Stem ook! Woensdag 12 september Tweede Kamerverkiezingen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Stem ook! Woensdag 12 september Tweede Kamerverkiezingen"

Transcriptie

1 Tweede Kamerverkiezingen Wil jij weten welke politieke partij bij jou past? Geef je mening over de stellingen op Ontdek welke politieke partij het best bij jou past. Woensdag 1 september Tweede Kamerverkiezingen Stem ook! Op woensdag 1 september zijn er Tweede Kamerverkiezingen. Alle Nederlanders vanaf 18 jaar mogen dan stemmen. Samen bepalen we wie er in de Tweede Kamer komen. Lees alles over de verkiezingen in deze krant.

2 Stemmen Waarom? Nederland is een democratie. In een democratie zijn alle mensen met elkaar de baas. We mogen zelf kiezen wie er in de Tweede Kamer komen. De Tweede Kamer beslist over de wetten in Nederland. De Kamerleden kijken ook of de ministers hun werk goed doen. De Kamerleden controleren dus de regering. van 16 miljoen naar 150 We stemmen in Nederland op mensen die ons mogen vertegenwoordigen. Niet iedereen mag stemmen. Dat mogen alleen mensen van 18 jaar en ouder. In 01 mogen ongeveer 1,5 miljoen mensen stemmen bij de verkiezingen voor de Tweede Kamer. STEMmen is een RECHT, Geen plicht. = 1 miljoen = 1 miljoen 18+ In Nederland is men niet verplicht om te stemmen. Soms gaan mensen niet stemmen, omdat ze het niet belangrijk vinden of omdat het slecht weer is. Die mensen maken dan niet gebruik van hun recht om te stemmen. de Tweede Kamer 1 1 SP Voor de verkiezingen 4 Partij voor de Dieren 5 LINKS PvdA 7 6 RECHTS 8 4 GroenLinks D66 6 SGP Na de verkiezingen?????? LINKS RECHTS VVD ChristenUnie CDA PVV Jouw stem is belangrijk Tweede Kamerleden moeten goed weten wat de mensen in Nederland willen. Door te stemmen laat je weten wat jij belangrijk vindt. Geef je stem dus aan iemand die over veel dingen hetzelfde denkt als jij. Je stemt niet alleen op een persoon maar tegelijk ook op een politieke partij. Hoe meer stemmen een politieke partij krijgt, hoe meer invloed die partij heeft. Je bepaalt samen met de andere Nederlanders wie er in de Tweede Kamer komen en wie dus de wetten mogen maken. Kieslijst en partijprogramma s Alle politieke partijen maken een kieslijst voor hun partij. Dat is een lijst met mensen op wie je kunt stemmen. De bovenste persoon van de kieslijst heet de lijsttrekker. Hij of zij is de belangrijkste persoon van de lijst. Politieke partijen schrijven hun plannen voor Nederland in een partijprogramma. Nederlanders die niet weten wat ze willen stemmen, kunnen deze partijprogramma s lezen. Er zijn maar 150 zetels in de Tweede Kamer. Je kunt niet iedereen die stemmen krijgt een plaats in de Tweede Kamer geven. Als 1/150 van de stemmers op iemand stemt, dan zit die persoon in de Tweede Kamer. Er zijn ongeveer stemmen nodig voor één zetel. Niet elke partij zal evenveel stemmen krijgen. De ene partij krijgt dus meer zetels dan de andere partij. Maar alle 150 Tweede Kamerleden vertegenwoordigen wel het volk. Waarom zijn er nu verkiezingen? Meestal hebben we elke vier jaar verkiezingen voor de Tweede Kamer. De laatste verkiezingen waren in 010. Waarom hebben we nu al weer verkiezingen? : Bezuinigen De meeste Kamerleden vinden het goed dat we ons houden aan Europese regels. Volgens deze regels moeten we ook in Nederland bezuinigen. Een paar ministers dachten lang na over een plan om minder geld uit te geven. 1: Problemen in Griekenland Nederland is één van de rijkere landen in Europa. Banken durven hun geld wel aan Nederland uit te lenen. Maar in Griekenland gaat het slecht met de economie. Banken durven geen geld uit te lenen aan Griekenland. Griekenland moet daarom veel rente betalen aan de banken. 4: Kabinet valt Het lukte de ministers niet om het eens te worden met elkaar over de bezuinigingen. De minister-president, Mark Rutte, ging naar de koningin.hij bood het ontslag aan van al zijn ministers.het kabinet was toen gevallen. : Problemen in Europa De Grieken betalen net als wij met de euro. De eurolanden hebben veel met elkaar te maken. Als het met Griekenland slecht gaat, dan zal het met meer landen slecht gaan. Daarom helpen de eurolanden Griekenland. Maar dan moeten de Grieken wel bezuinigen. 5: Nieuwe verkiezingen Op woensdag 1 september mag iedere Nederlander van 18 jaar en ouder weer stemmen.de partij die dan het grootst is, mag meestal kiezen met welke andere partij een nieuw kabinet wordt gevormd. Wat doet de Tweede Kamer? 1. De leden van de Tweede Kamer maken wetten Wetten zijn regels voor ons land. Meestal bedenkt de Tweede Kamer de wetten niet. Eigenlijk worden de meeste wetten door de regering bedacht. De regering is het bestuur van ons land. Daarin zitten de ministers.als de regering een wet heeft bedacht, dan gaat de Tweede Kamer praten over de wet. De Kamerleden mogen de plannen van de ministers veranderen. Als de meerderheid van de Tweede Kamer een plan goed vindt, dan wordt het plan een wet. Dus meer dan 75 Tweede Kamerleden moeten het plan goed vinden.. De leden van de Tweede Kamer controleren de regering Tweede Kamerleden horen het graag van burgers als er iets niet goed gaat in Nederland. Zij kunnen dan aan de minister om uitleg vragen. De minister moet namelijk zorgen dat de wetten goed worden uitgevoerd. De Tweede Kamer controleert dit. Als Tweede Kamerleden vinden dat een minister zijn werk niet goed doet, dan kunnen ze hem wegsturen. Regering of kabinet? De begrippen regering en kabinet worden vaak door elkaar gehaald. Eigenlijk betekenen ze bijna hetzelfde. De regering = ministers en koningin Het kabinet = ministers en staatssecretarissen Samen zijn ze het bestuur van ons land.

