenVandaag Opiniepanel

Uitslag onderzoek 100 dagen cabinet Rutte EenVandaag Opiniepanel Uitslag onderzoek 100 dagen cabinet Rutte EenVandaag Opiniepanel 17-01-2011 Hoeveel vertrouwen heeft u in het kabinet Rutte? Heel veel vertrouwen 11,2 Tamelijk veel vertrouwen 32,8 Niet zo veel vertrouwen

Nadere informatie

Onderzoek stemgedrag jongeren Door NCRV Rondom 10 en Netwerk 28 mei 2010

Onderzoek stemgedrag jongeren Door NCRV Rondom 10 en Netwerk 28 mei 2010 Onderzoek stemgedrag jongeren Door NCRV Rondom 10 en Netwerk 28 mei 2010 Ben je van plan om op 9 juni te gaan stemmen? Ja 698 83,1 Nee 39 4,6 Ik weet het nog niet 103 12,3 Stemgedrag PVV/ Wilders PvdA

Nadere informatie

Onderzoeksresultaten

Onderzoeksresultaten Onderzoeksnaam Eindejaarspeiling 2016 Selectiedatum 08-12-2016-23-12-2016 Onderzoeksresultaten - 21-12-2016 1. De eerste zes opties gaan over zorg. Kies de optie die het best bij u past. Zelf huishoudelijke

Nadere informatie

Jubileumonderzoek Maurice de Hond

Jubileumonderzoek Maurice de Hond Ter gelegenheid van het 40-jarig jubileum van Maurice de Hond als opiniepeiler zijn er 100 vragen gesteld, die zijn ingebracht door leden van Peil.nl. Hier staat een selectie van deze vragen. Op http://bit.ly/40jrpeiler

Nadere informatie

CDA en GroenLinks aanhang ontevreden The day after de Tweede Kamerverkiezingen 2012

CDA en GroenLinks aanhang ontevreden The day after de Tweede Kamerverkiezingen 2012 CDA en GroenLinks aanhang ontevreden The day after de Tweede Kamerverkiezingen 2012 Bestuurlijk Nederland blikt terug en kijkt vooruit Bijna 2600 benoemde en gekozen bestuurders van het Europees Parlement,

Nadere informatie

Verkiezingen in Nederland

Verkiezingen in Nederland Verkiezingen in Nederland 1 NEDERLAND IS EEN MONARCHIE 1 DE KONINKLIJKE FAMILIE A Het staatshoofd van Nederland is de koning. Hieronder ziet u een foto van het gezin van de koning. Weet u de namen van

Nadere informatie

Wat vindt de ChristenUnie belangrijk

Wat vindt de ChristenUnie belangrijk Wat vindt de ChristenUnie belangrijk Verkiezingsprogramma in eenvoudige taal Tweede Kamer 2017-2021 Verkiezingsprogramma 2017-2021 Eenvoudige taal Over een paar weken kiest Nederland een nieuwe regering.

Nadere informatie

24 mei Onderzoek: Formatie: D66 wil niet met CU

24 mei Onderzoek: Formatie: D66 wil niet met CU 24 mei 2017 Onderzoek: Formatie: D66 wil niet met CU Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek.

Nadere informatie

Prinsjesdag in het nieuws Primair onderwijs

Prinsjesdag in het nieuws Primair onderwijs Prinsjesdag in het nieuws 2017 - Primair onderwijs Inhoudsopgave Toelichting voor docenten 3 Antwoorden 4 1. Prinsjesdag 7 2. Van wie zijn de plannen? 8 3. Troonrede 14 4. Het koffertje 16 5. Prinsjesdag

Nadere informatie

11 februari Onderzoek: Eindoordeel kabinet Rutte II

11 februari Onderzoek: Eindoordeel kabinet Rutte II 11 februari 2017 Onderzoek: Eindoordeel kabinet Rutte II Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online

