Stemmen Europese verkiezingen 2014

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Stemmen Europese verkiezingen 2014"

Transcriptie

1 Stemmen Europese verkiezingen 2014

2 2

3 Voorwoord Dit boek gaat over de verkiezingen voor het Europees Parlement van 22 mei Het boek is gemaakt door de medewerkers van het Educatief Centrum voor Cliënten, in samenwerking met de afdeling communicatie van de Gemiva-SVG Groep. In dit boek staat eerst een algemene uitleg over de Europese Unie en het Europees Parlement. Hierna staat informatie over de Europese politieke partijen. Als laatste staan er een aantal stemwijzers die je op internet kunt vinden. In het boek en op websites staan soms moeilijke woorden. We raden aan om hulp te vragen als je het niet begrijpt. Samen kom je er vast uit. Veel succes met bedenken op wie je wilt stemmen op 22 mei Voor de teksten in dit boek is gebruik gemaakt van materiaal van het Europees Parlement Informatiebureau in Nederland. 3

4 Inhoudsopgave Bladzijde Voorwoord 3 Inhoudsopgave 4 Verkiezingen in Europa 5 De Europese Unie 6 Het Europees Parlement: hoe werkt het? 8 Europese partijen 9 De Fracties van het Europees Parlement 10 Wat doet het Europees Parlement precies? 11 Tolken 12 Verkiezingen van het Europees Parlement 13 De Nederlandse politieke partijen die meedoen aan de Europese verkiezingen 14 De verkiezingsdag 17 Uw gedrag in het stemlokaal 19 Uw gedrag in het stemhokje 20 Stemwijzers op internet 21 4

5 Verkiezingen in Europa Van 22 tot en met 25 mei 2014 zijn de Europese verkiezingen. De inwoners van de Europese Unie (EU) mogen dan stemmen voor de nieuwe samenstelling van het Europees Parlement. Het Europees Parlement is de enige instelling van de EU die burgers direct kunnen kiezen. Door te stemmen hebben burgers dus invloed op de besluiten van de Europese Unie. In Nederland gaan we op 22 mei 2014 naar de stembus. In de meeste andere EU-lidstaten gaan de inwoners op zondag 25 mei 2014 stemmen. In Nederland gaan we nooit op zondag stemmen. In andere landen gebeurt dat juist wel. Elke vijf jaar mogen de inwoners van de EU vanaf 18 jaar stemmen voor het Europees Parlement. Behalve in Oostenrijk, daar mogen jongeren al vanaf hun 16e naar de stembus. In enkele Europese landen, zoals België en Luxemburg, zijn de inwoners verplicht om te gaan stemmen. In Nederland heb je het recht om te stemmen. Op 22 mei kan je tussen 7.30 en uur stemmen. Neem je stempas en identiteitsbewijs mee naar het stembureau. Op de stempas staat welk stembureau het dichts bij je huis is. 5

6 De Europese Unie De Europese Unie bestaat uit 28 landen, die ook wel lidstaten worden genoemd. In totaal wonen er ongeveer 500 miljoen mensen in de EU. Om de EU goed te kunnen besturen, is er een aantal instellingen opgericht. De 4 belangrijkste instellingen zijn: Europese Raad, de Europese Commissie, de Raad van Ministers, en het Europees Parlement. De Europese Raad is de naam voor de vergadering van 28 staatshoofden en regeringsleiders van de Europese Unie. Van elke lidstaat 1. De regeringsleiders bepalen het algemene politieke beleid. Ze bespreken hoe de EU er in de toekomst uitziet. De Europese Commissie wordt ook wel de Commissie genoemd. Zij is een soort regering van de EU. Zij is het dagelijks bestuur en kan als enige instelling wetsvoorstellen indienen. Bij het opstellen van wetsvoorstellen houdt de Commissie altijd rekening met de beleidslijnen van de Europese Raad. De Commissie wordt gevormd door 28 commissarissen. Van elke lidstaat 1. Elke Commissaris, ook wel Eurocommissaris genoemd, is verantwoordelijk voor een bepaald beleidsterrein. Dit noemen we een portefeuille. Voorbeelden van portefeuilles zijn vervoer, milieu, handel en gezondheid. Neelie Kroes is nu de Nederlandse Eurocommissaris. Haar portefeuille is internet en mobiele telefonie in de EU. Dan is er de Raad van Ministers, die bestaat uit nationale ministers van alle verschillende landen. De Raad van Ministers heeft een wisselende samenstelling. Die hangt af van het onderwerp dat besproken wordt. Als het onderwerp bijvoorbeeld onderwijs is, komen de ministers van Onderwijs uit alle lidstaten bijeen. Gaat het over landbouw? Dan komen de ministers van Landbouw bij elkaar. 6

7 Het Europees Parlement is de enige instelling waarbij je de politici direct kunt kiezen om jou te vertegenwoordigen. Ze moeten kritisch kijken naar wetsvoorstellen van de Europese Commissie. Het Europees Parlement bepaalt samen met de Raad van Ministers hoeveel geld de Europese Unie mag uitgeven. En waar dit geld aan besteed wordt. Dit wordt ook wel het begrotingsrecht genoemd. De belangrijkste instellingen van de EU in het kort: Europese Raad Regeringsleiders van de lidstaten Bepaalt de algemene politieke beleidslijnen en prioriteiten Europese Commissie Dagelijks bestuur Wetsvoorstellen doen 28 commissarissen Raad van Ministers Verschillende samenstellingen Wetsvoorstellen kritisch bekijken, aanpassen en aannemen Vaststellen begroting Europees Parlement Verkiesbaar Wetsvoorstellen kritisch bekijken, aanpassen en aannemen Vaststellen begroting 7

8 Het Europees Parlement: hoe werkt het? Net als het Nederlandse Parlement bestaat het Europees Parlement uit vertegenwoordigers van verschillende politieke partijen. Deze vertegenwoordigers noemen we leden van het Europees Parlement of Europarlementariërs. De EU bestaat uit 28 verschillende landen. Er zijn in het Europees Parlement ook 28 verschillende nationaliteiten. Burgers stemmen wel gewoon op mensen van hun eigen land. Ga jij stemmen? Dan stem je op een kandidaat van een Nederlandse partij. De partij van wie jij denkt dat die de juiste politieke kleur heeft. Of omdat die partij jou heeft overtuigd dat hij of zij jou het beste vertegenwoordigt. Deze regel geldt voor elke burger in de EU. Een Duitser stemt dus op een kandidaat van een Duitse partij. Een Fransman die in Frankrijk woont, kan dus niet stemmen op een kandidaat van een Britse partij. Zetels In 2014 zijn er in het Europees Parlement 751 zetels. Omdat er grote en kleine landen zijn, zijn zetels naar verhouding van het aantal inwoners verdeeld. In Duitsland wonen 80 miljoen mensen. Dit land heeft recht op 96 zetels. In Nederland wonen 17 miljoen mensen. Wij hebben recht op 26 zetels. De kleine landen van de EU, zoals Cyprus, Estland, Luxemburg en Malta, hebben maar 6 zetels. 8