3 WAAROP KAN IK STEMMEN? VVD PvdA PVV CDA SP D66 GL CU SGP PvdD ZWAARDER STRAFFEN MINDER SAlARIS VOOR BANK- DIRECTEUREN NEDERLAND UIT DE EUROPESE UNIE GEEN COFFEESHOPS BIJ SCHOlEN IEDEREEN moet OP z N 65STE met PENSIOEN KUNNEN MEER geld VOOR leraren MEER TREINEN EN BUSSEN MENSEN moeten ElKAAR HElPEN ZONDAg IS EEN RUSTDAg VlEES moet DUURDER WORDEN Volkspartij voor Vrijheid en Democratie lijsttrekker: Mark Rutte Partij van de Arbeid lijsttrekker: Diederik Samsom Partij voor de Vrijheid lijsttrekker: Geert Wilders Christen-Democratisch Appèl lijsttrekker: Sybrand van Haersma Buma Socialistische Partij lijsttrekker: Emile Roemer Democraten 66 lijsttrekker: Alexander Pechtold GroenLinks lijsttrekker: Jolande Sap ChristenUnie lijsttrekker: Arie Slob Staatkundig Gereformeerde Partij lijsttrekker: Kees van der Staaij Partij voor de Dieren lijsttrekker: Marianne Thieme De VVD vindt dat de overheid zich niet teveel moet bemoeien met de economie en met het privéleven van de burgers. De overheid moet wel zorgen voor veiligheid. Daarom moet de overheid overlast en crimineel gedrag tegengaan. Bijvoorbeeld door zwaardere straffen. De Partij van de Arbeid vindt dat de overheid moet zorgen dat iedereen een goed leven kan hebben. Rijke mensen moeten daarom meer belasting betalen dan arme mensen. Het is belangrijk dat mensen elkaar helpen en elkaar met respect behandelen. De Partij voor de Vrijheid wil meer veiligheid en minder buitenlanders die in ons land komen wonen. De PVV vindt dat de samenwerking in Europa ons alleen maar geld kost. Nederland moet uit de Europese Unie stappen. Ook is de PVV tegen de ideeën van de islam. Het CDA is een christelijke partij. Het CDA vindt het gezin heel belangrijk. De overheid moet mensen stimuleren om elkaar te helpen. Mensen en organisaties zijn zelf verantwoordelijk voor een goede samenleving. De Socialistische Partij vindt dat het geld meer gelijk verdeeld moet worden. De leden van de SP vinden het niet eerlijk dat sommige mensen veel meer verdienen dan anderen. Tweede Kamerleden van de SP geven daarom een deel van hun loon aan de partij. D66 is voor samenwerking in Europa en voor de euro. Er moet meer Europees beslist worden. Ook wil D66 dat mensen eigen keuzes kunnen maken. Bijvoorbeeld over het einde van hun leven. D66 vindt goed onderwijs belangrijk. GroenLinks wil dat we beter met het milieu omgaan, zodat de opwarming van de aarde wordt gestopt. Ook vindt Groen- Links het belangrijk dat iedereen gelijke kansen krijgt. GroenLinks wil meer Europese samenwerking. De ChristenUnie is een christelijke partij. De ChristenUnie wil opkomen voor kwetsbare mensen in de samenleving. Mensen moeten elkaar helpen. Ook is deze partij voor bescherming van het leven en dus tegen abortus en euthanasie. De SGP is al in 1918 opgericht. Het is de oudste politieke partij van ons land. De ideeën van deze partij komen uit de Bijbel. De SGP vindt de christelijke cultuur en tradities heel belangrijk. Ze willen dat zondag een rustdag is. Ook moeten mensen zich veilig voelen. De Partij voor de Dieren wil een eind maken aan dierenleed. De leden van de Partij voor de Dieren wil veel nieuwe regels die dieren een kans op een beter leven geven. Ook vinden ze een goede zorg voor natuur en milieu belangrijk. Ze willen de opwarming van de aarde voorkomen. VVD: 1. De VVD wil dat er minder geld naar arme landen gaat.. De VVD wil dat snelwegen breder worden, zodat er minder files zijn.. De VVD wil dat er meer politieagenten op straat lopen. PvdA: 1. De PvdA wil dat directeuren van banken minder salaris krijgen.. De PvdA wil dat we minder geld uitgeven aan het leger.. De PvdA wil dat de overheid meer vrouwen op topposities benoemt. PVV: 1. De PVV wil niet dat Nederland geld geeft aan Griekenland en Spanje.. De PVV wil veel hogere straffen voor mensen die de wet overtreden.. De PVV wil dat mensen uit islamitische landen niet in Nederland mogen komen wonen. Drie standpunten van het CDA: 1. Het CDA wil geen coffeeshops in de buurt van scholen.. Het CDA wil dat ouders langer vrij krijgen na de geboorte van hun kind.. Het CDA wil dat mensen met een eigen bedrijf minder belasting moeten betalen. SP: 1. De SP wil dat iedereen op zijn 65e met pensioen kan.. De SP wil dat er meer goedkope huurwoningen komen.. De SP wil dat het openbaar vervoer door de overheid geregeld wordt. Drie standpunten van D66: 1. D66 wil dat het Europees Parlement meer macht krijgt.. D66 wil niet dat van iedereen vingerafdrukken worden opgeslagen.. D66 wil meer geld uitgeven aan leraren in het onderwijs. Drie standpunten van GroenLinks: 1. GroenLinks wil dat bedrijven die slecht zijn voor het milieu meer belasting betalen.. GroenLinks wil dat meer gehandicapten een betaalde baan krijgen.. GroenLinks wil dat er meer treinen en bussen gaan rijden. ChristenUnie: 1. De ChristenUnie wil dat er christelijke en islamitische scholen blijven bestaan.. De ChristenUnie wil dat alcohol verboden is voor jongeren tot achttien jaar.. De ChristenUnie wil meer geld voor arme landen. SGP: 1. De SGP wil abortus en euthanasie verbieden.. De SGP wil meer geld geven aan de politie en het leger.. De SGP wil dat de EU minder macht krijgt, zodat Nederland zelf weer meer kan beslissen. PvdD: 1. De Partij voor de Dieren wil dat vlees duurder wordt.. De Partij voor de Dieren wil megastallen verbieden.. De Partij voor de Dieren wil veel meer zonnepanelen op gebouwen. Wat vinden de politieke partijen? " Wat vinden de politieke partijen? Nieuwe partijen Alle coffeeshops in Nederland moeten dicht. De Europese Unie moet banken gaan controleren. De leeftijd waarop je AOW krijgt moet 65 jaar blijven. Mensen met veel geld krijgen minder kinderbijslag (afhankelijk van inkomen). Vlees moet duurder worden, door een hogere belasting. Alle mensen moeten orgaandonor zijn, tenzij ze schriftelijk bezwaar maken. De bouw van nieuwe moskeeën moet stoppen. Nederland moet geen nieuw gevechtsvliegtuig kopen (JSF). Nederland moet veel minder geld geven voor hulp aan arme landen. VVD PvdA PVV CDA SP D66 tegen tegen tegen voor tegen tegen voor voor tegen voor tegen voor tegen tegen voor tegen voor tegen tegen voor voor tegen voor voor tegen tegen tegen tegen tegen voor tegen voor tegen voor voor voor neutraal tegen voor tegen tegen tegen tegen voor voor tegen voor tegen voor tegen voor tegen tegen tegen GL CU SGP PvdD tegen voor voor tegen voor voor voor tegen tegen tegen tegen tegen voor tegen tegen voor voor voor tegen voor voor tegen tegen tegen tegen tegen voor tegen voor tegen tegen voor tegen tegen tegen tegen Alle coffeeshops in Nederland moeten dicht. De Europese Unie moet banken gaan controleren. De leeftijd waarop je AOW krijgt moet 65 jaar blijven. Mensen met veel geld krijgen minder kinderbijslag (afhankelijk van inkomen). Vlees moet duurder worden, door een hogere belasting. Alle mensen moeten orgaandonor zijn, tenzij ze schriftelijk bezwaar maken. De bouw van nieuwe moskeeën moet stoppen. Nederland moet geen nieuw gevechtsvliegtuig kopen (JSF). Nederland moet veel minder geld geven voor hulp aan arme landen. Er doen ook nieuwe politieke partijen mee aan de verkiezingen. Bijvoorbeeld de Piraten Partij. De Piraten Partij vindt privacy erg belangrijk. Een andere nieuwe partij is 50PLUS. Deze partij komt op voor oudere mensen. Ook Hero Brinkman (die uit de PVV is gestapt) wil met een nieuwe partij meedoen aan de verkiezingen. Deze partij heet Democratisch Politiek Keerpunt (DPK). Wil je weten welke partijen er nog meer meedoen aan de verkiezingen? Kijk dan op 4 5