Nadere informatie

Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015

Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015 Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015 Dilemma s Inleiding Tijdens de vorige les heb je geleerd dat het woord democratie een samentrekking is van de woorden demos (volk) en kratein

Nadere informatie

Voorlopige uitslag Amsterdam. Project: 12213 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 In samenwerking met: Dienst Basisinformatie/Bureau Verkiezingen

Voorlopige uitslag Amsterdam. Project: 12213 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 In samenwerking met: Dienst Basisinformatie/Bureau Verkiezingen Verkiezingen 2012 Tweede Kamer Voorlopige uitslag Amsterdam Project: 12213 In samenwerking met: Dienst Basisinformatie/Bureau Verkiezingen Samenstelling publicatie: Jeroen Slot Cor Hylkema Oudezijds Voorburgwal

Nadere informatie

26 december Onderzoek:

26 december Onderzoek: 26 december 2016 Onderzoek: Verwachtingen 2017 Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek.

Nadere informatie

Prinsjesdag in het nieuws 2014 - Primair onderwijs

Prinsjesdag in het nieuws 2014 - Primair onderwijs Prinsjesdag in het nieuws 2014 - Primair onderwijs Inhoudsopgave Toelichting voor docenten 3 Toelichting voor docenten: Antwoorden 4 1. Prinsjesdag 7 2. Van wie zijn de plannen? 8 3. Troonrede 13 4. Het

Nadere informatie

Algemene Beschouwingen 2011

Algemene Beschouwingen 2011 Algemene Beschouwingen 2011 Naar aanleiding van de Algemene Beschouwingen 2011 zijn na de 1e en de 2e dag uitgebreide onderzoeken gedaan naar de reactie van de kiezers op hetgeen was voorgevallen. In totaal

Nadere informatie

EenVandaag: Politicus van het Jaar 2009 EénVandaag Opiniepanel - 10 december respondenten

EenVandaag: Politicus van het Jaar 2009 EénVandaag Opiniepanel - 10 december respondenten EenVandaag: Politicus van het Jaar 2009 EénVandaag Opiniepanel - 10 december 2009-32.000 respondenten Beste politicus 2009 Nebahat Albayrak (PvdA) Justitie Jan Peter Balkenende (CDA) minister-president

Nadere informatie

VERKIEZINGSUITSLAG 2017

VERKIEZINGSUITSLAG 2017 VERKIEZINGSUITSLAG 2017 MAART 2017 AAN DE SLAG MET #1 DE WERKVORM IN HET KORT De leerlingen krijgen twee werkbladen. Ze verdiepen zich eerst in de zetelverdeling voor de verkiezingen. Daarna bekijken ze

Nadere informatie

Gemeente Gouda Verkiezing Tweede Kamer Inhoudsopgave. Deelnemende partijen 3. Stembureaus 4

Gemeente Gouda Verkiezing Tweede Kamer Inhoudsopgave. Deelnemende partijen 3. Stembureaus 4 Inhoudsopgave Blz. Deelnemende partijen 3 Stembureaus 4 Aantal stemmen per partij absoluut 2012 met historische vergelijking 2010 5 Aantal stemmen per partij percentage 2012 met historische vergelijking

Nadere informatie

Maatschappijleer par. 1!

Maatschappijleer par. 1! Maatschappijleer par. 1 Iets is een maatschappelijk probleem als: 1. Het groepen mensen aangaat 2. Het samenhangt met of het is gevolg is van maatschappelijke verandering 3. Er verschillende meningen zijn

Nadere informatie

Gemeente Gouda Verkiezing Tweede Kamer Inhoudsopgave. Deelnemende partijen 3. Stembureaus 4

Gemeente Gouda Verkiezing Tweede Kamer Inhoudsopgave. Deelnemende partijen 3. Stembureaus 4 Inhoudsopgave Blz. Deelnemende partijen 3 Stembureaus 4 Aantal stemmen per partij absoluut en percentage 2010 met historische vergelijking 2006 5 Aantal stemmen per wijk/stemdistr. (absoluut en percentage)

Nadere informatie

VVD. De VVD wil dat de overheid zich weinig bemoeit met de economie. Mensen en bedrijven weten zelf wel wat goed voor ze is.

