Alcohol in de opvoeding

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Alcohol in de opvoeding"

Transcriptie

1 Alcohol in de opvoeding

2 >> In deze brochure leest u meer over alcohol in de opvoeding. Over het effect van alcoholgebruik op uw kind. Over regels die u kunt stellen en adviezen die u uw kind kunt geven. U krijgt praktische tips hoe u dit het beste kunt aanpakken met uw kind. Tot slot leest u hoe u aan meer informatie kunt komen en een persoonlijk advies kunt krijgen. 2 Deze brochure is voor ouders en opvoeders van 3 kinderen en jongeren vanaf 10 jaar. >> Hoeveel mag mijn kind eigenlijk drinken? Kunnen jongeren goed tegen alcohol en wat zijn de risico s? Hoort het bij de opvoeding als ik mijn kind thuis bij een feestje alcohol laat drinken? Kan ik andere ouders bellen over het feestje en wat hun afspraak is over alcoholgebruik? Heeft u ook vragen over alcoholgebruik en uw kind?

3 >> Jongeren en alcohol Alcoholgebruik onder jongeren: de cijfers 4 Jongeren komen in de loop van de tijd in aanraking met alcohol bijvoorbeeld via ouders of familie, vrienden en uitgaan. Maar ook door reclame, films en tv programma s en de verkoop van alcohol in supermarkten en bij (sport)verenigingen. De meeste jongeren zijn nieuwsgierig naar nieuwe dingen, willen graag experimenteren en bij een groep horen. Het drinken van alcohol hoort hier vaak bij. Het is nieuw, spannend en kan leuk zijn. Alcohol geeft een ontspannen en losser gevoel. Dit effect kan in de puberteit belangrijk zijn. Jongeren voelen zich vaak nog onzeker over zichzelf en hun contact met anderen, hebben snel last van verlegenheid of willen juist heel stoer zijn. Alcohol lijkt hierbij te helpen. Maar het drinken van alcohol heeft voor jongeren veel negatieve gevolgen. Ze gebruiken alcohol vaak zonder dat ze deze gevolgen kennen. Bovendien drinken jongeren vaak te veel in een korte tijd én beginnen ze op een te jonge leeftijd met alcoholgebruik. Op welke leeftijd beginnen jongeren? De meeste jongeren drinken hun eerste glas alcohol tussen de 11 en 13 jaar. Met name meisjes beginnen in vergelijking met vroeger op jongere leeftijd met alcohol. In 1999 dronk 33% van de twaalfjarige meisjes één of twee glazen per week; dit steeg naar 68% in Dit gebruik neemt snel toe. Eén op de vijf veertienjarige meisjes is minstens één keer in de maand dronken, tegen één op de zes jongens van die leeftijd. Hoeveel drinken jongeren? Jongeren van jaar die het afgelopen jaar hebben gedronken, drinken gemiddeld ruim zeven glazen per week. Jongens drinken gemiddeld negen en meisjes gemiddeld vijf glazen per week. Ook gaan jongeren naarmate zij ouder worden in snel tempo meer drinken. Gemiddeld aantal glazen per week naar leeftijd 12 Jongeren die 11 11,3 het afgelopen 10 jaar hebben 9 gedronken , , jaar jaar jaar Met wie drinken jongeren? De meeste jongeren drinken met een beste vriend(in) of met andere vrienden. Daarnaast blijkt dat ruim 50% van de jongeren thuis met één van de ouders drinkt. Bron: IVO, 2005

4 >> > > Wat doet alcohol met uw kind? Wat Kinderen en jongeren verdragen alcohol slechter dan volwassenen. Ze groeien nog, wegen minder en zijn kleiner. Een hoeveelheid die bij volwassenen geen problemen hoeft te geven, brengt voor hen risico s met zich mee. zijn de gevolgen van alcoholgebruik? 6 Een standaardglas alcoholhoudende drank bevat 10 gram pure alcohol. = = = = 10 gram 10 gram pure alcohol pure alcohol 7 Bier Bier Wijn Wijn Sterke Sterke drank drank Standaard Standaard glas glas Deze hoeveelheid pure alcohol leidt tot een promillage van gemiddeld 0,2 bij een volwassen man en 0,3 bij een volwassen vrouw. Het lichaam van een vrouw bevat minder vocht en meer vet dan het lichaam van een man. De alcohol raakt bij vrouwen minder verdund over het totale lichaams vocht en daardoor zijn vrouwen sneller onder invloed. Voor jongeren geldt: hoe kleiner het lichaam, hoe hoger het promillage is. Bovendien krijgen meisjes een hoger promillage dan jongens bij dezelfde hoeveelheid alcohol. De invloed van alcohol op de hersenen De hersenen zijn kwetsbaar Jongeren tussen de 12 en 15 jaar die regelmatig veel alcohol drinken, hebben in vergelijking met jongeren die dat niet doen een vier keer zo hoog risico op een alcoholverslaving op volwassen leeftijd. Uit hersenscans blijkt dat overmatig alcoholgebruik onder jongeren hoogstwaarschijnlijk leidt tot verstoring van de hersenontwikkeling. Zo zijn delen van de hersenen die betrokken zijn bij het geheugen en het leren een stuk kleiner dan de dezelfde delen bij niet tot zeer weinig drinkende jongeren. Hoe komt dit? Na de geboorte zijn de hersenen niet af. Belangrijke zaken moeten nog worden geregeld, bijvoorbeeld de juiste verbindingen tussen zenuwcellen in verschillende delen van de hersenen. Dit proces gaat door tot aan het 24e levensjaar, waarbij achtereenvolgens van achter naar voren in de hersenen rijping optreedt. Alcohol heeft effect op dit proces van hersenontwikkeling. Door alcoholgebruik kunnen in ieder geval tijdens de groei onjuiste verbindingen tussen zenuwcellen aangelegd worden. Zenuwcellen spelen een belangrijke rol in het menselijk gedrag. Een verandering in de verbindingen tussen zenuwcellen kan leiden tot een verstoring van het gedrag op volwassen leeftijd. Dit heeft ook invloed op de persoonlijkheids ontwikkeling. Verminderde school- en werkprestaties Het geheugen functioneert na een avond alcoholgebruik slechter. Bovendien slaapt iemand minder goed door alcohol, waardoor het concentreren op bijvoorbeeld school moeilijker is. Bij een gezonde volwassene doet de lever gemiddeld ander half uur over de afbraak van een standaardglas alcohol. Na tien glazen is de lever vijftien uur bezig om de alcohol af te breken. Een volwassene kan daardoor s ochtends nog onder invloed zijn van alcohol van de vorige avond. Bij een jongere duurt het langer voordat alle alcohol door de lever is afgebroken. Jongeren die in het weekend veel alcohol drinken, hebben zeker twee dagen nodig voor lichamelijk en geestelijk herstel. Onveilig vrijen Alcohol heeft een ontremmend effect. Onzekere of angstige gevoelens nemen af. Jongeren voelen zich losser, zien minder risico s en hebben minder controle over zichzelf. Door alcohol durven ze meer, maar doen ze ook eerder dingen die ze zonder alcohol niet zouden willen doen. Zo vrijen jongeren die hebben gedronken vaker onveilig. De kans op seksueel overdraagbare aandoeningen (soa s) en ongewenste zwangerschappen is daardoor groter. Bijna de helft van jongeren twijfelt of het ze onder invloed van drank of drugs wel zou lukken om een condoom te gebruiken.

