Opvolgers in de Kamer van Volksvertegenwoordigers en het Vlaams Parlement. Een stand van zaken

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Opvolgers in de Kamer van Volksvertegenwoordigers en het Vlaams Parlement. Een stand van zaken"

Transcriptie

1 Opvolgers in de Kamer van Volksvertegenwoordigers en het Vlaams Parlement Een stand van zaken Frederik Verleden Centrum voor Politicologie, K.U.Leuven Inleiding Op 30 juni 2009 kwam het nieuw verkozen Vlaams Parlement voor de eerste keer bijeen en legden 122 parlementsleden de eed af, twee gekozenen lieten verstek gaan om de keuze om al dan niet te zetelen nog wat uit te stellen. Op de openingszitting was al duidelijk geworden dat dertien gekozen parlementsleden hun mandaat niet zouden opnemen en ze zo de weg vrijmaakten voor evenveel opvolgers. Twee dagen later zullen Kamer en Senaat op hun beurt moeten overgaan tot het installeren van nieuwe leden, in opvolging van zij die naar het Europese of regionale niveau verhuizen. Dan nog zal er geen einde gekomen zijn aan de parlementaire stoelendans, want dan rest nog de aanduiding van de nieuwe regionale (en federale?) ministers, die voor de duur van hun mandaat ook allen opgevolgd zullen worden in de diverse parlementen. Gekozenen die niet zetelen, of van parlement verhuizen en de vervanging van de ministers zal ongetwijfeld veel inkt doen vloeien in opinie- en commentaarstukken over kiezersbedrog of het parlement vol opvolgers. Deze nota wil het politieke gebruik om parlementaire mandaten niet op te nemen of van beleidsniveau te veranderen, en de gevolgen die dat heeft voor het aantal zetelende opvolgers, in een ruimer kader plaatsen en de vergelijking maken met eerdere verkiezingen

2 Opvolgers in het parlement De eerste tabel maakt meteen duidelijk dat er langere termijn bezien een grote verandering merkbaar wordt in het aandeel van de opvolgers in de Kamer van Volksvertegenwoordigers en het Vlaams Parlement. Na de Tweede Wereldoorlog zou het procentuele aandeel van de opvolgers (het aandeel berekend in gezetelde dagen, niet het aantal opvolgers) steeds rond 5% schommelen. Het aantal opvolgers piekte traditioneel aan het einde van de legislatuur, vooral door opvolging van parlementsleden die tijdens hun mandaat overleden waren. Na verkiezingen kon het weer enige tijd duren eer er mandaten vacant werden. Vanaf 1995 tegelijk de start van het rechtstreeks verkozen Vlaams Parlement gaat het aandeel van de opvolgers de hoogte in. De Kamer neemt hierin het voortouw, maar het Vlaams Parlement volgt duidelijk dezelfde trend. In de Kamer piekte het aandeel van de opvolgers na de verkiezingsjaren 2003 (federale) en 2004 (regionale en Europese verkiezingen) tot meer dan 30%. Aan het einde van de afgelopen legislatuur evenaarde het Vlaamse Parlement dit cijfer: aan de vooravond van 7 juni 2009 waren vertegenwoordigden opvolgers 35% van de Vlaamse parlementaire mandaten, één op drie met andere woorden. Tabel I. Aandeel parlementaire opvolgers in Kamer en Vlaams Parlement 40% 30% 20% 10% 0% Kamer VP - 2 -

3 Verkozen zonder te zetelen: verzakingen Dertien Vlaamse parlementsleden hebben hun mandaat van 7 juni 2009 niet opgenomen. Het betreft bijna telkens politici die al in de Kamer zetelden of voor het Europees parlement opteerden. Daarnaast zijn er nog twee beroepspolitici zonder parlementair mandaat (Daniël Termont: burgemeester en Erika Thijs: provinciaal gedeputeerde). Annick Ponthier tenslotte ruilde een Vlaams mandaat in om via opvolging in de Kamer te zetelen. Een precedent is de weigering van deze 13 gekozenen om te zetelen allerminst. Vijf jaar geleden namen ook al 15 Vlaamse parlementsleden hun mandaat niet op. Hetzelfde zagen we bij de federale verkiezingen van 2003 en 2007: telkens werden een twintigtal mandaten (Vlamingen en Franstaligen samen) niet opgenomen. Tabel I. Het aantal verzakingen voor Kamer, Senaat en Vlaams Parlement, per verkiezingsjaar Jaar K + S ( ) V (118) Totaal Toch zijn deze aantallen van recente datum. Bij de verkiezingen van 1995 (federaal én regionaal) en 1999 (de befaamde moeder aller verkiezingen : federale, Europese en regionale verkiezingen) was het aantal verzakingen verwaarloosbaar. Toen vielen alle verkiezingen op dezelfde dag. Sinds de verkiezingskalender van het federale en het Vlaamse niveau niet meer samenvallen is het echter gemeengoed geworden voor de politieke kopstukken om zich telkens opnieuw aan de kiezer te presenteren, al dan niet in een ondersteunende rol. Tabel II, die oplijst wie al tweemaal of meer een mandaat niet heeft opgenomen, bevat politieke kopstukken, uit vooral de paarse partijen en het Vlaams Belang. Tabel II. Gekozenen die tweemaal of meer een mandaat niet hebben opgenomen (2009 niet meegerekend) Naam Partij Aantal verzakingen Dewinter Filip VB 5 Milquet Joëlle cdh 5 Verhofstadt Guy VLD 4 Vanhecke Frank VB 4 Neyts-Uyttebroeck Annemie VLD 3 De Gucht Karel VLD 3 Grosch Mathieu cdh 3 Anciaux Bert Spirit 3 Michel Louis MR 2 Lizin Anne-Marie PS 2 Lalieux Karine PS 2 Happart José PS 2 Di Rupo Elio PS rechtstreeks gekozenen sinds

4 Sterckx Dirk VLD 2 Demol Johan VB 2 De Permentier Corinne MR 2 de Donnea François-Xavier MR 2 Claes Hilde sp.a 2 Busquin Philippe PS 2 Annemans Gerolf VB 2 Deprez Gérard cdh/mr 2 Van dermeersch Anke VB 2 Stevaert Steve sp.a 2 Van Brempt Kathleen sp.a 2 Van Linter Greet VB 2 In de periode 2003/2004 waren de paarse partijen in de meerderheid, met een grotere zichtbaarheid voor hun ministers en boegbeelden, dit is misschien een mogelijke verklaring voor hun overwicht. Bij de verkiezingen van 2003 was het bovendien uitzonderlijk mogelijk om zowel voor Kamer én Senaat te kandideren, wat een aantal dubbele verzakingen opleverde. De minder bekende namen komen vaak uit de Brusselse politiek. Verkozen en al een ander mandaat: verhuizen tussen parlementen De beroepspolitici die al ergens zetelen en voor een ander beleidsniveau gekozen worden, kunnen natuurlijk ook opteren om ook effectief te verhuizen. Na de verkiezingen van 7 juni 2009 zijn er al zeker twintig federale parlementsleden (14 kamerleden en zes senatoren) die de overstap naar hun regionale parlement gemaakt hebben of gaan vertrekken naar het Europese parlement. Ook dit cijfer ligt in lijn met vorige verkiezingen, maar staat in fel contrast met de jaren negentig toen alle verkiezingen op dezelfde dag gehouden werden. Tabel III verduidelijkt de evolutie sinds de jaren 80. Het Europese parlement wordt sinds 1979 rechtstreeks verkozen, maar pas vijf jaar later werd een onverenigbaarheid ingevoerd tussen een Europees en een federaal parlementair mandaat. Verhuizen tussen federale en Europese parlement was niet ongewoon, maar bleef beperkt. Er zijn dan ook slechts een twintigtal Europese mandaten. Het jaar 1995 sprint eruit omdat samen met het rechtstreeks verkozen Vlaams en Waals Parlement het federale niveau werd afgeslankt. Het aantal Kamerleden daalde van 212 naar 150, het aantal rechtstreeks verkozen senatoren van 106 naar 40. Het gros van de 150 politici die na afloop van deze verkiezing van niveau veranderde waren federale parlementsleden die naar het Vlaams of Waals Parlement vertrokken. Tabel III. Aantal overstappen naar een ander beleidsniveau (regionaal, federaal of Europa), per verkiezingsjaar (Vlamingen én Franstaligen) jaar # 2009 R + E F R + E F F + R + E F + R E F E Ook de eerste verkiezing van het Brusselse Parlement