4 Hoe kan ik stemmen? Hoe ziet het stembiljet eruit? Het stembiljet is heel groot. Dit komt omdat er veel verschillende partijen op staan. En bij al die partijen staan de namen van de mensen op wie je kunt stemmen. En dat zijn er een heleboel. Je krijgt een stempas. Stap 1. Je krijgt van de gemeente een uitnodiging in de brievenbus. Deze uitnodiging heet een stempas. Op de stempas staat ook welk stembureau het dichtst bij je huis is. Je kiest een partij. Stap. Bedenk voordat je gaat stemmen welke partij jij het beste vindt. Ga naar het stembureau. Stap. Op woensdag 1 september 01 ga je met je stempas naar een stembureau. Ieder stembureau is open van half acht s morgens tot negen uur s avonds. Lever je stempas in. Stap 4. Op het stembureau lever je je stempas in en laat je je paspoort of identiteitskaart zien. Op het stembureau controleren ze wie je bent. Bovenaan staan de partijen. Kijk dus eerst waar de partij van jouw keuze staat. Kleur met het rode potlood het rondje in bij de persoon op wie jij wilt stemmen. De meeste mensen stemmen op de eerste persoon van een partij. Dit is de lijsttrekker. Hij of zij is vaak bekend van televisie.maar je mag ook op iemand anders uit de partij stemmen. Daarom staan er zoveel namen op het stembiljet. Je krijgt een stembiljet. Breng je stem uit. Lever je stem in. Je hebt gestemd! Stap 5. Als alles in orde is, krijg je een stembiljet. Op het stembiljet staan alle partijen die meedoen aan de verkiezingen. Ook alle mensen op wie je kunt stemmen staan op het stembiljet. Stap 6. Met dit stembiljet ga je een stemhokje in. Dat doe je alleen want er mag niemand met je meekijken als je gaat stemmen. In het stemhokje ligt een rood potlood. Met het potlood kleur je op het stembiljet het vakje rood bij de naam van de persoon op wie je wilt stemmen. Stap 7. Vouw het stembiljet weer op en stop het in de stembus. Stap 8. Na negen uur s avonds worden alle stemmen geteld. De uitslag wordt daarna bekend gemaakt. Je kunt de uitslag dan bijvoorbeeld vinden op Ook kun je op tv volgen hoe er gestemd is. Regels van het stemmen AStemmen doe je alleen. Je mag niet met zijn tweeën in een stemhokje staan. Alleen als je bijvoorbeeld blind bent, mag iemand met je mee om je te helpen. DJe mag zelf weten op wie je stemt. Niemand mag jou dwingen om op een bepaalde partij te stemmen. Het is verboden om mensen om te kopen. BJe mag maar één vakje rood maken op het stembiljet. Verder mag je niet je naam op het stembiljet schrijven. Als je per ongeluk een fout hebt gemaakt, dan mag je een nieuw stembiljet vragen. EStemmen is geheim. Je hoeft aan niemand te vertellen op wie je hebt gestemd. Je mag het natuurlijk wel vertellen, maar het hoeft niet. COp een stembureau moeten drie mensen aanwezig zijn. Zij regelen dat alles goed gaat. Dat zijn de leden van het stembureau. F Het stembureau moet er neutraal uitzien. De kiezers mogen niet door het stembureau beïnvloed worden. Er mogen dus geen posters en folders van een politieke partij hangen. Handige informatie Waar kan je stemmen? Je mag in elk stembureau binnen jouw gemeente stemmen. Op je stempas staat het adres van een stembureau bij jou in de buurt. De stembureaus zijn woensdag 1 september geopend van 07.0 uur 1.00 uur. Wat moet je doen als je zelf niet kunt gaan stemmen? Je mag iemand anders vragen om voor jou te stemmen. Deze persoon mag dan namens jou stemmen. Dit noemen we stemmen bij volmacht. Je geeft die andere persoon toestemming door de achterkant van de stempas in te vullen. Jullie moeten daar allebei je handtekening zetten. Deze persoon mag jouw stem alleen tegelijk met zijn eigen stem uitbrengen. Wat moet je doen als je je stempas kwijt bent? Je kunt tot twee dagen voor de verkiezingen een nieuwe stempas aanvragen. Dit kan bij de afdeling burgerzaken van jouw gemeente. Na maandag 10 september 01 kan dit niet meer. CDA PVDA VVD PVV D 66 NA DE VERKIEZINGEN WORDEN DE STEMMEN GETELD. DAARNA WORDT DE UITSLAG BEKEND GEMAAKT. ALS DIE PARTIJEN HET MET ELKAAR EENS ZIJN, DAN GAAN ZE SAMEN HET KABINET VORMEN. IN HET KABINET KOMEN NIEUWE MINISTERS DIE HET LAND BESTUREN. IN HET REGEERAKKOORD SCHRIJVEN ZIJ ALLE PLANNEN DIE ZE VOOR NEDERLAND HEBBEN. Van Kiezen naar Kabinet 1,5 MILJOEN NEDERLANDERS BOVEN DE 18 JAAR KRIJGEN EEN STEMPAS. DAARMEE KUNNEN ZE GAAN STEMMEN. OP BASIS VAN DE VERKIEZINGSUITSLAG KOMT ER EEN NIEUWE TWEEDE KAMER. DAN BEGINT DE FORMATIE. DE TWEEDE KAMER GAAT ONDERZOEKEN WELKE PARTIJEN HET BESTE SAMEN KUNNEN WERKEN. 6 7

5 Waar of niet waar? Als je niet gaat stemmen dan gaat jouw stem naar de grootste partij Niet waar. Als je niet gaat stemmen dan gebeurt er niets met jouw stem. Alle partijen lijken op elkaar Niet waar. Partijen denken verschillend over allerlei onderwerpen. Meer natuur of meer snelwegen? Hoge straffen of juist niet? Maar partijen moeten na de verkiezingen samenwerken. Daarom krijgen ze nooit helemaal hun zin. De koningin mag ook stemmen Waar. Ook de koningin heeft stemrecht. Omdat stemmen geheim is weet niemand wat de koningin stemt. Je kunt ook blanco stemmen Waar. Als je niets invult op het stembiljet dan stem je blanco. Sommige mensen vinden geen enkele partij goed genoeg om op te stemmen. Ze stemmen blanco uit protest. In Nederland kiezen we de minister-president Niet waar. We stemmen in Nederland op de Tweede Kamer. De minister-president wordt niet gekozen door het volk. Meestal wordt de lijsttrekker van de grootste partij minister-president. Maar dat hoeft niet. GEEF TAAL EEN STEM! DOE MEE MET DE DEMOCRATIE! Op 1 september mag iedereen in Nederland van 18 jaar of ouder stemmen voor de nieuwe Tweede Kamer. Het kan lastig zijn om te stemmen als je niet zo goed kunt lezen en schrijven. Bijvoorbeeld omdat je niet goed kunt opzoeken wat de politieke partijen willen. Of omdat je het stembiljet niet goed begrijpt. Stichting Lezen & Schrijven zet zich in voor de 1,5 miljoen volwassenen die niet goed kunnen lezen en schrijven. Om dit onder de aandacht te brengen bij iedereen organiseren wij van tot en met 9 september 01 de Week van de Alfabetisering. Aan deze week kan iedereen op zijn eigen manier meedoen. Dit jaar is het motto van de Week van de Alfabetisering Geef taal een stem! Dat verwijst natuurlijk naar de Tweede Kamerverkiezingen. Maar ook naar de Nationale Alfabetiseringsprijzen. Tussen en 8 september 01 kan iedereen in Nederland zijn stem op de prijzen uitbrengen op Op zaterdag 8 september wordt de Week afgesloten met een groot taalfeest in Duinrell, met optredens en voorleessessies van onder andere Prinses Laurentien, Ali B, Imca Marina, Tania Kross, Yvon Jaspers en Paul van Loon. Breng je stem uit op onze website en kom naar Duinrell! ProDemos zet zich in voor het vergroten van de betrokkenheid bij onze democratische rechtsstaat. Iedereen moet deel kunnen nemen aan politieke besluitvorming. Bijvoorbeeld door gebruik te maken van het stemrecht. ProDemos maakt informatie over de verkiezingen voor mensen toegankelijk. Niet alleen met deze verkiezingskrant in gewone taal, maar ook met veel andere activiteiten. Doe bijvoorbeeld de StemWijzer op of ga voor meer informatie over de verkiezingen naar Het is ook mogelijk om de wereld van het Binnenhof te ontdekken. ProDemos organiseert rondleidingen door de Ridderzaal, de Eerste Kamer en de Tweede Kamer. Kijk op voor het aanbod. Colofon Samenstelling en tekst ism Stichting Lezen & Schrijven: Berdien Jager, Ingrid Faas, Suzanne van de Ven, Keurmerk Gewone Taal: Stichting Makkelijk Lezen Vormgeving: Tot en met ontwerpen Druk: Dijkman, Diemen ProDemos - Huis voor democratie en rechtsstaat Hofweg 1H 511 AA Den Haag T E I 8

Wie krijgt jouw stem? (v)mbo. tweede kamerverkiezingen

Wie krijgt jouw stem? (v)mbo. tweede kamerverkiezingen (v)mbo tweede kamerverkiezingen Wil jij weten welke politieke partij bij jou past? Geef je mening over de stellingen op www.stemwijzer.nl en ontdek met welke politieke partij jij veel overeenkomsten hebt.

