Het profiel van de gekozenen bij de verkiezingen van 13 juni

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Het profiel van de gekozenen bij de verkiezingen van 13 juni"

Transcriptie

1 EMBARGO TOT WOENSDAG 16 JUNI 2004, 23u59. Het profiel van de gekozenen bij de verkiezingen van 13 juni Sam Depauw, Liselotte Libbrecht, Jo Noppe en Stefaan Fiers Afdeling Politologie K.U.Leuven Doel van het onderzoek Deze nota vormt het tweede deel van een onderzoek van de Afdeling Politologie van de K.U.Leuven naar het profiel van de kandidaten en de effectief gekozenen bij de verkiezingen van 13 juni 2004 voor het Vlaams Parlement, het Europees Parlement en de Brussels Hoofdstedelijke Raad. Het eerste deel focuste op de personen die zich voorbije zondag op de verkiezingslijsten van de vijf grootste Vlaamse partijen aan de kiezer hebben aangeboden. 2 In deze tweede paper komen enkel de effectief gekozenen aan bod. Bedoeling is om na te gaan wie de heren en dames zijn die er uiteindelijk in geslaagd zijn een parlementair mandaat te verwerven. Hierbij kan vanzelfsprekend geen rekening gehouden worden met toekomstige ministers die zullen worden vervangen of met personen die in twee parlementen werden verkozen en een keuze zullen moeten maken. Eerste minister Guy Verhofstadt, Karel De Gucht en de Vlaams Blok-voormannen Frank Vanhecke en Filip Dewinter dragen op dit ogenblik de titel van meest verkozen politici, want ze werden in nauwelijks dertien maanden tijd verkozen zowel voor de Kamer, als voor de Senaat, voor het Vlaamse en voor het Europese parlement. N-VA-voorzitter Geert Bourgeois doet evenwel voor hen niet veel onder, want sinds vorige zondag is hij verkozen in de Kamer, het Vlaams Parlement en het Europees Parlement. Johan Demol is de laatste van de zes personen die vorige zondag twee keer werden verkozen: bij Demol was dat het geval voor het Vlaams Parlement en voor het Brussels Hoofdstedelijke Gewest. Ook hij moet een keuze maken tussen beide functies. 1 Wie verkozen is werd vastgesteld aan de hand van de officieuze uitslagen zoals die door het Ministerie van Binnenlandse Zaken ter beschikking worden gesteld. 2 U kan die eerste nota vinden op de website van de Afdeling Politologie: doorklikken op "Federale en Vlaamse verkiezingen

2 In totaal waren 19 van de gekozenen op 13 juni 2004 al lid van de Kamer of de Senaat. Velen hebben op dit ogenblik nog niet de keuze gemaakt welk mandaat ze gaan opnemen, te meer omdat die keuze ook door de coalitieonderhandelingen kan worden beïnvloed. Tenzij anders vermeld, worden deze 19 personen in onze analyse dus dubbel geteld. De herkiezingsgraad van de verschillende parlementen ligt erg laag: slechts 5 van de 14 Vlaamse Europarlementsleden op het einde van de vorige legislatuur ( ) hebben de verkiezingen overleefd 3. Het aantal stijgt evenwel tot zeven (nog steeds niet de helft, dus) wanneer men de zekere opvolging van Dirk Sterckx (VLD) en Koen Dillen (Vlaams Blok) in rekening neemt. Van de elf Vlaamse vertegenwoordigers in de vorige Brusselse Hoofdstedelijke Raad, keren er zes terug in diezelfde assemblee. Al moet hier rekening gehouden worden met de herverkiezing van de ministers Chabert (CD&V) en Vanhengel (VLD), die tijdens hun ministermandaat niet in de Raad mochten zetelen. In het Vlaams Parlement keren voorlopig slechts 48 van de leden die de ontbinding van het parlement meemaakten, terug. De herkiezingsindex behaalt daarmee een historisch laagterecord van amper 38,7 %. Ter vergelijking: in 1999 was dit nog 66,9 procent. Twee nuances evenwel bij deze cijfers: in feite kunnen ook de zeven leden van de Vlaamse regering beschouwd worden als herkozen 4, zodat het aantal stijgt tot 55, en het percentage tot 44,3 %. Ten tweede zal het feit dat een groot aantal van de 19 Kamerleden en senatoren federaal actief zal blijven, het aantal oud-parlementsleden dat terugkomt via de opvolging ongetwijfeld nog opvijzelen. Het onderzoek De analyse in deze nota heeft betrekking op totale populatie van 155 gekozenen: 124 Vlaamse parlementsleden, 14 Vlaamse gekozenen in het Europese Parlement en 17 Vlaamse leden van de Brusselse Hoofdstedelijke Raad. Zij zijn op volgende manier verdeeld over de kieskringen en de partijen/kartels: Tabel I: De Vlaamse effectief gekozenen op 13 juni 2004 CD&V VLD - Spa - Spirit Vlaams Blok Groen! UF Totaal N-Va Vivant Vlaams Parlement Antwerpen Brussel Vlaams Brabant Limburg Oost-Vl West-Vl Europa Brusselse H.Raad Totaal Net als bij het onderzoek naar de kandidaten omvat het beantwoorden van de eenvoudige vraag naar het profiel van de gekozenen veel facetten. In deze onderzoeksnota beperken we ons tot het onderzoek van een aantal basisvariabelen. Die onderzochte variabelen zijn: de 3 Het zijn: Anne Van Lancker, Saïd El Khadraoui, Marianne Thyssen, Bart Staes en Filip Claeys., 4 Hoewel dat voor Bart Somers, Renaat Landuyt en Jef Tavernier al minder opgaat dan voor Patricia Ceysens, Marino Keulen, Dirk Van Mechelen en Marleen Vanderpoorten, omdat de eerstgenoemden in 1999 niet voor het Vlaamse maar voor het federale parlement verkozen werden

3 leeftijd, het geslacht, de woonplaats (bevolkingsaantal en dichtheid), het beroep 5 en het al dan niet bekleden van een politiek mandaat op nationaal, regionaal of gemeentelijk niveau. Maar eerst bekijken we wie effectief dankzij de kiezers verkozen werd op 13 juni, met name die kandidaten die buiten de nuttige volgorde stonden. Gekozenen buiten de nuttige volgorde Terwijl het tot de verkiezingen van 1999 slechts uiterst zelden gebeurde dat personen verkozen werden buiten de nuttige volgorde, is dat sinds de halvering van het gewicht van de lijststem toch duidelijk gewijzigd. Hieronder wordt in tabel II een overzicht gegeven van de 30 personen die op 13 juni buiten de nuttige volgorde werden verkozen (19.5% van het totaal aantal gekozenen) 6. Er wordt gefocust op die personen die de nuttige volgorde binnen de lijst van hun partij hebben doorbroken. Met de nuttige volgorde wordt bedoeld dat de eerste kandidaat op de lijst de eerste zetel van de partij invult, de tweede kandidaat de tweede zetel, de derde kandidaat de derde zetel Vooral in de grotere kieskringen waar veel zetels te bedelen zijn (Antwerpen (33) en Oost-Vlaanderen (27)) ligt het aantal kandidaten dat buiten de nuttige volgorde wordt verkozen vrij hoog. Uitgesplitst per partij valt op dat het Vlaams Blok hoog scoort. Dat gaat enigszins in tegen de verwachtingen: traditioneel worden op de Bloklijsten minder voorkeurstemmen uitgebracht wat het moeilijker maakt om de nuttige volgorde te doorbreken. Het hoge aantal gekozenen bij het Blok zorgt niettemin voor een hoog aantal gekozenen buiten de nuttige volgorde. Opvallend ook: bij de 30 gekozenen buiten de nuttige volgorde zijn slechts 10 vrouwen. Het verklaart voor een stuk waarom het aantal vrouwelijke gekozenen (32.9%) nog lager ligt dan het aantal vrouwen dat een verkiesbare plaats heeft gekregen op de lijsten (37.6%). Bij de federale verkiezingen van vorig jaar (Kamer en Senaat) werden slechts 15 Vlaamse kandidaten buiten de nuttige volgorde verkozen (13.3% van het totaal aantal gekozenen). Het feit dat bij de Vlaamse verkiezingen per kieskring meer zetels te bedelen zijn dan bij de Kamerverkiezingen, speelt hierin een belangrijke rol. Ook in 2003 was slechts een derde van de gekozenen buiten de nuttige volgorde een vrouw. Tabel II: De gekozenen buiten de nuttige volgorde op 13 juni 2004 Kieskring Naam Voornaam Partij Plaats op de lijst VL Antwerpen Sterckx Dirk VLD duwer VL Antwerpen Van Brempt Kathleen SP.A 3 VL Antwerpen Temsamani Anissa SP.A 31 VL Antwerpen Detiège Maya SP.A 32 VL Antwerpen Peeters Frans CD&V 3 VL Antwerpen Rombouts Tinne CD&V 10 VL Antwerpen Vogels Mieke GROEN! duwer 5 Bij het beroep gingen we uit van het aangifteformulier door de kandidaten ingediend bij de Rechtbank van Eerste Aanleg. Uitzondering werd gemaakt voor zetelende parlementsleden die dit mandaat niet vermelden. Na lang afwegen, werd voor deze personen enkel rekening gehouden met het politieke mandaat. Dit heeft als gevolg dat volksvertegenwoordigers die naast hun politiek mandaat ook een artsenpraktijk of een advocatenkantoor uitbouwden, toch enkel als volksvertegenwoordigers werden gecatalogeerd. Deze keuze is aanvechtbaar, maar was de enige mogelijke om het overzicht te behouden, ook met het oog op het onderzoek naar de herkiezingsgraad van het volgende parlement. Voor de woonplaats werd steeds de hoofdgemeente in rekening gebracht. 6 Bij de berekening van het percentage werden de zes personen die twee keer werden verkozen ook twee keer geteld

4 VL Antwerpen Van den Eynde Marleen Vlaams Blok 7 VL Antwerpen Annemans Gerolf Vlaams Blok 17 VL Antwerpen Van dermeersch Anke Vlaams Blok 18 VL Antwerpen Van Gaever Freddy Vlaams Blok duwer VL Vlaams-Brabant Dehaene Tom CD&V 2 VL Vlaams-Brabant Demesmaeker Mark N-VA 5 VL Vlaams-Brabant De Man Filip Vlaams Blok duwer VL Limburg Dewael Patrick VLD duwer VL Oost-Vlaanderen Verhofstadt Guy VLD duwer VL Oost-Vlaanderen De Loor Kurt SP.A 6 VL Oost-Vlaanderen Schouppe Etienne CD&V 3 VL Oost-Vlaanderen Van Kerrebroeck Monica CD&V duwer VL Oost-Vlaanderen Van den Eynde Francis Vlaams Blok duwer VL West-Vlaanderen Dedecker Jean-Marie VLD duwer VL West-Vlaanderen Bossuyt Gilbert SP.A duwer VL West-Vlaanderen Martens Luc CD&V 4 VL West-Vlaanderen Bogaert Hendrik CD&V 20 EU Nederl. Kiescollege Bourgeois Geert N-VA duwer EU Nederl. Kiescollege Dewinter Filip Vlaams Blok duwer BR Brussel Ampe Els VLD 5 BR Brussel Ahidar Fouad Spirit duwer BR Brussel Seyns Valérie Vlaams Blok 9 BR Brussel Erens Frederic Vlaams Blok duwer Hierna wordt het gegeven van de nuttige volgorde iets breder bekeken. Er wordt een overzicht opgesteld van de kandidaten die om verkozen te worden geen enkele stem nodig hebben gehad uit de voorraad hoofdvakstemmen. Anders geformuleerd: een overzicht van de kandidaten die volledig op eigen kracht verkozen zijn. Het gaat om de 30 gekozenen die vermeld staan in de voorgaande tabel, aangevuld met de 37 gekozenen uit tabel III, samen goed voor 67 van de in totaal 155 gekozenen op 13 juni (43.2%). 7 Dat cijfer ligt iets hoger dan bij de federale verkiezingen van Toen werden 45 van de 113 gekozenen volledig op eigen kracht verkozen (39.8%). Tabel III wordt voornamelijk opgemaakt uit lijsttrekkers en lijstduwers. Daarnaast zijn er ook twee kandidaten die er in slagen om van op een minder zichtbare zesde plaats toch op eigen kracht verkozen te geraken. Het gaat om Marnic De Meulemeester (VLD) en Rob Verreycken (Vlaams Blok). Tabel III: Personen die volledig op eigen kracht verkozen zijn op 13 juni 2004: de 30 personen weergegeven in tabel II plus volgende 37 personen Kieskring Naam Voornaam Partij Plaats op de lijst VL Antwerpen Somers Bart VLD trekker VL Antwerpen Janssens Patrick SP.A trekker VL Antwerpen Vervotte Inge CD&V trekker VL Antwerpen Dewinter Filip Vlaams Blok trekker VL Antwerpen Verreycken Rob Vlaams Blok 6 VL Brussel Demol Johan Vlaams Blok trekker VL Vlaams-Brabant Ceysens Patricia VLD trekker VL Vlaams-Brabant Vandenbroucke Frank SP.A trekker VL Vlaams-Brabant Van Rompuy Eric CD&V trekker VL Limburg Gabriels Jaak VLD trekker VL Limburg Keulen Marino VLD 2 7 De zes personen die twee keer werden verkozen werden hier twee keer meegeteld