5 1985 F E 7 Maar de staatshervorming na het Sint-Michielsakkoord heeft niet tot een stabilisatie van de parlementaire elites geleid. In 1999 amper vier jaar later zijn er al meer dan vijftig parlementsleden die kandideren en verkozen worden voor een ander niveau. Daarna lijkt het verspringen van niveau te verminderen, maar er moet ook rekening gehouden met de verzakingen uit Tabel I. Dan wordt meteen duidelijk hoeveel mandaten er in de diverse parlementen telkens vrijkomen voor opvolgers. Het verspringen van niveau en het niet opnemen van mandaten met de vele opvolgers die er het gevolg van zijn doet de parlementaire circulatie de hoogte ingaan. Dit blijkt uit de cijfers van Tabel IV: de Kamer, die 150 leden telt, telde in de legislatuur maar liefst 219 leden die hetzij als kamerlid gekozen werden hetzij er ook effectief de eed hebben afgelegd. In de afgelopen Vlaamse legislatuur bedroeg dit aantal 176, terwijl het Vlaams Parlement 124 rechtstreeks verkozen leden telt. Tabel IV. Aantal gekozen en zetelende leden van Kamer, Senaat en Vlaams Parlement, per legislatuur Kamer Senaat 3 VP # Effec. # Effec. # Effec Het verloop onder de parlementsleden hoeft niet per se te betekenen dat de ervaring pijlsnel afneemt, vele opvolgers komen later als effectief gekozene terug of zetelen meerdere legislaturen als opvolger. Maar de parlementaire circulatie binnen een specifieke parlementaire assemblee heeft wel degelijk historische laagtes bereikt. Ouderdomsdeken Johan Sauwens en andere oudgedienden hebben er al op gewezen dat zoiets ook onvermijdelijk effect heeft op de politieke slagkracht van een parlement. Waar het continue campagnevoeren wel met zekerheid toe geleid heeft, is een ander uitzicht van een opvolgersmandaat. Waar die vroeger de resterende maanden van een vroegtijdig vrijgekomen mandaat diende in te vullen, komen een reeks opvolgers al in de eerste weken van een nieuwe legislatuur zetelen. Dit effect wordt nog versterkt door de opvolging van de ministers voor de duur van hun mandaat, ook ingevoerd in In Tabel V wordt opgelijst hoeveel opvolgers al zetelen eind december van een verkiezingsjaar, dus ongeveer een half jaar na de recentste verkiezingen. De Kamer toont eind 2004 de sporen van de Vlaamse verkiezingen eerder dat jaar, hetzelfde zien we gebeuren in het Vlaams Parlement eind Enkel de rechtstreeks verkozen leden

6 Tabel V. Aantal zetelende opvolgers op 31 december, per verkiezingsjaar Kamer Senaat VP Ter vergelijking: op twee juli 2009 telt de Kamer van Volksvertegenwoordigers al opnieuw 49 opvolgers in haar midden, ter vervanging van leden die vertrokken na 7 juni 2009 en kamerleden die federaal of regionaal een ministerambt uitvoeren. De legislatuur toen er door onder meer kamervoorzitter Herman De Croo veel misbaar gemaakt werd van de vele opvolgingen in de Kamer blijkt zich te herhalen. Vaststellingen: 1. Na de verkiezingen van 7 juni 2009: - namen 13 Vlaamse parlementsleden hun mandaat niet op - vertrokken al 20 kamerleden of senatoren naar het regionale niveau, of kondigden al met zekerheid aan naar Europa te trekken - zal de federale Kamer opnieuw voor een derde uit opvolgers bestaan. Al deze cijfers liggen in lijn met de vorige verkiezingen sinds de Vlaamse en de federale verkiezingen niet meer samen georganiseerd worden (2003/2004). 2. Het overstappen van parlementair niveau en het niet opnemen van parlementaire mandaten leidt tot een grote circulatie in de Kamer (al 195 kamerleden passeerden er in de huidige legislatuur) en het Vlaams Parlement (176 in de periode ). 3. Samen met de vervanging van zetelende ministers heeft dit geleid tot een schare opvolgers die gedurende de volledige legislatuur zetelen. Dat heeft er voor gezorgd dat het procentuele aandeel opvolgers sinds 1995 merkelijk verschilt de rest van de naoorlogse periode. Einde legislatuur : 35% in Vlaamse Parlement (uitgedrukt in gezetelde dagen)

De verkiezing van de Belgische Europarlementsleden

De verkiezing van de Belgische Europarlementsleden De verkiezing van de Belgische Europarlementsleden Wouter Wolfs en Steven Van Hecke www.kuleuven.be/verkiezingen2014 KU Leuven Instituut voor de Overheid 18 juli 2014 Op 25 mei trokken de Belgen naar de

Nadere informatie

Het profiel van de gekozenen bij de federale verkiezingen van 10 juni

Het profiel van de gekozenen bij de federale verkiezingen van 10 juni Het profiel van de gekozenen bij de federale verkiezingen van 10 juni 2007 1 I. Vanlangenakker, K. Weekers, B. Maddens en S. Fiers Centrum voor Politicologie, K.U.Leuven http://www.kuleuven.ac.be/politicologie

Nadere informatie

Een aantal simulaties op basis van de Vlaamse, Brusselse en Europese verkiezingen van 13 juni 2004

Een aantal simulaties op basis van de Vlaamse, Brusselse en Europese verkiezingen van 13 juni 2004 Een aantal simulaties op basis van de Vlaamse, Brusselse en Europese verkiezingen van 13 juni 2004 Jo Noppe Afdeling Politologie K.U.Leuven http://www.kuleuven.ac.be/politologie/ Op basis van de verkiezingsuitslag

Nadere informatie

Het profiel van de kandidaten voor de Europese verkiezingen ( )

Het profiel van de kandidaten voor de Europese verkiezingen ( ) 1 Het profiel van de kandidaten voor de Europese verkiezingen (2004-2014) Wouter Wolfs, Jef Smulders, Stef Commers en Steven Van Hecke www.kuleuven.be/verkiezingen2014 KU Leuven Instituut voor de Overheid

Nadere informatie

Het profiel van de gekozenen in het Vlaams Parlement na de verkiezingen van 7 juni 2009

Het profiel van de gekozenen in het Vlaams Parlement na de verkiezingen van 7 juni 2009 Het profiel van de gekozenen in het Vlaams Parlement na de verkiezingen van 7 juni 2009 Frederik Verleden m.m.v. Gert-Jan Put, Bart Maddens, Ine Vanlangenakker en Karolien Weekers Centrum voor Politicologie,