Nadere informatie

Stem ook! Woensdag 18 maart kiezen we twee keer

Stem ook! Woensdag 18 maart kiezen we twee keer Provinciale Statenverkiezingen Woensdag 18 maart kiezen we twee keer Stem ook! Op woensdag 18 maart zijn er verkiezingen voor de Provinciale Staten en Waterschappen. Iedereen vanaf 18 jaar mag dan stemmen.

Nadere informatie

Tweede Kamerverkiezingen. groep 7 en 8

Tweede Kamerverkiezingen. groep 7 en 8 Tweede Kamerverkiezingen groep 7 en 8 inhoud blz. 1. Inleiding 3 2. Democratie 4 3. Politieke partijen 5 4. De Tweede Kamer 6 5. Kiezen 7 6. De uitslag 8 7. De meerderheid 9 8. Het kabinet 10 9. De oppositie

Nadere informatie

Herziene versie 2012 MET WERKBLAD EN PUZZEL. groepen 6-8

Herziene versie 2012 MET WERKBLAD EN PUZZEL. groepen 6-8 Herziene versie 2012 M WRKBLAD N PUZZL groepen 6-8 inhoud blz. 1. Inleiding 3 2. Democratie 4 3. Politieke partijen 5 4. De weede Kamer 6 5. Kiezen 7 6. De uitslag 8 7. De meerderheid 9 8. Het kabinet

Nadere informatie

Stemmen Tweede Kamerverkiezingen 2012

Stemmen Tweede Kamerverkiezingen 2012 Stemmen Tweede Kamerverkiezingen 2012 Voorwoord Dit boek gaat over de Tweede Kamerverkiezingen van 12 september 2012. Het boek is gemaakt door de medewerkers van het Educatief Centrum voor Cliënten (ECC)

Nadere informatie

Stem ook! EDITIE AMSTERDAM

Stem ook! EDITIE AMSTERDAM Gemeenteraadsverkiezingen Woensdag 19 maart GEMEENTERAADSverkiezingen Stem ook! Woensdag 19 maart GEMEENTERAADSverkiezingen EDITIE AMSTERDAM RottERDAM Op woensdag 19 maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen.

Nadere informatie

Stem ook! EDITIE AMSTERDAM

Stem ook! EDITIE AMSTERDAM Gemeenteraadsverkiezingen Woensdag 19 maart GEMEENTERAADSverkiezingen Stem ook! EDITIE AMSTERDAM Op woensdag 19 maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Iedereen vanaf 1 jaar mag dan stemmen. Bepaal mee

Nadere informatie

Stemmen Europese verkiezingen 2014

Stemmen Europese verkiezingen 2014 Stemmen Europese verkiezingen 2014 2 Voorwoord Dit boek gaat over de verkiezingen voor het Europees Parlement van 22 mei 2014. Het boek is gemaakt door de medewerkers van het Educatief Centrum voor Cliënten,

Nadere informatie

Workshop Tweede Kamerverkiezingen

Workshop Tweede Kamerverkiezingen Workshop Tweede Kamerverkiezingen Korte omschrijving workshop In deze workshop leren de deelnemers wat de Tweede Kamer doet, hoe ze moeten stemmen en op welke partijen ze kunnen stemmen. De workshop bestaat

Nadere informatie

Je kunt op internet ook kijken op: www.kieskompas.nl www.stemwijzer.nl www.ookjij.nl www.wiekiesjij.nl. We hopen dat het boek je verder helpt.

Je kunt op internet ook kijken op: www.kieskompas.nl www.stemwijzer.nl www.ookjij.nl www.wiekiesjij.nl. We hopen dat het boek je verder helpt. In dit boek staat informatie over de Provinciale Statenverkiezingen. Die zijn op 2 maart 2011. Het boek gaat over de verkiezingen in de provincie Zuid-Holland. Het Educatief Centrum voor Cliënten van de

Nadere informatie

Stemmen Provinciale Staten en waterschapsverkiezingen 2015

Stemmen Provinciale Staten en waterschapsverkiezingen 2015 Stemmen Provinciale Staten en waterschapsverkiezingen 2015 2 Voorwoord In dit boek staat informatie over de Provinciale Staten en waterschapsverkiezingen. Die zijn op 18 maart 2015. Het boek gaat over

Nadere informatie

Wie krijgt jouw stem? HAVO VWO. Tweede Kamerverkiezingen

Wie krijgt jouw stem? HAVO VWO. Tweede Kamerverkiezingen HAVO VWO Tweede Kamerverkiezingen Wil jij weten welke politieke partij bij jou past? geef je mening over de stellingen op www.stemwijzer.nl en ontdek met welke politieke partij jij veel overeenkomsten

Nadere informatie

Workshop B Hoe kan ik stemmen?

Workshop B Hoe kan ik stemmen? Workshop B Hoe kan ik stemmen? Workshop B - Hoe kan ik stemmen? Korte omschrijving werkvorm In deze workshop doorlopen de deelnemers de stemprocedure van A tot Z in een zo reëel mogelijke setting. Dit

Nadere informatie

Belangen: Macht van de Eerste Kamer

Belangen: Macht van de Eerste Kamer Belangen: Macht van de Eerste Kamer Korte omschrijving werkvorm: Aan de hand van een werkblad ontdekken leerlingen dat de plannen van het kabinet waarschijnlijk wel door de Tweede Kamer komen, maar niet

Nadere informatie

Wie bestuurt de provincie?

Wie bestuurt de provincie? Wie bestuurt de provincie? Nederland heeft twaalf provincies. En die provincies hebben allemaal hun eigen volksvertegenwoordigers en hun eigen bestuurders. De provincies staan tussen het Rijk en de gemeenten

Nadere informatie

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal Handboek Politiek Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid van de Derde Kamer der Staten-Generaal, Gefeliciteerd! Deze week ben jij een politicus. Je gaat samen met je klasgenoten discussiëren over

Nadere informatie

Wie bestuurt de gemeente?