5 8 Ongelukken en agressie Naast controlevermindering neemt ook het reactievermogen af. De kans op (verkeers) ongelukken, ook op de fiets en lopend, is hierdoor veel groter. Bovendien ontstaat er sneller ruzie of gewelddadig gedrag als jongeren hebben gedronken. Uit cijfers blijkt dat jongeren die drinken tijdens het uitgaan vaker slachtoffer of dader zijn van agressief gedrag. Vier van de tien agressiedelicten wordt onder invloed van alcohol gepleegd. Alcoholvergiftiging Jongeren drinken tijdens het uitgaan vaak veel in een korte tijd. Dit is schadelijker voor het lichaam dan dezelfde hoeveelheid alcohol verspreid over meer dagen. De kans op een alcoholvergiftiging neemt hierdoor toe. Het zenuwstelsel raakt bij een vergiftiging verdoofd. Bewusteloosheid treedt op, een coma kan ontstaan en het ademhalingscentrum kan verlamd raken. Bij een volwassen man ontstaat een vergiftiging bij een promillage vanaf gemiddeld 4. Een man van 70 kilo bereikt dit na twintig glazen alcohol in een paar uur, een vrouw van 50 kilo echter al na tien glazen. Bij jonge en ook onervaren drinkers kan een vergiftiging zich bij veel minder glazen al voordoen. 9 Black-out Wanneer er veel alcohol in een korte tijd wordt gedronken, kan een blackout ontstaan. Een black out is een tijdelijke stoornis van de hersenen. Op het moment van drinken lijkt er niets aan de hand, maar later (de volgende ochtend) blijkt de herinnering aan een deel van de avond uit het geheugen te zijn verdwenen. De informatie uit het korte termijngeheugen is door de stoornis niet doorgegeven aan het lange termijngeheugen. Als iemand regelmatig een black out heeft, kan dit blijvende schade veroorzaken aan de hersenen. Invloed op de lichamelijke ontwikkeling De gevolgen van het drinken van alcohol op jonge leeftijd en de consequenties daarvan op latere leeftijd worden steeds duidelijker. In de puberteit is sprake van versnelde groei van spieren en botten en ontwikkelt zich de seksualiteit. Dit wordt geregeld door hormonen. Alcohol verlaagt deze hormonen en verstoort de balans. Het verlaagt bijvoorbeeld mannelijke hormonen en de hoeveelheid groeihormoon. Van jongens is bekend dat alcoholgebruik daardoor de botontwikkeling remt.

6 >> 10 Opvoedingsadvies Wat is verantwoord alcoholgebruik voor volwassenen? Voor uw kind tot zestien jaar Stel het starten van alcoholgebruik door uw kind zo lang mogelijk uit. U bepaalt als opvoeder zelf op welk moment u het goed vindt dat uw kind thuis en buitens huis alcohol drinkt. De leeftijdsgrens voor alcoholverkoop kunt u hierbij als een richtlijn gebruiken. Voor gezonde volwassen vrouwen Drink niet meer dan één tot twee standaardglazen alcohol per dag. Als u een keer meer wilt drinken, houd dan een maximum van drie glazen aan. Drink niet wanneer u zwanger bent. Geef geen toestemming aan kinderen onder de zestien jaar om alcohol te drinken. Voor gezonde volwassen mannen 11 Drink niet meer dan twee tot drie standaardglazen alcohol per dag. Als u een keer meer wilt drinken, houd dan een maximum van vijf glazen aan. Voor mannen en vrouwen Voorkom dat alcoholgebruik een gewoonte wordt: drink tenminste twee dagen per week geen alcohol. Drink niet als u nog moet rijden, werken, sporten of studeren en bij gebruik van bepaalde medicijnen. Drink niet als u of uw partner een kinderwens probeert te vervullen. Het drinken van alcohol kan de vruchtbaarheid verminderen en verhoogt het risico op een miskraam. Voor uw kind vanaf zestien jaar De grens voor verantwoord alcoholgebruik bij jongeren ligt lager dan bij volwassenen. Spreek af dat het alcoholgebruik wat u betreft tot hooguit één tot twee avonden per weekend wordt beperkt. En niet de avond voordat uw kind naar school of werk moet of voorafgaand aan sporten en het zelf besturen van een scooter, motor of auto. Bespreek met uw kind of het medicijnen gebruikt die niet te combineren vallen met alcohol en spreek af hoe hier mee omgegaan wordt. Informeer en waarschuw uw kind over de risico s van gecombineerd gebruik van alcohol en andere (soft)drugs. Ook is het belangrijk dat u afspreekt dat uw kind niet drinkt om dronken te worden. Leeftijdsgrenzen bij alcoholverkoop De Drank- en Horecawet maakt onderscheid tussen zwak-alcoholhoudende drank en sterke drank. Bier, wijn, mixdrankjes en gedistilleerde drank met minder dan 15% alcohol zijn zwak-alcoholhoudende dranken. Gedistilleerde drank met 15% alcohol of meer valt in de categorie sterke drank. Het is geen enkele verstrekker (barkeeper, kantinevrijwilliger, slijter, caissière) toegestaan om aan jongeren onder de zestien jaar zwak-alcoholhoudende drank te verkopen. Voor sterke drank geldt een leeftijdsgrens van achttien jaar. Het is verstrekkers ook niet toegestaan iemand alcohol te verkopen als het duidelijk is dat die verkochte drank onmiddellijk wordt doorgegeven aan een jongere.

7 >> 12 Tips voor ouders > Stel regels Wanneer u als ouder concrete afspraken maakt met uw kind over alcohol is de kans kleiner dat uw kind vroeg of veel gaat drinken. Uit onderzoek blijkt dat jongeren minder drinken als hun ouders regels stellen over alcoholgebruik. Bovendien kunt u door het stellen van regels over alcoholgebruik het beginnen met drinken uitstellen. Onderzoek laat zien dat de meeste kinderen hun eerste drinkervaring hebben tussen hun elfde en dertiende levensjaar. Probeer daarom op tijd te beginnen met regels stellen over alcoholgebruik. Zo heeft u als ouder een grotere kans om het moment waarop uw kind gaat drinken uit te stellen. Leg wel aan uw kind uit waarom u deze regels stelt en wat de consequenties zijn als uw kind zich er niet aan houdt. 13 Ook wanneer u zelf veel en/of regelmatig drinkt, is het belangrijk om toch regels te stellen. Misschien heeft u juist de neiging om dit niet te doen. Misschien denkt u dat u niet geloofwaardig bent of bent u van mening dat alcohol geen kwaad kan. Maar ook als u zelf regelmatig en/of veel drinkt, kunt u het alcoholgebruik van uw kind met het stellen van regels in de goede richting beïnvloeden. > Blijf op de hoogte van wat uw kind doet Probeer vanaf jongs af aan zicht te hebben en te houden op wat uw kind doet. Dit geldt ook voor activiteiten waarbij alcohol een rol speelt. Toon belangstelling en begrip voor de dagelijkse dingen en activiteiten die uw kind onderneemt. U heeft zo de meeste kans dat uw kind vertelt wat hem of haar bezighoudt. Afspraken maken en regels stellen kan dan gemakkelijker gaan. > Informeer uzelf Informeer uzelf goed over de werking en effecten van alcoholgebruik. Kijk op voor meer informatie over alcohol. Ook is het goed om te weten wat er te koop is en welke drankjes jongeren aanspreken. Praat met andere ouders en wissel ervaringen en standpunten uit. Op school krijgt uw kind voorlichting over alcohol en drugsgebruik. Informeer uzelf hierover op school. Ook kunt u op school vragen naar het alcoholreglement op schoolfeesten en schoolkampen. > Geef het goede voorbeeld In het algemeen geldt dat kinderen meer leren van wat u doet dan van wat u zegt. Dit geldt ook voor het gebruik van alcohol. Uit onderzoek blijkt dat naarmate ouders meer drinken, hun kinderen ook meer alcohol drinken. Wanneer u als ouder het goede voorbeeld geeft, verkleint u de kans dat uw kind veel gaat drinken. Ga daarom op een verantwoorde manier met alcohol om.