Nadere informatie

Het gebruik van de voorkeurstem bij de federale parlementsverkiezingen van 13 juni 2010

Het gebruik van de voorkeurstem bij de federale parlementsverkiezingen van 13 juni 2010 Onderzoeksnota Het gebruik van de voorkeurstem bij de federale parlementsverkiezingen van 13 juni 2010 Bram Wauters Hogeschool Gent Bram.wauters@hogent.be 0484 / 403 338 Belangrijkste conclusies: - De

Nadere informatie

DE POLITIEKE VERTEGENWOORDIGING VAN VROUWEN NA DE

DE POLITIEKE VERTEGENWOORDIGING VAN VROUWEN NA DE DE POLITIEKE VERTEGENWOORDIGING VAN VROUWEN NA DE VERKIEZINGEN VAN 25 MEI 2014 1 INHOUDSTAFEL INLEIDING ---------------------------------------------------------------------------------------------- 4

Nadere informatie

Het profiel van de kandidaten op de lijsten voor de Vlaamse, Europese en Brusselse verkiezingen van 7 juni 2009

Het profiel van de kandidaten op de lijsten voor de Vlaamse, Europese en Brusselse verkiezingen van 7 juni 2009 Het profiel van de kandidaten op de lijsten voor de Vlaamse, Europese en Brusselse verkiezingen van 7 juni 2009 Gert-Jan Put, Bart Maddens, Ine Vanlangenakker en Karolien Weekers Centrum voor Politicologie,

Nadere informatie

Informatiebureau in België

Informatiebureau in België 27/07 /2009 Welke functies bekleden de Belgische Europarlementariërs in het Parlement? 2009 Welke functies bekleden de Belgische Europarlementariërs in het Parlement? 2009 1/12 Welke functies bekleden

Nadere informatie

Eindelijk... de regering!

Eindelijk... de regering! Hugo Vanderstraeten Wereldrecord! Eindelijk! Na 1 jaar en 176 dagen heeft ons land een nieuwe federale regering met Elio Di Rupo als eerste minister. Hij wordt de eerste Franstalige premier sinds 1970.

Nadere informatie

Trends CEO Poll 5 Juli 2007

Trends CEO Poll 5 Juli 2007 Trends CEO Poll 5 Juli 2007 Inhoudstafel 1. Korte inleiding...3 2. Nederlandstaligen vs franstaligen...3 2.1.1 Wie vult deze enquête in? U bent......3 2.1.2 BRON...3 2.1.3 Hoe denkt u dat de economische

Nadere informatie

Simulatie van de zetelverdeling voor het Vlaams Parlement volgens een aantal scenario's inzake de hervorming van het kiesstelsel

Simulatie van de zetelverdeling voor het Vlaams Parlement volgens een aantal scenario's inzake de hervorming van het kiesstelsel Simulatie van de zetelverdeling voor het Vlaams Parlement volgens een aantal scenario's inzake de hervorming van het kiesstelsel Jo Noppe, Bram Wauters en Bart Maddens Afdeling Politologie K.U.Leuven http://www.kuleuven.ac.be/politologie/

Nadere informatie

Een analyse van het profiel van de Vlaamse verkozenen bij de Kamerverkiezingen van 1987 tot en met Gert-Jan Put, Jef Smulders en Bart Maddens

Een analyse van het profiel van de Vlaamse verkozenen bij de Kamerverkiezingen van 1987 tot en met Gert-Jan Put, Jef Smulders en Bart Maddens Een analyse van het profiel van de Vlaamse verkozenen bij de Kamerverkiezingen van 1987 tot en met 2014 Gert-Jan Put, Jef Smulders en Bart Maddens KU Leuven Instituut voor de Overheid 26 mei 2014 Inleiding

Nadere informatie

De financiële gevolgen van de verkiezingsuitslag van 25 mei 2014 voor de Vlaamse politieke partijen. Jef Smulders en Bart Maddens

De financiële gevolgen van de verkiezingsuitslag van 25 mei 2014 voor de Vlaamse politieke partijen. Jef Smulders en Bart Maddens De financiële gevolgen van de verkiezingsuitslag van 25 mei 2014 voor de Vlaamse politieke partijen Jef Smulders en Bart Maddens KU Leuven Instituut voor de Overheid 25 juni 2014 Geactualiseerde versie

Nadere informatie

De financiële gevolgen van de verkiezingsuitslag van 25 mei 2014 voor de Vlaamse politieke partijen. Jef Smulders en Bart Maddens

De financiële gevolgen van de verkiezingsuitslag van 25 mei 2014 voor de Vlaamse politieke partijen. Jef Smulders en Bart Maddens De financiële gevolgen van de verkiezingsuitslag van 25 mei 2014 voor de Vlaamse politieke partijen Jef Smulders en Bart Maddens KU Leuven Instituut voor de Overheid 26 mei 2014 Inleiding en belangrijkste

Nadere informatie

BELGISCHE KAMER VAN CHAMBRE DES REPRÉSENTANTS LISTE LIJST MEMBRES DU PARLEMENT EUROPÉEN LEDEN VAN HET EUROPEES PARLEMENT LEURS SUPPLÉANTS OPVOLGERS

BELGISCHE KAMER VAN CHAMBRE DES REPRÉSENTANTS LISTE LIJST MEMBRES DU PARLEMENT EUROPÉEN LEDEN VAN HET EUROPEES PARLEMENT LEURS SUPPLÉANTS OPVOLGERS DOC 52 DOC 52 BELGISCHE KAMER VAN VOLKSVERTEGENWOORDIGERS DES REPRÉSENTANTS DE BELGIQUE 9 oktober 2007 9 octobre 2007 LIJST VAN DE LEDEN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN HUN OPVOLGERS waarvan de geloofsbrieven

Nadere informatie

De financiële gevolgen voor de politieke partijen na de hervorming van de Senaat. Jef Smulders & Bart Maddens

De financiële gevolgen voor de politieke partijen na de hervorming van de Senaat. Jef Smulders & Bart Maddens De financiële gevolgen voor de politieke partijen na de hervorming van de Senaat Jef Smulders & Bart Maddens KU Leuven Instituut voor de Overheid Faculteit Sociale Wetenschappen Tel: 0032 16 32 32 70 Parkstraat

Nadere informatie

De financiële gevolgen voor de politieke partijen na de hervorming van de Senaat. Jef Smulders & Bart Maddens

De financiële gevolgen voor de politieke partijen na de hervorming van de Senaat. Jef Smulders & Bart Maddens De financiële gevolgen voor de politieke partijen na de hervorming van de Senaat Jef Smulders & Bart Maddens KU Leuven Instituut voor de Overheid Faculteit Sociale Wetenschappen Tel: 0032 16 32 32 70 Parkstraat

Nadere informatie

40 jaar Vlaams parlement

40 jaar Vlaams parlement Hugo Vanderstraeten 40 kaarsjes eenheidsstaat of een unitaire staat: één land met één parlement en één regering. De wetten van dat parlement golden voor alle Belgen. In de loop van de 20ste eeuw hadden

Nadere informatie

De spiegel van de samenleving? Deel II. Het profiel van de effectief verkozenen bij de parlementsverkiezingen van 18 mei Samenvatting

De spiegel van de samenleving? Deel II. Het profiel van de effectief verkozenen bij de parlementsverkiezingen van 18 mei Samenvatting De spiegel van de samenleving? Deel II Het profiel van de effectief verkozenen bij de parlementsverkiezingen van 18 mei 2003 - Samenvatting Jo Noppe en Stefaan Fiers Afdeling Politologie K.U.Leuven http://www.kuleuven.ac.be/politologie/

Nadere informatie

Nieuwsmonitor 1 Berichten van het Elektronisch Nieuwsarchief September 2010

Nieuwsmonitor 1 Berichten van het Elektronisch Nieuwsarchief September 2010 Franstalige politici in het Vlaamse televisienieuws: quantité négligeable? Slechts één vierde van de federale politici die in het Vlaamse TV-nieuws aan bod komen, is Franstalig. Dat blijkt uit een onderzoek

Nadere informatie

Het profiel van de kandidaten bij de gemeenteraadsverkiezingen van 8 oktober in de 13 Vlaamse centrumsteden.