5 VL Limburg Stevaert Steve SP.A trekker VL Limburg Mahassine Chokri SP.A 4 VL Limburg Sauwens Johan CD&V trekker VL Limburg Heeren Veerle CD&V 2 VL Limburg Brouns Hubert CD&V 3 VL Limburg Geraerts Jean Vlaams Blok trekker VL Oost-Vlaanderen De Gucht Karel VLD trekker VL Oost-Vlaanderen De Meulemeester Marnic VLD 6 VL Oost-Vlaanderen Van den Bossche Freya SP.A trekker VL Oost-Vlaanderen Schauvliege Joke CD&V trekker VL Oost-Vlaanderen Smet Miet CD&V 2 VL Oost-Vlaanderen Dua Vera Groen! trekker VL West-Vlaanderen Van Quickenborne Vincent VLD trekker VL West-Vlaanderen Vande Lanotte Johan SP.A trekker VL West-Vlaanderen Landuyt Renaat SP.A 2 VL West-Vlaanderen Leterme Yves CD&V trekker VL West-Vlaanderen Bourgeois Geert N-VA 2 VL West-Vlaanderen Vanhecke Frank Vlaams Blok trekker EU Nederl. kiescollege Verhofstadt Guy VLD trekker EU Nederl. kiescollege De Vits Mia SP.A trekker EU Nederl. kiescollege Dehaene Jean - Luc CD&V trekker EU Nederl. kiescollege Vanhecke Frank Vlaams Blok trekker BR Brussel Vanhengel Guy VLD trekker BR Brussel Chabert Jos CD&V Trekker BR Brussel Grouwels Brigitte CD&V 2 BR Brussel Demol Johan Vlaams Blok trekker Hierna worden de belangrijkste bevindingen over het profiel van de gekozenen kort uiteengezet. Er wordt telkens ook de vergelijking gemaakt met het profiel van de in totaal personen die vorige zondag op de verkiezingslijsten van de (tot dan) vijf grootste Vlaamse partijen (CD&V - N-VA, Vlaams Blok, VLD-Vivant, SP.A-Spirit en Groen!) kandideerden voor een parlementair mandaat. De resultaten A. Leeftijd Tabel IV geeft een overzicht van de gemiddelde leeftijd van de gekozenen. De gemiddelde leeftijd van alle 155 Vlaamse gekozenen bedraagt 45,9 jaar. Dat is 2,2 jaar hoger dan de gemiddelde leeftijd van de kandidaten (43,7 jaar), maar volledig vergelijkbaar met de gemiddelde leeftijd van de gekozenen in 2003 (46,1 jaar). Met 25 jaar is Annick De Ridder (VLD) de jongste kandidaat. De oudste kandidaat is Jos Chabert (CD&V): hij is 71 jaar oud. Tabel IV: Gemiddelde leeftijd per partij van de gekozenen en van de kandidaten Gekozenen (2004) Alle kandidaten (2004) Gekozenen (2003) Alle kandidaten (2003) CD&V / N-VA 46,5 43,5 CD&V :48,6 N-VA: 52,0 CD&V : 43,8 N-VA : 46,5 Groen! 45,8 42,3-42,6 SP.A-spirit 44,0 42,6 42,9 42,1 Vlaams Blok 45,6 46,3 43,8 46,3 VLD-Vivant 47,5 43,6 48,6 44,4 Alle partijen 45,9 43,7 46,1 44,3-5 -

6 Tussen de partijen onderling bestaat er een opvallend verschil. Met 47,5 jaar zijn de gekozenen van VLD-Vivant gemiddeld het oudst. Daarmee zijn de gekozenen van VLD-Vivant gemiddeld bijna 4 jaar ouder dan de kandidaten op de lijst. CD&V / N-VA - vorig jaar nog samen met VLD-Vivant het oudst - ziet de leeftijd van haar gekozenen gevoelig dalen in vergelijking met vorig jaar (46,5 vergeleken met 48,6 vorig jaar 8 ) Het kartel SP.A-Spirit heeft nog steeds de jongste gekozenen: gemiddeld net geen 44 jaar. Net zoals vorig jaar is het Vlaams Blok de enige partij waar de gekozenen jonger zijn dan de kandidaten, al is het verschil kleiner geworden. Verder blijken de gekozenen in de kieskring Antwerpen (41,9 jaar) gemiddeld het jongst. De gekozenen in de kieskringen Oost-Vlaanderen (49,4 jaar) en Limburg 9 (49,2 jaar) zijn dan weer het oudst. Conform de verwachtingen zijn ook de gekozenen in het Europees Parlement gemiddeld ouder (48,3 jaar). Brussel opteert meer voor jongere parlementsleden; de gemiddelde leeftijd is er 43,5 jaar. Door de gekozenen in te delen in vijf leeftijdscategorieën wordt een duidelijker beeld verkregen van de spreiding van de gekozenen over de verschillende leeftijdsgroepen. Tabel V: Leeftijdsverdeling van de gekozenen tegenover alle kandidaten Gekozenen (2004) Alle kandidaten (2004) Gekozenen (2003) Alle kandidaten (2003) Fi % Fi % Fi % Fi % 21 tot 30 jaar 9 5, ,8 4 3, ,6 31 tot 40 jaar 39 25, , , ,0 41 tot 50 jaar 55 35, , , ,6 51 tot 60 jaar 41 26, , , ,5 61 jaar en ouder 11 7, ,7 7 6, ,3 Totaal , , , ,0 In de tweede kolom van tabel V wordt duidelijk dat ongeveer één op drie van de 155 gekozenen veertigers zijn (35%). Dit is in verhouding met de kandidaten die zich in deze leeftijdsgroep bevinden. Vorig jaar kwam ongeveer de helft van de gekozenen uit deze groep. Met één op vier gekozenen is de leeftijdscohorte tussen de 51 en de 60 jaar oud oververtegenwoordigd. Met 6% is de jongste leeftijdsgroep dan weer sterk ondervertegenwoordigd. Slechts een goede 7% van de gekozenen zijn 60-plussers. Die concentratie bij de veertigers en vijftigers vinden we niet in alle partijen terug. Bij CD&V en N-VA ligt het zwaartepunt enkel bij de vijftigers (35,7%). De veertigers maken nog slechts 16,7% uit van alle gekozenen, in 2003 was deze groep nog goed voor 33,3%. De 60plussers zijn bij het CD&V proportioneel iets beter vertegenwoordigd (11,9%). Bij het kartel SP.A-Spirit overwegen de dertigers en de veertigers (beide 32,3%). Maar het socialistische kartel telt ook meer twintigers (10%). Bij VLD-Vivant en het Vlaams Blok hebben de veertigers het overwicht: resp. 34,4% en 46,3%. De groep van dertigers en vijftigers is in beide partijen nagenoeg even groot. Bij Groen! bevinden 7 van haar 8 gekozenen zich in de leeftijdsgroep 41 tot 50 jaar (87,5%). 8 Er werd enkel rekening gehouden met de leeftijd van de CD&V gekozenen van vorig jaar, N-VA had vorig jaar maar 1 gekozene, Geert Bourgeois, van 52 jaar, deze werd niet opgenomen in de berekening van het gemiddelde. 9 Vorig jaar bevond Limburg zich bij de provincies met de jongste gekozenen (gemiddeld 43,8 jaar). Ze maken hier dan ook een grote sprong

7 B. Geslacht De zogenaamde quota-wet heeft ervoor gezorgd dat er afgelopen zondag nagenoeg evenveel mannen als vrouwen op de kandidatenlijsten stonden. Als gevolg van het oneven aantal kandidaten op bepaalde lijsten was er op geaggregeerd niveau wel sprake van een kleine vertekening. Er kandideerden op 13 juni 669 mannen (50,5%) tegenover 656 vrouwen (49,5%). In de eerste nota werd al duidelijk dat slechts 37,6% van de verkiesbare plaatsen werd bezet door vrouwen, tegenover 62,4% van de plaatsen door mannen. 10 De gehanteerde definitie vóór de verkiezingen is echter noodzakelijk ruimer dan het aantal te begeven zetels. Wanneer we enkel kijken naar de effectief gekozenen in het Vlaams Parlement zijn slechts 32,3% vrouwen. Dit lijken er 11 meer dan in 1999, toen het aandeel vrouwen 23,3% bedroeg. Het is echter nog wachten op de regeringsonderhandelingen en de keuze van de dubbele en driedubbele kandidaten vooraleer hieromtrent een definitieve uitspraak kan worden gedaan. In 2003 werd alvast een vergelijkbaar aantal effectief verkozen. In de Brussels Hoofdstedelijke Raad zijn zeven Vlaamse vrouwen verkozen, d.i. 41,2%. In het Europees Parlement slechts vier of 28,6%. Dat dit cijfer lager ligt dan bij de verkiesbare plaatsen is het gevolg van die ruime definitie: vrouwen kunnen vaker op strijdplaatsen te vinden zijn, aan het resultaat van het Vlaams Blok waar het aandeel vrouwen lager is en aan de halvering van de lijststemmen waardoor kandidaten buiten de nuttige volgorde makkelijker verkozen raken. Tabel VI: Geslacht van de gekozenen* CD&V-N-VA Groen! SP.A Spirit Vlaams Blok VLD-Vivant Alle 155 gekozenen Fi % Fi % Fi % Fi % Fi % Fi % Man 28 66,7 5 62, , , , ,1 Vrouw 14 33,3 3 37, , , , ,9 Totaal , , , , , ,0 * UF met slechts 1 gekozene werd uit deze tabel gelaten, het gaat hier om Christian Van Eyken, 53 jaar. Ondanks de quota-wet is het aandeel van de vrouwen bij de gekozenen niet in alle partijen gelijkaardig. Bij het kartel SP.A-Spirit en Groen! is het aandeel van de vrouwen meer dan één op drie. Bij het Vlaams Blok zijn is dit slechts één op vier gekozenen. CD&V / N-VA en VLD- Vivant benaderen het gemiddelde. Wanneer de variabelen geslacht en leeftijd met elkaar worden gecombineerd, worden een aantal opmerkelijke resultaten bekomen. De gemiddelde leeftijd van de mannelijke gekozenen (48,2 jaar) ligt bijna 7 jaar hoger dan die van de vrouwelijke gekozenen (41,3 jaar). In de onderstaande tabel wordt duidelijk dat bij de vrouwelijke gekozenen de twintigers en dertigers (veel) beter zijn vertegenwoordigd. Het aandeel van de veertigers, vijftigers en 60-plussers ligt dan weer opmerkelijk lager dan bij de mannen. Het lijkt erop dat de verjonging bij de verkiezingen van voorbije zondag in de eerste plaats vooral een vrouwelijke aangelegenheid is geweest. 10 De verkiesbare plaatsen werden gedefinieerd aan de hand van een simulatie van de zetelaantallen per partij in het Vlaamse, het Europese en het Brusselse Parlement op basis van de uitslag van 18 mei Het aantal verkiesbare plaatsen voor lijst X in provincie Y, is dan het aantal zetels dat partij X in de simulatie behaalde in provincie Y, vermeerderd met één. Op die manier krijgt CD&V-N-VA bijvoorbeeld 48 verkiesbare plaatsen, en heeft Groen! er 9. Voor elke partij gaat het hier per definitie om een overschatting van het aantal verkiesbare plaatsen