9 Europese partijen In de Tweede Kamer zijn verschillende politieke partijen. Zo zijn er ook fracties in het Europees Parlement. Leden van een fractie zitten bij elkaar. De Europarlementariërs zitten niet als Nederlanders of als Fransen bij elkaar. Ook in het Europees Parlement zijn er bijvoorbeeld liberale, socialistische, christelijke en groene fracties. Net als in de Nederlandse politiek. In de Europese fracties zitten alle liberale partijen uit de verschillende landen bij elkaar. Ze vormen samen één Europese fractie. Een groep van politieke partijen die samen één Europese partij in het Europees Parlement vormt, heet een Europese fractie. In 2013 had het Europees Parlement 7 fracties. Een fractie is een groep die bestaat uit politieke partijen van dezelfde politieke stroming. Naast deze fracties is er in het Europees Parlement ook nog een groep niet-fractiegebonden leden. In deze groep zitten Europarlementariërs die zich niet willen aansluiten bij een van de fracties. 9

10 De Fracties van het Europees Parlement Hieronder staan de fracties die nu in het Europees parlement zitten. In het oranje staat de Nederlandse politieke partij die in die fractie zit. Fractie van de Europese Volkspartij (EPP) Christen Democratisch Appèl (CDA) Fractie van de Progressieve Alliantie van Socialisten en Democraten in het Europees parlement (S&D) Partij van de Arbeid (PvdA) Fractie Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa (ALDE) Democraten 66 (D 66) Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) Fractie De Groenen / Vrije Europese Alliantie (Greens / EFA) GroenLinks Fractie Europese Conservatieven en Hervormers (ECR) ChristenUnie Confederale Fractie Europees Unitair Links / Noords Groen Links (GUE/NGL) Socialistische Partij (SP) Fractie Europa van Vrijheid en Democratie (EFD) Staatkundig Gereformeerde Partij (SGP) De PVV wil na de verkiezingen ook graag een samenwerking aangaan met andere Europese politieke partijen. 10

11 Wat doet het Europees Parlement precies? Het Europees Parlement vergadert in Straatsburg (Frankrijk) én in Brussel (België). Dat betekent dat alle Europarlementariërs en hun werknemers elke maand heen en weer moeten reizen tussen beide steden. Tijdens de vergaderingen houden Europarlementariërs toespraken. Of ze geven hun mening en stellen ze belangrijke zaken aan de orde. Ook stemmen alle Europarlementariërs samen over wetsvoorstellen van de Europese Commissie. Een wetsvoorstel wordt aangenomen als de helft (50%) plus 1 van alle uitgebrachte stemmen) voor stemt. Het is dus een voordeel als jouw partij de grootste is, want dan is het makkelijker om een meerderheid te halen. Ook als je het niet eens bent met een voorstel. Commissies in het Europees Parlement Eén Europarlementariër kan niet overal verstand van hebben. Daarom zijn er voor allerlei onderwerpen commissies. In totaal zijn er 22 commissies. Die gaan bijvoorbeeld over milieu, landbouw, bestrijding van criminaliteit, industrie of werkgelegenheid. Alle 571 Europarlementariërs zitten in minstens 1 commissie. Ze kiezen een commissie die over een onderwerp gaat waar ze het meeste verstand van hebben. Is er bijvoorbeeld een wetsvoorstel van de Europese Commissie over landbouw, dan is het de taak van de landbouwcommissie om kritisch naar het wetsvoorstel te kijken. Eventueel past de commissie het voorstel aan. Als de commissie van het Europees Parlement tevreden is, kan het hele Europees Parlement er over stemmen. Zo hoeven de 571 leden niet alle voorstellen in detail te behandelen. Een Europarlementariër hoeft dus niet overal verstand van te hebben. 11

12 Tolken In het Europees Parlement worden er 24 verschillende talen gesproken. Iedereen mag in zijn eigen taal een toespraak houden, een vraag stellen of commentaar geven. Omdat niemand al deze talen beheerst, werken er veel tolken in het Europees Parlement. Zij vertalen direct wat iemand zegt, terwijl de spreker nog aan het woord is. Iedereen kan via een koptelefoon naar de vertaling in zijn of haar nationale taal luisteren. 12

13 Verkiezingen van het Europees Parlement. Wat wil jij veranderen in Europa? Elke vijf jaar zijn er verkiezingen voor het Europees Parlement. Door te stemmen bepaal je mee: wie er in het Europees Parlement zit; welke partij de grootste is; welke onderwerpen of thema s behandeld worden. 13

14 De Nederlandse politieke partijen die meedoen aan de Europese verkiezingen Lijst 1 CDA Europese Volkspartij Gecombineerd met ChristenUnie-SGP Lijst 2 PVV Lijst 3 PvdA / Europese Sociaaldemocraten Gecombineerd met GroenLinks Lijst 4 VVD Lijst 5 Democraten 66 ALDE Lijst 6 GroenLinks Gecombineerd met PvdA / Europese Sociaaldemocraten Lijst 7 SP Lijst 8 ChristenUnie-SGP Gecombineerd met CDA Europese Volkspartij 14

15 De Nederlandse politieke partijen die meedoen aan de Europese verkiezingen Lijst 9 Artikel 50 Lijst 10 IQ, de Rechten-Plichten-Partij Geen internetadres gevonden. Lijst 11 Piratenpartij Lijst 12 50PLUS Lijst 13 De Groenen Lijst 14 Anti EU(ro) Partij Lijst 15 Liberaal Democratische Partij Lijst 16 JEZUS LEEFT 15

16 De Nederlandse politieke partijen die meedoen aan de Europese verkiezingen Lijst 17 ikkiesvooreerlijk.eu Lijst 18 Partij voor de Dieren Lijst 19 Aandacht en Eenvoud 16

17 De verkiezingsdag Neem je legitimatiebewijs en stempas mee naar het stembureau. Bij het stembureau aangekomen, ga je naar binnen. Je ziet op de bordjes waar je heen moet. Binnen geef je je stempas af aan de mensen achter de tafel. Deze mensen kijken je stempas en legitimatiebewijs na. 17

18 Dan krijg je een stembiljet. Je gaat naar een stemhokje. Soms moet je even wachten. Houd dan genoeg afstand van de stemhokjes. Heb je hulp nodig? Heb je een zichtbare lichamelijke beperking? Dan mag iemand die je begeleidt je helpen. Vouw je stembiljet open. De namen van de politieke partijen staan bovenaan op het stembiljet. Daaronder staan de namen van de mensen waaruit je kunt kiezen. Zoek de persoon op wie je wilt stemmen. Voor de naam staat een leeg vakje. Dat kleur je rood. Let op: maak maar 1 vakje rood. Heb je een fout gemaakt? Vraag dan een nieuw stembiljet. Vouw het stembiljet dubbel en stop het in de stembus. 18

19 19

20 20

21 Stemwijzers op internet Op deze site komt een stemwijzer. Bij het uitkomen van dit boek was deze site nog in ontwikkeling, dus nog niet klaar. Op deze site staat een stemwijzer. Je kunt over 30 stellingen je mening geven. Aan het eind berekent de stemwijzer welke politieke partij het best bij jou past. De stemwijzer is in geschreven taal. Op deze site staat een stemwijzer. Je kunt over stellingen je mening geven. Aan het eind berekent de stemwijzer welke politieke partij het best bij jou past. De stemwijzer is in geschreven taal. 21

Stemmen Provinciale Staten en waterschapsverkiezingen 2015

Stemmen Provinciale Staten en waterschapsverkiezingen 2015 Stemmen Provinciale Staten en waterschapsverkiezingen 2015 2 Voorwoord In dit boek staat informatie over de Provinciale Staten en waterschapsverkiezingen. Die zijn op 18 maart 2015. Het boek gaat over

Nadere informatie

De Europese verkiezingen: Hoe zit dat nu?

