Het winkellandschap vraagt om regie Welke rol is weggelegd voor gemeenten?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Het winkellandschap vraagt om regie Welke rol is weggelegd voor gemeenten?"

Transcriptie

1 Het winkellandschap vraagt om regie Welke rol is weggelegd voor gemeenten?

2 Colofon Titel Winkelleegstand vraagt om regie Ondertitel Welke rol is weggelegd voor gemeenten? Bureau KuiperCompagnons (Rotterdam) In samenwerking met Roots Beleidsadvies (Rijswijk) Datum 11 januari 2013 Auteur P. Terhorst Eerste lezer mr. D.H. van de Rijdt Tweede lezer drs. G.J. Bal 2

3 3

4 Inhoudsopgave Samenvatting 6 1. Inleiding Aanleiding Doelstelling Probleemstelling 9 2. Factoren en ontwikkeling winkelleegstand Ontwikkeling winkelleegstand Consequenties winkelleegstand Factoren winkelleegstand Belangrijkste conclusies Visie externe deskundigen Inventarisatie Provincies Regio s Gemeenten Expertmeeting Nirov en Platform Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) Belangrijkste conclusies 20 4

5 4. Praktijkvoorbeelden (Beleids)instrumenten Palet aan maatregelen Belangrijkste conclusies Aanbevelingen aanpak winkelleegstand Factoren en maatregelen Beleidsinstrumenten aanpak winkelleegstand Belangrijkste conclusies 38 Literatuurlijst 40 Boeken 40 Interviews 41 Websites 42 Beleidsanalyse 44 5

6 Samenvatting Scriptie winkelleegstand Naar verwachting zal het winkellandschap in veel kleine en middelgrote kernen ingrijpend en structureel veranderen. Door een aantal ontwikkelingen neemt de behoefte aan fysieke winkels af en loopt de leegstand van (winkel) panden op. Het (retail)aanbod van veel kleine en middelgrote kernen moet de komende jaren krimpen om aantrekkelijk te blijven voor de veranderende consument. Deze opgave vraagt om regie van lokale overheden. Provincies en met name gemeenten hebben daarbij de sleutel in handen, maar geven op dit moment vanwege uiteenlopende redenen vaak (te) weinig prioriteit aan hun regierol. Diverse adviesbureaus en brancheorganisaties stimuleren provincies en gemeenten dan ook om gericht beleid op het tegengaan van winkelleegstand te formuleren. Voordat een gemeente gericht beleid formuleert op het tegengaan van winkelleegstand, moeten de oorzaken van winkelleegstand in een gebied worden geanalyseerd. In veel kleine en middelgrote kernen zal uit deze analyse blijken dat het (retail)aanbod moet krimpen om aantrekkelijk te blijven voor de consument. Maar welke maatregelen kunnen gemeenten inzetten? In de praktijk is gekeken welke maatregelen door gemeenten worden ingezet bij de aanpak van winkelleegstand. Deze maatregelen zijn gekoppeld aan een aantal factoren die winkelleegstand kunnen veroorzaken. Mogelijk biedt deze koppeling gemeenten handvatten bij het selecteren van effectieve maatregelen. De geselecteerde maatregelen kunnen op verschillende manieren worden uitgevoerd. De meest voor de hand liggende manier is het opstellen van een (sectorale) structuurvisie. In de praktijk blijkt dat marktpartijen sneller investeren op het moment dat lokale overheden duidelijke keuzes maken. Zo heeft de gemeente Twello een strategische visie opgesteld om daarmee de ontwikkelingen in het centrum te sturen. Ondernemers weten wat ze aan de gemeente hebben en durven daardoor ook te investeren. De gemeente Twello blijft hierdoor aantrekkelijk voor de consument, ondanks de nabijheid van Apeldoorn en Deventer (KvK, november 2012). 6 Samenvatting Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2