8 Tabel VII: Leeftijdsverdeling van de mannelijke en vrouwelijke gekozenen Man Vrouw Fi % Fi % 21 tot 30 jaar 1 0,9 8 15,7 31 tot 40 jaar 19 18, ,2 41 tot 50 jaar 42 40, ,5 51 tot 60 jaar 34 32,7 7 13,7 61 jaar en ouder 8 7,7 3 5,9 Totaal , ,0 Gemid. leeftijd 48,2 41,3 C. Beroep Tabel VIII geeft een overzicht van de beroepsactiviteiten van de 155 gekozenen in het Vlaams Parlement, het Europees Parlement en de Brussels Hoofdstedelijke Raad. Daarbij wordt tevens de vergelijking gemaakt met de beroepsactiviteiten van alle kandidaten. De trend die reeds werd opgemerkt bij de kandidaten, zet zich bij de gekozenen veel duidelijker door. Verkozen worden vooral de beroepspolitici, de uittredende parlementsleden en regeringsleden. Terwijl slechts één op vijf kandidaten beroepspoliticus is, is dat 67,7% bij de gekozenen. Tabel VIII: Beroep van de 155 gekozenen en de kandidaten 155 gekozenen in gekozenen in 2003 Alle kandidaten 2004 Fi % Fi % Fi % Niet-actieven 1 0,6 3 2, ,5 Thuiswerkend ,9 Op pensioen ,1 Student ,3 Werkzoekend ,1 Zelfstandigen vrije beroepen 20 12, , ,2 Zelfstandige ,5 Vrij beroep ,9 Landbouwer ,8 Arbeiders ,9 Bedienden kaderleden 18 11,6 8 7, ,2 Bediende ,9 Kaderlid ,3 Ambtenaren onderwijzend personeel 8 5, ,6 Ambtenaar ,4 Onderwijzend personeel ,3 Beroepspolitici , , ,2 Federaal of regionaal parlementslid ,8 Federaal of regionaal uitvoerend mandaat ,4 Lokaal uitvoerend mandaat ,9 Kabinets- en partijmedewerkers 3 1,9 7 6,2 88 6,6 Kabinetsmedewerker ,2 Partijmedewerker ,4 Andere ,8 Totaal , , ,8 11 Het gaat om Patrick Janssens, verkozen op de lijst van het kartel SP.A-Spirit in Antwerpen. Dit lijkt een rare categorisering, maar is strikt genomen wel correct op het moment van de verkiezingen in

9 Anderzijds zijn heel wat beroepsgroepen die reeds ondervertegenwoordigd waren bij de kandidaten nu nagenoeg geheel afwezig. Zo is slechts één gepensioneerde verkozen, terwijl de niet-actieven toch 10,5% van de kandidaten vormen. Maar ook zelfstandigen (12,9%) en bedienden (11,6%) worden minder vaak verkozen. Bij de kandidaten vormden bedienden en kaderleden met 28,2% nog de grootste groep. Terwijl in het federale parlement ambtenaren en leraren in 2003 geheel afwezig zijn, keren zij in het Vlaams Parlement terug, zij het in bescheiden mate. Opmerkelijk is dan weer dat in vergelijking met 2003 het aantal kabinets- en partijmedewerkers een stuk kleiner is. Hieraan is het minder goede resultaat van Paars wellicht niet vreemd. Terwijl op de kandidatenlijsten van de verschillende partijen opmerkelijke verschillen te merken zijn, verdwijnen deze grotendeels wanneer enkel de gekozenen vergeleken worden. De klemtoon ligt dan bij de beroepspolitici, die vanzelfsprekend het vaakst terug te vinden zijn bij de regeringspartijen SP.A en VLD. Deze partijen konden immers ook hun leden van de regering in de strijd werpen - wat ze massaal ook gedaan hebben. Niettemin telt het Vlaams Blok met 65,9% het grootste aantal uittredende parlementsleden onder de gekozenen. In vergelijking met 2003 is het aandeel beroepspolitici in alle partijen toegenomen. Lokale mandatarissen zijn echter geringer in aantal: in CD&V en SP.A vormden zij in 2003 nog meer dan 10% van de gekozenen. In het Vlaams Parlement is dit nog slechts 7,2% voor het CD&V. In de SP.A is dit aantal nog kleiner. De CD&V gekozenen tellen dan weer vaker bedienden (14,3%), zelfstandigen en de vrije beroepen (16,7%) in hun rangen. Opmerkelijk is ook dat de rekrutering in het Vlaams Blok nog bijzonder weinig verschilt van die in de andere partijen. Tenslotte neemt het aantal kabinets- en partijmedewerkers die verkozen worden verder af in vergelijking met Ook in de SP.A is deze beroepsgroep nog nauwelijks aanwezig. D. Verstedelijkingsgraad van de woonplaats Om de herkomst van de politici in kaart te brengen, kan men het onderscheid maken tussen de verschillende steden en gemeenten naar bevolkingsaantal en morfologie. Hoewel er wetenschappelijk correctere indelingen bestaan naar verstedelijkingsgraad, stedelijke hiërarchie, of morfologische functies van de stad of niet-stedelijke gemeente, hebben we opnieuw geopteerd om de woonplaats van de kandidaten na te gaan aan de hand van twee eenvoudige parameters. Vooreerst is er het loutere inwonersaantal (zie Tabel X). Ten tweede is er de bevolkingsdichtheid, waarbij men een onderscheid maakt naargelang het aantal inwoners per km² (Tabel IX). Tabel IX: Indeling van de gemeenten van het Vlaamse en het Brusselse Gewest naar inwonersaantal en bevolkingsdichtheid Inw.aantal Vl. Gewest Brussels Gewest inw/km² Vl. Gewest Brussels Gewest CAT 1 > Fi % Fi % Fi % Fi % CAT CAT A > CAT CAT B CAT CAT C CAT CAT D CAT CAT E CAT 7 < CAT F < Totaal Totaal

10 Zoals reeds verwacht kon worden op basis van de spreiding van de kandidaten naar verstedelijkingsgraad, wonen ook de effectief gekozenen hoofdzakelijk in een stedelijk gebied. Bijna 40 % woont in één van de elf Vlaamse steden met meer dan inwoners (CAT 1). Dit percentage ligt hoger in vergelijking met de woonplaats van alle kandidaten (29,8 %), maar ligt wel gevoelig lager dan vorig jaar. Toen kwam bijna 47 procent van de effectief gekozenen in Kamer en Senaat uit deze sterk verstedelijkte gebieden. En hoewel bijna 11,0 % van de Vlaamse bevolking woont in een landelijke gemeente (CAT 7), woont amper 5 % van de effectief gekozenen in een dergelijke gemeente met minder dan inwoners. Nochtans betekent dit niet dat de situatie er op verslechterd is, ten aanzien van vorig jaar. Ook onder de 113 effectief gekozenen voor Kamer en Senaat, bleek maar 5,3 % in een dergelijke landelijke gemeente te wonen. Wanneer we een andere maatstaf nemen, met name de bevolkingsdichtheid van de steden en gemeenten, zien we minder grote verschillen tussen het profiel van de gekozenen en dat van alle kandidaten. Ook ten opzichte van 2003 zijn de verschillen relatief klein. Maar toch kan men ook bij deze maatstaf niet naast de ondervertegenwoordiging van de weinig bevolkte gemeenten kijken. Terwijl ruim een kwart van de Vlaamse bevolking in een gemeente woont men minder dan 250 inwoners per km², woont slechts 4,5 % van de gekozenen in een dergelijke gemeente. En op dit vlak is er wel een verschil merkbaar met het percentage in 2003 (8,8 %). Tabel X: Spreiding van de gekozenen en de kandidaten naar inwonersaantal en bevolkingsdichtheid van hun gemeente Kandidaten 2004 gekozenen 2004 gekozenen 2003 Kandidaten 2004 gekozenen 2004 gekozenen 2003 Aantal Aantal CAT 1 29,8 39,3 46,9 CAT 2 0,7 2,6 0,0 CAT A 32,4 35,5 34,5 CAT 3 4,4 2,6 2,7 CAT B 3,8 7,7 6,2 CAT 4 13, ,9 CAT C 11,1 12,3 13,3 CAT 5 14,5 16,8 9,7 CAT D 16 13,6 16,8 CAT ,6 19,5 CAT E 27,4 26,5 20,4 CAT 7 8,3 5,2 5,3 CAT F 9,3 4,5 8,8 Totaal 99,9 100,1 100,0 Totaal ,1 100,0 E. Gemeentelijk mandaat Een tweede manier om de lokale verankering van de kandidaten te meten, gebeurt via de telling van het aantal burgemeesters, schepenen en gemeenteraadsleden dat verkozen werd. Omdat het op dit moment nog niet zeker is welk mandaat de zes personen die op 13 juni twee keer verkozen werden zullen opnemen, werden zij twee keer geteld. Onder de 42 gekozenen van de kartellijst CD&V / N-VA tellen we 8 burgemeesters, zeven schepenen en 14 gemeenteraadsleden. In totaal zijn er aldus 69,0 procent van de gekozenen van CD&V / N-VA die een lokaal mandaat bekleden. Dat is licht hoger dan wanneer de vergelijking gemaakt wordt met de totale populatie van 265 kandidaten van CD&V / N-VA (60,0 %). Maar het percentage lokale gekozenen ligt wel een flink stuk lager dan bij de parlements

11 verkiezingen van vorig jaar dit ondanks de beeldvorming omtrent het Vlaams Parlement dat dichter moet staan bij de bevoegdheden van de lokale overheid. Een zelfde trend zien we bij alle andere partijen. Het relatief lage aantal gemeentelijke mandatarissen onder de kandidaten op de SP.A-Spirit-lijsten wordt licht gecorrigeerd door de verkiezingsuitslag. Zodat net iets meer dan de helft van de SP.A-Spirit gekozenen een gemeentelijk mandaat bekleedt. Voor de VLD, die een derde van haar burgemeesters in de strijd wierp, ligt dat percentage iets hoger. En geheel in de logica van de aversie die Groen! heeft ten aanzien van machtsconcentratie in handen van een beperkt aantal personen, heeft geen enkele groene gekozene een gemeentelijk mandaat. Bij het Vlaams Blok gaat het conform het cordon sanitaire - enkel om gemeenteraadsleden. Dat het percentage lager ligt dan vorig jaar is wellicht te wijten aan de grote winst die het Vlaams Blok geboekt heeft. Tabel XI: Aantal gekozenen dat een gemeentelijk mandaat bekleedt Procentueel aandeel Aantal bij de gekozenen, per partij t.o.v. de gekozenen, per partij Aandeel onder de kandidaten, per partij CD&V-N-VA 12 Burgemeester (42 gekozenen) Schepen Gemeenteraadslid Gekozenen Kamer en Senaat 2003 TOTAAL Groen! (8 gekozenen) Burgemeester Schepen Gemeenteraadslid TOTAAL SP.A-spirit Burgemeester (31 gekozenen) Schepen Gemeenteraadslid TOTAAL Vl. Blok 13 Burgemeester (41 gekozenen) Schepen Gemeenteraadslid TOTAAL VLD-Vivant 14 Burgemeester (32 gekozenen) Schepen Gemeenteraadslid TOTAAL Alle partijen Het totaalbeeld ziet er daardoor als volgt uit. Van alle 155 gekozenen op 13 juni heeft slechts 62 % een gemeentelijk mandaat, dat is ruim tien procentpunten lager dan vorig jaar. Er treedt echter een zekere vertekening op doordat we in de telling van de 155 gekozenen ook de gekozenen op de Europese lijsten, en die op de lijsten voor de Brusselse Hoofdstedelijke Raad meetellen. Wanneer enkel de gekozenen voor het Vlaams parlement in rekening worden gebracht, stijgt het percentage lokaal verankerde kandidaten lichtjes tot 66,9 procent. Als we 12 Met inbegrip van de dubbeltellingen van Geert Bourgeois. 13 Met inbegrip van de dubbeltellingen van Johan Demol, Filip Dewinter en Frank Vanhecke 14 Met inbegrip van de dubbeltellingen van Karel De Gucht en Guy Verhofstadt