Wie bestuurt de gemeente? Wie bestuurt de gemeente? De gemeente iedereen heeft er op een of andere manier mee te maken. Zo zorgt de gemeente ervoor dat uw huishoudelijk afval wordt opgehaald en dat er wegen en fietspaden worden

Nadere informatie

Onderzoek stemgedrag jongeren Door NCRV Rondom 10 en Netwerk 28 mei 2010

Onderzoek stemgedrag jongeren Door NCRV Rondom 10 en Netwerk 28 mei 2010 Onderzoek stemgedrag jongeren Door NCRV Rondom 10 en Netwerk 28 mei 2010 Ben je van plan om op 9 juni te gaan stemmen? Ja 698 83,1 Nee 39 4,6 Ik weet het nog niet 103 12,3 Stemgedrag PVV/ Wilders PvdA

Nadere informatie

Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren

Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren Partij van de Arbeid (PvdA) Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) Christen-democratisch Appèl (CDA) Democraten

Nadere informatie

Prinsjesdag Theorie en woordenlijst

Prinsjesdag Theorie en woordenlijst Maatschappijleer: Prinsjesdag Theorie en woordenlijst Don van Baar Murmelliusgymnasium Leerjaar 2011-2012 Murmellius2014 www.compudo.nl/murmellius2014 Maatschappijleer Prinsjesdag Theorie Prinsjesdag verloopt

Nadere informatie

Dit is het verkiezingsprogramma van de ChristenUnie. Dit vindt de ChristenUnie belangrijk voor Nederland. Lees maar!

Dit is het verkiezingsprogramma van de ChristenUnie. Dit vindt de ChristenUnie belangrijk voor Nederland. Lees maar! Over een paar weken kiest Nederland een nieuwe regering. Op 12 september Jij kunt ook kiezen. Stemmen noemen we dat. Als je stemt, kies je voor de politieke partij die jij het beste vindt. Jij kunt straks

Nadere informatie

Voorlopige uitslag Amsterdam. Project: 12213 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 In samenwerking met: Dienst Basisinformatie/Bureau Verkiezingen

Voorlopige uitslag Amsterdam. Project: 12213 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 In samenwerking met: Dienst Basisinformatie/Bureau Verkiezingen Verkiezingen 2012 Tweede Kamer Voorlopige uitslag Amsterdam Project: 12213 In samenwerking met: Dienst Basisinformatie/Bureau Verkiezingen Samenstelling publicatie: Jeroen Slot Cor Hylkema Oudezijds Voorburgwal

Nadere informatie

PRAKTISCHE HANDLEIDING. voor de organisatie van de KINDERVERKIEZINGEN

PRAKTISCHE HANDLEIDING. voor de organisatie van de KINDERVERKIEZINGEN PRAKTISCHE HANDLEIDING voor de organisatie van de KINDERVERKIEZINGEN TWEEDE KAMER 2012 1 INHOUDSOPGAVE Praktische voorbereiding pag. 3 De datum Schriftelijk stemmen Wie is stemgerechtigd? Hoeveel tijd

Nadere informatie

VERKIEZINGEN EUROPEES PARLEMENT 2014 HANDLEIDING VOOR DE ORGANISATIE VAN SCHOLIERENVERKIEZINGEN

VERKIEZINGEN EUROPEES PARLEMENT 2014 HANDLEIDING VOOR DE ORGANISATIE VAN SCHOLIERENVERKIEZINGEN VERKIEZINGEN EUROPEES PARLEMENT 2014 HANDLEIDING VOOR DE ORGANISATIE VAN SCHOLIERENVERKIEZINGEN 1 INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave... 2 Praktische voorbereiding... 3 Wanneer?... 3 Organisatie... 3 Hoeveel tijd

Nadere informatie

1 januari 2015. Onderzoek:

1 januari 2015. Onderzoek: 1 januari 2015 Onderzoek: Verwachtingen 2015 1 Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 40.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek.

Nadere informatie

Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015

Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015 Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015 Mensbeelden, ideologieën, politieke partijen Politieke partijen Welke politieke partijen zijn er eigenlijk in Nederland en wat willen ze? Om antwoord

Nadere informatie

Polderen voor beginners

Polderen voor beginners Jongerenkamer Polderen voor beginners Voorwoord De Tweede Kamer is het hart van de Nederlandse democratie. De 150 gekozen Kamerleden gaan met elkaar en de regering in debat over de toekomst van Nederland.

Nadere informatie

Workshop C Waarom is stemmen belangrijk en hoe maak ik mijn keuze?

Workshop C Waarom is stemmen belangrijk en hoe maak ik mijn keuze? Workshop C Waarom is stemmen belangrijk en hoe maak ik mijn keuze? Workshop C Waarom is stemmen belangrijk en hoe maak ik mijn keuze? Korte omschrijving workshop In deze workshop ontdekken de deelnemers

Nadere informatie

Opiniepeiling in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van 2012

Opiniepeiling in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van 2012 bezoekadres Marnixkade 109 1015 ZL Amsterdam postadres Postbus 15262 1001 MG Amsterdam E moti@motivaction.nl T +31 (0)20 589 83 83 F +31 (0)20 589 83 00 W www.motivaction.nl Opiniepeiling in aanloop naar

Nadere informatie

Verkiezingen 2010! Wat is BHV? Vervroegde verkiezingen op 13 juni 2010. Auteur: Hugo Vanderstraeten. minderheid in de rand rond Brussel.

Verkiezingen 2010! Wat is BHV? Vervroegde verkiezingen op 13 juni 2010. Auteur: Hugo Vanderstraeten. minderheid in de rand rond Brussel. Auteur: Hugo Vanderstraeten Vervroegde verkiezingen op 13 juni 2010 Op maandag 26 april 2010 bood premier Yves Leterme het ontslag van de federale regering aan aan Koning Albert II. De regering viel over

Nadere informatie

Werkvel opdracht 16 (Wat hebben politieke partijen met Europa en het klimaat?)

Werkvel opdracht 16 (Wat hebben politieke partijen met Europa en het klimaat?) Werkvel opdracht 16 (Wat hebben politieke partijen met Europa en het klimaat?) Toelichting op de opdracht In deze opdracht gaan jullie onderzoeken hoe de Nederlandse politieke partijen over de Europese

Nadere informatie

MEERKEUZEVRAGEN 1. KEUZES MAKEN

MEERKEUZEVRAGEN 1. KEUZES MAKEN MEERKEUZEVRAGEN 1. KEUZES MAKEN 1. Iemand die in de Tweede Kamer zit is een politicus, omdat hij: A. lid is van een politieke partij. B. beslissingen en keuzes moet maken voor het hele land. C. in dienst

Nadere informatie

Stem dan ChristenUnie. André Rouvoet ChristenUnie

Stem dan ChristenUnie. André Rouvoet ChristenUnie Over een paar weken kiest Nederland een nieuwe regering. Op 22 november. Jij kunt ook kiezen. Stemmen noemen we dat. Als je stemt, kies je voor de politieke partij die jij het beste vindt. Jij kunt straks

Nadere informatie

Tweede Kamerverkiezingen 2012

Tweede Kamerverkiezingen 2012 Tweede Kamerverkiezingen 2012 Algemene informatie over de belangrijkste onderwerpen en de standpunten van de politieke partijen Door Thomas Roode Inleiding Natuurlijk begint deze brochure met Europa, dat

Nadere informatie

Het oordeel over de politieke partijen in Woordenwolk

Het oordeel over de politieke partijen in Woordenwolk Het oordeel over de politieke partijen in Woordenwolk Naast kwantitatieve methoden in het onderzoek -een vraag stellen met antwoorden waaruit men kan kiezen en de resultaten in percentages worden uitgedrukt-

Nadere informatie

Wie bestuurt de provincie?

Wie bestuurt de provincie? Wie bestuurt de provincie? Nederland heeft twaalf provincies. En die provincies hebben allemaal hun eigen volksvertegenwoordigers en hun eigen bestuurders. De provincies staan tussen het Rijk en de gemeenten

Nadere informatie

e Kamer Derde Kamer Handboek Politiek 2 der Staten-Generaal

e Kamer Derde Kamer Handboek Politiek 2 der Staten-Generaal erde Kamer Derde Kamer e Kamer Handboek Politiek 2 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid, Jij bent lid van de Derde Kamer der Staten-Generaal. Als politicus moet je natuurlijk wel verstand hebben

Nadere informatie

PROVINCIALE STATENVERKIEZINGEN HANDLEIDING SCHOLIERENVERKIEZINGEN 2015

PROVINCIALE STATENVERKIEZINGEN HANDLEIDING SCHOLIERENVERKIEZINGEN 2015 PROVINCIALE STATENVERKIEZINGEN HANDLEIDING SCHOLIERENVERKIEZINGEN 2015 1 INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave... 2 Praktische voorbereiding... 3 Wanneer?... 3 Organisatie... 3 Hoeveel tijd ben ik kwijt?... 3 Oproepkaarten...