Het profiel van de kandidaten bij de gemeenteraadsverkiezingen van 8 oktober in de 13 Vlaamse centrumsteden. Het profiel van de kandidaten bij de gemeenteraadsverkiezingen van 8 oktober 2006 in de 13 Vlaamse centrumsteden. Jo Noppe, Stefaan Fiers, Bart Maddens en Karolien Weekers Centrum voor Politicologie, K.U.Leuven

Nadere informatie

De financiële gevolgen van de verkiezingsuitslag van 13 juni 2010 voor de Vlaamse politieke partijen

De financiële gevolgen van de verkiezingsuitslag van 13 juni 2010 voor de Vlaamse politieke partijen De financiële gevolgen van de verkiezingsuitslag van 13 juni 2010 voor de Vlaamse politieke partijen Karolien Weekers en Bart Maddens Centrum voor Politicologie K.U.Leuven In deze nota berekenen we wat

Nadere informatie

Splitsing kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde in Vraag en Antwoord

Splitsing kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde in Vraag en Antwoord Splitsing kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde in Vraag en Antwoord Inleiding Een zuivere splitsing van de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde De splitsing van de kieskring BHV is ruim 50 jaar de eis van de

Nadere informatie

De vernieuwing van de Senaat bij de samenvallende verkiezingen van 25 mei 2014

De vernieuwing van de Senaat bij de samenvallende verkiezingen van 25 mei 2014 De vernieuwing van de Senaat bij de samenvallende verkiezingen van 25 mei 2014 1. Samenstelling van de Senaat De Senaat telt 60 leden: 50 deelstaatsenatoren en 10 gecoöpteerde senatoren. De deelstaatsenatoren

Nadere informatie

Verkiezingen 2014 Kieskring Brussel- Hoofdstad

Verkiezingen 2014 Kieskring Brussel- Hoofdstad Verkiezingen 2014 Kieskring Brussel- Hoofdstad Inleiding Op 25 mei 2014 kon het Brusselse kiezerskorps mee de nieuwe samenstelling bepalen van het Brusselse, het federale en het Europese parlement en desgewenst

Nadere informatie

Hoeveel mogen de partijen in totaal uitgeven voor de komende verkiezingscampagne?

Hoeveel mogen de partijen in totaal uitgeven voor de komende verkiezingscampagne? Hoeveel mogen de partijen in totaal uitgeven voor de komende verkiezingscampagne? Bart Maddens & Jef Smulders KU Leuven Instituut voor de Overheid Faculteit Sociale Wetenschappen Tel: 0032 16 32 32 70

Nadere informatie

HERZIENING VAN DE GRONDWET. Herziening van de Grondwet, teneinde de Senaat af te schaffen. (Voorstel van de heer Bart Laeremans c.s.

HERZIENING VAN DE GRONDWET. Herziening van de Grondwet, teneinde de Senaat af te schaffen. (Voorstel van de heer Bart Laeremans c.s. HERZIENING VAN DE GRONDWET Herziening van de Grondwet, teneinde de Senaat af te schaffen (Voorstel van de heer Bart Laeremans c.s.) TOELICHTING Dit voorstel moet worden samen gelezen met ons voorstel nr.

Nadere informatie

Een federale kieskring: alweer een stap vooruit

Een federale kieskring: alweer een stap vooruit OPINIE Een federale kieskring: alweer een stap vooruit In een ingezonden bijdrage tonen Kris Deschouwer en Philippe Van Parijs, woordvoerders van de Paviagroep, zich verheugd over het voornemen de federale

Nadere informatie

Aan Zijne Majesteit Koning Albert, Koning der Belgen.

Aan Zijne Majesteit Koning Albert, Koning der Belgen. Vrijdag 6 juni 2003. Aan Zijne Majesteit Koning Albert, Koning der Belgen. Sire, Ondergetekenden, burgemeesters uit het arrondissement Halle-Vilvoorde, en de voorzitter en een gedeputeerde van de provincie

Nadere informatie

Nieuwsmonitor 6 in de media

Nieuwsmonitor 6 in de media Nieuwsmonitor 6 in de media Juni 2011 Nieuws - Europa kent geen watchdog ANTWERPEN/BRUSSEL - Het Europese beleidsniveau krijgt in de Vlaamse TV-journaals gemiddeld een half uur aandacht per maand. Dat

Nadere informatie

Nieuwsmonitor 2 Berichten van het Elektronisch Nieuwsarchief Oktober 2010

Nieuwsmonitor 2 Berichten van het Elektronisch Nieuwsarchief Oktober 2010 Regeringsdeelname en media-aandacht voor Nederlandstalige partijen en politici Ondanks hun electorale afkalving krijgen de drie traditionele partijen in Vlaanderen (CD&V, VLD en sp.a) nog steeds het leeuwenaandeel

Nadere informatie

Gewesten en gemeenschappen

Gewesten en gemeenschappen Staten en kiesstelsels België België is, anders dan Nederland, een federatie. Juist ook omdat België een land is met verschillende taalgebieden, is de structuur van deze staat veel ingewikkelder dan die

Nadere informatie

BELGISCHE KAMER VAN CHAMBRE DES REPRÉSENTANTS LIJST LISTE MEMBRES DU PARLEMENT EUROPÉEN LEDEN VAN HET EUROPEES PARLEMENT LEURS SUPPLÉANTS OPVOLGERS

BELGISCHE KAMER VAN CHAMBRE DES REPRÉSENTANTS LIJST LISTE MEMBRES DU PARLEMENT EUROPÉEN LEDEN VAN HET EUROPEES PARLEMENT LEURS SUPPLÉANTS OPVOLGERS DOC 53 CHAMBRE DES REPRÉSENTANTS DE BELGIQUE BELGISCHE KAMER VAN VOLKSVERTEGENWOORDIGERS 7 novembre 20 7 november 20 LISTE DES MEMBRES DU PARLEMENT EUROPÉEN ET DE LEURS SUPPLÉANTS dont les pouvoirs ont

Nadere informatie

De evolutie van het ledenaantal van de politieke partijen in Vlaanderen,

De evolutie van het ledenaantal van de politieke partijen in Vlaanderen, Marc Hooghe Joris Boonen De evolutie van het ledenaantal van de politieke partijen in Vlaanderen, 1970-2014 Centrum voor Politicologie KU Leuven 30.10.2014 Open VLD telt volgens de meest recente cijfers

Nadere informatie

CHAMBRE DES REPRÉSENTANTS BELGISCHE KAMER VAN LIJST LISTE MEMBRES DU PARLEMENT EUROPÉEN LEDEN VAN HET EUROPEES PARLEMENT OPVOLGERS LEURS SUPPLÉANTS

CHAMBRE DES REPRÉSENTANTS BELGISCHE KAMER VAN LIJST LISTE MEMBRES DU PARLEMENT EUROPÉEN LEDEN VAN HET EUROPEES PARLEMENT OPVOLGERS LEURS SUPPLÉANTS DOC 53 CHAMBRE DES REPRÉSENTANTS DE BELGIQUE BELGISCHE KAMER VAN VOLKSVERTEGENWOORDIGERS 4 février 203 4 februari 203 LISTE DES MEMBRES DU PARLEMENT EUROPÉEN ET DE LEURS SUPPLÉANTS dont les pouvoirs ont

Nadere informatie

Akkoord BHV. De kieskring BHV wordt gesplitst in een kieskring Brussel-Hoofdstad en een kieskring Vlaams Brabant (Halle- Vilvoorde + Leuven).