12 even geen rekening houden met de opvolgingen, zouden er op basis van de uitslag op 13 juni 19 burgemeesters (inclusief Christian Van Eycken), 10 schepenen en 55 gemeenteraadsleden in het Vlaams Parlement zetelen. In het Europees parlement zetelen aan Vlaamse zijde één burgemeester (Jean-Luc Dehaene), één schepen (Marianne Thyssen) en vijf gemeenteraadsleden (Geert Bourgeois, Saïd El Khadraoui, Karel De Gucht, Frank Vanhecke en Filip Dewinter). De Vlaamse vertegenwoordiging in de Brusselse Hoofdstedelijke Raad tenslotte, telt slechts één schepen (Walter Vandenbossche) en zes gemeenteraadsleden 15. F. Nationaal Mandaat Een laatste variabele die in deze paper wordt besproken, behandelt het feit in hoeverre het bij de gekozenen gaat om personen die voorheen al een nationaal mandaat bekleedden. In totaal oefenden 99 van de gekozenen voor de verkiezingen van 13 juni ook al een mandaat uit op nationaal niveau (66,4%). Dat percentage ligt vier keer hoger dan het aandeel van de nationale mandatarissen in het totaal aantal kandidaten op de kieslijsten (16.1%). Bij die 99 gekozen nationale mandatarissen zijn er 20 regeringsleden. Wetende dat alle 11 Vlaamse federale regeringsleden, alle 10 ministers van de Vlaamse Regering en alle drie de Vlaamse leden van de Brusselse regering kandidaat waren op 13 juni, betekent dat dat 4 van hen niet verkozen zijn. Het gaat om Fientje Moerman, Marc Verwilghen en Peter Vanvelthoven van de federale regering en Paul Van Grembergen van de Vlaamse regering. Patrick Dewael en Gilbert Bossuyt zijn van op een onverkiesbare plaats door hun hoge aantal voorkeurstemmen toch verkozen. Naast de 20 regeringsleden zijn er 79 parlementsleden verkozen. Daarbij gaat het zowel om personen die voorheen zetelden in de federale Kamer en Senaat, in het Vlaams en het Brussels Parlement en het Europees Parlement (cf. Tabel XI). 17 In totaal is 30 % van de vóór 13 juni zetelende parlementsleden verkozen op 13 juni. Net geen 70% van hen was kandidaat. Het grote verschil tussen de twee percentages wijst erop dat een heel pak van de parlementsleden eerder ondersteunend op de verkiezingslijsten aanwezig was. Uit de vorige nota bleek al dat iets meer dan de helft van de federale kamerleden en senatoren kandidaat was bij deze regionale en Europese verkiezingen. Slechts 16% van hen is ook verkozen. Een tweede opvallend gegeven is dat weliswaar driekwart van de uittredende Vlaamse parlementsleden weer kandidaat was, maar dat slechts 38,8% van hen ook opnieuw verkozen is. Bij de Europese en bij de Brusselse parlementsleden liggen die cijfers duidelijk hoger. Ondermeer omdat twee uittredende Europarlementsleden op 13 juni verkozen werden voor het Vlaams Parlement: met name Miet Smet en Dirk Sterckx. In de bijlage vindt u deze cijfers uitgesplitst per partij en kartellijst. 15 De Vlaamse gemeenteraadsleden in de Brusselse Hoofdstedelijke Raad zijn Guy Vanhengel en Carla Dejonghe (VLD), Marie-Paule Quix (Spirit) en Johan Demol, Jos Van Assche en Dominiek Lootens-Stael (Vlaams Blok). 16 Zes personen werden tweemaal verkozen, wat resulteert in 155 gekozenen. 17 Personen die voor 13 juni tegelijk in het Vlaams Parlement en in de Senaat zetelden (de zogenaamde gemeenschapssenatoren) worden hier enkel geteld als Vlaams parlementslid. Hetzelfde geldt voor de zes Brusselse parlementsleden die tegelijk in het Vlaams Parlement zetelden: zij worden enkel geteld als Brussels parlementslid

13 Tabel XII: Gekozen nationale mandatarissen op 13 juni 2004 Totaal aantal parlementsleden van de onderzochte partijen (1) Aantal parlementsleden dat kandidaat was (2) Aantal parlementsleden dat verkozen is (3) Fi % t.o.v. (1) Fi % t.o.v. (1) Kamer Senaat Vlaams Parlement Brussels Parlement Europees Parlement TOTAAL In tabel XII wordt gekeken naar dezelfde gegevens van de federale verkiezingen van 18 mei vorig jaar. Ook toen waren om en bij de 70% van de federale, regionale en Europese parlementsleden kandidaat. Ook toen was daarbij een behoorlijk aantal regionale en Europese parlementsleden (65 van de 139 regionale en Europese parlementsleden). Maar slechts 5.0% van deze regionale en Europese parlementsleden werd ook effectief verkozen. Dit wijst er toch op dat zij vooral de lijsten van de federale verkiezingen ondersteunden, zonder effectief een mandaat na te streven. Deze stelling gaat nu dus ook op in de omgekeerde richting: bij de recente regionale en Europese verkiezingen ging het er de deelnemende federale parlementsleden blijkbaar meer om, om de lijsten te ondersteunen dan om echt verkozen te worden. Dit neemt de pertinente vraag niet weg of die vervlechting van beide beleidsniveaus wel een goede zaak is voor de transparantie, de autonomie en de goede werking van de federale staat en haar instellingen. Tabel XII: Gekozen nationale mandatarissen op de lijsten in 2003 Totaal aantal parlementsleden van de onderzochte partijen (1) Aantal parlementsleden dat kandidaat was (2) Aantal parlementsleden dat verkozen is (3) Fi % t.o.v. (1) Fi % t.o.v. (1) Kamer , ,7 Senaat , ,5 Vlaams Parlement ,8 5 4,3 Brussels Parlement ,4 0 0,0 Europees Parlement ,0 2 16,7 TOTAAL , ,1 18 Zonder de gemeenschapssenatoren: zijn enkel geteld als Vlaamse parlementsleden. 19 Zonder de zes leden van het Brussels Parlement die voor 13 juni tegelijk in het Vlaams Parlement zetelden: zij werden enkel geteld als Brussels parlementslid. Samen met de twee onafhankelijken in het Vlaams Parlement in de periode voor 13 juni (Etienne Van Vaerenbergh en André-Emiel Bogaert) geeft dat 124 Vlaamse parlementsleden. 20 Dit aantal verschilt van de 48 gekozenen waarvan sprake in de inleiding. In de inleiding werd de telling gemaakt ten aanzien van de totale populatie van 124 Vlaamse parlementsleden, terwijl in Tabel XII de zes personen met een dubbelmandaat in Vlaams en Brussel parlement, enkel als Brusselaars werden meegerekend. 21 Er zetelden voor 13 juni twee onafhankelijke Vlaamse parlementsleden in het Europees parlement: Ward Beysen en Patsy Sörensen

14 Besluit Ter afsluiting geven we nog eens kort de belangrijkste bevindingen van onze doorlichting. De 155 Vlaamse gekozenen zijn gemiddeld 46 jaar oud. Bijna één op drie zijn veertigers, terwijl de twintigers zeer zwak vertegenwoordigd zijn. Slechts 32,9% van de gekozenen is een vrouw. Die vrouwen zijn wel opmerkelijk jonger dan hun mannelijke collega s. Het gaat in overwegende mate om beroepspolitici, voornamelijk uittredende parlementsleden, afkomstig uit de grote steden en dichtbevolkte gebieden. Bijna twee op drie van hen bekleedt een gemeentelijk mandaat. En zowel het aanzienlijke aantal federale parlementsleden dat verkozen werd, als de verschuivingen in het stemgedrag van de kiezers hebben grote gevolgen voor de herkiezingsgraad van de verschillende parlementen. In afwachting van de definitieve keuze die een aantal personen moet maken voor het ene dan wel het andere mandaat, ligt de herkiezingsindex voor het Vlaams Parlement voorlopig op een historisch dieptepunt van amper 38,7 %

15 1 Bijlage Tabel XIII: Spreiding van de verkozenen per partij over de verschillende leeftijdsgroepen * Vlaams Blok VLD-Vivant Alle 155 CD&V--VA Groen! Sp.a Spirit verkozenen Fi % Fi % Fi % Fi % Fi % Fi % 21 tot 30 jaar tot 40 jaar tot 50 jaar tot 60 jaar jaar en ouder Totaal * UF met slechts 1 verkozene werd uit deze tabel gelaten, het gaat hier om Christian Van Eyken, 53 jaar Tabel XIII.a: Leeftijdsverdeling van de CD&V-N-VA-verkozenen en de CD&V-N-VA--kandidaten Verkozenen Kandidaten Fi % Fi % 21 tot 30 jaar tot 40 jaar tot 50 jaar tot 60 jaar jaar en ouder Totaal Tabel XIII.b: Leeftijdsverdeling van de Groen!-verkozenen en de Groen!--kandidaten Verkozenen Kandidaten Fi % Fi % 21 tot 30 jaar tot 40 jaar tot 50 jaar tot 60 jaar jaar en ouder Totaal Tabel XIII.c: Leeftijdsverdeling van de Sp.a-spirit-verkozenen en de Sp.a-spirit-kandidaten Verkozenen Kandidaten Fi % Fi % 21 tot 30 jaar tot 40 jaar tot 50 jaar tot 60 jaar jaar en ouder Totaal

16 2 Tabel XIII.d: Leeftijdsverdeling van de Vlaams Blok-verkozenen en de Vlaams Blok-kandidaten Verkozenen Kandidaten Fi % Fi % 21 tot 30 jaar tot 40 jaar tot 50 jaar tot 60 jaar jaar en ouder Totaal Tabel XIII.e: Leeftijdsverdeling van de VLD-Vivant-verkozenen en de VLD-Vivant-kandidaten Verkozenen Kandidaten Fi % Fi % 21 tot 30 jaar tot 40 jaar tot 50 jaar tot 60 jaar jaar en ouder Totaal Tabel XIV: Beroep van de verkozenen per partij CD&V/N-VA Spa-spirit Vlaams Blok VLD - Vivant Groen! Totaal Fi % Fi % Fi % % Fi % Fi % Niet-actieven Thuiswerkend Op pensioen Student Werkzoekend Zelfstandigen vrije beroepen Zelfstandige Vrij beroep Landbouwer Arbeiders Bedienden kaderleden Bediende Kaderlid Ambtenaren onderwijzend personeel Ambtenaar Onderwijzend personeel Beroepspolitici Federaal of regionaal parlementslid Uitvoerend mandaat (fed. of reg.) Lokaal uitvoerend mandaat Kabinets- en partijmedewerkers Kabinetsmedewerker Partijmedewerker Totaal Ook Christian Van Eyken (UF) is uittredend Vlaams Parlementslid.