7 Dit voorbeeld laat zien dat er voor veel winkelgebieden goede toekomstkansen zijn. Daarbij is het wel belangrijk dat er duidelijke keuzes worden gemaakt en een helder en consistent beleid wordt gevoerd. Een belangrijk ruimtelijk instrument dat onder andere gemeenten hierbij kunnen inzetten is de (sectorale) structuurvisie. De strategische keuzes die in een (sectorale) structuurvisie worden gemaakt, kunnen vervolgens worden verankerd in de bestemmingsplannen van een (winkel)gebied. Ook zonder (sectorale) structuurvisie is het wenselijk om in bestemmingsplannen rekening te houden met structurele winkelleegstand. Tot slot kan (structurele) winkelleegstand worden aangepakt met behulp van een ondernemersfonds en/of centrummanagement. Hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4 Hoofdstuk 5 7

8 1. Inleiding Het aantal fysieke winkels blijft afnemen! 1.1 Aanleiding In de periode tussen 2005 en 2011 zijn fysieke winkels verdwenen in Nederland (Thuiswinkel.org, 2012). Verschillende deskundigen verwachten dat het aantal fysieke winkels blijft afnemen 1. Begin augustus 2011 stond ruim 1,9 miljoen vierkante meter leeg (Rabobank, 2011). Dit zal naar de verwachting van Cor Molenaar, bijzonder hoogleraar e-marketing aan de Erasmus universiteit Rotterdam oplopen tot 8 miljoen vierkante meter in 2015 (Van Geest, 2012). Op dit moment staat circa 6,5% 2 procent van de winkelpanden in Nederland leeg. Daarbij moet worden opgemerkt dat de regionale en lokale verschillen groot zijn (Kvk, november 2012). Leegstand kan leiden tot verloedering en een gevoel van onveiligheid bij de bezoekers (Bal, november 2012). Het winkellandschap van kleine en middelgrote gemeenten zal naar verwachting ingrijpend veranderen 3. Verschillende partijen wijzen vooral naar gemeenten als het gaat om de aanpak van winkelleegstand. Op dit moment lijkt het alsof gemeenten deze opgave sterk onderschatten (Bal, september 2011). 1.2 Doelstelling De ontwikkelingen in de detailhandel brengen onzekerheid met zich mee en het verwijt wordt gemaakt dat gemeenten te weinig regie voeren. In deze scriptie wordt onderzocht hoe gemeenten omgaan met winkelleegstand. Is er (sectoraal) beleid? Welke maatregelen worden ingezet bij het aanpakken van winkelleegstand? De doelstelling van de scriptie is om een helder en genuanceerd beeld te krijgen van hoe de vork in de steel zit. Het is hierbij de ambitie om een (bescheiden) bijdrage te leveren aan het oplossing van de winkelleegstand in Nederland. 1 Cor Molenaar, bijzonder hoogleraar e-marketing aan de Erasmus universiteit Rotterdam stelt dat één op de drie fysieke winkels binnen vier jaar is verdwenen (Van Geest, 2012). Frank Quix van het onderzoeksbureau Q&A stelt dat er momenteel te veel winkels zijn. Om iedereen een goede boterham te laten verdienen, moeten er eigenlijk winkels verdwijnen de komende jaren (Schutijser, 2012). 2 Cijfers en definitie Locatus, bewerking door Bureau Stedelijke Planning en KuiperCompagnons 3 Dit blijkt recente persberichten van CBRE (Vastgoedmarkt.nl, 2012) en DTNP (DNTP, oktober 2012) 8 Samenvatting Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2