Akkoord BHV. De kieskring BHV wordt gesplitst in een kieskring Brussel-Hoofdstad en een kieskring Vlaams Brabant (Halle- Vilvoorde + Leuven). Akkoord BHV Wat staat er in het akkoord? In grote lijnen: 1) BHV wordt zuiver gesplitst De kieskring BHV wordt gesplitst in een kieskring Brussel-Hoofdstad en een kieskring Vlaams Brabant (Halle- Vilvoorde

Nadere informatie

ingediend door mevrouw Veerle Wouters en de heer Hendrik Vuye

ingediend door mevrouw Veerle Wouters en de heer Hendrik Vuye Voorstel tot wijziging van de wet van 4 juli 1989 betreffende de beperking en de controle van de verkiezingsuitgaven van de Kamer van volksvertegenwoordigers, de financiering en de open boekhouding van

Nadere informatie

Wij moeten dus overgaan tot de toelating en de eedaflegging van die opvolgers.

Wij moeten dus overgaan tot de toelating en de eedaflegging van die opvolgers. Eedaflegging van elf opvolgende leden die zitting zullen hebben ter vervanging van de leden die door de Koning tot minister of tot staatssecretaris werden benoemd Artikel 50 van de Grondwet bepaalt het

Nadere informatie

BRUSSEL - De kritiek dat het VRT-journaal linkser' zou zijn dan het VTM-nieuws wordt door onderzoek van het Elektronisch Nieuwsarchief tegengesproken.

BRUSSEL - De kritiek dat het VRT-journaal linkser' zou zijn dan het VTM-nieuws wordt door onderzoek van het Elektronisch Nieuwsarchief tegengesproken. Nieuwsmonitor 2 in de pers Oktober 2010 VRT-journaal niet linkser dan VTM-nieuws Nieuwsmonitor onderzoekt de media-aandacht voor politici en partijen Birgit Van Mol in het VTM-nieuws. BRUSSEL - De kritiek

Nadere informatie

(licht aangepaste versie, september 2003)

(licht aangepaste versie, september 2003) Simulatie zetelverdeling voor het Vlaams Parlement op basis van de uitslagen van 18 mei 2003 en Een korte analyse van het effect van de kiesdrempel voor de Kamer (licht aangepaste versie, september 2003)

Nadere informatie

Contents. Politieke Barometer Methodiek 4. Potentieel politici 20. Kiesintenties: Voorkeur 7. Vertrouwen in de regering 24

Contents. Politieke Barometer Methodiek 4. Potentieel politici 20. Kiesintenties: Voorkeur 7. Vertrouwen in de regering 24 Contents 1 Methodiek 4 2 Kiesintenties: Voorkeur 7 3 Kiesintenties: Potentieel 15 4 Potentieel politici 20 5 Vertrouwen in de regering 24 6 Actuele thema s 35 2 Politieke Barometer VRT & De Standaard Lentepeiling

Nadere informatie

WETSONTWERPEN EN VOORSTELLEN

WETSONTWERPEN EN VOORSTELLEN Plenaire vergadering DONDERDAG 12 JULI 2012 VOORMIDDAG (097), NAMIDDAG (098) WETSONTWERPEN EN VOORSTELLEN 1. Wetsontwerp houdende verscheidene wijzigingen van het Kieswetboek en van d wet van 23 maart

Nadere informatie

de nieuwe 2 0 1 5 SENAAT

de nieuwe 2 0 1 5 SENAAT 2015 de nieuwe SENAAT 2 De Senaat is hervormd. De zesde staatshervorming is een nieuwe stap in de federalisering van België. De gevolgen voor de Senaat zijn ingrijpend. Ontdek in deze folder de nieuwe

Nadere informatie

PAV [VERKIEZINGEN 2014]

PAV [VERKIEZINGEN 2014] PAV [VERKIEZINGEN 2014] INLEIDING Als je 18 jaar bent, moet je in ons land voor het eerst gaan stemmen. Dat brengt vaak vragen met zich mee. Op wie moet ik stemmen? Hoe zit ons land precies in elkaar?

Nadere informatie

Het gebruik van de voorkeurstem bij de parlementsverkiezingen van 25 mei 2014

Het gebruik van de voorkeurstem bij de parlementsverkiezingen van 25 mei 2014 Onderzoeksnota Het gebruik van de voorkeurstem bij de parlementsverkiezingen van 25 mei 2014 Bram Wauters Bram.wauters@ugent.be Johannes Rodenbach Johannes.rodenbach@ugent.be www.gaspar.ugent.be Belangrijkste

Nadere informatie

Het volk en zijn vertegenwoordigers

Het volk en zijn vertegenwoordigers Het volk en zijn vertegenwoordigers Frederik Verleden Ik mag toch even aan mezelf denken. In tegenstelling tot andere mandatarissen ben ik geen gedetacheerde ambtenaar of lesgever. Ik oefen ook geen vrij

Nadere informatie

Vlaamse politica s in cijfers.

Vlaamse politica s in cijfers. Vlaamse politica s in cijfers. De RoSa-factsheets maken u wegwijs in het gelijke kansenlandschap in Vlaanderen. Telkens wordt er op een bepaald terrein nagegaan wat de situatie is. Zowel bredere thema

Nadere informatie

4 op 5 Vlaamse politici passen NIET bij hun partij.

4 op 5 Vlaamse politici passen NIET bij hun partij. PERSBERICHT 2 oktober 2006 4 op 5 Vlaamse politici passen NIET bij hun partij. Dat is het verrassende resultaat van het onderzoek dat Brandhome 4 weken geleden lanceerde op de website www.pastdepoliticus.be.

Nadere informatie

Een simulatie van de toekomstige verdeling van zetels over de provincies bij Kamerverkiezingen ( )

Een simulatie van de toekomstige verdeling van zetels over de provincies bij Kamerverkiezingen ( ) VIVES BRIEFING 2017/08 Een simulatie van de toekomstige verdeling van zetels over de provincies bij Kamerverkiezingen (2013-2061) Gert-Jan Put KU Leuven, Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen, VIVES

Nadere informatie

Welke kandidaten zullen het meest voorkeurstemmen halen?