17 3 Tabel XV: Gekozen nationale mandatarissen in 2004 uitsplitsing per partij Totaal aantal Aantal parlementsleden dat parlementsleden kandidaat was van de (2) onderzochte partijen (1) CD&V-N-VA Aantal parlementsleden dat kandidaat verkozen is (3) Fi % t.o.v. (1) Fi % t.o.v. (1) Kamer Senaat Vlaams Parlement Brussels Parlement Europees Parlement TOTAAL Groen! Kamer Senaat Vlaams Parlement Brussels Parlement Europees Parlement TOTAAL SP.A-Spirit Kamer Senaat Vlaams Parlement Brussels Parlement Europees Parlement TOTAAL Vlaams Blok Kamer Senaat Vlaams Parlement Brussels Parlement Europees Parlement TOTAAL VLD-Vivant Kamer Senaat Vlaams Parlement Brussels Parlement Europees Parlement TOTAAL

De spiegel van de samenleving? Deel II. Het profiel van de effectief verkozenen bij de parlementsverkiezingen van 18 mei Samenvatting

De spiegel van de samenleving? Deel II. Het profiel van de effectief verkozenen bij de parlementsverkiezingen van 18 mei Samenvatting De spiegel van de samenleving? Deel II Het profiel van de effectief verkozenen bij de parlementsverkiezingen van 18 mei 2003 - Samenvatting Jo Noppe en Stefaan Fiers Afdeling Politologie K.U.Leuven http://www.kuleuven.ac.be/politologie/

Nadere informatie

Het profiel van de gekozenen bij de federale verkiezingen van 10 juni

Het profiel van de gekozenen bij de federale verkiezingen van 10 juni Het profiel van de gekozenen bij de federale verkiezingen van 10 juni 2007 1 I. Vanlangenakker, K. Weekers, B. Maddens en S. Fiers Centrum voor Politicologie, K.U.Leuven http://www.kuleuven.ac.be/politicologie

Nadere informatie

Het profiel van de kandidaten op de lijsten voor de Vlaamse, Europese en Brusselse verkiezingen van 7 juni 2009

Het profiel van de kandidaten op de lijsten voor de Vlaamse, Europese en Brusselse verkiezingen van 7 juni 2009 Het profiel van de kandidaten op de lijsten voor de Vlaamse, Europese en Brusselse verkiezingen van 7 juni 2009 Gert-Jan Put, Bart Maddens, Ine Vanlangenakker en Karolien Weekers Centrum voor Politicologie,

Nadere informatie

Het profiel van de kandidaten bij de gemeenteraadsverkiezingen van 8 oktober in de 13 Vlaamse centrumsteden.

Het profiel van de kandidaten bij de gemeenteraadsverkiezingen van 8 oktober in de 13 Vlaamse centrumsteden. Het profiel van de kandidaten bij de gemeenteraadsverkiezingen van 8 oktober 2006 in de 13 Vlaamse centrumsteden. Jo Noppe, Stefaan Fiers, Bart Maddens en Karolien Weekers Centrum voor Politicologie, K.U.Leuven

Nadere informatie

De spiegel van de samenleving? Het profiel van de kandidaten op de lijsten bij de parlementsverkiezingen van 18 mei Samenvatting

De spiegel van de samenleving? Het profiel van de kandidaten op de lijsten bij de parlementsverkiezingen van 18 mei Samenvatting De spiegel van de samenleving? Het profiel van de kandidaten op de lijsten bij de parlementsverkiezingen van 18 mei 2003 - Samenvatting Stefaan Fiers en Jo Noppe Afdeling Politologie K.U.Leuven http://www.kuleuven.ac.be/politologie/

Nadere informatie

Het profiel van de kandidaten op de lijsten bij de Vlaamse, Europese en Brusselse verkiezingen van 13 juni 2004

Het profiel van de kandidaten op de lijsten bij de Vlaamse, Europese en Brusselse verkiezingen van 13 juni 2004 Het profiel van de kandidaten op de lijsten bij de Vlaamse, Europese en Brusselse verkiezingen van 13 juni 2004 Stefaan Fiers, Jo Noppe, Sam Depauw en Liselotte Libbrecht Afdeling Politologie K.U.Leuven

Nadere informatie

Het profiel van de gekozenen in het Vlaams Parlement na de verkiezingen van 7 juni 2009

Het profiel van de gekozenen in het Vlaams Parlement na de verkiezingen van 7 juni 2009 Het profiel van de gekozenen in het Vlaams Parlement na de verkiezingen van 7 juni 2009 Frederik Verleden m.m.v. Gert-Jan Put, Bart Maddens, Ine Vanlangenakker en Karolien Weekers Centrum voor Politicologie,

Nadere informatie

Het profiel van de kandidaten voor de Europese verkiezingen ( )

Het profiel van de kandidaten voor de Europese verkiezingen ( ) 1 Het profiel van de kandidaten voor de Europese verkiezingen (2004-2014) Wouter Wolfs, Jef Smulders, Stef Commers en Steven Van Hecke www.kuleuven.be/verkiezingen2014 KU Leuven Instituut voor de Overheid

Nadere informatie

Een analyse van het profiel van de Vlaamse verkozenen bij de Kamerverkiezingen van 1987 tot en met Gert-Jan Put, Jef Smulders en Bart Maddens

Een analyse van het profiel van de Vlaamse verkozenen bij de Kamerverkiezingen van 1987 tot en met Gert-Jan Put, Jef Smulders en Bart Maddens Een analyse van het profiel van de Vlaamse verkozenen bij de Kamerverkiezingen van 1987 tot en met 2014 Gert-Jan Put, Jef Smulders en Bart Maddens KU Leuven Instituut voor de Overheid 26 mei 2014 Inleiding

Nadere informatie

De verkiezing van de Belgische Europarlementsleden

De verkiezing van de Belgische Europarlementsleden De verkiezing van de Belgische Europarlementsleden Wouter Wolfs en Steven Van Hecke www.kuleuven.be/verkiezingen2014 KU Leuven Instituut voor de Overheid 18 juli 2014 Op 25 mei trokken de Belgen naar de

Nadere informatie

Een aantal simulaties op basis van de Vlaamse, Brusselse en Europese verkiezingen van 13 juni 2004

Een aantal simulaties op basis van de Vlaamse, Brusselse en Europese verkiezingen van 13 juni 2004 Een aantal simulaties op basis van de Vlaamse, Brusselse en Europese verkiezingen van 13 juni 2004 Jo Noppe Afdeling Politologie K.U.Leuven http://www.kuleuven.ac.be/politologie/ Op basis van de verkiezingsuitslag

Nadere informatie

Een vergelijkende analyse van het profiel van de kandidaten voor de Kamerverkiezingen van 1987 tot en met 2014

Een vergelijkende analyse van het profiel van de kandidaten voor de Kamerverkiezingen van 1987 tot en met 2014 Een vergelijkende analyse van het profiel van de kandidaten voor de Kamerverkiezingen van 1987 tot en met 214 Jef Smulders, Gert-Jan Put en Bart Maddens KU Leuven Instituut voor de Overheid 7 mei 214 Inleiding

Nadere informatie

(licht aangepaste versie, september 2003)

(licht aangepaste versie, september 2003) Simulatie zetelverdeling voor het Vlaams Parlement op basis van de uitslagen van 18 mei 2003 en Een korte analyse van het effect van de kiesdrempel voor de Kamer (licht aangepaste versie, september 2003)

Nadere informatie

DE POLITIEKE VERTEGENWOORDIGING VAN VROUWEN NA DE

DE POLITIEKE VERTEGENWOORDIGING VAN VROUWEN NA DE DE POLITIEKE VERTEGENWOORDIGING VAN VROUWEN NA DE VERKIEZINGEN VAN 25 MEI 2014 1 INHOUDSTAFEL INLEIDING ---------------------------------------------------------------------------------------------- 4

Nadere informatie

Het profiel van de kandidaten op de lijsten bij de Europese verkiezingen van 10 en 13 juni 2004 in de Benelux

Het profiel van de kandidaten op de lijsten bij de Europese verkiezingen van 10 en 13 juni 2004 in de Benelux Het profiel van de kandidaten op de lijsten bij de Europese verkiezingen van 10 en 13 juni 2004 in de Benelux Sam Depauw en Steven Van Hecke Afdeling Politologie K.U.Leuven http://www.kuleuven.ac.be/politologie

Nadere informatie

Opvolgers in de Kamer van Volksvertegenwoordigers en het Vlaams Parlement. Een stand van zaken

Opvolgers in de Kamer van Volksvertegenwoordigers en het Vlaams Parlement. Een stand van zaken Opvolgers in de Kamer van Volksvertegenwoordigers en het Vlaams Parlement Een stand van zaken Frederik Verleden Centrum voor Politicologie, K.U.Leuven http://soc.kuleuven.be/pol/ Inleiding Op 30 juni 2009

Nadere informatie

Welke kandidaten zullen het meest voorkeurstemmen halen?

Welke kandidaten zullen het meest voorkeurstemmen halen? Welke kandidaten zullen het meest voorkeurstemmen halen? Bart Maddens, Gert-Jan Put en Ine Vanlangenakker Centrum voor Politicologie K.U.Leuven Mei 2010 Op basis van een databestand van 4.481 kandidaatstellingen

Nadere informatie

Simulatie van de zetelverdeling voor het Vlaams Parlement volgens een aantal scenario's inzake de hervorming van het kiesstelsel

Simulatie van de zetelverdeling voor het Vlaams Parlement volgens een aantal scenario's inzake de hervorming van het kiesstelsel Simulatie van de zetelverdeling voor het Vlaams Parlement volgens een aantal scenario's inzake de hervorming van het kiesstelsel Jo Noppe, Bram Wauters en Bart Maddens Afdeling Politologie K.U.Leuven http://www.kuleuven.ac.be/politologie/

Nadere informatie

BEKNOPT VERSLAG OPENINGSVERGADERING INHOUDSOPGAVE. Opening van de zitting

BEKNOPT VERSLAG OPENINGSVERGADERING INHOUDSOPGAVE. Opening van de zitting Nr. 1 Zitting 2004 6 juli 2004 BEKNOPT VERSLAG OPENINGSVERGADERING INHOUDSOPGAVE Opening van de zitting 2004 3 Onderzoek van de geloofsbrieven (Sprekers : mevrouw Tinne Rombouts, tijdelijk secretaris,

Nadere informatie

Nieuwsmonitor 2 Berichten van het Elektronisch Nieuwsarchief Oktober 2010

Nieuwsmonitor 2 Berichten van het Elektronisch Nieuwsarchief Oktober 2010 Regeringsdeelname en media-aandacht voor Nederlandstalige partijen en politici Ondanks hun electorale afkalving krijgen de drie traditionele partijen in Vlaanderen (CD&V, VLD en sp.a) nog steeds het leeuwenaandeel

Nadere informatie

Hoeveel mogen de partijen in totaal uitgeven voor de komende verkiezingscampagne?