De Europese verkiezingen: Hoe zit dat nu? De Europese verkiezingen: Hoe zit dat nu? Naam: Klas: So you think you have no power? Think again.. Introductie: verkiezingen in Europa Van 22 tot en met 25 mei 2014 vinden de Europese verkiezingen plaats.

Nadere informatie

Je kunt op internet ook kijken op: www.kieskompas.nl www.stemwijzer.nl www.ookjij.nl www.wiekiesjij.nl. We hopen dat het boek je verder helpt.

Je kunt op internet ook kijken op: www.kieskompas.nl www.stemwijzer.nl www.ookjij.nl www.wiekiesjij.nl. We hopen dat het boek je verder helpt. In dit boek staat informatie over de Provinciale Statenverkiezingen. Die zijn op 2 maart 2011. Het boek gaat over de verkiezingen in de provincie Zuid-Holland. Het Educatief Centrum voor Cliënten van de

Nadere informatie

De Europese verkiezingen: Hoe zit dat nu?

De Europese verkiezingen: Hoe zit dat nu? De Europese verkiezingen: Hoe zit dat nu? Naam: Klas: Introductie: Verkiezingen in Europa Van 22 tot en met 25 mei 2014 vinden de Europese verkiezingen plaats. De inwoners van de Europese Unie mogen dan

Nadere informatie

Stemmen Tweede Kamerverkiezingen 2012

Stemmen Tweede Kamerverkiezingen 2012 Stemmen Tweede Kamerverkiezingen 2012 Voorwoord Dit boek gaat over de Tweede Kamerverkiezingen van 12 september 2012. Het boek is gemaakt door de medewerkers van het Educatief Centrum voor Cliënten (ECC)

Nadere informatie

Kijktip: Nieuwsuur in de Klas

Kijktip: Nieuwsuur in de Klas Kijktip: Nieuwsuur in de Klas Korte omschrijving werkvorm De leerlingen beantwoorden vragen over de Europese politiek aan de hand van korte clips van Nieuwsuur in de Klas. Leerdoel De leerlingen leren

Nadere informatie

VERKIEZINGSKRANT 15 MAART 2017 TWEEDE KAMERVERKIEZINGEN STEM OOK!

VERKIEZINGSKRANT 15 MAART 2017 TWEEDE KAMERVERKIEZINGEN STEM OOK! VERKIEZINGSKRANT 15 MAART 2017 TWEEDE KAMERVERKIEZINGEN STEM OOK! Wil jij weten welke politieke partij bij jou past? Doe de test op www.stemwijzer.nl. Op woensdag 15 maart zijn er Tweede Kamerverkiezingen.

Nadere informatie

Ik ben de Hamer. Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is. HET BESTUUR VAN DE EUROPESE UNIE GROEP 7 8

Ik ben de Hamer. Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is. HET BESTUUR VAN DE EUROPESE UNIE GROEP 7 8 Ik ben de Hamer Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is. Aangeboden door Dit verhaal is onderdeel van de Europese Verhalenkoffer. www.eu.nl -> onderwijs Goedendag! Als

Nadere informatie

Stemmen Gemeenteraadsverkiezingen 2014

Stemmen Gemeenteraadsverkiezingen 2014 Stemmen Gemeenteraadsverkiezingen 2014 2 Voorwoord Dit boek gaat over de gemeenteraadsverkiezingen van 19 maart 2014. Het boek is gemaakt door de medewerkers van het Educatief Centrum voor Cliënten, in

Nadere informatie

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!!

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! De Europese Unie bestaat uit 27 lidstaten. Deze lidstaten hebben allemaal op dezelfde gebieden een aantal taken en macht overgedragen aan de Europese

Nadere informatie

Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is.

Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is. Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is. Goedendag! Als ik even de aandacht mag, ja! Dank u. Dan geef ik nu het woord aan mezelf. Als ik mij eerst eens even mag introduceren.

Nadere informatie

Tweede Kamerverkiezingen. groep 7 en 8

Tweede Kamerverkiezingen. groep 7 en 8 Tweede Kamerverkiezingen groep 7 en 8 inhoud blz. 1. Inleiding 3 2. Democratie 4 3. Politieke partijen 5 4. De Tweede Kamer 6 5. Kiezen 7 6. De uitslag 8 7. De meerderheid 9 8. Het kabinet 10 9. De oppositie

Nadere informatie

Voorlopige uitslag Amsterdam. Project: 12213 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 In samenwerking met: Dienst Basisinformatie/Bureau Verkiezingen

Voorlopige uitslag Amsterdam. Project: 12213 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 In samenwerking met: Dienst Basisinformatie/Bureau Verkiezingen Verkiezingen 2012 Tweede Kamer Voorlopige uitslag Amsterdam Project: 12213 In samenwerking met: Dienst Basisinformatie/Bureau Verkiezingen Samenstelling publicatie: Jeroen Slot Cor Hylkema Oudezijds Voorburgwal

Nadere informatie

AEG deel 3 Naam:. Klas:.

AEG deel 3 Naam:. Klas:. AEG deel 3 Naam:. Klas:. 1-Video Grensverleggend Europa; Het moet van Brussel. a-in welke Europese stad staat Jan Jaap v.d. Wal? b-beschrijf in het kort waarom een betere Europese samenwerking nodig was.