Welke kandidaten zullen het meest voorkeurstemmen halen? Welke kandidaten zullen het meest voorkeurstemmen halen? Bart Maddens, Gert-Jan Put en Ine Vanlangenakker Centrum voor Politicologie K.U.Leuven Mei 2010 Op basis van een databestand van 4.481 kandidaatstellingen

Nadere informatie

V. Naamlijst van de tot het mandaat van titularis gekozenen en samenstelling van het Bureau

V. Naamlijst van de tot het mandaat van titularis gekozenen en samenstelling van het Bureau V. Naamlijst van de tot het mandaat van titularis gekozenen en samenstelling van het Bureau V. Liste nominative des élus aux mandats effectifs et composition du Bureau 437 1. Naamlist van de verkozenen

Nadere informatie

TOELICHTING. 1. Doel van het protocolakkoord

TOELICHTING. 1. Doel van het protocolakkoord PROTOCOLAKKOORD tussen de federale Wetgevende Kamers en de parlementen van de gewesten betreffende de toepassing van de regelingen inzake de controle van de verkiezingsuitgaven voor de verkiezing van de

Nadere informatie

Analysenota politieke situatie Centrumgemeenten +30.000 inwoners in Vlaanderen

Analysenota politieke situatie Centrumgemeenten +30.000 inwoners in Vlaanderen Analysenota politieke situatie Centrumgemeenten +30.000 inwoners in Vlaanderen BASISGEGEVENS - de Vlaamse Centrumsteden die minstens 30.000 inwoners tellen (32 in totaal), bepaald volgens het Ruimtelijk

Nadere informatie

Het alfabet van de Communautaire scheeftrekkingen

Het alfabet van de Communautaire scheeftrekkingen Het alfabet van de Communautaire scheeftrekkingen V. Vennootschapsbelasting niet-aftrekbaarheid milieuheffingen. De hervorming van de vennootschapsbelasting wordt niet onverdeeld positief onthaald door

Nadere informatie

Uittreksel uit de pocket Het statuut van de lokale mandataris. 4.1 De cumulatie van een lokaal politiek mandaat met een parlementair mandaat 1

Uittreksel uit de pocket Het statuut van de lokale mandataris. 4.1 De cumulatie van een lokaal politiek mandaat met een parlementair mandaat 1 Uittreksel uit de pocket Het statuut van de lokale mandataris (10 de herziene editie, oktober 2009) 4.1 De cumulatie van een lokaal politiek mandaat met een parlementair mandaat 1 Absolute en relatieve

Nadere informatie

WET-WIJZER WET- De weg van een wet. Natieplein. Federaal Parlement. Kamer van volksvertegenwoordigers. Senaat STRAAT

WET-WIJZER WET- De weg van een wet. Natieplein. Federaal Parlement. Kamer van volksvertegenwoordigers. Senaat STRAAT WET-WIJZER Natieplein De weg van een wet WET- STRAAT Senaat Federaal Parlement Kamer van volksvertegenwoordigers 2 Een parlement maakt wetten en controleert de regering in naam van de bevolking Welkom!

Nadere informatie

Gemeente Geetbets overzichtslijst gemeenteraad van 02 januari 2007.

Gemeente Geetbets overzichtslijst gemeenteraad van 02 januari 2007. Aanwezig: Gemeente Geetbets overzichtslijst gemeenteraad van 02 januari 2007. Munten Benny, Burgemeester; Nyns Jean-Pierre, Guldentops-Allard Elke, Debehets-Schepmans Ria, Vlayen Bart, Zurinckx-Liénart

Nadere informatie

Bureau d'information en Belgique

Bureau d'information en Belgique Bureau d'information en Belgique 27/03 /2017 Europa: nu of nooit te gast in het Europees Parlement Op zaterdag 25 maart 2017 was het precies 60 jaar geleden dat in Rome de historische ondertekening plaatsvond

Nadere informatie

Het profiel van de gekozenen bij de verkiezingen van 13 juni

Het profiel van de gekozenen bij de verkiezingen van 13 juni EMBARGO TOT WOENSDAG 16 JUNI 2004, 23u59. Het profiel van de gekozenen bij de verkiezingen van 13 juni 2004 1 Sam Depauw, Liselotte Libbrecht, Jo Noppe en Stefaan Fiers Afdeling Politologie K.U.Leuven

Nadere informatie

Open stad ASOCIAAL EN SLECHT VOOR DE STAD. Liberale nieuwsbrief. Burgemeester Evere laat laagste inkomens bijbetalen. Schaarbeek - Evere - Sint-Joost

Open stad ASOCIAAL EN SLECHT VOOR DE STAD. Liberale nieuwsbrief. Burgemeester Evere laat laagste inkomens bijbetalen. Schaarbeek - Evere - Sint-Joost België-Belgique P.B. 1099 Brussel X BC6491 Open stad Liberale nieuwsbrief Schaarbeek - Evere - Sint-Joost Tijdschrift van de Vlaamse Liberalen en Democraten Evere-Schaarbeek - Sint-Joost - evere@vldbrussel.be

Nadere informatie

Politici & Media. Een onderzoek naar belang, waarde en impact van de politieke distributiekanalen Verkiezingscampagnes 18 mei 2003

Politici & Media. Een onderzoek naar belang, waarde en impact van de politieke distributiekanalen Verkiezingscampagnes 18 mei 2003 PERSBERICHT DINSDAG 23 MAART 2003 Een onderzoek naar belang, waarde en impact van de politieke distributiekanalen Verkiezingscampagnes 18 mei 2003 Televisieprogramma s, vooral nieuws, duiding en verkiezingsuitzendingen

Nadere informatie

Een vergelijkende analyse van het profiel van de kandidaten voor de Kamerverkiezingen van 1987 tot en met 2014

Een vergelijkende analyse van het profiel van de kandidaten voor de Kamerverkiezingen van 1987 tot en met 2014 Een vergelijkende analyse van het profiel van de kandidaten voor de Kamerverkiezingen van 1987 tot en met 214 Jef Smulders, Gert-Jan Put en Bart Maddens KU Leuven Instituut voor de Overheid 7 mei 214 Inleiding

Nadere informatie

1. Vlaams Belang geen referentie 2. Vivant geen referentie 3. Lijst Dedecker geen referentie 4. Open VLD link 5. PS link 6. MR link 7.

1. Vlaams Belang geen referentie 2. Vivant geen referentie 3. Lijst Dedecker geen referentie 4. Open VLD link 5. PS link 6. MR link 7. partij kandidaten 1. Vlaams Belang geen referentie 2. Vivant geen referentie 3. Lijst Dedecker geen referentie 4. Open VLD link 5. PS link 6. MR link 7. FN geen referentie 8. CDH link 9. CD&V link 10.

Nadere informatie

De uitgaven van de Vlaamse partijen voor de Europese, Vlaamse en Brusselse verkiezingen van 7 juni 2009

De uitgaven van de Vlaamse partijen voor de Europese, Vlaamse en Brusselse verkiezingen van 7 juni 2009 De uitgaven van de Vlaamse partijen voor de Europese, Vlaamse en Brusselse verkiezingen van 7 juni 2009 Bart Maddens, Gert-Jan Put, Karolien Weekers, Ine Vanlangenakker Centrum voor Politicologie K.U.Leuven

Nadere informatie

LIJST VAN HET VERKIEZINGSDRUKWERK VOOR DE BELGISCHE SENAAT EN KAMER VAN VOLKSVERTEGENWOORDIGERS Laatst gewijzigd op 27 september 2014

LIJST VAN HET VERKIEZINGSDRUKWERK VOOR DE BELGISCHE SENAAT EN KAMER VAN VOLKSVERTEGENWOORDIGERS Laatst gewijzigd op 27 september 2014 PROVINCIALE BIBLIOTHEEK LIMBURG HIPLimburg LIJST VAN HET VERKIEZINGSDRUKWERK VOOR DE BELGISCHE SENAAT EN KAMER VAN VOLKSVERTEGENWOORDIGERS Laatst gewijzigd op 27 september 2014 VERKIEZINGEN SENAAT EN KAMER