Hoeveel mogen de partijen in totaal uitgeven voor de komende verkiezingscampagne? Hoeveel mogen de partijen in totaal uitgeven voor de komende verkiezingscampagne? Bart Maddens & Jef Smulders KU Leuven Instituut voor de Overheid Faculteit Sociale Wetenschappen Tel: 0032 16 32 32 70

Nadere informatie

Lokale en provinciale verkiezingen van 14 oktober 2012 lijsten, kandidaten en mandaten

Lokale en provinciale verkiezingen van 14 oktober 2012 lijsten, kandidaten en mandaten Lokale en provinciale verkiezingen van 14 oktober 2012 lijsten, kandidaten en mandaten Persconferentie van minister Geert Bourgeois Vlaams minister bevoegd voor binnenlands bestuur 18 september 2012 -

Nadere informatie

COMMISSIEVERGADERINGEN

COMMISSIEVERGADERINGEN AGENDA AANPASSING COMMISSIEVERGADERINGEN De aanpassing betreft volgende vergaderingen Donderdag 19.03.2009-10:00 uur : Commissie voor Economie, Werk en Sociale Economie - 14:00 uur : Commissie voor Economie,

Nadere informatie

Het gebruik van de voorkeurstem bij de federale parlementsverkiezingen van 13 juni 2010

Het gebruik van de voorkeurstem bij de federale parlementsverkiezingen van 13 juni 2010 Onderzoeksnota Het gebruik van de voorkeurstem bij de federale parlementsverkiezingen van 13 juni 2010 Bram Wauters Hogeschool Gent Bram.wauters@hogent.be 0484 / 403 338 Belangrijkste conclusies: - De

Nadere informatie

De geografische spreiding van de kandidaten voor de Kamerverkiezingen van 1987 tot en met Gert-Jan Put, Jef Smulders en Bart Maddens

De geografische spreiding van de kandidaten voor de Kamerverkiezingen van 1987 tot en met Gert-Jan Put, Jef Smulders en Bart Maddens De geografische spreiding van de kandidaten voor de Kamerverkiezingen van 1987 tot en met 2014 Gert-Jan Put, Jef Smulders en Bart Maddens KU Leuven Instituut voor de Overheid 1 mei 2014 Belangrijkste resultaten

Nadere informatie

Contents. Politieke Barometer Methodiek 4. Potentieel politici 20. Kiesintenties: Voorkeur 7. Vertrouwen in de regering 24

Contents. Politieke Barometer Methodiek 4. Potentieel politici 20. Kiesintenties: Voorkeur 7. Vertrouwen in de regering 24 Contents 1 Methodiek 4 2 Kiesintenties: Voorkeur 7 3 Kiesintenties: Potentieel 15 4 Potentieel politici 20 5 Vertrouwen in de regering 24 6 Actuele thema s 35 2 Politieke Barometer VRT & De Standaard Lentepeiling

Nadere informatie

Informatiebureau in België

Informatiebureau in België 27/07 /2009 Welke functies bekleden de Belgische Europarlementariërs in het Parlement? 2009 Welke functies bekleden de Belgische Europarlementariërs in het Parlement? 2009 1/12 Welke functies bekleden

Nadere informatie

over het uitbreiden van de mogelijkheid om de asurne te bewaren op een andere plaats dan de begraafplaats

over het uitbreiden van de mogelijkheid om de asurne te bewaren op een andere plaats dan de begraafplaats stuk ingediend op 1166 (2010-2011) Nr. 1 23 mei 2011 (2010-2011) Verzoekschrift over het uitbreiden van de mogelijkheid om de asurne te bewaren op een andere plaats dan de begraafplaats Verslag namens

Nadere informatie

Analysenota politieke situatie Centrumgemeenten +30.000 inwoners in Vlaanderen

Analysenota politieke situatie Centrumgemeenten +30.000 inwoners in Vlaanderen Analysenota politieke situatie Centrumgemeenten +30.000 inwoners in Vlaanderen BASISGEGEVENS - de Vlaamse Centrumsteden die minstens 30.000 inwoners tellen (32 in totaal), bepaald volgens het Ruimtelijk

Nadere informatie

De financiële gevolgen van de verkiezingsuitslag van 25 mei 2014 voor de Vlaamse politieke partijen. Jef Smulders en Bart Maddens

De financiële gevolgen van de verkiezingsuitslag van 25 mei 2014 voor de Vlaamse politieke partijen. Jef Smulders en Bart Maddens De financiële gevolgen van de verkiezingsuitslag van 25 mei 2014 voor de Vlaamse politieke partijen Jef Smulders en Bart Maddens KU Leuven Instituut voor de Overheid 25 juni 2014 Geactualiseerde versie

Nadere informatie

4 op 5 Vlaamse politici passen NIET bij hun partij.

4 op 5 Vlaamse politici passen NIET bij hun partij. PERSBERICHT 2 oktober 2006 4 op 5 Vlaamse politici passen NIET bij hun partij. Dat is het verrassende resultaat van het onderzoek dat Brandhome 4 weken geleden lanceerde op de website www.pastdepoliticus.be.

Nadere informatie

De vernieuwing van de Senaat bij de samenvallende verkiezingen van 25 mei 2014

De vernieuwing van de Senaat bij de samenvallende verkiezingen van 25 mei 2014 De vernieuwing van de Senaat bij de samenvallende verkiezingen van 25 mei 2014 1. Samenstelling van de Senaat De Senaat telt 60 leden: 50 deelstaatsenatoren en 10 gecoöpteerde senatoren. De deelstaatsenatoren

Nadere informatie

Verkiezingen 2012 Het rapport van West-Vlaanderen

Verkiezingen 2012 Het rapport van West-Vlaanderen Verkiezingen 2012 Het rapport van West-Vlaanderen Prof. Steven Van Hecke www.kuleuven-kulak.be/verkiezingen steven.vanhecke@kuleuven-kulak.be 056 24 64 59 0491 253 657 Vooraf Analyse van de resultaten

Nadere informatie

OPINIEONDERZOEK VLAANDEREN: ACTUELE MAATSCHAPPELIJKE THEMA S OKTOBER 2013 TECHNISCH-STATISTISCH RAPPORT

OPINIEONDERZOEK VLAANDEREN: ACTUELE MAATSCHAPPELIJKE THEMA S OKTOBER 2013 TECHNISCH-STATISTISCH RAPPORT OPINIEONDERZOEK VLAANDEREN: ACTUELE MAATSCHAPPELIJKE THEMA S OKTOBER 2013 TECHNISCH-STATISTISCH RAPPORT Dit technisch-statistisch rapport omvat de technische specificaties, conform de aanbevelingen van

Nadere informatie

VLAAMS PARLEMENT ONTWERP VAN DECREET

VLAAMS PARLEMENT ONTWERP VAN DECREET Stuk 431 (2000-2001) Nr. 1 VLAAMS PARLEMENT Zitting 2000-2001 23 oktober 2000 ONTWERP VAN DECREET houdende goedkeuring van het protocol bij de overeenkomst tot instelling van samenwerking en een douane-unie

Nadere informatie

De financiële gevolgen van de verkiezingsuitslag van 25 mei 2014 voor de Vlaamse politieke partijen. Jef Smulders en Bart Maddens

De financiële gevolgen van de verkiezingsuitslag van 25 mei 2014 voor de Vlaamse politieke partijen. Jef Smulders en Bart Maddens De financiële gevolgen van de verkiezingsuitslag van 25 mei 2014 voor de Vlaamse politieke partijen Jef Smulders en Bart Maddens KU Leuven Instituut voor de Overheid 26 mei 2014 Inleiding en belangrijkste

Nadere informatie

VERZOEKSCHRIFT. over het Antwerpse havengebied VERSLAG

VERZOEKSCHRIFT. over het Antwerpse havengebied VERSLAG Zitting 2005-2006 19 oktober 2005 VERZOEKSCHRIFT over het Antwerpse havengebied VERSLAG namens de Commissie voor Openbare Werken, Mobiliteit en Energie uitgebracht door mevrouw Annick De Ridder en de heer

Nadere informatie

BRUSSEL - De kritiek dat het VRT-journaal linkser' zou zijn dan het VTM-nieuws wordt door onderzoek van het Elektronisch Nieuwsarchief tegengesproken.

BRUSSEL - De kritiek dat het VRT-journaal linkser' zou zijn dan het VTM-nieuws wordt door onderzoek van het Elektronisch Nieuwsarchief tegengesproken. Nieuwsmonitor 2 in de pers Oktober 2010 VRT-journaal niet linkser dan VTM-nieuws Nieuwsmonitor onderzoekt de media-aandacht voor politici en partijen Birgit Van Mol in het VTM-nieuws. BRUSSEL - De kritiek

Nadere informatie

Vlaamse politica s in cijfers.

Vlaamse politica s in cijfers. Vlaamse politica s in cijfers. De RoSa-factsheets maken u wegwijs in het gelijke kansenlandschap in Vlaanderen. Telkens wordt er op een bepaald terrein nagegaan wat de situatie is. Zowel bredere thema

Nadere informatie

Pendelarbeid tussen Gewesten en provincies

Pendelarbeid tussen Gewesten en provincies ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 19 juli 2007 Pendelarbeid tussen Gewesten en provincies Eén op de tien Belgen werkt in een ander gewest; één op de vijf in een andere

Nadere informatie

Vraag nr. 351 van 26 februari 2013 van PAUL DELVA

Vraag nr. 351 van 26 februari 2013 van PAUL DELVA VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 351 van 26 februari 2013 van PAUL DELVA Nederlandstalig onderwijs Brussel Capaciteit

Nadere informatie

VERZOEKSCHRIFT. over een voordelig internetabonnement voor andersvaliden VERSLAG

VERZOEKSCHRIFT. over een voordelig internetabonnement voor andersvaliden VERSLAG Zitting 2005-2006 11 oktober 2005 VERZOEKSCHRIFT over een voordelig internetabonnement voor andersvaliden VERSLAG namens de Commissie voor Welzijn, Volksgezondheid en Gezin uitgebracht door de dames Vera

Nadere informatie

COMMISSIEVERGADERINGEN

COMMISSIEVERGADERINGEN AGENDA COMMISSIEVERGADERINGEN Geplande vergaderingen Woensdag 21.09.2011-09:45 uur : Commissie voor Landbouw, Visserij en Plattelandsbeleid Antoon Van Dyckzaal - 2 e verdieping - Stentofoonnummer : 0201

Nadere informatie

De uitgaven van de Vlaamse partijen voor de Europese, Vlaamse en Brusselse verkiezingen van 7 juni 2009

De uitgaven van de Vlaamse partijen voor de Europese, Vlaamse en Brusselse verkiezingen van 7 juni 2009 De uitgaven van de Vlaamse partijen voor de Europese, Vlaamse en Brusselse verkiezingen van 7 juni 2009 Bart Maddens, Gert-Jan Put, Karolien Weekers, Ine Vanlangenakker Centrum voor Politicologie K.U.Leuven

Nadere informatie

Marleen Vanderpoorten. Patrick Dewael. Filter FUNCTIE. Alle functies. Vlaanderen. Regering. Parlement. België. Regering. Kamer. Senaat.

Marleen Vanderpoorten. Patrick Dewael. Filter FUNCTIE. Alle functies. Vlaanderen. Regering. Parlement. België. Regering. Kamer. Senaat. De Standaard Online - Hoeveel verdienen onze e politici? 1 of 34 10/03/2013 20:05 Filter FUNCTIE Alle functies Vlaanderen Regering Parlement België Regering PARTIJ Europa Parlement Alle partijen CD&V Groen!

Nadere informatie

Splitsing kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde in Vraag en Antwoord

Splitsing kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde in Vraag en Antwoord Splitsing kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde in Vraag en Antwoord Inleiding Een zuivere splitsing van de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde De splitsing van de kieskring BHV is ruim 50 jaar de eis van de

Nadere informatie

Tabel 2.1 Overzicht van de situatie op de arbeidsmarkt van de onderzochte personen op 30/06/97. Deelpopulatie 1996

Tabel 2.1 Overzicht van de situatie op de arbeidsmarkt van de onderzochte personen op 30/06/97. Deelpopulatie 1996 Dit deel van het onderzoek omvat alle personen tussen de 18 en 55 jaar oud (leeftijdsgrenzen inbegrepen) op 30 juni 1997, wiens dossier van het Vlaams Fonds voor de Sociale Integratie van Personen met

Nadere informatie

PLENAIRE VERGADERINGEN

PLENAIRE VERGADERINGEN AGENDA AANGEPAST PLENAIRE VERGADERINGEN Donderdag 10.07.2008 vanaf 14.00 uur Actuele vragen (Regl. art. 82) Voorstel van decreet Beraadslaging Voorstel van decreet van mevrouw Marleen Vanderpoorten houdende

Nadere informatie

Vrouwen in de politiek geactualiseerde versie, januari 2011

Vrouwen in de politiek geactualiseerde versie, januari 2011 Vrouwen in de politiek geactualiseerde versie, januari 2011 Bij de landelijke verkiezingen in juni 2010 zijn er 61 vrouwen in het parlement gekozen, zes meer dan bij de verkiezingen van 2003 en van 2006.