9 1.3 Probleemstelling Het onderwerp van deze scriptie is de rol de overheid (met name gemeenten) bij het aanpakken van winkelleegstand. Daarnaast zal worden gekeken of er vanuit het bestaand beleid, de visie van deskundigen en de literatuur enkele aanbevelingen te formuleren zijn om gemeenten handvaten te bieden bij het aanpakken van winkelleegstand. Centraal in deze scriptie staat de volgende vraag: Welke rol is voor gemeenten weggelegd bij het aanpakken van winkelleegstand en zijn er aanbevelingen te formuleren die (mogelijk) een bijdrage leveren aan het oplossen van winkelleegstand? 1. Welke ontwikkelingen beïnvloeden winkelleegstand en wat zijn hiervan de gevolgen voor het winkellandschap? 2. Hoe kijken (externe) deskundigen aan tegen de rol van lokale overheden bij de aanpak van winkelleegstand? 3. Welke maatregelen en instrumenten worden door gemeenten ingezet bij het aanpakken van winkelleegstand? (analyse bestaand beleid) 4. Zijn er op basis van de literatuur en een analyse van bestaand beleid aanbevelingen te formuleren om gemeenten te helpen met de aanpak van winkelleegstand? Om de hoofdvraag te kunnen beantwoorden zijn de meerdere deelvragen geformuleerd. De deelvragen zijn opgenomen als ondersteuning van de hoofdvraag en vormen de leidraad van deze scriptie: Hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4 Hoofdstuk 5 9

10 2. Factoren en ontwikkeling winkelleegstand 2.1 Ontwikkeling winkelleegstand De afgelopen jaren is de leegstand van winkels flink opgelopen. In 2008 stond circa 4,6 procent 4 van de winkelpanden leeg, in 2013 was dit 6,5 procent 4 van de winkelpanden. Volgens Locatus is het leegstandscijfer tussen januari 2012 en juli 2012 gestabiliseerd 5 (Locatus, 2012). Dit betekent echter niet dat het aantal fysieke winkels niet meer afneemt. In tegendeel: het aantal winkels loopt al jaren terug en zal dit waarschijnlijk ook blijven doen (Bal, november 2012). Het leegstandscijfer stabiliseert doordat voormalig leegstaande (winkel)panden een andere functie krijgen. Zo zijn veel (leegstaande) panden gevuld met nagelstudio s, massagesalons en goudopkopers (Locatus, 2012). Daarnaast betekent een stabilisatie op landelijk niveau niet direct dat dit ook het geval is op lokaal niveau. De gemeentelijke en regionale verschillen zijn groot 6. Leegstand wordt in het algemeen veroorzaakt door een onbalans tussen vraag en aanbod (op lokaal niveau). Doordat de komende jaren de vraag naar winkelruimte vooral in kleine 7 en middelgrote 8 kernen zal afnemen, is de kans op winkelleegstand hier het grootst. Met name de landsdelen zonder bevolkingsgroei worden, naar verwachting hard getroffen. Vooral bekende winkelnamen zullen kleine en middelgrote gemeenten verlaten (DNTP, oktober 2012). Historische binnensteden zullen naar verwachting minder kwetsbaar zijn voor structurele winkelleegstand, aangezien (voormalige) winkelpanden vaak gemakkelijk(er) een andere functie kunnen krijgen (Bal, mei 2012). In de grootste steden van Nederland worden de consumenten bovendien vaak voorzien in hun behoefte aan sfeer en beleving (DNTP, oktober 2012). Als consumenten al geld uitgeven, doen zij dat in toenemende mate in de grotere winkelsteden (Vastgoedmarkt.nl, 2012). Bekende winkelformules zullen zich daarom de komende jaren concentreren op de grootste steden van Nederland (DNTP, oktober 2012), waardoor er een striktere functiescheiding tussen winkelgebieden (run versus fun) ontstaat (Bal, mei 2012). 4 Cijfers en definitie Locatus, bewerking door Bureau Stedelijke Planning en KuiperCompagnons 5 NVM constateert nog altijd een toename van de winkelleegstand (Bal, november 2012) 6 Dit blijkt uit een correlatieanalyse op gemeentelijke (en provinciaal) niveau die in het kader van dit onderzoek is uitgevoerd 7 Deze verwachting is uitgesproken door CBRE (Vastgoed markt.nl, 2012) 10 Samenvatting Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2