Nadere informatie

De geografische spreiding van de kandidaten voor de Kamerverkiezingen van 1987 tot en met Gert-Jan Put, Jef Smulders en Bart Maddens

De geografische spreiding van de kandidaten voor de Kamerverkiezingen van 1987 tot en met Gert-Jan Put, Jef Smulders en Bart Maddens De geografische spreiding van de kandidaten voor de Kamerverkiezingen van 1987 tot en met 2014 Gert-Jan Put, Jef Smulders en Bart Maddens KU Leuven Instituut voor de Overheid 1 mei 2014 Belangrijkste resultaten

Nadere informatie

Historiek van de initiatieven voor de splitsing van het kiesarrondissement Brussel-Halle-Vilvoorde

Historiek van de initiatieven voor de splitsing van het kiesarrondissement Brussel-Halle-Vilvoorde Historiek van de initiatieven voor de splitsing van het kiesarrondissement Brussel-Halle-Vilvoorde Vóór de regering Dehaene Plechtige oproep in 1959 van Stijn Streuvels en Herman Teirlinck tot het wetgevend

Nadere informatie

Vlaamse Partijen 30 % 20 % 10 % 0 % Filip van Laenen

Vlaamse Partijen 30 % 20 % 10 % 0 % Filip van Laenen Vlaamse Partijen 30 % 20 % 10 % 0 % 2004-01-01 2005-01-01 2006-01-01 2007-01-01 2008-01-01 2009-01-01 2010-01-01 Vlaamse Partijen, 12 26% 26 % 24 % 22 % 20 % 18 % 16 % 14 % 12 % 2007-01-01 2008-01-01 2009-01-01

Nadere informatie

Politieke Barometer VRT & De Standaard RTBF & La Libre

Politieke Barometer VRT & De Standaard RTBF & La Libre Politieke Barometer VRT & De Standaard RTBF & La Libre Herfstpeiling 2017 (Golf 45): Vlaanderen Opiniepeilingen vragen om vakmanschap en openheid van de peilers, om kennis en voorzichtigheid van journalisten

Nadere informatie

Benoemingen en voordrachten

Benoemingen en voordrachten Benoemingen en voordrachten 2012-2013 Grondwettelijk Hof Ingevolge de opruststelling van een Franstalige rechter werd in het Staatsblad van 2 april 2013 een oproep tot kandidaatstelling bekendgemaakt voor

Nadere informatie

BEKNOPT VERSLAG OPENINGSVERGADERING INHOUDSOPGAVE. Opening van de zitting

BEKNOPT VERSLAG OPENINGSVERGADERING INHOUDSOPGAVE. Opening van de zitting Nr. 1 Zitting 2004 6 juli 2004 BEKNOPT VERSLAG OPENINGSVERGADERING INHOUDSOPGAVE Opening van de zitting 2004 3 Onderzoek van de geloofsbrieven (Sprekers : mevrouw Tinne Rombouts, tijdelijk secretaris,

Nadere informatie

Splitsing = onze eigenheid bewaren

Splitsing = onze eigenheid bewaren HALLE VILVOORDE Splitsing = onze eigenheid bewaren Geachte Mevrouw, Mijnheer, Misschien ligt u niet wakker van het politieke debat over Brussel-Halle-Vilvoorde. En toch heeft het louter bestaan van dit

Nadere informatie

De uitgaven van de Vlaamse partijen voor de federale, regionale en Europese verkiezingen van 25 mei Bart Maddens, Jef Smulders en Gert-Jan Put

De uitgaven van de Vlaamse partijen voor de federale, regionale en Europese verkiezingen van 25 mei Bart Maddens, Jef Smulders en Gert-Jan Put Naamsestraat 61 bus 3550 B-3000 Leuven BELGIUM Tel. 0032 16 326661 vives@kuleuven.be VIVES Briefings 2014 21 augustus De uitgaven van de Vlaamse partijen voor de federale, regionale en Europese verkiezingen

Nadere informatie

TerZake Magazine 1, 2014,

TerZake Magazine 1, 2014, Een federale kieskring voor een betere federale politiek Kris Deschouwer & Philippe Van Parijs TerZake Magazine 1, 2014, 23-27. Een voorstel voor Valentijn Toen wij op 14 februari 2007 in naam van de Paviagroep

Nadere informatie

Onpartijdigheid van de VRT gewikt en gewogen

Onpartijdigheid van de VRT gewikt en gewogen Onpartijdigheid van de VRT gewikt en gewogen Analyse van de aanwezigheid van politici in enkele politieke praatprogramma s Filip van Laenen Dit boek is te koop bij http://leanpub.com/onpartijdigheidvrt

Nadere informatie

Splitsing van BHV zonder toegevingen

Splitsing van BHV zonder toegevingen Motie ter voorlegging aan de gemeenteraden van Vlaams-Brabant Splitsing van BHV zonder toegevingen Bevestiging van de engagementen van de Vlaamse partijen in de federale en Vlaamse regering: december 2009

Nadere informatie

Enquête bij partijleden van N-VA en OpenVLD: eerste resultaten

Enquête bij partijleden van N-VA en OpenVLD: eerste resultaten Onderzoeksnota Enquête bij partijleden van en : eerste resultaten Bram Wauters Docent Hogeschool Gent / Universiteit Gent Bram.wauters@hogent.be Belangrijkste conclusies: - Meer dan de helft van de -leden

Nadere informatie

ZEG EENS, Hoe wordt de Europese Unie bestuurd?

ZEG EENS, Hoe wordt de Europese Unie bestuurd? ZEG EENS, Hoe wordt de Europese Unie bestuurd? Inleiding De Europese Unie telt 27 lidstaten die allemaal een deel van hun macht afstonden aan de EU. Op die manier willen de landen een gezamenlijk beleid

Nadere informatie

Langer werken voor minder pensioen, maar niet voor iedereen...

Langer werken voor minder pensioen, maar niet voor iedereen... Langer werken voor minder pensioen, maar niet voor iedereen... Studiedienst PVDA Kim De Witte 1. Langer werken voor werknemers, ambtenaren en zelfstandigen...2 A. Wettelijk pensioen en inkomensgarantie

Nadere informatie

De spiegel van de samenleving? Het profiel van de kandidaten op de lijsten bij de parlementsverkiezingen van 18 mei Samenvatting

De spiegel van de samenleving? Het profiel van de kandidaten op de lijsten bij de parlementsverkiezingen van 18 mei Samenvatting De spiegel van de samenleving? Het profiel van de kandidaten op de lijsten bij de parlementsverkiezingen van 18 mei 2003 - Samenvatting Stefaan Fiers en Jo Noppe Afdeling Politologie K.U.Leuven http://www.kuleuven.ac.be/politologie/

Nadere informatie

Karel van België: Brussel, 10 oktober Oostende, 1 juni 1983

Karel van België: Brussel, 10 oktober Oostende, 1 juni 1983 Karel van België: Brussel, 10 oktober 1903 - Oostende, 1 juni 1983 Karel Theodoor Hendrik Anton Meinrad, graaf van Vlaanderen, prins van België, was regent van België van 1944 tot 1950. Graaf van Vlaanderen

Nadere informatie

Het profiel van de kandidaten op de lijsten bij de Vlaamse, Europese en Brusselse verkiezingen van 13 juni 2004

Het profiel van de kandidaten op de lijsten bij de Vlaamse, Europese en Brusselse verkiezingen van 13 juni 2004 Het profiel van de kandidaten op de lijsten bij de Vlaamse, Europese en Brusselse verkiezingen van 13 juni 2004 Stefaan Fiers, Jo Noppe, Sam Depauw en Liselotte Libbrecht Afdeling Politologie K.U.Leuven

Nadere informatie

De federale kieskring in een constitutioneel perspectief.