Nadere informatie

Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015

Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015 Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015 Mensbeelden, ideologieën, politieke partijen Politieke partijen Welke politieke partijen zijn er eigenlijk in Nederland en wat willen ze? Om antwoord

Nadere informatie

DE BRIEVENBRIGADE HET VERHAAL VAN DE EUROPESE UNIE

DE BRIEVENBRIGADE HET VERHAAL VAN DE EUROPESE UNIE DE BRIEVENBRIGADE HET VERHAAL VAN DE EUROPESE UNIE DE INSTELLINGEN: WIE DOET WAT? INTRO VOOR DE LEERKRACHT Op de volgende pagina s vindt u materiaal waarmee u de belangrijkste Europese instellingen op

Nadere informatie

Europa en de. Peter van Dalen. Europarlementariër voor de ChristenUnie

Europa en de. Peter van Dalen. Europarlementariër voor de ChristenUnie Europa en de Peter van Dalen Europarlementariër voor de ChristenUnie Inhoud 1: De ChristenUnie in het EP 2: Europa en de regio s 3: Europa en de Drechtsteden 2 Deel 1: de ChristenUnie in het EP 3 De 3

Nadere informatie

Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren

Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren Partij van de Arbeid (PvdA) Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) Christen-democratisch Appèl (CDA) Democraten

Nadere informatie

Van-A-3 Verkiezingen

Van-A-3 Verkiezingen Van-A-3 Verkiezingen Didactische suggesties Doelen Dit Actua-magazine verschijnt naar aanleiding van de Europese en Vlaamse verkiezingen op 07 juni 2009. De leerlingen kunnen individueel de Van-A-3 krant

Nadere informatie

Stem ook! Woensdag 12 september Tweede Kamerverkiezingen

Stem ook! Woensdag 12 september Tweede Kamerverkiezingen Tweede Kamerverkiezingen Wil jij weten welke politieke partij bij jou past? Geef je mening over de stellingen op www.stemwijzer.nl. Ontdek welke politieke partij het best bij jou past. Woensdag 1 september

Nadere informatie

Wat elke Nederlander moet weten over het Europees Parlement

Wat elke Nederlander moet weten over het Europees Parlement Wat elke Nederlander moet weten over het Europees Parlement Uw stem in Europa sinds 1958 In 2008 bestaat het Europees Parlement 50 jaar. Het Parlement werd opgericht bij de instelling van de Europese Economische

Nadere informatie

Gemeenteraadsverkiezingen. Stem ook!

Gemeenteraadsverkiezingen. Stem ook! Gemeenteraadsverkiezingen Woensdag 19 maart GEMEENTERAADSverkiezingen Stem ook! Op woensdag 19 maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Iedereen vanaf 18 jaar mag dan stemmen. Bepaal mee wie er in de gemeenteraad

Nadere informatie

Polderen voor beginners

Polderen voor beginners Jongerenkamer Polderen voor beginners Voorwoord De Tweede Kamer is het hart van de Nederlandse democratie. De 150 gekozen Kamerleden gaan met elkaar en de regering in debat over de toekomst van Nederland.

Nadere informatie

Samenstelling van het Parlement

Samenstelling van het Parlement Samenstelling van het Parlement Eerste Parlement : 1979 1984 Aantredend Parlement (Kiesgerechtigd) S 112 EPP 108 ED 63 COM 44 L 40 DEP 22 CDI 11 NI 10 Totaal 410 S : Socialistische Fractie COM : Communistische

Nadere informatie

DE BRIEVEN BRIGADE HET VERHAAL VAN DE EUROPESE UNIE

DE BRIEVEN BRIGADE HET VERHAAL VAN DE EUROPESE UNIE DE BRIEVEN BRIGADE HET VERHAAL VAN DE EUROPESE UNIE DE INSTELLINGEN: WIE DOET WAT? INTRO VOOR DE LEERKRACHT Op de volgende pagina s vindt u materiaal waarmee u de belangrijkste Europese instellingen op

Nadere informatie

STEM JIJ OOK? VERKIEZINGEN TWEEDE KAMER WAAROM IS STEMMEN BELANGRIJK? OP WIE KAN IK STEMMEN? WAAROVER BESLIST DE TWEEDE KAMER? HOE MOET IK STEMMEN?

STEM JIJ OOK? VERKIEZINGEN TWEEDE KAMER WAAROM IS STEMMEN BELANGRIJK? OP WIE KAN IK STEMMEN? WAAROVER BESLIST DE TWEEDE KAMER? HOE MOET IK STEMMEN? STEM JIJ OOK? Kijk voor meer informatie op: www.stemjijook.nu WAAROM IS STEMMEN BELANGRIJK? OP WIE KAN IK STEMMEN? WAAROVER BESLIST DE TWEEDE KAMER? HOE MOET IK STEMMEN? VERKIEZINGEN TWEEDE KAMER WOENSDAG

Nadere informatie

Den Haag, 3 april 2008. Geachte Nederlander,

Den Haag, 3 april 2008. Geachte Nederlander, Den Haag, 3 april 2008 Geachte Nederlander, Dit jaar bestaat het Europees Parlement 50 jaar. Volgend jaar juni zijn er opnieuw verkiezingen voor het Europees Parlement. Daarnaast wordt in 2009 een nieuw

Nadere informatie

Herziene versie 2012 MET WERKBLAD EN PUZZEL. groepen 6-8

Herziene versie 2012 MET WERKBLAD EN PUZZEL. groepen 6-8 Herziene versie 2012 M WRKBLAD N PUZZL groepen 6-8 inhoud blz. 1. Inleiding 3 2. Democratie 4 3. Politieke partijen 5 4. De weede Kamer 6 5. Kiezen 7 6. De uitslag 8 7. De meerderheid 9 8. Het kabinet

Nadere informatie

Wie bestuurt de Europese Unie?

Wie bestuurt de Europese Unie? Wie bestuurt de Europese Unie? De Europese Unie (EU) is een organisatie waarin 28 landen in Europa samenwerken. Eén ervan is Nederland. Een aantal landen werkt al meer dan vijftig jaar samen. Andere landen

Nadere informatie

Stem ook! Woensdag 18 maart kiezen we twee keer

Stem ook! Woensdag 18 maart kiezen we twee keer Provinciale Statenverkiezingen Woensdag 18 maart kiezen we twee keer Stem ook! Op woensdag 18 maart zijn er verkiezingen voor de Provinciale Staten en Waterschappen. Iedereen vanaf 18 jaar mag dan stemmen.

Nadere informatie

Werkvel opdracht 16 (Wat hebben politieke partijen met Europa en het klimaat?)

Werkvel opdracht 16 (Wat hebben politieke partijen met Europa en het klimaat?) Werkvel opdracht 16 (Wat hebben politieke partijen met Europa en het klimaat?) Toelichting op de opdracht In deze opdracht gaan jullie onderzoeken hoe de Nederlandse politieke partijen over de Europese

Nadere informatie

Workshop Tweede Kamerverkiezingen

Workshop Tweede Kamerverkiezingen Workshop Tweede Kamerverkiezingen Korte omschrijving workshop In deze workshop leren de deelnemers wat de Tweede Kamer doet, hoe ze moeten stemmen en op welke partijen ze kunnen stemmen. De workshop bestaat

Nadere informatie

Tweede Kamerverkiezingen

Tweede Kamerverkiezingen Herziene versie 2017 Tweede Kamerverkiezingen groepen 6-8 inhoud 1. Inleiding 3 2. Democratie 4 3. Politieke partijen 5 4. De Tweede Kamer 8 5. Kiezen 9 6. De uitslag 10 7. De meerderheid 11 8. Ministers

Nadere informatie

Rapportage. Amsterdam, Standaard rapportage. Gesloten vragen. DirectResearch Herengracht CA Amsterdam

Rapportage. Amsterdam, Standaard rapportage. Gesloten vragen. DirectResearch Herengracht CA Amsterdam DirectResearch Herengracht 454 1017 CA Amsterdam 020 770 75 79 info@directresearch.nl www.directresearch.nl Rapportage Amsterdam, 17-06-2016 Oekraïne Oekraïne referendum referendum (meting 2) Standaard

Nadere informatie

Stem ook! EDITIE AMSTERDAM

Stem ook! EDITIE AMSTERDAM Gemeenteraadsverkiezingen Woensdag 19 maart GEMEENTERAADSverkiezingen Stem ook! EDITIE AMSTERDAM Op woensdag 19 maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Iedereen vanaf 1 jaar mag dan stemmen. Bepaal mee

Nadere informatie

Wie bestuurt de Europese Unie?