8 > Praat over alcoholgebruik De manier waarop u met uw kind over alcohol praat, is belangrijker dan hoe vaak u erover praat. Geef uw kind de ruimte om zijn of haar verhaal te doen. De meeste jongeren willen graag experimenteren en zijn soms juist nieuwsgierig naar dingen die niet mogen. Het drinken van alcohol heeft ook leuke kanten. Het ontspannende effect van alcohol en het willen horen bij de groep is zeker voor jongeren in de puberteit belangrijk. Alleen maar praten over de gevaren van alcohol is Links en adressen voor meer informatie 14 daarom niet zinvol. Het is belangrijk dat uw kind zich serieus genomen en 15 begrepen voelt. Praat over nu en niet over de toekomst. Zeg bijvoorbeeld niet: Later krijg je spijt. Jongeren denken niet in later, maar leven vooral vandaag. >> Alcohol Infolijn: (10 ct/m) Voor informatie over alcohol, advies bij de opvoeding, het bestellen van brochures en een (anoniem) persoonlijk gesprek met een medewerker. Drugs Infolijn: (10 ct/m) Voor informatie en vragen over drugs en drugsgebruik. Informatie over alcohol en een alcoholvraagbaak voor het publiek. Een interactieve website voor jongeren over alcohol. Informatie over alcohol en veilig vrijen voor ouders van kinderen die voor de eerste keer alleen op vakantie gaan. Een website voor volwassenen om (anoniem) hun alcoholgebruik te testen. Een informatieve website voor (volwassen) kinderen van ouders met een alcoholprobleem. Een website voor ouders en docenten met informatie over het preventieproject De gezonde school en genotmiddelen. > Stel het startmoment van drinken zo lang mogelijk uit Met de informatie uit deze brochure kunt u met uw kind in gesprek gaan. U kunt ervoor kiezen om nieuwe regels te stellen en/of nieuwe afspraken te maken over het alcoholgebruik. Voor advies kunt u bellen met de Alcohol Infolijn, (10 ct/m). Ouderavonden en cursussen De instellingen voor verslavingszorg organiseren informatie-avonden of cursussen over alcohol- en drugsgebruik in de opvoeding. Op kunt u het adres van een instelling vinden. U kunt ook contact opnemen met de school van uw kind. Vaak bieden zij in het kader van een gezondheidsproject over alcohol activiteiten voor ouders aan.

9 > Herkent u de signalen als uw kind teveel drinkt? > Weet u wat u moet doen als uw kind een alcoholvergiftiging heeft? De Alcohol Infolijn geeft antwoord >> Colofon Uitgave NIGZ Alcoholvoorlichting Postbus AM Woerden t (0348) e Tekst NIGZ Alcoholvoorlichting Met dank aan Prof. Dr. A.B. (Guus) Smit, Vrije Universiteit van Amsterdam en medewerkers van GGD en, verslavingszorginstellingen en Trimbos-instituut Fotografie Paul Breuker, Erik Den Oude en Ingrid Szwajcer Ontwerp springvorm, s Hertogenbosch Eerste druk maart 2006 Bestellen via internet: of via de NIGZ klantenservice, tel: (0348) Bestelnummer AV De personen in deze brochure staan alleen afgebeeld ter illustratie van de teksten en hebben geen directe relatie met de inhoud en context van deze uitgave.

ALCOHOL EN OPVOEDEN Tips en advies voor ouders

ALCOHOL EN OPVOEDEN Tips en advies voor ouders ALCOHOL EN OPVOEDEN Tips en advies voor ouders Herkent u één van deze vragen? Hoeveel mag mijn kind eigenlijk drinken? Kunnen jongeren tegen alcohol en wat zijn de risico s? Is het verstandig mijn kind

Nadere informatie

ALCOHOL EN OPVOEDEN Tips en advies voor ouders

ALCOHOL EN OPVOEDEN Tips en advies voor ouders 2 e druk, mei 2008 ALCOHOL EN OPVOEDEN Tips en advies voor ouders Herkent u één van deze vragen? Hoeveel mag mijn kind eigenlijk drinken? Wat zijn de risico s van alcoholgebruik door jongeren? Is het verstandig

Nadere informatie

Alcoholvergiftiging Informatie voor ouders

Alcoholvergiftiging Informatie voor ouders Alcoholvergiftiging Informatie voor ouders Albert Schweitzer ziekenhuis maart 2014 pavo 1077 Inleiding Uw zoon of dochter is met een alcoholvergiftiging opgenomen in het ziekenhuis. Dit kan voor u en uw

Nadere informatie

Kindergeneeskunde Alcoholintoxicatie/-vergiftiging

Kindergeneeskunde Alcoholintoxicatie/-vergiftiging Kindergeneeskunde Alcoholintoxicatie/-vergiftiging Inleiding Uw zoon of dochter is met een alcoholvergiftiging in het ziekenhuis geweest. Dit kan voor zowel u als voor uw kind een schokkende ervaring zijn.