VVD. De VVD wil dat de overheid zich weinig bemoeit met de economie. Mensen en bedrijven weten zelf wel wat goed voor ze is. VVD De VVD wil dat de overheid zich weinig bemoeit met de economie. Mensen en bedrijven weten zelf wel wat goed voor ze is. De overheid moet wel zorgen voor veiligheid. Daarom moet de overheid overlast

Nadere informatie

Polderen voor beginners

Polderen voor beginners Jongerenkamer Polderen voor beginners Voorwoord De Tweede Kamer is het hart van de Nederlandse democratie. De 150 gekozen Kamerleden gaan met elkaar en de regering in debat over de toekomst van Nederland.

Nadere informatie

Nog geen gamechangers

Nog geen gamechangers Nog geen gamechangers Kiezers stemmen vooral inhoudelijk POLITIEKE PEILING I&O RESEARCH 1 maart 20 Nog geen gamechangers In de I&O-peiling van 28 februari (die liep van vrijdagmiddag 18 uur tot en met

Nadere informatie

TK2017 en de grote invloed van EK2015 op de vorming van een nieuwe regering

TK2017 en de grote invloed van EK2015 op de vorming van een nieuwe regering TK2017 en de grote invloed van EK2015 op de vorming van een nieuwe regering Aan het eind van 2015 zijn we maximaal 15 maanden verwijderd van de volgende Tweede Kamerverkiezingen. De contouren van die verkiezingen

Nadere informatie

Handboek Politiek deel 2

Handboek Politiek deel 2 Handboek Politiek deel 2 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid van de Derde Kamer der Staten-Generaal, Gefeliciteerd! Deze week ben jij een politicus. Je gaat samen met je klasgenoten discussiëren

Nadere informatie

Belangen: Macht van de Eerste Kamer

Belangen: Macht van de Eerste Kamer Belangen: Macht van de Eerste Kamer Korte omschrijving werkvorm: Aan de hand van een werkblad ontdekken leerlingen dat de plannen van het kabinet waarschijnlijk wel door de Tweede Kamer komen, maar niet

Nadere informatie

Stem ook! EDITIE AMSTERDAM

Stem ook! EDITIE AMSTERDAM Gemeenteraadsverkiezingen Woensdag 19 maart GEMEENTERAADSverkiezingen Stem ook! Woensdag 19 maart GEMEENTERAADSverkiezingen EDITIE AMSTERDAM RottERDAM Op woensdag 19 maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen.

Nadere informatie

Opiniepeiling in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van 2012

Opiniepeiling in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van 2012 bezoekadres Marnixkade 109 1015 ZL Amsterdam postadres Postbus 15262 1001 MG Amsterdam E moti@motivaction.nl T +31 (0)20 589 83 83 F +31 (0)20 589 83 00 W www.motivaction.nl Opiniepeiling in aanloop naar

Nadere informatie

Organiseer je eigen verkiezingen

Organiseer je eigen verkiezingen Organiseer je eigen verkiezingen Basisschool voor leerkrachten 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Overzicht van alle stappen en opdrachten 4 Stap 1: Introductie 5 Stap 2: Richt een partij op 6 Stap 3: Schrijf

Nadere informatie

16 januari Onderzoek: Partijen uitsluiten bij formatie?