Nadere informatie

De vrouwen hebben dan ook een grotere kans op werkloosheid (0,39) dan de mannen uit de onderzoekspopulatie (0,29).

De vrouwen hebben dan ook een grotere kans op werkloosheid (0,39) dan de mannen uit de onderzoekspopulatie (0,29). In het kader van het onderzoek kreeg de RVA de vraag om op basis van de door het VFSIPH opgestelde lijst van Rijksregisternummers na te gaan welke personen op 30 juni 1997 als werkloze ingeschreven waren.

Nadere informatie

Verzoekschrift. over een studie naar de gevolgen van het Engels als eventuele derde officiële taal in Brussel. Verslag

Verzoekschrift. over een studie naar de gevolgen van het Engels als eventuele derde officiële taal in Brussel. Verslag stuk ingediend op 350 (2009-2010) Nr. 1 2 februari 2010 (2009-2010) Verzoekschrift over een studie naar de gevolgen van het Engels als eventuele derde officiële taal in Brussel Verslag namens de Commissie

Nadere informatie

Verzoekschrift. over de premie voor energiebesparende investeringen voor niet-belastingbetalers. Verslag

Verzoekschrift. over de premie voor energiebesparende investeringen voor niet-belastingbetalers. Verslag stuk ingediend op 594 (2009-2010) Nr. 1 28 juni 2010 (2009-2010) Verzoekschrift over de premie voor energiebesparende investeringen voor niet-belastingbetalers Verslag namens de Commissie voor Woonbeleid,

Nadere informatie

Het gebruik van de voorkeurstem bij de parlementsverkiezingen van 25 mei 2014

Het gebruik van de voorkeurstem bij de parlementsverkiezingen van 25 mei 2014 Onderzoeksnota Het gebruik van de voorkeurstem bij de parlementsverkiezingen van 25 mei 2014 Bram Wauters Bram.wauters@ugent.be Johannes Rodenbach Johannes.rodenbach@ugent.be www.gaspar.ugent.be Belangrijkste

Nadere informatie

VERZOEKSCHRIFT. over de tewerkstelling van laaggeschoolden die een opleiding volgen bij de VDAB VERSLAG

VERZOEKSCHRIFT. over de tewerkstelling van laaggeschoolden die een opleiding volgen bij de VDAB VERSLAG Zitting 2004-2005 6 april 2005 VERZOEKSCHRIFT over de tewerkstelling van laaggeschoolden die een opleiding volgen bij de VDAB VERSLAG namens de Commissie voor Economie, Werk en Sociale Economie uitgebracht

Nadere informatie

Politieke Barometer VRT & De Standaard RTBF & La Libre

Politieke Barometer VRT & De Standaard RTBF & La Libre Politieke Barometer VRT & De Standaard RTBF & La Libre Herfstpeiling 2017 (Golf 45): Vlaanderen Opiniepeilingen vragen om vakmanschap en openheid van de peilers, om kennis en voorzichtigheid van journalisten

Nadere informatie

INTERVIEWS MET EUROPARLEMENTSLEDEN

INTERVIEWS MET EUROPARLEMENTSLEDEN INTERVIEWS MET EUROPARLEMENTSLEDEN INFORMATIE OVER DE ACTIVITEIT Doelgroep Duur Materiaal Doelstellingen 4 de / 5 de / 6 de / 7 de jaar secundair onderwijs 2 opeenvolgende lesuren (duur interview 4 à 7

Nadere informatie

Verkiezingen 2010! Wat is BHV? Vervroegde verkiezingen op 13 juni 2010. Auteur: Hugo Vanderstraeten. minderheid in de rand rond Brussel.

Verkiezingen 2010! Wat is BHV? Vervroegde verkiezingen op 13 juni 2010. Auteur: Hugo Vanderstraeten. minderheid in de rand rond Brussel. Auteur: Hugo Vanderstraeten Vervroegde verkiezingen op 13 juni 2010 Op maandag 26 april 2010 bood premier Yves Leterme het ontslag van de federale regering aan aan Koning Albert II. De regering viel over

Nadere informatie

De evolutie van het ledenaantal van de politieke partijen in Vlaanderen, 1980-2009

De evolutie van het ledenaantal van de politieke partijen in Vlaanderen, 1980-2009 KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN 1425 De evolutie van het ledenaantal van de politieke partijen in Vlaanderen, 1980-2009 Ellen Quintelier en Marc Hooghe Centrum voor Politicologie KU Leuven September 2010

Nadere informatie

Verkiezingen 2014 Kieskring Brussel- Hoofdstad

Verkiezingen 2014 Kieskring Brussel- Hoofdstad Verkiezingen 2014 Kieskring Brussel- Hoofdstad Inleiding Op 25 mei 2014 kon het Brusselse kiezerskorps mee de nieuwe samenstelling bepalen van het Brusselse, het federale en het Europese parlement en desgewenst

Nadere informatie

1. Vlaams Belang geen referentie 2. Vivant geen referentie 3. Lijst Dedecker geen referentie 4. Open VLD link 5. PS link 6. MR link 7.

1. Vlaams Belang geen referentie 2. Vivant geen referentie 3. Lijst Dedecker geen referentie 4. Open VLD link 5. PS link 6. MR link 7. partij kandidaten 1. Vlaams Belang geen referentie 2. Vivant geen referentie 3. Lijst Dedecker geen referentie 4. Open VLD link 5. PS link 6. MR link 7. FN geen referentie 8. CDH link 9. CD&V link 10.

Nadere informatie

Stuk 6 (2008-2009) Nr. 1

Stuk 6 (2008-2009) Nr. 1 Stuk 6 (2008-2009) Nr. 1 2 INHOUD I. Ontwerpen en voorstellen waarover verslag is uitgebracht... 3 II. Ontwerpen en voorstellen aanhangig bij de commissies... 4 A. Commissie voor Algemeen Beleid, Financiën

Nadere informatie

De financiële gevolgen voor de politieke partijen na de hervorming van de Senaat. Jef Smulders & Bart Maddens

De financiële gevolgen voor de politieke partijen na de hervorming van de Senaat. Jef Smulders & Bart Maddens De financiële gevolgen voor de politieke partijen na de hervorming van de Senaat Jef Smulders & Bart Maddens KU Leuven Instituut voor de Overheid Faculteit Sociale Wetenschappen Tel: 0032 16 32 32 70 Parkstraat

Nadere informatie

Nieuwsmonitor 6 in de media

Nieuwsmonitor 6 in de media Nieuwsmonitor 6 in de media Juni 2011 Nieuws - Europa kent geen watchdog ANTWERPEN/BRUSSEL - Het Europese beleidsniveau krijgt in de Vlaamse TV-journaals gemiddeld een half uur aandacht per maand. Dat

Nadere informatie

De financiële gevolgen van de verkiezingsuitslag van 13 juni 2010 voor de Vlaamse politieke partijen

De financiële gevolgen van de verkiezingsuitslag van 13 juni 2010 voor de Vlaamse politieke partijen De financiële gevolgen van de verkiezingsuitslag van 13 juni 2010 voor de Vlaamse politieke partijen Karolien Weekers en Bart Maddens Centrum voor Politicologie K.U.Leuven In deze nota berekenen we wat

Nadere informatie

Verkiezing en methode

Verkiezing en methode Verkiezingsuitslag Verkiezing en methode Het Leukste uitje van het Jaar wordt bepaald op basis van een onderzoek onder ANWB leden. Dit onderzoek bestaat uit twee rondes, namelijk een nominatieronde en

Nadere informatie

ADVIES NR. 106 VAN DE RAAD VAN DE GELIJKE KANSEN VOOR MANNEN EN VROUWEN OVER DE GEVOLGEN VAN DE NIEUWE DECRETALE REGELGEVINGEN BIJ DE GEMEENTE- EN

ADVIES NR. 106 VAN DE RAAD VAN DE GELIJKE KANSEN VOOR MANNEN EN VROUWEN OVER DE GEVOLGEN VAN DE NIEUWE DECRETALE REGELGEVINGEN BIJ DE GEMEENTE- EN ADVIES NR. 106 VAN DE RAAD VAN DE GELIJKE KANSEN VOOR MANNEN EN VROUWEN OVER DE GEVOLGEN VAN DE NIEUWE DECRETALE REGELGEVINGEN BIJ DE GEMEENTE- EN PROVINCIERAADSVERKIEZINGEN. ADVIES NR. 106 VAN DE RAAD

Nadere informatie

VLAAMS PARLEMENT ONTWERP VAN DECREET

VLAAMS PARLEMENT ONTWERP VAN DECREET Stuk 483 (2000-2001) Nr. 1 VLAAMS PARLEMENT Zitting 2000-2001 16 november 2000 ONTWERP VAN DECREET houdende instemming met de overeenkomst betreffende de instandhouding van vleermuizen in Europa, ondertekend

Nadere informatie

Arbeidsmarktbarometer Onderwijs

Arbeidsmarktbarometer Onderwijs R A P P O RT Arbeidsmarktbarometer Onderwijs Basisonderwijs en secundair onderwijs december 2009 Vlaams ministerie van Onderwijs en Vorming Agentschap voor Onderwijsdiensten (AgODi) Koning Albert II-laan

Nadere informatie

40 jaar Vlaams parlement

40 jaar Vlaams parlement Hugo Vanderstraeten 40 kaarsjes eenheidsstaat of een unitaire staat: één land met één parlement en één regering. De wetten van dat parlement golden voor alle Belgen. In de loop van de 20ste eeuw hadden

Nadere informatie

COMMISSIEVERGADERINGEN AANPASSING

COMMISSIEVERGADERINGEN AANPASSING AGENDA COMMISSIEVERGADERINGEN AANPASSING De aanpassing betreft volgende vergaderingen Dinsdag 05.03.2013-15:00 uur: Commissie voor Buitenlands Beleid, Europese Aangelegenheden en Internationale Samenwerking

Nadere informatie

Verkiezingen. Wat gebeurt er op 07/06/09? Vlaamse - en Europese verkiezingen. Van-A-3 gesteld aan een grote groep. A-3 zal in deze editie proberen het

Verkiezingen. Wat gebeurt er op 07/06/09? Vlaamse - en Europese verkiezingen. Van-A-3 gesteld aan een grote groep. A-3 zal in deze editie proberen het Wat gebeurt er op 07/06/09? Deze vraag werd door de redactie van Van-A-3 gesteld aan een grote groep jongeren tussen 11 en 13 jaar. De meeste kinderen wisten spontaan te vertellen dat er die dag verkiezingen

Nadere informatie

III. CHRONOLOGISCHE SCHEMA S VANAF DE 40 STE DAG VOOR DE STEMMING.

III. CHRONOLOGISCHE SCHEMA S VANAF DE 40 STE DAG VOOR DE STEMMING. 51 III. CHRONOLOGISCHE SCHEMA S VANAF DE 40 STE DAG VOOR DE STEMMING. dinsdag, 40 ste dag : vervroegde stemmingsdag via besluit tot ontbinding federaal Parlement en oproeping kiezers Opstellen officiële

Nadere informatie

Onderzoek. Diversiteit in de Tweede Kamer 2012

Onderzoek. Diversiteit in de Tweede Kamer 2012 Onderzoek Diversiteit in de Tweede Kamer 2012 Nederland heeft een stelsel met evenredige vertegenwoordiging. Op 12 september 2012 waren er vervroegde verkiezingen voor de Tweede Kamer der Staten-Generaal:

Nadere informatie

VLAAMS PARLEMENT ONTWERP VAN DECREET

VLAAMS PARLEMENT ONTWERP VAN DECREET Stuk 1376 (1998-1999) Nr. 2 VLAAMS PARLEMENT Zitting 1998-1999 28 april 1999 ONTWERP VAN DECREET houdende een meer evenwichtige vertegenwoordiging van mannen en vrouwen in de beheers- en bestuursorganen