Wie bestuurt de Europese Unie? Wie bestuurt de Europese Unie? 2 De Europese Unie (EU) is een organisatie waarin 28 landen in Europa samenwerken. Eén ervan is Nederland. Een aantal landen werkt al meer dan vijftig jaar samen. Andere

Nadere informatie

Stem ook! EDITIE AMSTERDAM

Stem ook! EDITIE AMSTERDAM Gemeenteraadsverkiezingen Woensdag 19 maart GEMEENTERAADSverkiezingen Stem ook! Woensdag 19 maart GEMEENTERAADSverkiezingen EDITIE AMSTERDAM RottERDAM Op woensdag 19 maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen.

Nadere informatie

Wie bestuurt de Europese Unie?

Wie bestuurt de Europese Unie? Wie bestuurt de Europese Unie? De Europese Unie (EU) is een organisatie waarin 28 landen in Europa samenwerken. Eén ervan is Nederland. Een aantal landen werkt al meer dan vijftig jaar samen. Andere landen

Nadere informatie

Derde Kamer Handboek Politiek 1

Derde Kamer Handboek Politiek 1 Derde Kamer Handboek Politiek 1 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid, Jij bent lid van de Derde Kamer der Staten-Generaal. Als politicus moet je natuurlijk wel verstand hebben van politiek. Samen

Nadere informatie

Quiz: Welk standpunt hoort bij welke partij?

Quiz: Welk standpunt hoort bij welke partij? Quiz: Welk standpunt hoort bij welke partij? Korte omschrijving werkvorm In deze quiz testen uw leerlingen hun kennis over de standpunten van enkele partijen over belangrijke Europese kwesties. Ze verbinden

Nadere informatie

Verkiezingen. Wat gebeurt er op 07/06/09? Vlaamse - en Europese verkiezingen. Van-A-3 gesteld aan een grote groep. A-3 zal in deze editie proberen het

Verkiezingen. Wat gebeurt er op 07/06/09? Vlaamse - en Europese verkiezingen. Van-A-3 gesteld aan een grote groep. A-3 zal in deze editie proberen het Wat gebeurt er op 07/06/09? Deze vraag werd door de redactie van Van-A-3 gesteld aan een grote groep jongeren tussen 11 en 13 jaar. De meeste kinderen wisten spontaan te vertellen dat er die dag verkiezingen

Nadere informatie

D66 leidt in aanloop naar Europese verkiezingen dankzij vastberaden eurofielen

D66 leidt in aanloop naar Europese verkiezingen dankzij vastberaden eurofielen D66 leidt in aanloop naar Europese verkiezingen dankzij vastberaden eurofielen Gegroeid optimisme over toekomst Europa vertaalt zich niet in afname euroscepsis 15 mei Een week voor de verkiezingen voor

Nadere informatie

Instructie: Quiz EU - Test je kennis!

Instructie: Quiz EU - Test je kennis! Instructie: Quiz EU - Test je kennis! Korte omschrijving werkvorm De leerlingen worden ingedeeld in teams. Elk team strijdt om de meeste punten. Er zijn kennisvragen en blufvragen. Bij kennisvragen kiest

Nadere informatie

VVD. De VVD wil dat de overheid zich weinig bemoeit met de economie. Mensen en bedrijven weten zelf wel wat goed voor ze is.

VVD. De VVD wil dat de overheid zich weinig bemoeit met de economie. Mensen en bedrijven weten zelf wel wat goed voor ze is. VVD De VVD wil dat de overheid zich weinig bemoeit met de economie. Mensen en bedrijven weten zelf wel wat goed voor ze is. De overheid moet wel zorgen voor veiligheid. Daarom moet de overheid overlast

Nadere informatie

De Stemming van 25 mei 2014 en EP2014

De Stemming van 25 mei 2014 en EP2014 De Stemming van 25 mei 2014 en EP2014 Op dit moment is de officiele Nederlandse uitslag van de verkiezing voor het Europees Parlement nog niet bekend. Ipsos is gekomen met een exitpoll, GeenStijl met de

Nadere informatie

EUROPESE VERKIEZINGEN

EUROPESE VERKIEZINGEN Europees Parlement EUROPESE VERKIEZINGEN Op donderdag mei zijn er verkiezingen voor het Europees Parlement. In deze krant lees je wat de Europese Unie doet. Ook lees je hoe je te maken kunt krijgen met

Nadere informatie

Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015

Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015 Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015 Dilemma s Inleiding Tijdens de vorige les heb je geleerd dat het woord democratie een samentrekking is van de woorden demos (volk) en kratein

Nadere informatie

VERKIEZINGSUITSLAG 2017

VERKIEZINGSUITSLAG 2017 VERKIEZINGSUITSLAG 2017 MAART 2017 AAN DE SLAG MET #1 DE WERKVORM IN HET KORT De leerlingen krijgen twee werkbladen. Ze verdiepen zich eerst in de zetelverdeling voor de verkiezingen. Daarna bekijken ze

Nadere informatie

Docentenvel Opdracht 10 (het paspoortenspel)

Docentenvel Opdracht 10 (het paspoortenspel) Docentenvel Opdracht 10 (het paspoortenspel) Als voorbereiding op de opdracht kunt u onderstaande tekst lezen. Wat heb jij aan Europa Europa een ver van je bed show? Nee hoor. Je eten, je kleding, de prijs

Nadere informatie

Vrouwen in de politiek geactualiseerde versie, januari 2011

Vrouwen in de politiek geactualiseerde versie, januari 2011 Vrouwen in de politiek geactualiseerde versie, januari 2011 Bij de landelijke verkiezingen in juni 2010 zijn er 61 vrouwen in het parlement gekozen, zes meer dan bij de verkiezingen van 2003 en van 2006.