16 januari Onderzoek: Partijen uitsluiten bij formatie? 16 januari 2017 Onderzoek: Partijen uitsluiten bij formatie? Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online

Nadere informatie

Test je kennis! Lees de tekst over de Tweede Kamer op Wikikids en doe daarna de quiz op

Test je kennis! Lees de tekst over de Tweede Kamer op Wikikids en doe daarna de quiz op erkiezingen p 15 maart 2017 vinden er verkiezingen voor de weede amer plaats. ormaal zijn er één keer in de vier jaar verkiezingen voor de weede amer. aar als het kabinet gevallen is door een kabinetscrisis,

Nadere informatie

SLOTPEILING: VVD NEEMT LEIDING

SLOTPEILING: VVD NEEMT LEIDING SLOTPEILING: VVD NEEMT LEIDING Veel steun voor regering in Turks-Nederlands conflict Turks-Nederlandse kiezers denken diametraal anders 14 maart 2017 Optreden Rutte in Turkije-conflict helpt VVD aan de

Nadere informatie

19 maart Onderzoek: Day after Provinciale Statenverkiezingen

19 maart Onderzoek: Day after Provinciale Statenverkiezingen 19 maart 2015 Onderzoek: Day after Provinciale Statenverkiezingen Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van

Nadere informatie

Stem ook! Woensdag 18 maart kiezen we twee keer

Stem ook! Woensdag 18 maart kiezen we twee keer Provinciale Statenverkiezingen Woensdag 18 maart kiezen we twee keer Stem ook! Op woensdag 18 maart zijn er verkiezingen voor de Provinciale Staten en Waterschappen. Iedereen vanaf 18 jaar mag dan stemmen.

Nadere informatie

1 januari 2015. Onderzoek:

1 januari 2015. Onderzoek: 1 januari 2015 Onderzoek: Verwachtingen 2015 1 Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 40.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek.

Nadere informatie

PVV levert in; VVD stabiel D66 en GroenLinks vinden aansluiting

PVV levert in; VVD stabiel D66 en GroenLinks vinden aansluiting PVV levert in; VVD stabiel D66 en GroenLinks vinden aansluiting POLITIEKE PEILING I&O RESEARCH 15 2017 PVV levert in, VVD stabiel; D66, GroenLinks en CDA sluiten aan Ten opzichte van twee weken geleden

Nadere informatie

Opiniepeiling naar stemgedrag en stemmotieven van Nieuwe Nederlanders voor de 2e Kamerverkiezingen van 2012

Opiniepeiling naar stemgedrag en stemmotieven van Nieuwe Nederlanders voor de 2e Kamerverkiezingen van 2012 Opiniepeiling naar stemgedrag en stemmotieven van Nieuwe Nederlanders voor de 2e Kamerverkiezingen van 2012 Opdrachtgever Uitvoering veldwerk Etnicon Het Opiniehuis Rotterdam, September 2012 Het auteursrecht

Nadere informatie

ASSCHER MEER KANS OP LIJSTTREKKERSCHAP PvdA DAN SAMSOM

ASSCHER MEER KANS OP LIJSTTREKKERSCHAP PvdA DAN SAMSOM Politieke peiling I&O Research ASSCHER MEER KANS OP LIJSTTREKKERSCHAP PvdA DAN SAMSOM 11 november 2016 Asscher beduidend meer kans dan Samsom De PvdA kiest van 24 november t/m 7 december haar lijsttrekker

Nadere informatie

Nederland dient financiële steun te geven aan landen van de Europese Unie met een hoge staatsschuld die anders in grote problemen zullen komen.

Nederland dient financiële steun te geven aan landen van de Europese Unie met een hoge staatsschuld die anders in grote problemen zullen komen. Aankondiging Op 12 september dit jaar worden verkiezingen gehouden voor de Tweede Kamer. Politieke partijen hebben hun verkiezingsprogramma voor de komende jaren vastgesteld. De lijsttrekkers van de partijen

Nadere informatie

Verkiezingsonderzoek Tweede Kamerverkiezingen 22 november 2006 in opdracht van NOS en ANP