Nadere informatie

COMMISSIEVERGADERINGEN

COMMISSIEVERGADERINGEN AGENDA AANPASSING COMMISSIEVERGADERINGEN De aanpassing betreft volgende vergaderingen Dinsdag 07.10.2003-14:00 uur : Commissie voor Binnenlandse Aangelegenheden, Huisvesting en Stedelijk Beleid Hans Memlingzaal

Nadere informatie

Vormingspakket Energie. De Liberalisering van de energiemarkt

Vormingspakket Energie. De Liberalisering van de energiemarkt De Liberalisering van de energiemarkt Tot vóór 1 juli 2003 kon de gewone gebruiker voor elektriciteit en aardgas steeds terecht bij de intercommunale, die zowel voor de levering als voor de distributie

Nadere informatie

De financiële gevolgen voor de politieke partijen na de hervorming van de Senaat. Jef Smulders & Bart Maddens

De financiële gevolgen voor de politieke partijen na de hervorming van de Senaat. Jef Smulders & Bart Maddens De financiële gevolgen voor de politieke partijen na de hervorming van de Senaat Jef Smulders & Bart Maddens KU Leuven Instituut voor de Overheid Faculteit Sociale Wetenschappen Tel: 0032 16 32 32 70 Parkstraat

Nadere informatie

VLAAMS PARLEMENT VERZOEKSCHRIFT. betreffende de terugbetaling van een gemeentelijke belasting in Kontich VERSLAG

VLAAMS PARLEMENT VERZOEKSCHRIFT. betreffende de terugbetaling van een gemeentelijke belasting in Kontich VERSLAG Stuk 996 (2001-2002) Nr. 1 VLAAMS PARLEMENT Zitting 2001-2002 18 januari 2002 VERZOEKSCHRIFT betreffende de terugbetaling van een gemeentelijke belasting in Kontich VERSLAG namens de Commissie voor Binnenlandse

Nadere informatie

[DIVERSITEIT OP DE LIJSTEN VERKIEZINGEN 2014]

[DIVERSITEIT OP DE LIJSTEN VERKIEZINGEN 2014] 2014 Minderhedenforum Catelijne Devriendt [DIVERSITEIT OP DE LIJSTEN VERKIEZINGEN 2014] In hoeverre reflecteren de kieslijsten voor de verkiezingen van 25 mei 2014 de etnisch-culturele diversiteit in Vlaanderen

Nadere informatie

Van-A-3 Verkiezingen

Van-A-3 Verkiezingen Van-A-3 Verkiezingen Didactische suggesties Doelen Dit Actua-magazine verschijnt naar aanleiding van de Europese en Vlaamse verkiezingen op 07 juni 2009. De leerlingen kunnen individueel de Van-A-3 krant

Nadere informatie

Verslag. over het ontwerp van decreet

Verslag. over het ontwerp van decreet 382 (2014-2015) Nr. 2 ingediend op 19 oktober 2015 (2015-2016) Verslag namens de Commissie voor Buitenlands Beleid, Europese Aangelegenheden, Internationale Samenwerking, Toerisme en Onroerend Erfgoed

Nadere informatie

DIVERSITEIT OP DE KIESLIJSTEN VERKIEZINGEN 2014

DIVERSITEIT OP DE KIESLIJSTEN VERKIEZINGEN 2014 Publicatie Minderhedenforum 16 mei 2014 DIVERSITEIT OP DE KIESLIJSTEN VERKIEZINGEN 2014 Auteurs Catelijne Devriendt Naima Charkaoui V.U. Hüseyin Aydinli Inhoud 1. Diversiteit op de kieslijsten 2014: trends

Nadere informatie

VERKIEZING VAN DE SENAAT VAN... Proces-verbaal. Algemene optelling van de stemmen - Zetelverdeling Aanwijzing van de gekozenen

VERKIEZING VAN DE SENAAT VAN... Proces-verbaal. Algemene optelling van de stemmen - Zetelverdeling Aanwijzing van de gekozenen Nederlands kiescollege FORMULIER B/17 Collegehoofdbureau VERKIEZING VAN DE SENAAT VAN... Proces-verbaal Algemene optelling van de stemmen - Zetelverdeling Aanwijzing van de gekozenen Heden, op..., om...

Nadere informatie

Ontwerp van decreet. Verslag. stuk ingediend op

Ontwerp van decreet. Verslag. stuk ingediend op stuk ingediend op 2114 (2012-2013) Nr. 2 5 november 2013 (2013-2014) Ontwerp van decreet tot instemming met de kaderovereenkomst inzake een breed partnerschap en samenwerking tussen de Europese Unie en

Nadere informatie

VERZOEKSCHRIFT. over een gratis Omnium Pas van De Lijn voor vervroegd gepensioneerden VERSLAG

VERZOEKSCHRIFT. over een gratis Omnium Pas van De Lijn voor vervroegd gepensioneerden VERSLAG Stuk 2019 (2008-2009) Nr. 1 Zitting 2008-2009 23 december 2008 VERZOEKSCHRIFT over een gratis Omnium Pas van De Lijn voor vervroegd gepensioneerden VERSLAG namens de Commissie voor Openbare Werken, Mobiliteit

Nadere informatie

Kiezers en potentiële kiezers van 50PLUS

Kiezers en potentiële kiezers van 50PLUS Kiezers en potentiële kiezers van 50PLUS Versie 2013-2014 Tekstrapport Peil.nl/Maurice de Hond 1 Doelstelling en opzet van het onderzoek Het Wetenschappelijk Instituut van 50PLUS heeft ons in december

Nadere informatie

VLAAMSE REGERING SAMENSTELLING. minister-president. Kris PEETERS. viceminister-presidenten. Fientje MOERMAN Frank VANDENBROUCKE

VLAAMSE REGERING SAMENSTELLING. minister-president. Kris PEETERS. viceminister-presidenten. Fientje MOERMAN Frank VANDENBROUCKE Zitting 2007-2008 1 oktober 2007 VLAAMSE REGERING SAMENSTELLING minister-president Kris PEETERS viceminister-presidenten Fientje MOERMAN Frank VANDENBROUCKE Vlaamse ministers Dirk VAN MECHELEN Bert ANCIAUX

Nadere informatie

Ontwerp van decreet. Verslag

Ontwerp van decreet. Verslag stuk ingediend op 2113 (2012-2013) Nr. 2 22 oktober 2013 (2013-2014) Ontwerp van decreet tot instemming met de kaderovereenkomst inzake partnerschap en samenwerking tussen de Europese Unie en haar lidstaten

Nadere informatie

Een simulatie van de toekomstige verdeling van zetels over de provincies bij Kamerverkiezingen ( )

Een simulatie van de toekomstige verdeling van zetels over de provincies bij Kamerverkiezingen ( ) VIVES BRIEFING 2017/08 Een simulatie van de toekomstige verdeling van zetels over de provincies bij Kamerverkiezingen (2013-2061) Gert-Jan Put KU Leuven, Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen, VIVES

Nadere informatie

De CVO s (centra voor volwassenenonderwijs) organiseren opleidingen voor volwassenen.

De CVO s (centra voor volwassenenonderwijs) organiseren opleidingen voor volwassenen. SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 323 van ROBRECHT BOTHUYNE datum: 21 februari 2017 aan HILDE CREVITS VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS Centra voor volwassenenonderwijs

Nadere informatie

over het al dan niet milieuvriendelijke karakter van (steun aan particulieren voor) het plaatsen van zonnepanelen

over het al dan niet milieuvriendelijke karakter van (steun aan particulieren voor) het plaatsen van zonnepanelen stuk ingediend op 1048 (2010-2011) Nr. 1 25 maart 2011 (2010-2011) Verzoekschrift over het al dan niet milieuvriendelijke karakter van (steun aan particulieren voor) het plaatsen van zonnepanelen Verslag

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013

PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013 PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013 Werkgelegenheid stabiel, werkloosheid opnieuw in stijgende lijn Arbeidsmarktcijfers derde kwartaal 2013 Na het licht herstel van de arbeidsmarkt in het tweede kwartaal

Nadere informatie

VERZOEKSCHRIFT. over een oplossing voor de gelijkwaardigheidserkenning van de diploma s psychologie van de Open Universiteit Nederland/Vlaanderen

VERZOEKSCHRIFT. over een oplossing voor de gelijkwaardigheidserkenning van de diploma s psychologie van de Open Universiteit Nederland/Vlaanderen Stuk 2134 (2008-2009) Nr. 1 Zitting 2008-2009 2 maart 2009 VERZOEKSCHRIFT over een oplossing voor de gelijkwaardigheidserkenning van de diploma s psychologie van de Open Universiteit Nederland/Vlaanderen

Nadere informatie

Brussels Parlement. Datum: juli Verslag aan het Brussels Parlement voorgelegd door de Staatssecretaris belast met het gelijkekansenbeleid

Brussels Parlement. Datum: juli Verslag aan het Brussels Parlement voorgelegd door de Staatssecretaris belast met het gelijkekansenbeleid Brussels Parlement Datum: juli 2007 Verslag aan het Brussels Parlement voorgelegd door de Staatssecretaris belast met het gelijkekansenbeleid Beleid gevoerd door de Brusselse Hoofdstedelijke Regering inzake

Nadere informatie

Voer hier uw titel in

Voer hier uw titel in Voer hier uw titel in Voer hier uw tekst in op niveau 1 Tweede niveau Voer Provincie- hier uw en titel in gemeenteraadsverkiezingen Voer hier uw tekst in op niveau 1 Zondag Tweede 14 niveau oktober 2012

Nadere informatie

over vermindering van onroerende voorheffing voor energiezuinige woningen waarvan de bouwaanvraag dateert van voor de EPB-regelgeving

over vermindering van onroerende voorheffing voor energiezuinige woningen waarvan de bouwaanvraag dateert van voor de EPB-regelgeving stuk ingediend op 593 (2009-2010) Nr. 1 28 juni 2010 (2009-2010) Verzoekschrift over vermindering van onroerende voorheffing voor energiezuinige woningen waarvan de bouwaanvraag dateert van voor de EPB-regelgeving

Nadere informatie

VOORBEELD Proces-verbaal

VOORBEELD Proces-verbaal VOORBEELD Proces-verbaal Verkiezingen van de personeelsafgevaardigden voor het CPBW Proces-verbaal van het stembureau bedienden Benaming technische bedrijfseenheid : NAAM TBE Dossiernummer toegekend door

Nadere informatie

Politieke participatie

Politieke participatie 12 Politieke participatie De Tweede Kamerverkiezingen van 17 hebben voor grote verschuivingen gezorgd in Amsterdam. De uitkomsten van deze verkiezingen komen uitgebreid aan bod in dit hoofdstuk. Verder

Nadere informatie

VERZOEKSCHRIFT. over duo-opleidingen in het deeltijds beroepssecundair onderwijs VERSLAG

VERZOEKSCHRIFT. over duo-opleidingen in het deeltijds beroepssecundair onderwijs VERSLAG Stuk 1738 (2007-2008) Nr. 1 Zitting 2007-2008 9 juni 2008 VERZOEKSCHRIFT over duo-opleidingen in het deeltijds beroepssecundair onderwijs VERSLAG namens de Commissie voor Onderwijs, Vorming, Wetenschap

Nadere informatie

Een vergelijking tussen het zetelverdelingssysteem d Hondt (Parlement, Provincie) en het zetelsverdelingssysteem Imperiali (Gemeenteraad)

Een vergelijking tussen het zetelverdelingssysteem d Hondt (Parlement, Provincie) en het zetelsverdelingssysteem Imperiali (Gemeenteraad) Een vergelijking tussen het zetelverdelingssysteem d Hondt (Parlement, Provincie) en het zetelsverdelingssysteem Imperiali (Gemeenteraad) Wim Van Roy, stafmedewerker De Wakkere Burger vzw De regels van

Nadere informatie