Nadere informatie

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal Handboek Politiek Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid van de Derde Kamer der Staten-Generaal, Gefeliciteerd! Deze week ben jij een politicus. Je gaat samen met je klasgenoten discussiëren over

Nadere informatie

DE EUROPESE UNIE EERSTE EN DE WERKVORM IN HET KORT

DE EUROPESE UNIE EERSTE EN DE WERKVORM IN HET KORT DE EUROPESE UNIE JANUARI 2016 - POLITIEK IN PRAKTIJK #1 EERSTE EN WAT HEB JE NODIG Grote letters A, B en C Aftelklok (op digibord) 50 sterren, uitgeprint op geel papier Circa 4 grote enveloppen Een prijsje

Nadere informatie

QUIZ: WAT VIND JIJ VAN DE EUROPESE UNIE? Korte omschrijving werkvorm LEERDOEL NIVEAU BRONNEN DUUR HANDLEIDING

QUIZ: WAT VIND JIJ VAN DE EUROPESE UNIE? Korte omschrijving werkvorm LEERDOEL NIVEAU BRONNEN DUUR HANDLEIDING QUIZ: WAT VIND JIJ VAN DE EUROPESE UNIE? Korte omschrijving werkvorm In deze quiz onderzoeken leerlingen hun eigen houding ten aanzien van de Europese Unie. Moeten landen vooral hun soevereiniteit opeisen?

Nadere informatie

RECHTSGROND LEDEN EN SAMENSTELLING

RECHTSGROND LEDEN EN SAMENSTELLING HET EUROPEES PARLEMENT: ORGANISATIE EN WERKING De organisatie en werking van het Europees Parlement vallen onder het Reglement van het Parlement. De activiteiten van het Parlement worden verricht door

Nadere informatie

De Tweede Kamer in Den Haag. Wiskunde D. Keuzevak beslissen onderdeel: macht. versie 4 maandag 3 december 2007

De Tweede Kamer in Den Haag. Wiskunde D. Keuzevak beslissen onderdeel: macht. versie 4 maandag 3 december 2007 De Tweede Kamer in Den Haag Wiskunde D Keuzevak beslissen onderdeel: macht versie 4 maandag 3 december 2007 Samenstelling Jan Essers ism Kerngroep Wiskunde D Eindhoven Fontys Partij Stemmen Zetels Machtsindex

Nadere informatie

Wie krijgt jouw stem? (v)mbo. tweede kamerverkiezingen

Wie krijgt jouw stem? (v)mbo. tweede kamerverkiezingen (v)mbo tweede kamerverkiezingen Wil jij weten welke politieke partij bij jou past? Geef je mening over de stellingen op www.stemwijzer.nl en ontdek met welke politieke partij jij veel overeenkomsten hebt.

Nadere informatie

europese verkiezingen

europese verkiezingen Europees Parlement europese verkiezingen Op donderdag 22 mei zijn er verkiezingen voor het Europees Parlement. In deze krant lees je wat de Europese Unie doet. Ook lees je hoe je te maken kunt krijgen

Nadere informatie

Wie bestuurt de gemeente?

Wie bestuurt de gemeente? Wie bestuurt de gemeente? De gemeente iedereen heeft er op een of andere manier mee te maken. Zo zorgt de gemeente ervoor dat uw huishoudelijk afval wordt opgehaald en dat er wegen en fietspaden worden

Nadere informatie

EUROPESE VERKIEZINGEN

EUROPESE VERKIEZINGEN VERKIEZINGSKRANT Europees Parlement EUROPESE VERKIEZINGEN Op donderdag 22 mei zijn er verkiezingen voor het Europees Parlement. In deze krant leest u wat de Europese Unie doet. Ook leest u hoe u te maken

Nadere informatie

Workshop B Hoe kan ik stemmen?

Workshop B Hoe kan ik stemmen? Workshop B Hoe kan ik stemmen? Workshop B - Hoe kan ik stemmen? Korte omschrijving werkvorm In deze workshop doorlopen de deelnemers de stemprocedure van A tot Z in een zo reëel mogelijke setting. Dit

Nadere informatie

Nederland dient financiële steun te geven aan landen van de Europese Unie met een hoge staatsschuld die anders in grote problemen zullen komen.

Nederland dient financiële steun te geven aan landen van de Europese Unie met een hoge staatsschuld die anders in grote problemen zullen komen. Aankondiging Op 12 september dit jaar worden verkiezingen gehouden voor de Tweede Kamer. Politieke partijen hebben hun verkiezingsprogramma voor de komende jaren vastgesteld. De lijsttrekkers van de partijen

Nadere informatie

Wie beslist wat? Duur: 30 45 minuten. Wat doet u?

Wie beslist wat? Duur: 30 45 minuten. Wat doet u? Wie beslist wat? Korte omschrijving werkvorm: De werkvorm Wie-Beslist-Wat is een variant op het spel Ren je rot. De leerlingen worden ingedeeld in teams. Elk team strijdt om de meeste punten. Er zijn kennisvragen

Nadere informatie

In de bijlage treft u de bijdragen van de fracties aan waarin zij hun standpunten inzake o.a. de subsidiariteit meer in detail uiteenzetten.

In de bijlage treft u de bijdragen van de fracties aan waarin zij hun standpunten inzake o.a. de subsidiariteit meer in detail uiteenzetten. CONCEPT Aan de heer Jean-Claude Juncker Voorzitter van de Europese Commissie Rue de la Loi 200 B-1049 Bruxelles België Onderwerp: Gemotiveerd advies inzake de subsidiariteit over het EU-voorstel voor een

Nadere informatie

Derde Kamer. Derde Kamer. Handboek Politiek 1. der Staten-Generaal

Derde Kamer. Derde Kamer. Handboek Politiek 1. der Staten-Generaal erde Kamer Derde Kamer Kamer e Kamer Handboek Politiek 1 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid, Jij bent lid van de Derde Kamer der Staten-Generaal. Als politicus moet je natuurlijk wel verstand

Nadere informatie

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden Verkiezingsuitslagen Verkiezingen Europees Parlement Hoe stemden de inwoners van de bij de verkiezingen voor het Europees Parlement? Wijkt hun stemgedrag af van de landelijke uitslag? En, welke en werden

Nadere informatie

Onderzoek: Europese verkiezingen

Onderzoek: Europese verkiezingen Onderzoek: Europese verkiezingen Publicatiedatum: 5-5- 2014 Over dit onderzoek Het 1V Jongerenpanel, onderdeel van EenVandaag, bestaat uit 7000 jongeren van 12 t/m 24 jaar. Aan dit online onderzoek, gehouden

Nadere informatie

Het Verdrag van Lissabon, wat heb ik eraan?

Het Verdrag van Lissabon, wat heb ik eraan? Het Verdrag van Lissabon, wat heb ik eraan? De samenwerking tussen de landen in de Europese Unie wordt sinds 60 jaar vastgelegd in Verdragen. Daarin staan de spelregels die gelden voor de lidstaten, de

Nadere informatie

Totaal

Totaal Nr Stembureau VVD Partij van de Arbeid (P.v.d.A.) PVV (partij voor de Vrijheid) SP (Socialistische Partij) CDA Democraten 66 (D66) ChristenUnie 1 Hal Stadhuis 233 76 175 152 137 182 36 2 Speeltuinvereniging

Nadere informatie

BRUSSEL Wat gebeurt daar? Peter N. Ruys

BRUSSEL Wat gebeurt daar? Peter N. Ruys BRUSSEL Wat gebeurt daar? Peter N. Ruys INHOUD 1. Algemene kennis over de EU 2. Wat ging eraan vooraf 3. Structuur 4. Totstandkoming wetten De Europese Unie: 500 miljoen mensen 27 landen EU-landen Kandidaat-EU-landen

Nadere informatie

Wie bestuurt de gemeente?