Nadere informatie

Alcoholintoxicatie bij jongeren

Alcoholintoxicatie bij jongeren Alcoholintoxicatie bij jongeren Beter voor elkaar Informatie voor ouders na opname van hun kind vanwege alcoholintoxicatie ( comazuiper ) Inleiding Uw zoon of dochter is met een alcoholvergiftiging in

Nadere informatie

ALCOHOL EN OPVOEDING UW KIND OP HET VOORTGEZET ONDERWIJS DE GEZONDE SCHOOL EN GENOTMIDDELEN. Folder Alcohol en opvoeding.indd 1 27-07-2011 13:42:29

ALCOHOL EN OPVOEDING UW KIND OP HET VOORTGEZET ONDERWIJS DE GEZONDE SCHOOL EN GENOTMIDDELEN. Folder Alcohol en opvoeding.indd 1 27-07-2011 13:42:29 ALCOHOL EN OPVOEDING UW KIND OP HET VOORTGEZET ONDERWIJS DE GEZONDE SCHOOL EN GENOTMIDDELEN Folder Alcohol en opvoeding.indd 1 27-07-2011 13:42:29 ALCOHOL EN OPVOEDING Als kinderen naar het voortgezet

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Alcoholintoxicatie. Informatie voor ouders na opname van hun kind vanwege alcoholintoxicatie (comazuiper) terTER_

Patiënteninformatie. Alcoholintoxicatie. Informatie voor ouders na opname van hun kind vanwege alcoholintoxicatie (comazuiper) terTER_ Patiënteninformatie Alcoholintoxicatie Informatie voor ouders na opname van hun kind vanwege alcoholintoxicatie (comazuiper) 1234567890-terTER_ Alcoholintoxicatie Informatie voor ouders na opname van

Nadere informatie

ALCOHOL. Zonder flauwekul

ALCOHOL. Zonder flauwekul ALCOHOL Zonder flauwekul Op een feestje of in een café drinken veel mensen alcohol. Dat vinden ze gezellig. Maar is alcohol drinken eigenlijk wel gezellig? Het is belangrijk dat je weet wat alcohol met

Nadere informatie

Hokken en keten - 02. Hoe herken je een hok of keet? Er worden drie varianten onderscheiden:

Hokken en keten - 02. Hoe herken je een hok of keet? Er worden drie varianten onderscheiden: Hokken en keten Een (drank)keet of hok is een Nederlandse term om een plek aan te duiden waar vrienden of bekenden, als groep of als individuen bij elkaar komen voor gezelligheid, om dingen met elkaar

Nadere informatie

Hokken en keten. Hokken en keten - 02

Hokken en keten. Hokken en keten - 02 Hokken en keten In Zuidoost-Brabant bevinden zich veel hokken en keten waar jongeren bij elkaar komen. Het is belangrijk dat jongeren een plek hebben om samen te komen en lekker een beetje te hangen. Vaak

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Polikliniek voor. Jeugd en Alcohol

PATIËNTEN INFORMATIE. Polikliniek voor. Jeugd en Alcohol PATIËNTEN INFORMATIE Polikliniek voor Jeugd en Alcohol 2 PATIËNTENINFORMATIE Opname in het ziekenhuis Door middel van deze folder informeert het Maasstad Ziekenhuis over de polikliniek Jeugd en Alcohol.

Nadere informatie

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen?

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Uw kind en roken, drinken en blowen? U kunt er iets aan doen! Kinderen die opgroeien krijgen te maken met allerlei verleidingen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

HOE HELP IK MIJN KIND NEE ZEGGEN TEGEN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN?

HOE HELP IK MIJN KIND NEE ZEGGEN TEGEN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN? HOE HELP IK MIJN KIND NEE ZEGGEN TEGEN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN? UW KIND EN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN? U KUNT ER IETS AAN DOEN! Kinderen die opgroeien krijgen te maken met allerlei verleidingen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen?

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Uw kind en roken, drinken en blowen? U kunt er iets aan doen! Kinderen die opgroeien krijgen te maken met allerlei verleidingen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011

Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011 Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011 Zeeuwse jongeren en alcohol In 2010 is de Zeeuwse campagne Laat ze niet (ver)zuipen! van start

Nadere informatie

Alcohol? Informatie voor ouders/verzorgers

Alcohol? Informatie voor ouders/verzorgers Alcohol? Informatie voor ouders/verzorgers Ziekenhuis Gelderse Vallei Alcohol drinken is een onderdeel van het sociale leven geworden. De Nederlandse jongeren behoren tot de grootste drinkers van Europa.

Nadere informatie

Nieuwsbrief december 2006

Nieuwsbrief december 2006 Nieuwsbrief december 2006 Website Sinds 19 december is de website van de Antoniusschool locatie Ridderspoorstraat live! Voortaan kunt u op www.antoniusschoolnieuwvennep.nl terecht voor allerhande informatie

Nadere informatie

Hokken en keten - 02. Alcohol is ongezond voor jongeren

Hokken en keten - 02. Alcohol is ongezond voor jongeren Hokken en keten Jongeren groeien nog, wegen minder en zijn kleiner dan volwassenen. Bij jongeren leidt het gebruik van alcohol daarom sneller tot risico s dan bij volwassenen. Dat komt mede omdat het bij

Nadere informatie

speciaal onderwijs lesbrief alcohol UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

speciaal onderwijs lesbrief alcohol UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL speciaal onderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (00) 67 1 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud LES 1: KENNISMAKING MET ALCOHOL SOORTEN DRANK DE WERKING VAN ALCOHOL 4 DE GEVOLGEN VOOR

Nadere informatie

Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl

Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl Alcohol Informatie voor patiënten F0931-3415 september 2013 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070 357 44 44 MCH

Nadere informatie

Alcoholintoxicatie 1

Alcoholintoxicatie 1 Alcoholintoxicatie 1 Je hebt teveel alcohol gedronken en dit heeft dusdanige effecten op je lichaam gehad dat een opname in het ziekenhuis noodzakelijk was. Doordat je teveel gedronken hebt kan er van

Nadere informatie

een folder voor ouders en opvoeders LAAT JE NIET FLESSEN! Een uniek project in Zuidoost-Brabant om het alcoholgebruik onder jongeren terug te dringen

een folder voor ouders en opvoeders LAAT JE NIET FLESSEN! Een uniek project in Zuidoost-Brabant om het alcoholgebruik onder jongeren terug te dringen een folder voor ouders en opvoeders LAAT JE NIET FLESSEN! Een uniek project in Zuidoost-Brabant om het alcoholgebruik onder jongeren terug te dringen U kent uw kind het beste. U heeft het meeste zicht

Nadere informatie

Ouderavond riskante genotmiddelen Andreas College, Rijnmond Katwijk

Ouderavond riskante genotmiddelen Andreas College, Rijnmond Katwijk Ouderavond riskante genotmiddelen Andreas College, Rijnmond Katwijk 16 september 2014 Pel van Hattum Programma 1. Middelen 2. Cijfers 3. Puberteit 4. Opvoeding 1. Middelen: Tabak Héél ongezond: de dodelijkste

Nadere informatie

Algemene adviezen Verantwoord alcoholgebruik

Algemene adviezen Verantwoord alcoholgebruik Alcohol De afdeling Spoedeisende Hulp van HMC (Haaglanden Medisch Centrum) werkt samen met Brijder en Context aan het signaleren van overmatig alcoholgebruik. Het doel hiervan is om bij problematisch alcoholgebruik

Nadere informatie

Uw kind, alcohol en drugs

Uw kind, alcohol en drugs Uw kind, alcohol en drugs Kelly is 13 jaar. Zij heeft vrienden die alcohol drinken. Ze kopen blikjes bier. Ze drinken het bier op straat op. Kelly drinkt nog geen alcohol. Als Kelly uw dochter was. Wat

Nadere informatie

LESBRIEF OVER ALCOHOL EN ALCOHOLVERSLAVING

LESBRIEF OVER ALCOHOL EN ALCOHOLVERSLAVING V.S.O. WWW.VOORKOM.NL LESBRIEF OVER ALCOHOL EN ALCOHOLVERSLAVING UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 Lesbrief: V.S.O. alcohol en alcoholverslaving INHOUDSOPGAVE pagina

Nadere informatie

Raadsvoorstel agendapunt

Raadsvoorstel agendapunt Raadsvoorstel agendapunt Aan de raad van de gemeente IJsselstein Raadsstuknummer : 2011/25670 13 september Datum : 2011 Programma : Samenleving en Bestuur Blad : 1 van 8 Cluster : Bestuur Portefeuillehouder

Nadere informatie

FRIS IJSSELSTEIN. Afdeling Beleid en Strategie Volksgezondheid Openbare Orde en Veiligheid

FRIS IJSSELSTEIN. Afdeling Beleid en Strategie Volksgezondheid Openbare Orde en Veiligheid Afdeling Beleid en Strategie Volksgezondheid Openbare Orde en Veiligheid FRIS in IJSSELSTEIN - 1 - INHOUD INHOUD... - 2 - AANPAKSTRATEGIE ALCOHOLPREVENTIEBELEID JONGEREN... - 3 - Aanleiding... - 3 - Inleiding...