11 2.2 Consequenties winkelleegstand Het aantal leegstaande (winkel)panden is de afgelopen jaren toegenomen (zie paragraaf 2.1). Maar wat zijn nou eigenlijk de consequenties van winkelleegstand? Allereerst kan winkelleegstand gevolgen hebben voor de werkgelegenheid, doordat het aantal winkels en daarmee de werkgelegenheid voor winkelpersoneel afneemt. Daarnaast kan de aantrekkelijkheid van winkelgebieden verminderen. Dat heeft (mogelijk) weer negatieve gevolgen voor de leefbaarheid en sociale veiligheid op straat. Daarnaast zullen eigenaren hun panden vaker van bestemming 10 moeten laten veranderen en / of moeten transformeren. Structurele winkelleegstand kan voor de achterblijvende retailers betekenen dat het aantal bezoekers in hun winkelgebied afneemt. Bijvoorbeeld doordat de aantrekkelijkheid van het winkelgebied afneemt of doordat voormalige leegstaande (winkel)panden een andere functie krijgen (die minder bezoekers aantrekt dan de winkel die is gestopt). Wanneer de leefbaarheid en/of de sociale veiligheid wordt aangetast, kan dit van invloed zijn op het imago van een gemeente en als zodanig het aantrekken van (nieuwe) bezoekers, bewoners en bedrijven bemoeilijken (KvK, november 2012). Bovendien zorgen (langdurig) leegstaande panden voor een verlaging van de OZB-opbrengsten van een gemeente. Voor vastgoedeigenaren heeft structurele winkelleegstand vooral een prijsdrukkend effect. Als vastgoedeigenaren hun vastgoed toch willen verhuren zijn zij genoodzaakt om de huren te verlagen 9. 8 Dit blijkt uit een recent persbericht van DTNP (DTNP, oktober 2012) 10 Vaak met lagere huurprijzen en daardoor een afwaardering tot gevolg. 9 Dat dit gebeurt, blijkt uit de sterke afname van huurprijzen in het afgelopen jaar (Bal, november 2012) Hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4 Hoofdstuk 5 11

12 2. Factoren en ontwikkeling winkelleegstand 2.3 Factoren winkelleegstand Bij het ontwikkelen van een aanpak voor winkelleegstand is het essentieel om de factoren in beeld te brengen die de winkelleegstand beïnvloeden. Het aantal factoren dat winkelleegstand beïnvloedt is groot. In samenwerking met Roots Beleidsadvies is in beeld gebracht welke factoren van invloed zijn op winkelleegstand. De belangrijkste factoren zijn verwerkt in een factorenschema (zie bladzijde 13). Het schema maakt onderscheid tussen (inter)nationaal en lokaal bepaalde factoren. Daarnaast maakt het schema onderscheid tussen vraag en aanbod. Tot slot is de beïnvloedbaarheid van de factoren geanalyseerd. De direct door gemeenten beïnvloedbare factoren zijn vooral te vinden aan de aanbodkant op lokaal niveau. Indirect kan door hen ook de vraag worden beïnvloed. Vervolgens is met behulp van een correlatieanalyse geanalyseerd in hoeverre diverse sociaal-economische kenmerken en ontwikkelingen op gemeentelijk, provinciaal en nationaal niveau een statistisch verband met het niveau en de ontwikkeling van winkelleegstand tonen. 12 Samenvatting Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2

13 Conjunctuurontwikkeling Koopkracht Vraag Internet winkelen Tijdsbeleving Demografische samenstelling Inflatie Ontgroening & vergrijzing Groei/afname bevolking Trends & ontwikkelingen Branchevervaging Sfeer, uitstraling & imago Parkeren & bereikbaarheid Aanbod Functievervlechting Schaalvergroting & schaalverkleining Retail- & flankerend beleid (Inter)nationaal Retailaanbod Aanbod horeca, cultuur & evenementen Lokaal Hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4 Hoofdstuk 5 13