Wie bestuurt de gemeente? Wie bestuurt de gemeente? De gemeente iedereen heeft er op een of andere manier mee te maken. Zo zorgt de gemeente ervoor dat uw huishoudelijk afval wordt opgehaald en dat er wegen en fietspaden worden

Nadere informatie

ZEG EENS, Hoe wordt de Europese Unie bestuurd?

ZEG EENS, Hoe wordt de Europese Unie bestuurd? ZEG EENS, Hoe wordt de Europese Unie bestuurd? Inleiding De Europese Unie telt 27 lidstaten die allemaal een deel van hun macht afstonden aan de EU. Op die manier willen de landen een gezamenlijk beleid

Nadere informatie

Korte omschrijving werkvorm Aan de hand van grafieken bespreekt u met de leerlingen verschillende aspecten van de verkiezingsuitslag.

Korte omschrijving werkvorm Aan de hand van grafieken bespreekt u met de leerlingen verschillende aspecten van de verkiezingsuitslag. In beeld: De uitslag Korte omschrijving werkvorm Aan de hand van grafieken bespreekt u met de leerlingen verschillende aspecten van de verkiezingsuitslag. Leerdoel Kennis opdoen over de verkiezingsuitslag

Nadere informatie

europese verkiezingen

europese verkiezingen VERKIEZINGSKRANT Europees Parlement europese verkiezingen Op donderdag 22 mei zijn er verkiezingen voor het Europees Parlement. In deze krant leest u wat de Europese Unie doet. Ook leest u hoe u te maken

Nadere informatie

europese verkiezingen

europese verkiezingen europese verkiezingen 511.763.000 INWONERS 28 lidstaten 24 TALEN BUDGET: 135 miljard IN 2014 Op donderdag 22 mei zijn er verkiezingen voor het Europees parlement. In deze krant lees je wat de Europese

Nadere informatie

Verkiezingen Tweede Kamer 2012

Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Nederlandse politieke partijen langs de Europese meetlat Europese Unie dr. Edwin van Rooyen 10-9-2012 PvdA, VVD en SP zijn voorstander van het vergroten van de controle op

Nadere informatie

PUZZEL (SPEL): PACMAN NEDERLANDERS IN DE EU KORTE OMSCHRIJVING WERKVORM LEERDOEL NIVEAU BRONNEN BENODIGDHEDEN VOOR ÉÉN SET DUUR

PUZZEL (SPEL): PACMAN NEDERLANDERS IN DE EU KORTE OMSCHRIJVING WERKVORM LEERDOEL NIVEAU BRONNEN BENODIGDHEDEN VOOR ÉÉN SET DUUR PUZZEL (SPEL): PACMAN NEDERLANDERS IN DE EU KORTE OMSCHRIJVING WERKVORM Dit is eigenlijk geen puzzel, maar een bordspel. Het ziet eruit als Pacman. Vier teams gooien om de beurt met een dobbelsteen en

Nadere informatie

Uitslag van de verkiezing van de leden van de Tweede Kamer van 9 juni Deel 2. Statistische gegevens

Uitslag van de verkiezing van de leden van de Tweede Kamer van 9 juni Deel 2. Statistische gegevens Uitslag van de verkiezing van de leden van de Tweede Kamer van 9 juni 2010 Deel 2. Statistische gegevens 1 Colofon Publicatie Kiesraad Postbus 20011 2500 EA Den Haag Augustus 2010 Contact Secretariaat

Nadere informatie

Deel 3: Wie heeft het in Europa voor het zeggen?

Deel 3: Wie heeft het in Europa voor het zeggen? Deel : Wie heeft het in Europa voor het zeggen?. Raadje plaatje Net zoals een gemeente, een provincie en een land bestuurd worden, wordt ook de Europese Unie geleid door politici. Ze werken in verschillende

Nadere informatie

Wie bestuurt het land?

Wie bestuurt het land? Wie bestuurt het land? Nederland is een democratie. Een belangrijk kenmerk van een democratie is een parlement. In zo n parlement zitten mensen die door de bevolking zijn gekozen. Zij zitten namens een

Nadere informatie

Nieuwsbrief CliëntAanZet

Nieuwsbrief CliëntAanZet Nummer 2 februari 2014 Van de redactie Hallo, Hier weer een nieuwe nieuwsbrief CliëntAanZet. Deze keer gaat de nieuwsbrief over de verkiezingen voor de gemeente op 19 maart. Heb je een leuk idee voor deze

Nadere informatie

Opgave 2 Tweede Kamerverkiezingen 2006 en kabinetsformatie

Opgave 2 Tweede Kamerverkiezingen 2006 en kabinetsformatie Opgave 2 Tweede Kamerverkiezingen 2006 en kabinetsformatie tekst 5 5 Het tweede kabinet-balkenende (CDA, VVD, D66) trad aan op 27 mei 2003. Op 30 juni 2006 bood minister-president Balkenende het ontslag

Nadere informatie

Onbeperkt stemmen. Kunnen mensen met een beperking goed meedoen bij het stemmen voor de verkiezingen?

Onbeperkt stemmen. Kunnen mensen met een beperking goed meedoen bij het stemmen voor de verkiezingen? Onbeperkt stemmen Kunnen mensen met een beperking goed meedoen bij het stemmen voor de verkiezingen? Verkiezingen In Nederland kun je vanaf je achttiende jaar stemmen bij verkiezingen. We kiezen dan de

Nadere informatie

Kindergemeenteraad 2016. Leerlingenboek

Kindergemeenteraad 2016. Leerlingenboek Kindergemeenteraad 2016 Leerlingenboek Inhoudsopgave 3 Voorwoord van de Burgemeester 4 Les 1: Democratie 6 Les 2: Politiek in Nederland 8 Les 3: Politieke Partijen 10 Les 4: De Gemeente 12 Les 5: Politiek

Nadere informatie

EUROPESE VERKIEZINGEN

EUROPESE VERKIEZINGEN EUROPESE VERKIEZINGEN 511.763.000 inwoners 28 lidstaten 24 talen Budget: 135 miljard in 2014 Op donderdag 22 mei zijn er verkiezingen voor het Europees parlement. In deze krant lees je wat de Europese

Nadere informatie

Verkiezingen 2010! Waarom kiezen? Overal foto's. Auteur: Stef Van Malderen. In ons land zijn er veel ministers. Zij zorgen er samen met hun

Verkiezingen 2010! Waarom kiezen? Overal foto's. Auteur: Stef Van Malderen. In ons land zijn er veel ministers. Zij zorgen er samen met hun Auteur: Stef Van Malderen Overal foto's Waarom kiezen? In ons land zijn er veel ministers. Zij zorgen er samen met hun medewerkers voor dat alles goed loopt in ons land. Het verkeer, de politie, de school,...