Verkiezingsonderzoek Tweede Kamerverkiezingen 22 november 2006 in opdracht van NOS en ANP Verkiezingsonderzoek Tweede Kamerverkiezingen 22 november 2006 in opdracht van NOS en ANP Deel 4. Stemkeuze naar diverse kenmerken Gewenste kern van de regeringscombinatie CDA+VVD 42% 66% 94% 79% 52% 27%

Nadere informatie

Prinsjesdag in het nieuws Primair onderwijs

Prinsjesdag in het nieuws Primair onderwijs Prinsjesdag in het nieuws 2016 - Primair onderwijs Inhoudsopgave Toelichting voor docenten 3 Antwoorden 4 1. Prinsjesdag 7 2. Van wie zijn de plannen? 8 3. Troonrede 13 4. Het koffertje 15 5. Prinsjesdag

Nadere informatie

Stem ook! EDITIE AMSTERDAM

Stem ook! EDITIE AMSTERDAM Gemeenteraadsverkiezingen Woensdag 19 maart GEMEENTERAADSverkiezingen Stem ook! EDITIE AMSTERDAM Op woensdag 19 maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Iedereen vanaf 1 jaar mag dan stemmen. Bepaal mee

Nadere informatie

Opgave 2 Tweede Kamerverkiezingen 2006 en kabinetsformatie

Opgave 2 Tweede Kamerverkiezingen 2006 en kabinetsformatie Opgave 2 Tweede Kamerverkiezingen 2006 en kabinetsformatie tekst 5 5 Het tweede kabinet-balkenende (CDA, VVD, D66) trad aan op 27 mei 2003. Op 30 juni 2006 bood minister-president Balkenende het ontslag

Nadere informatie

Onderzoek verkiezingsthema Europa

Onderzoek verkiezingsthema Europa Onderzoek verkiezingsthema Europa Over het onderzoek Aan het onderzoek deden 22.055 leden van het EenVandaag Opiniepanel mee. Het onderzoek vond plaats van 5 tot en met 7 september 2012. Over het EenVandaag

Nadere informatie

Het oordeel over de politieke partijen in Woordenwolk

Het oordeel over de politieke partijen in Woordenwolk Het oordeel over de politieke partijen in Woordenwolk Naast kwantitatieve methoden in het onderzoek -een vraag stellen met antwoorden waaruit men kan kiezen en de resultaten in percentages worden uitgedrukt-

Nadere informatie

Wie bestuurt het land?

Wie bestuurt het land? Wie bestuurt het land? 2 Nederland is een democratie. Een belangrijk kenmerk van een democratie is een parlement. In zo n parlement zitten mensen die door de bevolking zijn gekozen. Zij zitten namens een

Nadere informatie

PRINSJESDAGPEILING 2017

PRINSJESDAGPEILING 2017 Rapport PRINSJESDAGPEILING 2017 Forum voor Democratie wint terrein, PVV zakt iets terug 14 september 2017 www.ioresearch.nl I&O Research Prinsjesdagpeiling september 2017 Forum voor Democratie wint terrein,

Nadere informatie

2016 / Maurice de Hond

2016  / Maurice de Hond De NOS heeft aangekondigd zich ten aanzien van de weergave van de peilingen vooral te beperken tot de Peilingwijzer. O.a. met als argument dat pas na het bekend worden van 3 a 4 verschillende peilingen

Nadere informatie

De Tweede Kamerverkiezingen van 12 september 2012

De Tweede Kamerverkiezingen van 12 september 2012 De Tweede Kamerverkiezingen van 12 september 2012 In plaats van een nieuwe peiling enkele dagen na de verkiezingen komen we vandaag met een analyse van de verkiezingsuitslag van 12 september. Op de dag

Nadere informatie

Wie bestuurt de provincie?