Nadere informatie

André Rouvoet ChristenUnie. Foto: Marie Cecile Thijs

André Rouvoet ChristenUnie. Foto: Marie Cecile Thijs Over een paar weken kiest Nederland een nieuwe regering. Op 9 juni. Jij kunt ook kiezen. Stemmen noemen we dat. Als je stemt, kies je voor de politieke partij die jij het beste vindt. Jij kunt straks ook

Nadere informatie

Docentenhandleiding Derde Kamer - Handboek Politiek 2

Docentenhandleiding Derde Kamer - Handboek Politiek 2 Docentenhandleiding Derde Kamer - Handboek Politiek 2 De Derde Kamer der Staten-Generaal deel 2 is een interactief lesprogramma over politiek voor leerlingen van groep 7 en 8. Met behulp van het Handboek

Nadere informatie

KINDERKRANT GROEP ACHT AAN DE MACHT OPDRACHTEN PUZZELS BOEK WEETJES GROEP ACHT AAN DE MACHT

KINDERKRANT GROEP ACHT AAN DE MACHT OPDRACHTEN PUZZELS BOEK WEETJES GROEP ACHT AAN DE MACHT KINDERKRANT GROEP ACHT AAN DE MACHT BOEK WEETJES OPDRACHTEN PUZZELS GROEP ACHT AAN DE MACHT Mensen mopperen heel vaak op onze regering, maar het is onmogelijk om met ruim zestien miljoen tegelijk een land

Nadere informatie

Prinsjesdag in het nieuws 2014 - Primair onderwijs

Prinsjesdag in het nieuws 2014 - Primair onderwijs Prinsjesdag in het nieuws 2014 - Primair onderwijs Inhoudsopgave Toelichting voor docenten 3 Toelichting voor docenten: Antwoorden 4 1. Prinsjesdag 7 2. Van wie zijn de plannen? 8 3. Troonrede 13 4. Het

Nadere informatie

Handboek Politiek deel 2

Handboek Politiek deel 2 Handboek Politiek deel 2 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid van de Derde Kamer der Staten-Generaal, Gefeliciteerd! Deze week ben jij een politicus. Je gaat samen met je klasgenoten discussiëren

Nadere informatie

Nederland dient financiële steun te geven aan landen van de Europese Unie met een hoge staatsschuld die anders in grote problemen zullen komen.

Nederland dient financiële steun te geven aan landen van de Europese Unie met een hoge staatsschuld die anders in grote problemen zullen komen. Aankondiging Op 12 september dit jaar worden verkiezingen gehouden voor de Tweede Kamer. Politieke partijen hebben hun verkiezingsprogramma voor de komende jaren vastgesteld. De lijsttrekkers van de partijen

Nadere informatie

National Elections for the House of Representatives 2010

National Elections for the House of Representatives 2010 National Elections for the House of Representatives 2010 Vragenlijst afgenomen in het LISS panel Versie 1.0 Datum december 2010 Auteur(s) Maarten Streefkerk T: +31 13 466 2149 E: M.IJ.C.Streefkerk@uvt.nl

Nadere informatie

Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015

Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015 Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015 Dilemma s Inleiding Tijdens de vorige les heb je geleerd dat het woord democratie een samentrekking is van de woorden demos (volk) en kratein

Nadere informatie

Verdieping: Eerste reactie partijen

Verdieping: Eerste reactie partijen Verdieping: Eerste reactie partijen Korte omschrijving werkvorm: Uit de berekeningen van het CPB blijkt dat het begrotingstekort van Nederland in 2013 en 2014 niet onder de door de EU gestelde 3%-norm

Nadere informatie

LIMBURG. Politicus van het jaar - Limburg 1) Geert Wilders 2) Emile Roemer 3) Diederik Samsom

LIMBURG. Politicus van het jaar - Limburg 1) Geert Wilders 2) Emile Roemer 3) Diederik Samsom LIMBURG Politicus van het jaar - Limburg 1) Geert Wilders 2) Emile Roemer 3) Diederik Samsom Politieke uitspraak van het jaar - Limburg 3) Ik ben op alles voorbereid maar niet op politici die glashard

Nadere informatie

Politiek op het VMBO: Leerlingen activeren

Politiek op het VMBO: Leerlingen activeren Politiek op het VMBO: Leerlingen activeren 1 Inhoud workshop 11 werkvormen over politiek voor het vmbo. Na afloop krijgt u een reader met daarin de werkvormen. 2 1. Zoekplaat grondrechten Leerdoel: Leerlingen

Nadere informatie

Nieuwsbrief CliëntAanZet

Nieuwsbrief CliëntAanZet Nummer 2 februari 2014 Van de redactie Hallo, Hier weer een nieuwe nieuwsbrief CliëntAanZet. Deze keer gaat de nieuwsbrief over de verkiezingen voor de gemeente op 19 maart. Heb je een leuk idee voor deze

Nadere informatie

3.1 Het Nederlandse kiesstelsel Politici hebben het mandaat van de kiezers om maatschappelijke kwesties te regelen Het kiesrecht is uitgebreid van:

3.1 Het Nederlandse kiesstelsel Politici hebben het mandaat van de kiezers om maatschappelijke kwesties te regelen Het kiesrecht is uitgebreid van: Vak Maatschappijwetenschappen Thema Politieke besluitvorming (katern) Klas Havo 5 Datum november 2012 Hoofdstuk 3 Verkiezingen en kiesstelsels 3.1 Het Nederlandse kiesstelsel Politici hebben het mandaat

Nadere informatie

Wie beslist wat? Duur: 30 45 minuten. Wat doet u?

Wie beslist wat? Duur: 30 45 minuten. Wat doet u? Wie beslist wat? Korte omschrijving werkvorm: De werkvorm Wie-Beslist-Wat is een variant op het spel Ren je rot. De leerlingen worden ingedeeld in teams. Elk team strijdt om de meeste punten. Er zijn kennisvragen

Nadere informatie

Van-A-3 Verkiezingen

Van-A-3 Verkiezingen Van-A-3 Verkiezingen Didactische suggesties Doelen Dit Actua-magazine verschijnt naar aanleiding van de Europese en Vlaamse verkiezingen op 07 juni 2009. De leerlingen kunnen individueel de Van-A-3 krant

Nadere informatie

150 De koning(in) Fractie. De minister(s) Achttien Vier POLITIEK

150 De koning(in) Fractie. De minister(s) Achttien Vier POLITIEK De ministerpresident Twee Ambtenaren 150 De koning(in) Fractie De minister(s) Achttien Vier Fractie Twee De koning(in) De ministerpresident Elf Het kabinet Parlement De Ridderzaal Wetten maken Wetten maken

Nadere informatie

Verkiezingen. 1. Politieke voorkeur

Verkiezingen. 1. Politieke voorkeur Verkiezingen Voor vijftigplussers staat er de komende jaren veel op het spel. De betaalbaarheid van de zorg staat ter discussie en het niveau van pensioenen en AOW dreigt te worden aangetast. Daarnaast

Nadere informatie

16 juli 2015. Onderzoek: Akkoord Griekenland

16 juli 2015. Onderzoek: Akkoord Griekenland 16 juli 2015 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de peilingen

Nadere informatie

Kindergemeenteraad 2016. Leerlingenboek

Kindergemeenteraad 2016. Leerlingenboek Kindergemeenteraad 2016 Leerlingenboek Inhoudsopgave 3 Voorwoord van de Burgemeester 4 Les 1: Democratie 6 Les 2: Politiek in Nederland 8 Les 3: Politieke Partijen 10 Les 4: De Gemeente 12 Les 5: Politiek

Nadere informatie

NEDERLANDERS WILLEN GEEN NEXIT

NEDERLANDERS WILLEN GEEN NEXIT Ondanks euroscepsis: NEDERLANDERS WILLEN GEEN NEXIT Persbericht I&O Research 14 maart 2016 VVD en PVV grootste partijen Op dit moment zou de VVD 27 zetels halen, op de voet gevolgd door de PVV (25 zetels).