Nadere informatie

Wat je moet weten over alcohol

Wat je moet weten over alcohol Wat je moet weten over alcohol 1 2 Op een feestje of op café drinken veel mensen alcohol. Dat vinden ze gezellig. Maar is alcohol drinken wel altijd zo gezellig? In deze folder vind je: wat alcohol met

Nadere informatie

Alcohol nuchter bekeken

Alcohol nuchter bekeken Alcohol nuchter bekeken Alcohol en kanker Vandaag zal kanker je misschien niet echt bezighouden. Het is wel een feit dat overdadig alcoholgebruik op termijn het risico op bepaalde soorten kanker verhoogt.

Nadere informatie

Hoe zit dat met alcohol? Ieder glas alcohol is vergif!

Hoe zit dat met alcohol? Ieder glas alcohol is vergif! 1 Hoe zit dat met alcohol? Ieder glas alcohol is vergif! Het alcoholpercentage in: - Bier 5% - Wijn 12% - Sterke drank 35% Voor het alcoholpercentage in je bloed maakt het niets uit of je bier, wijn of

Nadere informatie

wat doet alcohol eigenlijk met je lichaam?

wat doet alcohol eigenlijk met je lichaam? de kater komt later ziek door te veel alcohol Je hebt te veel alcohol gedronken. Dit heeft je zo ziek gemaakt dat we je met spoed moesten opnemen in ons ziekenhuis. Waarschijnlijk ben je - net als je ouders/verzorgers

Nadere informatie

Alcohol, Roken en opvoeding

Alcohol, Roken en opvoeding Alcohol, Roken en opvoeding Uw kind in klas 1 van het voortgezet onderwijs Als kinderen naar het voortgezet onderwijs gaan, verandert er veel in hun leven. Ze krijgen andere interesses en hun vriendengroep

Nadere informatie

Project Alcohol 2014

Project Alcohol 2014 Project Alcohol 2014 Naam: Jong geleerd is oud gedaan!!!! Laat je niet Naam: F L s E s E N Klas:!!! 1 Inleiding De carnaval komt eraan. Een feest dat gevierd moet worden. Maar is het feestje van plezier

Nadere informatie

Jawel, je staat model!

Jawel, je staat model! Jawel, je staat model! Jawel, je staat model! Als ouder, grootouder, heb je een voorbeeldfunctie voor de jongere generaties. Zeker voor hun puberteit is het gezin voor kinderen een belangrijk referentiekader.

Nadere informatie

Bert Vinken. Vincent van Gogh Voor geestelijke gezondheidszorg. Presentatie alcohol en opvoeding Trimbos-instituut

Bert Vinken. Vincent van Gogh Voor geestelijke gezondheidszorg. Presentatie alcohol en opvoeding Trimbos-instituut Nee tegen alcohol (en drugs) schade Bert Vinken Vincent van Gogh Voor geestelijke gezondheidszorg Programma 19.30 uur 20.30 uur 20.45 uur 21.30 uur Presentatie Pauze vraag en antwoord Einde Drugs Definities

Nadere informatie

Alcoholpoli voor jongeren

Alcoholpoli voor jongeren Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Alcoholpoli voor jongeren z 1 Het WZA heeft een speciale polikliniek voor jongeren tot achttien jaar die op de Spoedeisende Hulp

Nadere informatie

Juli Alcohol en drugs Een heldere grens: 0%

Juli Alcohol en drugs Een heldere grens: 0% Juli 2015 Alcohol en drugs Een heldere grens: 0% Alcohol en drugs Een heldere grens: 0% De medewerkers van GVB zijn iedere dag verantwoordelijk voor een veilige reis van honderdduizenden reizigers. Dat

Nadere informatie

Tips voor Ouders van niet-drinkende pubers

Tips voor Ouders van niet-drinkende pubers Tips voor Ouders van niet-drinkende pubers 1. Bepaal uw standpunt. Eenduidigheid over de regels bij beide ouders is cruciaal. Tips: Kies als ouders samen regels voor het gezin. Bepaal als ouders vooraf

Nadere informatie

Speciaal onderwijs LESBRIEF OVER ALCOHOL UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144

Speciaal onderwijs LESBRIEF OVER ALCOHOL UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 Speciaal onderwijs LESBRIEF OVER ALCOHOL UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 Lesbrief over alcohol INHOUD pagina Inleiding 2 Welke soorten drank zijn er? 2 De werking

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Aanwezigheidseis leidinggevende of barvrijwilliger. Instructie Verantwoord Alcoholgebruik

Aanwezigheidseis leidinggevende of barvrijwilliger. Instructie Verantwoord Alcoholgebruik I.V.A. Instructie Verantwoord Alcoholgebruik Aanwezigheidseis leidinggevende of barvrijwilliger Horeca Tijdens het verstrekken van alcohol dient er altijd een leidinggevende aanwezig te zijn. Deze persoon

Nadere informatie

Gaan zitten bij ooit gebruik

Gaan zitten bij ooit gebruik 1 Gaan zitten bij ooit gebruik 2 3 Speciaal bedoeld voor ouderavonden, voor ouders van basisonderwijs of beginnend middelbaar onderwijs. Deze quiz is bedoeld om met elkaar wat kennis op te doen, maar ook

Nadere informatie

Gezond genieten. Stellingen 55-plussers en alcohol: WAAR OF NIET WAAR?