Wie bestuurt de provincie? Wie bestuurt de provincie? Nederland heeft twaalf provincies. En die provincies hebben allemaal hun eigen volksvertegenwoordigers en hun eigen bestuurders. De provincies staan tussen het Rijk en de gemeenten

Nadere informatie

Lestips & werkvormen over de Amerikaanse

Lestips & werkvormen over de Amerikaanse Verkiezingen in de VS, verkiezingen in Nederland OMSCHRIJVING De Verenigde Staten en Nederland zijn beide een democratie; toch zijn er grote verschillen tussen deze twee landen. In deze werkvorm gaan leerlingen

Nadere informatie

Wijziging van de Experimentenwet Kiezen op Afstand in verband met de verlenging van de werkingsduur van die wet.

Wijziging van de Experimentenwet Kiezen op Afstand in verband met de verlenging van de werkingsduur van die wet. Hieronder het antwoord van de staatssecretaris van BZK op vragen uit de Kamer over de voorgestelde verlenging van de Experimentenwet Kiezen op Afstand. Van deze tekst zijn twee versies in omloop geweest

Nadere informatie

Gemeente Gouda Verkiezingen Tweede Kamer Inhoudsopgave. Deelnemende partijen 3. Stembureaus 4

Gemeente Gouda Verkiezingen Tweede Kamer Inhoudsopgave. Deelnemende partijen 3. Stembureaus 4 Inhoudsopgave Blz. Deelnemende partijen 3 Stembureaus 4 Aantal stemmen per partij absoluut 2017 met historische vergelijking 2012 5 Aantal stemmen per partij percentage 2017 met historische vergelijking

Nadere informatie

1Nederland als democratie

1Nederland als democratie Thema 1Nederland als democratie en rechtsstaat 1.1 Inleiding Nederland is een democratie. Wij kiezen bepaalde mensen - de volksvertegenwoordigers - die namens ons regeren. Zij nemen besluiten en besturen

Nadere informatie

VERKIEZINGSKRANT Waarom stemmen op 21 maart? Waarover gaat de gemeente? Hoe bepaal ik op wie ik stem? Hoe kan ik stemmen?

VERKIEZINGSKRANT Waarom stemmen op 21 maart? Waarover gaat de gemeente? Hoe bepaal ik op wie ik stem? Hoe kan ik stemmen? VERKIEZINGSKRANT Waarom stemmen op 21 maart? Waarover gaat de gemeente? Hoe bepaal ik op wie ik stem? Hoe kan ik stemmen? Op woensdag 21 maart zijn er gemeenteraadsverkiezingen. Alle Nederlanders vanaf

Nadere informatie

#EXITPOLL BRABANT. Verslag van een exit poll bij de Provinciale Statenverkiezingen van 2 maart 2011 in de provincie Noord-Brabant.

#EXITPOLL BRABANT. Verslag van een exit poll bij de Provinciale Statenverkiezingen van 2 maart 2011 in de provincie Noord-Brabant. #EXITPOLL BRABANT Verslag van een exit poll bij de Provinciale Statenverkiezingen van 2 maart 2011 in de provincie Noord-Brabant. Mei 2011 Koen van der Krieken BA Dr. Marcel Boogers Dr. Julien van Ostaaijen

Nadere informatie

Wie bestuurt het land?

Wie bestuurt het land? Wie bestuurt het land? Nederland is een democratie. Een belangrijk kenmerk van een democratie is een parlement. In zo n parlement zitten mensen die door de bevolking zijn gekozen. Zij zitten namens een

Nadere informatie

Ontwikkeling politieke voorkeur in 2015

Ontwikkeling politieke voorkeur in 2015 Een politiek systeem in ontbinding De peiling van vandaag laat zien in welke bijzondere electorale situatie Nederland eind 2015 is beland. Deze resultaten kunnen geplaatst worden in het verlengde van het

Nadere informatie

17 oktober Onderzoek: Zeven jaar premier Rutte

17 oktober Onderzoek: Zeven jaar premier Rutte 17 oktober 2017 Onderzoek: Zeven jaar premier Rutte Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek.

Nadere informatie

Wie bestuurt de gemeente?