Nadere informatie

Verkiezing Tweede Kamer der Staten-Generaal 2017 Datum Gemeente 's-hertogenbosch Nummer 796

Verkiezing Tweede Kamer der Staten-Generaal 2017 Datum Gemeente 's-hertogenbosch Nummer 796 Verkiezing Tweede Kamer der Staten-Generaal 2017 Datum 15-3-2017 Gebied Gemeente 's-hertogenbosch Nummer 796 Lijstnummer Aanduiding Totaal Stadskantoor Stadsbibliotheek Wooncentrum Antoniegaarde Muziekcentrum

Nadere informatie

DE VERKIEZINGSUITSLAG

DE VERKIEZINGSUITSLAG DE VERKIEZINGSUITSLAG MAART 2017 - POLITIEK IN PRAKTIJK DOCENTENHANDLEIDING DE WERKVORM IN HET KORT Leerlingen leren door het invullen van de werkbladen dat politieke partijen met elkaar moeten samenwerken

Nadere informatie

Wie bestuurt de gemeente? Wie bestuurt de gemeente?

Wie bestuurt de gemeente? Wie bestuurt de gemeente? Wie bestuurt de gemeente? 1 Wie bestuurt de gemeente? 2 De gemeente iedereen heeft er op een of andere manier mee te maken. Zo zorgt de gemeente ervoor dat uw huishoudelijk afval wordt opgehaald en dat

Nadere informatie

Vrouwen in. de Provinciale Staten. Onderzoeksrapport

Vrouwen in. de Provinciale Staten. Onderzoeksrapport Vrouwen in de Provinciale Staten Onderzoeksrapport April 2015 Hoeveel vrouwen zijn er in maart 2015 in de Provinciale Staten gekozen? Op 18 maart waren er in Nederland verkiezingen voor de Provinciale

Nadere informatie

Onderzoek. Diversiteit in de Tweede Kamer 2012

Onderzoek. Diversiteit in de Tweede Kamer 2012 Onderzoek Diversiteit in de Tweede Kamer 2012 Nederland heeft een stelsel met evenredige vertegenwoordiging. Op 12 september 2012 waren er vervroegde verkiezingen voor de Tweede Kamer der Staten-Generaal:

Nadere informatie

Gevolgen van Brexit voor de besluitvorming in de EU

Gevolgen van Brexit voor de besluitvorming in de EU VIVES BRIEFING 2016/06 Gevolgen van Brexit voor de besluitvorming in de EU Klaas Staal Karlstad Universitet 1 GEVOLGEN VAN BREXIT VOOR DE BESLUITVORMING IN DE EU Klaas Staal INLEIDING Op 23 juni 2016 stemmen

Nadere informatie

DEBAT. Debat over het Amerikaanse kiesstelsel OMSCHRIJVING

DEBAT. Debat over het Amerikaanse kiesstelsel OMSCHRIJVING Debat over het Amerikaanse kiesstelsel OMSCHRIJVING De leerlingen gaan met elkaar in debat over verschillende aspecten van het Amerikaanse kiesstelsel. De leerlingen bereiden zich voor door middel van

Nadere informatie

KIJK VOOR MEER INFORMATIE EN LESTIPS OP WWW.EUROPAEDUCATIEF.NL HET STARTPUNT VOOR EUROPA IN HET ONDERWIJS. werkvel - 1. Tweede Fase Havo/vwo

KIJK VOOR MEER INFORMATIE EN LESTIPS OP WWW.EUROPAEDUCATIEF.NL HET STARTPUNT VOOR EUROPA IN HET ONDERWIJS. werkvel - 1. Tweede Fase Havo/vwo werkvel - 1 De Europese Unie (EU). Je hebt er dagelijks mee te maken. Al is het alleen al omdat je niet alleen Nederlander bent, maar ook Europeaan. Of dat er bijvoorbeeld euro s in je portemonnee zitten.

Nadere informatie

Gemeente Gouda Verkiezing Tweede Kamer Inhoudsopgave. Deelnemende partijen 3. Stembureaus 4

Gemeente Gouda Verkiezing Tweede Kamer Inhoudsopgave. Deelnemende partijen 3. Stembureaus 4 Inhoudsopgave Blz. Deelnemende partijen 3 Stembureaus 4 Aantal stemmen per partij absoluut 2012 met historische vergelijking 2010 5 Aantal stemmen per partij percentage 2012 met historische vergelijking

Nadere informatie

Herman 1ste president van EU

Herman 1ste president van EU Herman 1ste president van EU Herman for President Een droom van een grijze muis komt uit uit! Heel het land reageerde positief op de aanstelling van Herman Van Rompuy als Europees president. Velen vonden

Nadere informatie

Instructie: Rollenspel EU

Instructie: Rollenspel EU Instructie: Rollenspel EU Korte omschrijving werkvorm In dit rollenspel bestaat het Europees Parlement uit vijf fracties die uit verschillende nationaliteiten bestaan. Van elk van de bijbehorende regeringen

Nadere informatie

Diversiteit in Provinciale Staten, Gedeputeerde Staten en Eerste Kamer in 2011

Diversiteit in Provinciale Staten, Gedeputeerde Staten en Eerste Kamer in 2011 Onderzoek Diversiteit in Provinciale Staten, Gedeputeerde Staten en Eerste Kamer in 2011 Het Huis voor democratie en rechtsstaat heeft na de verkiezingen van 2 maart 2011 de diversiteit in de nieuwe Provinciale

Nadere informatie

Heerhugowaard stad van kansen. Verkiezingen voor de Tweede Kamer der Staten Generaal 9 juni 2010

Heerhugowaard stad van kansen. Verkiezingen voor de Tweede Kamer der Staten Generaal 9 juni 2010 Heerhugowaard stad van kansen Verkiezingen voor de Tweede Kamer der Staten Generaal 9 juni 2010 VERKIEZINGEN TWEEDE KAMER Der Staten Generaal 9 juni 2010 HEERHUGOWAARD Bewerking gegevens en samenstelling:

Nadere informatie

Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?)

Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?) Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?) Toelichting op de opdracht Tijdens deze opdracht gaan jullie in kleine groepjes in onderhandeling met elkaar over een pakket

Nadere informatie

Bij het bezoekerspunt van EP, worden we door de beleidsmedewerker van Jeroen Lenaers opgehaald voor de lunch en rondleiding in het gebouw.

Bij het bezoekerspunt van EP, worden we door de beleidsmedewerker van Jeroen Lenaers opgehaald voor de lunch en rondleiding in het gebouw. Verslag van het bezoek van Moedige Moeders Nederland en CDA Eurocommissie Hart van Brabant, aan de Euro Parlementariers Lambert van Nistelrooij en Jeroen Lenaers, lid EVP, in het Europees Parlement, Brussel,

Nadere informatie