Nadere informatie

9 december 2014. Onderzoek: Erkenning Palestijnse staat

9 december 2014. Onderzoek: Erkenning Palestijnse staat 9 december 2014 Onderzoek: Erkenning Palestijnse staat Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 40.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online

Nadere informatie

Belangen: Assenstelsel

Belangen: Assenstelsel Belangen: Assenstelsel Korte omschrijving werkvorm: eerlingen geven bij bepaalde stellingen aan of deze passen bij een links, rechts, conservatief of een progressief standpunt. Nadat de goede antwoorden

Nadere informatie

Verkiezingen Tweede Kamer 2012

Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Nederlandse politieke partijen langs de Europese meetlat Europese Unie dr. Edwin van Rooyen 10-9-2012 PvdA, VVD en SP zijn voorstander van het vergroten van de controle op

Nadere informatie

D66 leidt in aanloop naar Europese verkiezingen dankzij vastberaden eurofielen

D66 leidt in aanloop naar Europese verkiezingen dankzij vastberaden eurofielen D66 leidt in aanloop naar Europese verkiezingen dankzij vastberaden eurofielen Gegroeid optimisme over toekomst Europa vertaalt zich niet in afname euroscepsis 15 mei Een week voor de verkiezingen voor

Nadere informatie

Cliptoetsen Derde Kamer docentenhandleiding

Cliptoetsen Derde Kamer docentenhandleiding Kamer Cliptoetsen Derde Kamer docentenhandleiding Derde Kame Derde Kam Wie is de baas van Nederland? Hoe werken de verkiezingen? Wat is een Grondwet? En waarom is Prinsjesdag zo belangrijk? In het lespakket

Nadere informatie

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden Verkiezingsuitslagen Verkiezingen Europees Parlement Hoe stemden de inwoners van de bij de verkiezingen voor het Europees Parlement? Wijkt hun stemgedrag af van de landelijke uitslag? En, welke en werden

Nadere informatie

Ontwikkeling politieke voorkeur in 2015

Ontwikkeling politieke voorkeur in 2015 Een politiek systeem in ontbinding De peiling van vandaag laat zien in welke bijzondere electorale situatie Nederland eind 2015 is beland. Deze resultaten kunnen geplaatst worden in het verlengde van het

Nadere informatie

Jij wilt een beter Brabant? Wij ook! Verkiezingsprogramma Partij voor de Vrijheid uitgelegd voor mensen met een verstandelijke beperking

Jij wilt een beter Brabant? Wij ook! Verkiezingsprogramma Partij voor de Vrijheid uitgelegd voor mensen met een verstandelijke beperking Jij wilt een beter Brabant? Wij ook! Verkiezingsprogramma Partij voor de Vrijheid uitgelegd voor mensen met een verstandelijke beperking Verkiezingsprogramma Op 2 maart mag je kiezen. Stemmen noemen we

Nadere informatie

Wie bestuurt de Europese Unie?

Wie bestuurt de Europese Unie? Wie bestuurt de Europese Unie? De Europese Unie (EU) is een organisatie waarin 28 landen in Europa samenwerken. Eén ervan is Nederland. Een aantal landen werkt al meer dan vijftig jaar samen. Andere landen

Nadere informatie

Ouderen en de arbeidsmarkt. Inhoudsopgave. 1 Algemeen...1

Ouderen en de arbeidsmarkt. Inhoudsopgave. 1 Algemeen...1 Inhoudsopgave 1...1 2 Hoofdsectie...2 1 In hoeverre bent u het eens of oneens met de volgende stellingen met betrekking tot ouderen van 55 + en de arbeidsmarkt?...2 2 Oudere werknemers moeten goedkoper

Nadere informatie

Onderzoek verkiezingsthema Europa

Onderzoek verkiezingsthema Europa Onderzoek verkiezingsthema Europa Over het onderzoek Aan het onderzoek deden 22.055 leden van het EenVandaag Opiniepanel mee. Het onderzoek vond plaats van 5 tot en met 7 september 2012. Over het EenVandaag

Nadere informatie

GESCHIEDENIS LES 2 STAP VOOR STAP VOORUIT

GESCHIEDENIS LES 2 STAP VOOR STAP VOORUIT GESCHIEDENIS LES 2 STAP VOOR STAP VOORUIT Wie zei: Het is mijn taak om dit land goed te besturen. Maar al die ministers moeten zich er niet mee bemoeien. 1. koning Willem I 2. koning Willem II 3. koning

Nadere informatie

Onderzoeksrapport: Vrouwen in de gemeenteraden

Onderzoeksrapport: Vrouwen in de gemeenteraden Onderzoeksrapport: Vrouwen in de gemeenteraden _ Maart 2014 ProDemos - Huis voor democratie en rechtsstaat Hofweg 1H 2511 AA Den Haag T: 070 757 02 00 Hoeveel vrouwen zijn er in maart 2014 in de gemeenteraden

Nadere informatie

europese verkiezingen

europese verkiezingen Europees Parlement europese verkiezingen Op donderdag 22 mei zijn er verkiezingen voor het Europees Parlement. In deze krant lees je wat de Europese Unie doet. Ook lees je hoe je te maken kunt krijgen

Nadere informatie

Belangen: Democraten versus Republikeinen

Belangen: Democraten versus Republikeinen Belangen: Democraten versus Republikeinen Korte omschrijving werkvorm: Leerlingen lezen de tekst en proberen daarna met de opgedane kennis het standpunt te bepalen van de Democratische en de Republikeinse

Nadere informatie

WIE BESTUURT DE GEMEENTE?

WIE BESTUURT DE GEMEENTE? WIE BESTUURT DE GEMEENTE? De gemeente dichtbij Dagelijks heeft u met de gemeente te maken. Zo zorgt de gemeente ervoor dat uw vuilnis wordt opgehaald en dat er wegen en fietspaden worden aangelegd. Bij

Nadere informatie

Instructie: Quiz EU - Test je kennis!

Instructie: Quiz EU - Test je kennis! Instructie: Quiz EU - Test je kennis! Korte omschrijving werkvorm De leerlingen worden ingedeeld in teams. Elk team strijdt om de meeste punten. Er zijn kennisvragen en blufvragen. Bij kennisvragen kiest

Nadere informatie

Organiseer je eigen verkiezingen

Organiseer je eigen verkiezingen Organiseer je eigen verkiezingen Basisschool voor leerkrachten 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Overzicht van alle stappen en opdrachten 4 Stap 1: Introductie 5 Stap 2: Richt een partij op 6 Stap 3: Schrijf

Nadere informatie

Analyse enquête StemWijzer

Analyse enquête StemWijzer Analyse enquête StemWijzer Om te bepalen over welke onderwerpen stellingen in de StemWijzer zouden moeten worden opgenomen, is onderzoek gedaan naar de vraag: Op welke onderwerpen baseren mensen op welke

Nadere informatie

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden Verkiezingsuitslagen PROVINCIALE STATEN 18 MAART Inhoud Hoe hebben inwoners van de regio bij de verkiezingen voor de Provinciale Staten gestemd? Wat zou in de regio de grootste partij zijn en wie is de

Nadere informatie

#EXITPOLL BRABANT. Verslag van een exit poll bij de Provinciale Statenverkiezingen van 2 maart 2011 in de provincie Noord-Brabant.