Gezond genieten. Stellingen 55-plussers en alcohol: WAAR OF NIET WAAR? Gezond genieten Stellingen 55-plussers en alcohol: WAAR OF NIET WAAR? 1. Op oudere leeftijd kun je lichamelijk beter tegen alcohol. 2. Vanaf het vijfenveertigste jaar heeft alcohol een gunstig effect op

Nadere informatie

Bianca Wagenaar-Swart Preventiewerker

Bianca Wagenaar-Swart Preventiewerker Bianca Wagenaar-Swart Preventiewerker Tactus Verslavingszorg Stedendriehoek, Twente, Zwolle/Noord Veluwe en Flevoland Preventie Behandeling Nazorg Alcohol, roken, drugs, medicijnen, gamen, gokken Programma

Nadere informatie

Gevolgen van alcoholgebruik

Gevolgen van alcoholgebruik Gevolgen van alcoholgebruik Katwijk 7 februari 2008 Programma Trends in alcohol gebruik Effecten en risico s Gevolgen (bij jongeren) Mogelijke oplossingen Conclusies 1 Algemene trends bij jongeren Steeds

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Alcohol, Roken en opvoeding

Alcohol, Roken en opvoeding Alcohol, Roken en opvoeding Tips voor ouders met opgroeiende kinderen Als kinderen naar het voortgezet onderwijs gaan, verandert er veel in hun leven. Ze krijgen andere interesses en hun vriendengroep

Nadere informatie

Alcoholgebruik? Tips en adviezen Voor ouders/verzorgers

Alcoholgebruik? Tips en adviezen Voor ouders/verzorgers Alcoholgebruik? Tips en adviezen Voor ouders/verzorgers Ziekenhuis Gelderse Vallei Alcohol drinken is een onderdeel van het sociale leven geworden. De Nederlandse jongeren behoren tot de grootste drinkers

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

tot 24 jaar Monitor jongeren 12

tot 24 jaar Monitor jongeren 12 Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Geef ze geen alcohol onder de 16 Folder vóór en dóór ouders over alcohol en jongeren

Geef ze geen alcohol onder de 16 Folder vóór en dóór ouders over alcohol en jongeren Geef ze geen alcohol onder de 16 Folder vóór en dóór ouders over alcohol en jongeren Stadmeteenhart Stadsberichten extra Werkzaamheden Van Tuyllstraat Waarom deze folder? Heeft u ook een kind in de puberteit

Nadere informatie

Tips voor Ouders van drinkende pubers

Tips voor Ouders van drinkende pubers Tips voor Ouders van drinkende pubers 1. Bepaal uw standpunt. Eenduidigheid over de regels bij beide ouders is cruciaal. Tips: - Kies als ouders samen regels voor het gezin. - Bepaal als ouders vooraf

Nadere informatie

Handreiking. Voor ouders en keeteigenaren

Handreiking. Voor ouders en keeteigenaren Handreiking Voor ouders en keeteigenaren 1 2 In Nederland bevinden zich veel hokken en keten waar veelal jongeren bij elkaar komen om te kletsen, te hangen en lol te maken. Het nadeel is, dat ze vaak weinig

Nadere informatie

In deze folder vind je:

In deze folder vind je: Op een feestje of op café drinken veel mensen alcohol. Dat vinden ze gezellig. Maar is alcohol drinken wel altijd zo gezellig? In deze folder vind je: wat alcohol met je doet; welke risico s er zijn; dat

Nadere informatie

Jeugd en alcohol. Oefeningen

Jeugd en alcohol. Oefeningen 2009-16 tekst 1 Delft, 16 april 2009 Jongeren drinken steeds meer alcohol. En ze drinken vaker. Ook zijn ze jonger als ze beginnen. Het is een groeiend probleem. Cijfers van 2008 337 jongeren kwamen in

Nadere informatie

Inleiding. Bron: Nationale Drugsmonitor Jaarbericht 2007. Uitgave van Trimbosinstituut

Inleiding. Bron: Nationale Drugsmonitor Jaarbericht 2007. Uitgave van Trimbosinstituut : Alcohol, roken en drugs Inleiding In onze maatschappij zijn het gebruik van alcohol en andere drugs heel gewoon geworden roken en het drinken van alcoholische dranken gebeurt op recepties, feestjes,

Nadere informatie

Rapportage TIP MooiRooi. 31 maart 2016. Inhoud. Alcohol 1

Rapportage TIP MooiRooi. 31 maart 2016. Inhoud. Alcohol 1 Rapportage TIP MooiRooi 31 maart 2016 Inhoud Alcohol 1 Alcohol 6 53% 1. Drinkt u alcohol? (n=258) 37% Toelichting: Ja Soms Nee Ja In het weekend of soms een wijntje s avonds Soms is toch ook ja... Soms

Nadere informatie

Algemeen quiz kaarten.indd :14:52

Algemeen quiz kaarten.indd :14:52 Algemeen Algemeen 01 Waar kan je drugs laten testen? Think for yourself, care about others. Algemeen Algemeen 02 Welke middelen kun je wel en welke kun je niet laten testen bij de test-service? Think for

Nadere informatie

Welkom! Uw kind en genotmiddelen. Pel van Hattum Gezondheidsbevordering

Welkom! Uw kind en genotmiddelen. Pel van Hattum Gezondheidsbevordering Welkom! Uw kind en genotmiddelen Pel van Hattum Gezondheidsbevordering Agenda Genotmiddelen Pubergedrag en hersenontwikkeling Energiedrank Alcohol: cijfers, feiten en de wet Opvoedtips Wat zijn genotmiddelen?

Nadere informatie

Lesbrief bij Biertje Casper van Marleen Schmitz voor groep 8

Lesbrief bij Biertje Casper van Marleen Schmitz voor groep 8 Inhoud van deze lesbrief - Thema s in het boek - Lesopzet - Doel van de les - Uitwerking - Bijlage: opdrachtenblad en feiten over alcohol Lesbrief bij Biertje Casper van Marleen Schmitz voor groep 8 Thema

Nadere informatie

Jaargang 1, Nummer 5, juni 2010. Mijn kind en alcohol

Jaargang 1, Nummer 5, juni 2010. Mijn kind en alcohol Jaargang 1, Nummer 5, juni 2010 Mijn kind en alcohol Jaargang 1, Nummer 5, juni 2010 Mijn kind en alcohol 62% van de 12-jarige meisjes drinkt alcohol Eén op de vijf 14-jarige meisjes is minstens één keer

Nadere informatie

Verslaving. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over verslaving. Als iemand niet meer zonder... kan

Verslaving. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over verslaving. Als iemand niet meer zonder... kan ggz voor doven & slechthorenden Verslaving Als iemand niet meer zonder... kan Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over verslaving Herkent u dit? Veel mensen gebruiken soms

Nadere informatie

Liska Vulperhorst Preventiewerker

Liska Vulperhorst Preventiewerker Liska Vulperhorst Preventiewerker Tactus Verslavingszorg Vijf circuits Behandeling & Begeleiding Sociale Verslavingszorg Forensische Verslavingszorg Verslavingsreclassering Preventie & Consultancy Programma

Nadere informatie

Onderzoek Inwonerspanel Jongerenonderzoek: alcohol

Onderzoek Inwonerspanel Jongerenonderzoek: alcohol 1 (19) Onderzoek Inwonerspanel Auteur Tineke Brouwers Respons onderzoek Op 5 december kregen de panelleden van 12 tot en met 18 jaar (280 personen) een e-mail met de vraag of zij digitaal een vragenlijst

Nadere informatie

Pubers en genotmiddelen. Irene Lapajian Gezondheidsbevorderaar GGD HM 6 oktober 2014

Pubers en genotmiddelen. Irene Lapajian Gezondheidsbevorderaar GGD HM 6 oktober 2014 Pubers en genotmiddelen Irene Lapajian Gezondheidsbevorderaar GGD HM 6 oktober 2014 Overzicht - Inleiding - (hersen)ontwikkeling pubers - Genotmiddelen: - energiedrank - roken - alcohol - Opvoeding en