Wie bestuurt de gemeente? Wie bestuurt de gemeente? De gemeente iedereen heeft er op een of andere manier mee te maken. Zo zorgt de gemeente ervoor dat uw huishoudelijk afval wordt opgehaald en dat er wegen en fietspaden worden

Nadere informatie

Cliptoetsen Derde Kamer docentenhandleiding

Cliptoetsen Derde Kamer docentenhandleiding Kamer Cliptoetsen Derde Kamer docentenhandleiding Derde Kame Derde Kam Wie is de baas van Nederland? Hoe werken de verkiezingen? Wat is een Grondwet? En waarom is Prinsjesdag zo belangrijk? In het lespakket

Nadere informatie

Inleiding. Hoofdstuk Inleiding. 1.2 Kiesrecht

Inleiding. Hoofdstuk Inleiding. 1.2 Kiesrecht Hoofdstuk 1 Inleiding Na dit hoofdstuk kun je: uitleggen wat verkiezingen te maken hebben met democratie; uitleggen wat het actief en het passief kiesrecht inhoudt; de procedure bij de verkiezingen beschrijven;

Nadere informatie

DE VERKIEZINGSUITSLAG

DE VERKIEZINGSUITSLAG DE VERKIEZINGSUITSLAG MAART 2017 - POLITIEK IN PRAKTIJK DOCENTENHANDLEIDING DE WERKVORM IN HET KORT Leerlingen leren door het invullen van de werkbladen dat politieke partijen met elkaar moeten samenwerken

Nadere informatie

Puzzel: welke regering krijgen we?

Puzzel: welke regering krijgen we? Puzzel: welke regering krijgen we? Korte omschrijving werkvorm Leerlingen leren door het invullen van de werkbladen welke politieke partijen met elkaar kunnen samenwerken op basis van de verkiezingsuitslag

Nadere informatie

De Stemming van 18 december 2016

De Stemming van 18 december 2016 De Stemming van 18 december 2016 Hoewel er wel belangwekkende gebeurtenissen waren op het politieke vlak, zoals de aanvullende verklaring inzake het verdrag met Oekraine en de positieve prognose van het

Nadere informatie

Infographic: De uitslag

Infographic: De uitslag Infographic: De uitslag Korte omschrijving werkvorm Aan de hand van grafieken bespreekt u met de leerlingen verschillende aspecten van de verkiezingsuitslag. Leerdoel Kennis opdoen over peilingen en over

Nadere informatie

MARK RUTTE MEEST POPULAIR ALS PREMIER

MARK RUTTE MEEST POPULAIR ALS PREMIER MARK RUTTE MEEST POPULAIR ALS PREMIER 22 december 2016 Wensen en verwachtingen met betrekking tot de verkiezingsuitslag lopen uiteen We hebben de kiezers eind november gevraagd welke partij hun eerste

Nadere informatie

AAN DE SLAG MET POLITIEKE TAAL

AAN DE SLAG MET POLITIEKE TAAL AAN DE SLAG MET POLITIEKE TAAL OKTOBER 2014 - AAN DE SLAG MET #5 TAALGEBRUIKSPELPRINSJESDAG WAT HEB JE NODIG? Bespreekvel met filmlinks Speelkaartjes Klokje/aftelklok DE WERKVORM IN HET KORT De leerlingen

Nadere informatie

Na het aftreden van Minister de Graaf

Na het aftreden van Minister de Graaf Na het aftreden van Minister de Graaf Minister de Graaf is gisteren afgetreden. Hoe reageert Nederland er nu op en hoe moet het nu verder? Gisteren is Minister De Graaf afgetreden. Vindt u het terecht

Nadere informatie

16 mei Onderzoek: Formatie is vastgelopen: wat nu?

16 mei Onderzoek: Formatie is vastgelopen: wat nu? 16 mei 2017 Onderzoek: Formatie is vastgelopen: wat nu? Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online

Nadere informatie