#EXITPOLL BRABANT. Verslag van een exit poll bij de Provinciale Statenverkiezingen van 2 maart 2011 in de provincie Noord-Brabant. #EXITPOLL BRABANT Verslag van een exit poll bij de Provinciale Statenverkiezingen van 2 maart 2011 in de provincie Noord-Brabant. Mei 2011 Koen van der Krieken BA Dr. Marcel Boogers Dr. Julien van Ostaaijen

Nadere informatie

TILBURG HEEFT IETS TE KIEZEN

TILBURG HEEFT IETS TE KIEZEN TILBURG HEEFT IETS TE KIEZEN Verslag van een exit poll bij de gemeenteraadsverkiezingen van 3 maart 2010 in de gemeente Tilburg April 2010 Dr. M. Boogers L. Slagter Drs. J. van Ostaaijen Tilburgse School

Nadere informatie

K i n d e r r a a d l e e r l i n g e n b o e k

K i n d e r r a a d l e e r l i n g e n b o e k K i n d e r r a a d leerlingenboek 2 Leerlingenboek K I N D E R R A A D Voorwoord Jongens en meisjes, Als burgemeester van Leeuwarden vind ik het heel goed dat jullie meedoen aan de Kinderraad. Ook als

Nadere informatie

Wat kan ik zelf doen?

Wat kan ik zelf doen? Wat kan ik zelf doen? Korte omschrijving werkvorm : In vier groepjes voeren de leerlingen een opdracht uit. Alle opdrachten gaan over een methode om invloed uit te oefenen op politieke beslissingen. Op

Nadere informatie

Maatschappijleer par. 1!

Maatschappijleer par. 1! Maatschappijleer par. 1 Iets is een maatschappelijk probleem als: 1. Het groepen mensen aangaat 2. Het samenhangt met of het is gevolg is van maatschappelijke verandering 3. Er verschillende meningen zijn

Nadere informatie

It s the economy stupid

It s the economy stupid It s the economy stupid De achtergrond van sterke stijging van SP en daling van PVV in de afgelopen maand De peiling van deze week is een voortzetting van het patroon dat zich aandient sinds half december.

Nadere informatie

Leerlingenboek KINDERRAAD

Leerlingenboek KINDERRAAD Leerlingenboek KINDERRAAD K i n d e r r a a d leerlingenboek 2 Leerlingenboek K I N D E R R A A D Voorwoord Jongens en meisjes, Als burgemeester van Leeuwarden vind ik het heel goed dat jullie meedoen

Nadere informatie

Belangen: wat zijn de punten van de politieke partijen in Duitsland?

Belangen: wat zijn de punten van de politieke partijen in Duitsland? Belangen: wat zijn de punten van de politieke partijen in Duitsland? Korte omschrijving werkvorm: Op 22 september zijn er in Duitsland verkiezingen voor de Bondsdag. Welke partijen doen hier aan mee? Lijken

Nadere informatie

PRAKTISCHE HANDLEIDING. voor de organisatie van de

PRAKTISCHE HANDLEIDING. voor de organisatie van de PRAKTISCHE HANDLEIDING voor de organisatie van de SCHOLIERENVERKIEZINGEN TWEEDE KAMER 2012 1 INHOUDSOPGAVE Praktische voorbereiding pag. 3 De datum Schriftelijk stemmen niet meer mogelijk Wie is stemgerechtigd?

Nadere informatie

Stemmen Gemeenteraadsverkiezingen 2014

Stemmen Gemeenteraadsverkiezingen 2014 Stemmen Gemeenteraadsverkiezingen 2014 2 Voorwoord Dit boek gaat over de gemeenteraadsverkiezingen van 19 maart 2014. Het boek is gemaakt door de medewerkers van het Educatief Centrum voor Cliënten, in

Nadere informatie

Troonopvolging. Hij wordt koning. Er is op 30 april dus een troonswisseling. Hoe gaat dat? Dit en meer lees je in deze krant.

Troonopvolging. Hij wordt koning. Er is op 30 april dus een troonswisseling. Hoe gaat dat? Dit en meer lees je in deze krant. Troonopvolging LEVE DE KONING! Hoe ging het vroeger? In dit filmpje zie je hoe koningin Beatrix in 1980 werd ingehuldigd. 0 april 01 een bijzondere dag! Waarom? Op die dag stopt koningin Beatrix met haar

Nadere informatie

Vrouwen in de politiek geactualiseerde versie, januari 2011

Vrouwen in de politiek geactualiseerde versie, januari 2011 Vrouwen in de politiek geactualiseerde versie, januari 2011 Bij de landelijke verkiezingen in juni 2010 zijn er 61 vrouwen in het parlement gekozen, zes meer dan bij de verkiezingen van 2003 en van 2006.

Nadere informatie

Oordeel over de positie van ouderen in Nederland in 2013

Oordeel over de positie van ouderen in Nederland in 2013 Oordeel over de positie van ouderen in Nederland in 2013 Tekstrapport Peil.nl/Maurice de Hond 1 Doelstelling en opzet van het onderzoek Het wetenschappelijk instituut van 50PLUS heeft ons de opdracht gegeven

Nadere informatie

POLITIEKE PEILING I&O RESEARCH

POLITIEKE PEILING I&O RESEARCH POLITIEKE PEILING I&O RESEARCH Persbericht 1 februari 2016 PVV en VVD gaan virtueel aan kop Op dit moment zou de PVV 27 zetels halen, op de voet gevolgd door de VVD (26 zetels). Rekening houdend met statistische

Nadere informatie

40 jaar Vlaams parlement

40 jaar Vlaams parlement Hugo Vanderstraeten 40 kaarsjes eenheidsstaat of een unitaire staat: één land met één parlement en één regering. De wetten van dat parlement golden voor alle Belgen. In de loop van de 20ste eeuw hadden

Nadere informatie

Stemmotieven bij de gemeenteraadsverkiezingen

Stemmotieven bij de gemeenteraadsverkiezingen Stemmotieven bij de gemeenteraadsverkiezingen Voor: NPS/NOVA Hugo van der Parre Datum: 28 januari 2009 Project: 91804 Copyright: 2010. Synovate Ltd. Alle rechten voorbehouden. De concepten en ideeën die

Nadere informatie

Vragen en Antwoorden. Eilandsraadsverkiezingen. Bonaire Saba Sint-Eustatius. Woensdag 2 maart 2010

Vragen en Antwoorden. Eilandsraadsverkiezingen. Bonaire Saba Sint-Eustatius. Woensdag 2 maart 2010 Vragen en Antwoorden Eilandsraadsverkiezingen Bonaire Saba Sint-Eustatius Woensdag 2 maart 2010 Hoe stem ik? Op 10 januari 2011 heeft Gemeenschappelijk Hof van Justitie een uitspraak gedaan in de zaak

Nadere informatie

Belangen: Provinciaal formatiespel

Belangen: Provinciaal formatiespel Belangen: Provinciaal formatiespel Korte omschrijving werkvorm Onderhandelingen rondom de vorming van een nieuw provinciaal bestuur (College van Gedeputeerde Staten) nemen vaak veel tijd in beslag. Soms

Nadere informatie

Proces-verbaal van een stembureau

Proces-verbaal van een stembureau Model N 10-1 (Wrr 66) Proces-verbaal van een stembureau Waarom een proces-verbaal? Met een proces-verbaal legt een stembureau verantwoording af over: het verloop van de stemming; het tellen van de stemmen.

Nadere informatie

Verkiezingen Tweede Kamer 2012

Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Nederlandse politieke partijen langs de Europese meetlat Financiën dr. Edwin van Rooyen Update: 6-9-2012 Tussen de politieke partijen in Nederland bestaat aanzienlijke verdeeldheid

Nadere informatie