Nadere informatie

Jongeren en alcohol. Jan Widdershoven Annemieke van der Weij Marianne van Steenbergen Kinderartsen JBZ. Dokters op dinsdag 22 januari 2013

Jongeren en alcohol. Jan Widdershoven Annemieke van der Weij Marianne van Steenbergen Kinderartsen JBZ. Dokters op dinsdag 22 januari 2013 Jongeren en alcohol Jan Widdershoven Annemieke van der Weij Marianne van Steenbergen Kinderartsen JBZ Dokters op dinsdag 22 januari 2013 U voelt u onrustig en krijgt het volgende voorgeschreven: Suspensie

Nadere informatie

Alcohol wordt in veel situaties gedronken: na het werk, in de kroeg, op feesten, thuis of. bij vrienden. De plaats, de situatie en de

Alcohol wordt in veel situaties gedronken: na het werk, in de kroeg, op feesten, thuis of. bij vrienden. De plaats, de situatie en de ➏ Alcohol wordt in veel situaties gedronken: na het werk, in de kroeg, op feesten, thuis of bij vrienden. De plaats, de situatie en de mensen met wie je drinkt, kunnen bepalend zijn voor het drinkgedrag.

Nadere informatie

drinken is geen kinderspel BroCHure Voor ouders VaN tieners

drinken is geen kinderspel BroCHure Voor ouders VaN tieners drinken is geen kinderspel BroCHure Voor ouders VaN tieners Colofon stad brugge preventiedienst blinde ezelstraat 1 b-8000 brugge 2 drinken is geen kinderspel t 050 44 82 43 f 050 44 80 81 preventie@brugge.be

Nadere informatie

Ouderavond Puberwereld

Ouderavond Puberwereld Ouderavond Puberwereld bronnen : Puberbrein binnenstebuiten en Beter omgaan met pubers Van de Brugghenschool Katwijk R van der Gaag GGD Hollands Midden Gezondheidsbevorderaar Aandachtsgebieden : genotmiddelen,

Nadere informatie

Alcohol FACT. Twee op de drie jongeren heeft weleens gedronken. Helft 4 e -klassers heeft recent gedronken SHEET. Gelderland-Zuid E-MOVO

Alcohol FACT. Twee op de drie jongeren heeft weleens gedronken. Helft 4 e -klassers heeft recent gedronken SHEET. Gelderland-Zuid E-MOVO Gelderland-Zuid E-MOVO 2015-2016 De resultaten in deze factsheet zijn afkomstig uit het 4 e E-MOVO jongerenonderzoek. In 2015 werd dit onderzoek uitgevoerd onder ruim 10.000 leerlingen in het voortgezet

Nadere informatie

Uw kind en genotmiddelen

Uw kind en genotmiddelen Welkom! Uw kind en genotmiddelen Pel van Hattum Gezondheidsbevorderaar Programma Genotmiddelen Ontwikkeling pubers Middelen: Energydrinks Roken Alcohol Opvoeding Genotmiddelen Indeling naar werking Verdovend

Nadere informatie

21 mei 2015 marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83. www.twitter.com/brijderjeugd

21 mei 2015 marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83. www.twitter.com/brijderjeugd 21 mei 2015 marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83 www.twitter.com/brijderjeugd Brijder jeugd Preventie Voorlichting (in de klas en aan docenten) ABC gesprekken Aanwezig bij verschillende ZAT

Nadere informatie

Schadelijke effecten van alcohol

Schadelijke effecten van alcohol Schadelijke effecten van alcohol Jong geleerd? Saskia Wolt kinderarts Gerda de Boer GZ-psycholoog K&J Flevoziekenhuis DeKinderkliniek/DeKinderGGZ 2-11-2015 Club Cell, Almere Inhoud Alcohol en uw puber:

Nadere informatie

Jongeren en alcohol. Gemeente s-hertogenbosch

Jongeren en alcohol. Gemeente s-hertogenbosch Jongeren en alcohol Gemeente s-hertogenbosch Onderzoek & Statistiek Oktober 2013 2 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 5 1.1 Achtergrond... 5 1.2 Jongerenpanel alcohol... 5 1.3 Leeswijzer... 5 2. Alcoholgebruik

Nadere informatie

Achtergrondinformatie opdracht 3, module 5, les 9

Achtergrondinformatie opdracht 3, module 5, les 9 Achtergrondinformatie opdracht 3, module 5, les 9 Roken alcohol en drugs Roken, alcohol en drugs zijn schrikbeelden voor veel ouders. Dit geldt voor allochtone ouders én Nederlandse ouders. Sommige kinderen

Nadere informatie

Jongeren en alcohol. peiling Leids JongerenPanel. Colofon. Serie Statistiek 2011 / 17

Jongeren en alcohol. peiling Leids JongerenPanel. Colofon. Serie Statistiek 2011 / 17 Jongeren en alcohol peiling Leids JongerenPanel Colofon Serie Statistiek 2011 / 17 Gemeente Leiden Afdeling Strategie en Onderzoek, BOA Sociaal en Economisch Beleid, SEB Postbus 9100, 2300 PC Leiden E-mail:

Nadere informatie

Diabetes and. alcohol. alcohol

Diabetes and. alcohol. alcohol Diabetes and alcohol en alcohol De risico s kennen Een alcoholisch drankje nuttigen met vrienden kan een leuk sociaal gebeuren zijn. Maar alcohol dient met mate te worden gebruikt om de gezondheidsrisico

Nadere informatie

Landelijke StichtingTegenZinloosGeweld Februari 2012 LESPAKKET OVER ALCOHOL & GEWELD

Landelijke StichtingTegenZinloosGeweld Februari 2012 LESPAKKET OVER ALCOHOL & GEWELD Landelijke StichtingTegenZinloosGeweld Februari 2012 LESPAKKET OVER ALCOHOL & GEWELD Lespakket over alcohol en geweld bij de film Zinloos! 1 Inleiding Meisje overlijdt na ruzie in disco Ernstige mishandeling

Nadere informatie

1 Wat is er met me aan de hand? 11

1 Wat is er met me aan de hand? 11 Leven met een alcoholprobleem 07-03-06 09:25 Pagina 7 Inhoud Voorwoord 1 Wat is er met me aan de hand? 11 Typerend beeld van de kwaal 11 Symptomen 12 Vroege en late symptomen 14 Diagnostiek 14 Een paar

Nadere informatie

Magazine voor ouders en kinderen 1

Magazine voor ouders en kinderen 1 Magazine voor ouders en kinderen Hoe denken jullie over alcohol? Speel samen het stellingenspel. Alcohol, wat is dat? Hoeveel kinderen in groep 8 drinken alcohol? Welkom, Voor jullie ligt het eerste nummer

Nadere informatie

Programma. Middelen Alcohol en jongeren Fasen van gebruik Signaleren Lokale cijfers Plannen

Programma. Middelen Alcohol en jongeren Fasen van gebruik Signaleren Lokale cijfers Plannen Eelco de Gries & Nienke de Waard Afd. Voorlichting en Preventie Friesland Programma Middelen Alcohol en jongeren Fasen van gebruik Signaleren Lokale cijfers Plannen 1 Onderzoek Iedereen gebruikt drugs!