De federale kieskring in een constitutioneel perspectief. De federale kieskring in een constitutioneel perspectief. Prof. Dr. J. Velaers Gewoon Hoogleraar Universiteit Antwerpen In de eerst plaats wil ik de Commissie danken voor de gelegenheid die ze mij biedt

Nadere informatie

De federale wetgevende verkiezingen van 13 juni 2010 in cijfers

De federale wetgevende verkiezingen van 13 juni 2010 in cijfers De federale wetgevende verkiezingen van 13 juni 2010 in cijfers A. Kiezers 1. Aantal kiezers (die in België verblijven) op de kiezerslijsten op 7 mei 2010 Belgische kiezers die in België verblijven: 7.726.632

Nadere informatie

Raad voor Maatschappelijk Welzijn Zitting van 31 juli 2014

Raad voor Maatschappelijk Welzijn Zitting van 31 juli 2014 Raad voor Maatschappelijk Welzijn Zitting van 31 juli 2014 Notulen open zitting Samenstelling De heer Fons Duchateau De heer Eddy Baelemans, OCMW ondervoorzitter; de heer Chris Morel, OCMW ondervoorzitter;

Nadere informatie

Als het maar gratis is

Als het maar gratis is Als het maar gratis is Ann Peuteman beschrijft in Knack de lijdensweg van het splitsingsdossier van Brussel-Halle-Vilvoorde Publicatie: 13 januari 2005 Niemand durft nog een deadline op de splitsing van

Nadere informatie

INTERVIEWS MET EUROPARLEMENTSLEDEN

INTERVIEWS MET EUROPARLEMENTSLEDEN INTERVIEWS MET EUROPARLEMENTSLEDEN INFORMATIE OVER DE ACTIVITEIT Doelgroep Duur Materiaal Doelstellingen 4 de / 5 de / 6 de / 7 de jaar secundair onderwijs 2 opeenvolgende lesuren (duur interview 4 à 7

Nadere informatie

De Directie Verkiezingen

De Directie Verkiezingen G De Directie Verkiezingen G.1. Inleiding 54 2004 ACTIVITEITENRAPPORT De Directie Verkiezingen waakt over de uitvoering van de wetgeving en de reglementering betreffende de Europese, de nationale en de

Nadere informatie

VAAK GESTELDE VRAGEN

VAAK GESTELDE VRAGEN VAAK GESTELDE VRAGEN OVER DE DOELSTELLINGEN 1. Hebben andere federale staten ook een federale kieskring? 2. Beoogt het voorstel de restauratie van het unitaire België? 3. Kan met dit voorstel België gered

Nadere informatie

Intermixt betaalt 2,1 miljoen voor 10 personeelsleden

Intermixt betaalt 2,1 miljoen voor 10 personeelsleden Intermixt betaalt 2,1 miljoen voor 10 personeelsleden ANTWERPEN Intermixt, een stichting van openbaar nut die actief is in de Belgische aardgas- en elektriciteitssector, betaalt jaarlijks 2,1 miljoen euro

Nadere informatie

De evolutie van het ledenaantal van de politieke partijen in Vlaanderen, 1980-2009

De evolutie van het ledenaantal van de politieke partijen in Vlaanderen, 1980-2009 KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN 1425 De evolutie van het ledenaantal van de politieke partijen in Vlaanderen, 1980-2009 Ellen Quintelier en Marc Hooghe Centrum voor Politicologie KU Leuven September 2010

Nadere informatie

RAAD VOOR VERKIEZINGSBETWISTINGEN ARREST

RAAD VOOR VERKIEZINGSBETWISTINGEN ARREST RAAD VOOR VERKIEZINGSBETWISTINGEN ARREST Nr. R.Verkb. 1516/0002 van 25 januari 2016 in de zaak 1516/R.Verkb./0003 In zake: mevrouw Sandy NEEL, wonende te 2050 ANTWERPEN, Frederik Van Eedenplein 6/25 verzoekende

Nadere informatie

nr. 709 van MARTINE TAELMAN datum: 13 september 2016 aan PHILIPPE MUYTERS Dienstenchequeondernemingen - Opleidingsfonds

nr. 709 van MARTINE TAELMAN datum: 13 september 2016 aan PHILIPPE MUYTERS Dienstenchequeondernemingen - Opleidingsfonds SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 709 van MARTINE TAELMAN datum: 13 september 2016 aan PHILIPPE MUYTERS VLAAMS MINISTER VAN WERK, ECONOMIE, INNOVATIE EN SPORT Dienstencheque - Opleidingsfonds Een dienstencheque

Nadere informatie

VERZOEKSCHRIFT. over de herberekening van de ouderbijdrage voor kinderopvang VERSLAG

VERZOEKSCHRIFT. over de herberekening van de ouderbijdrage voor kinderopvang VERSLAG Stuk 2102 (2008-2009) Nr. 1 Zitting 2008-2009 16 februari 2009 VERZOEKSCHRIFT over de herberekening van de ouderbijdrage voor kinderopvang VERSLAG namens de Commissie voor Welzijn, Volksgezondheid en Gezin

Nadere informatie

Afschaffing van de pensioenbonus: tot twee keer meer pensioenen onder de armoedegrens

Afschaffing van de pensioenbonus: tot twee keer meer pensioenen onder de armoedegrens Afschaffing van de pensioenbonus: tot twee keer meer pensioenen onder de armoedegrens Studiedienst PVDA Kim De Witte 1 Afschaffing pensioenbonus: tot 187,2 minder pensioen per maand... 2 1.1 De vroegere

Nadere informatie

Verslag. over het ontwerp van decreet

Verslag. over het ontwerp van decreet 382 (2014-2015) Nr. 2 ingediend op 19 oktober 2015 (2015-2016) Verslag namens de Commissie voor Buitenlands Beleid, Europese Aangelegenheden, Internationale Samenwerking, Toerisme en Onroerend Erfgoed

Nadere informatie

Het EEG-Verdrag voorzag de oprichting

Het EEG-Verdrag voorzag de oprichting deel 1 EEG. Door het succes van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (1951) en het mislukken van de Europese Defensie en Europese Politieke Gemeenschap werd beslist om de verdere Europese samenwerking

Nadere informatie

De ambities van D66 vragen om meer geld! Niet morgen maar nu!

De ambities van D66 vragen om meer geld! Niet morgen maar nu! De ambities van D66 vragen om meer geld! Niet morgen maar nu! Met de groei naar ruim 25.000 leden in de afgelopen jaren is een basis gelegd voor een bloeiende en financieel gezonde vereniging. Met 12 Tweede

Nadere informatie

RAAD zitting van 5 maart De voorzitter opent de openbare zitting om 20u00

RAAD zitting van 5 maart De voorzitter opent de openbare zitting om 20u00 RAAD zitting van 5 maart 2013 De voorzitter opent de openbare zitting om 20u00 Zijn aanwezig:mevr. Anne Marie De Gussem, voorzitter Mevr. Femke Colenbie, Dhr. Jacques Wollaert, Mevr. Martine Van Audenaerde,

Nadere informatie