Nadere informatie

Instructie Verantwoord Alcoholgebruik

Instructie Verantwoord Alcoholgebruik Instructie Verantwoord Alcoholgebruik 1a Programma Eerste lesuur De barvrijwilliger en de Drank- en Horecawet introductie m.b.v. video Alcohol en de wet (6 min.) informatie m.b.v. sheets (25 min.) Informatie

Nadere informatie

Les alcohol. En / of Vragenblad Hoe werkt alcohol? Wat weet je al over alcohol? En / of Nog meer vragen: Klassikaal vragen stellen uit de kennistest.

Les alcohol. En / of Vragenblad Hoe werkt alcohol? Wat weet je al over alcohol? En / of Nog meer vragen: Klassikaal vragen stellen uit de kennistest. Les alcohol Meenemen: - Formulier om eigen ervaringen op te schrijven; - Etiketten van alcoholhoudende dranken; - Vragenblad Hoe werkt alcohol? ; (eventueel A,B en C- kaartjes meenemen) - Kennistest alcohol;

Nadere informatie

alcohol Wat iedereen over zou moeten weten Over deze brochure

alcohol Wat iedereen over zou moeten weten Over deze brochure Over deze brochure Alcohol is heel gewoon in onze maatschappij. Het wordt dan ook in veel situaties gedronken: na het werk, in de kroeg, op feestjes, thuis of bij vrienden. Sociaal gebruik wordt zelfs

Nadere informatie

Onderzoek Drankgebruik onder jongeren Door NCRV Altijd wat 1 april 2011

Onderzoek Drankgebruik onder jongeren Door NCRV Altijd wat 1 april 2011 Onderzoek Drankgebruik onder jongeren Door NCRV Altijd wat april 0 Het onderzoek is uitgevoerd onder.8 Nederlanders van 8 jaar en ouder. Het gaat daarbij om een representatief getrokken steekproef uit

Nadere informatie

Lichamelijke klachten door alcoholgebruik

Lichamelijke klachten door alcoholgebruik Maag-, Darm- en Leverziekten Lichamelijke klachten door alcoholgebruik www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl MDL013 / Lichamelijke klachten door

Nadere informatie

GENOTMIDDELEN. Jongerenmonitor 2015 10.163. 40% ooit alcohol gedronken. Klas 2. Klas 4. 5% ooit wiet gebruikt. 24% weleens gerookt.

GENOTMIDDELEN. Jongerenmonitor 2015 10.163. 40% ooit alcohol gedronken. Klas 2. Klas 4. 5% ooit wiet gebruikt. 24% weleens gerookt. IJsselland GENOTMIDDELEN Jongerenmonitor 1 4% ooit alcohol gedronken.163 jongeren School Klas 13-14 jaar Klas 4 1-16 jaar 4% weleens gerookt % ooit wiet gebruikt Genotmiddelen Psychosociale gezondheid

Nadere informatie

Dat doet mijn kind toch niet?!

Dat doet mijn kind toch niet?! Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs 17 maart 2016 marion.kooij@brijder.nl 088 3583 880 06 30 26 24 83 www.twitter.com/brijderjeugd Brijder jeugd Preventie Voorlichting (in de

Nadere informatie

WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen

WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen Tekst: Aziza Sbiti & Cha-Hsuan Liu Colofon: Deze brochure is totstandgekomen met hulp van het Inspraak Orgaan Chinezen. De inhoud

Nadere informatie

Bespreken van situaties

Bespreken van situaties Bespreken van situaties U heeft met de leerlingen de website over alcohol, roken en drugs doorlopen. Dit zijn onderwerpen die leerlingen bezighouden en waar ze onderling over praten. Toch is het goed om

Nadere informatie

Genotmiddelen. Genotmiddelen. Bron: http://gezondeleefstijl.slo.nl 1

Genotmiddelen. Genotmiddelen. Bron: http://gezondeleefstijl.slo.nl 1 zijn er altijd al geweest en zullen er ook altijd blijven. Veel jongeren experimenteren in de puberteit met roken, alcohol en drugs en een deel laat zich verleiden tot risicovol gedrag. Jongeren zijn extra

Nadere informatie

Uitslagen leerlingen onderzoek (2003)

Uitslagen leerlingen onderzoek (2003) Uitslagen leerlingen onderzoek (00) Als onderdeel van het onderzoek naar het verslavingspreventieproject op scholen voor voortgezet onderwijs in Katwijk is een anonieme online-enquête afgenomen met behulp

Nadere informatie

Samen werken aan gezondheid. 27 oktober Ouderavond Het Vlier

Samen werken aan gezondheid. 27 oktober Ouderavond Het Vlier Samen werken aan gezondheid 27 oktober 2016 Ouderavond Het Vlier GGD IJsselland José Plette-Waanders Jeugdverpleegkundige Tactus Marleen Engelbarts Preventiewerker Inhoud Voorstellen Programma: - GGD IJsselland

Nadere informatie

Uw kind en genotmiddelen

Uw kind en genotmiddelen Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Eef Hollman Adviseur Gezondheidsbevordering Programma (hersen)ontwikkeling pubers Genotmiddelen Roken Alcohol Gamen Opvoeding en genotmiddelen De puberteit ? Aan het

Nadere informatie

Geweld in huis raakt kinderen. Informatie en advies voor ouders. huiselijkgeweldwb.nl 0900 126 26 26. 5 cent per minuut

Geweld in huis raakt kinderen. Informatie en advies voor ouders. huiselijkgeweldwb.nl 0900 126 26 26. 5 cent per minuut Geweld in huis raakt kinderen Informatie en advies voor ouders Grafisch ontwerp: Ontwerpstudio 2 MAAL EE Bij huiselijk geweld tussen (ex-)partners worden kinderen vaak over het hoofd gezien. Toch hebben

Nadere informatie

regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl

regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl n Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid We slapen gemiddeld zo n zeven tot acht uur per nacht. Dat

Nadere informatie

Preventieoverzicht alcohol Gezondheidswinst voor Interventie en werkwijze/producten

Preventieoverzicht alcohol Gezondheidswinst voor Interventie en werkwijze/producten < 0 ar Voorlichting over de risico's van Zwangeren Voorkomen van alcoholgebruik bij STAP alcoholgebruik rondom de zwangerschap door middel van de brochure 'Zwanger?...en Alcohol?' en website www.alcoholenzwangerschap.nl

Nadere informatie

Uitgaan & opvoeding. 4 e Nationaal Congres Opvoedingsondersteuning 1 juni 2012. Ninette van Hasselt Aukje Sannen

Uitgaan & opvoeding. 4 e Nationaal Congres Opvoedingsondersteuning 1 juni 2012. Ninette van Hasselt Aukje Sannen Improving Mental Health by Sharing Knowledge Uitgaan & opvoeding 4 e Nationaal Congres Opvoedingsondersteuning 1 juni 2012 Ninette van Hasselt Aukje Sannen Hebben ouders vragen over uitgaan? STEFF 21 jaar

Nadere informatie