14 2. Factoren en ontwikkeling winkelleegstand Vraag- en aanbod op (inter)nationaal niveau In het factorenschema zijn ook een aantal trends en ontwikkelingen aangegeven die spelen op (inter)nationaal niveau. Hierbij is een onderscheid gemaakt tussen vraag en aanbod. De vraagkant toont vier factoren, namelijk internetwinkelen, inflatie, conjunctuurontwikkeling en tijdsbeleving. Internetwinkelen wordt door meerdere deskundigen gezien als een van de belangrijkste oorzaken van de huidige winkelleegstand. In de periode tussen 2005 en 2012 is de omzet van online winkels meer dan verdriedubbeld 11. In 2012 was de omzet van online winkelen 9,8 miljard euro (thuiswinkelen. org, 2012). Dit is circa 11 procent van de gehele detailhandel 12. Cor Molenaar, bijzonder hoogleraar e-marketing aan de Erasmus universiteit Rotterdam verwacht dat 35 tot 40 procent van de nonfood aankopen in tien jaar tijd online plaatsvindt (Van Geest, 2012).Mocht deze voorspelling uitkomen, waarover de meningen overigens sterk zijn verdeeld13, dan zal dit ingrijpende gevolgen hebben voor het winkellandschap. De aanbodkant bestaat uit drie factoren, namelijk: branchevervaging, functievervlechting en schaalvergroting. In afgelopen decennia heeft zich een sterke schaalvergroting voorgedaan in de horeca, maar vooral in de detailhandel (Bal, mei 2012). In grotere winkels kan meer worden ingespeeld op beleving en service, onderscheidende kwaliteiten ten opzichte van internet (DNTP, oktober 2012). Naar verwachting worden individuele panden groter. Daarnaast zullen kleinere centra de strijd met grotere centra verliezen (PBL, 2009). De economische ontwikkeling van winkelgebieden wordt verder beïnvloed door twee trends, namelijk: branchevervaging 14 en functievervlechting 15. Deze trends spelen in op de toenemende behoefte aan een totaalbeleving. Om tegemoet te komen aan de behoefte van de consument zullen veel winkelcentra meer dan nu nadruk moeten leggen op het worden van een place to be, een plek waar mensen naar toe gaan vanwege het specifieke/brede aanbod en de gezellige sfeer (Bal, mei 2012). 11 Hierbij zijn grote verschillen per branche. 12 het aandeel online winkelen is inclusief online verkopen van reizen, verzekeringen en tickets. 13 Onderzoeksbureau Locatus noemt de verhalen van Cor Molenaar paniekverhalen (VGM, 2012) 14 Aanbod van branchevreemde producten (Bal, mei 2012). 14 Samenvatting Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2

15 2.3.2 Vraagkant op lokaal niveau Op lokaal niveau wordt de vraag beïnvloed door de demografische samenstelling. Uit de correlatieanalyse 16 blijkt dat de vergrijzing 17 een van de verklarende factoren is voor winkelleegstand. In 2012 was circa 16 procent van de Nederlandse bevolking 65 jaar of ouder. Naar verwachting loopt dit op tot circa 26 procent in 2040 (CBS, 2012) plussers worden daarmee een steeds belangrijkere doelgroep waar rekening mee gehouden moet worden. Om tegemoet te komen aan de wensen van deze doelgroep verdient het aanbeveling te investeren in gemak, comfort en veiligheid. Een goede bereikbaarheid en toegankelijkheid (drempelloos) is daarom evenals voldoende ruimte voor zitgelegenheid van groot belang (Bal, mei 2012). Naast de vergrijzing wordt de winkelleegstand beïnvloed door de bevolkingsomvang. In sommige delen van Nederland neemt de bevolkingsomvang af. Dit kan van invloed zijn op het aantal bezoekers van een winkelgebied. Tot slot is de demografische samenstelling op lokaal niveau (opleidingsniveau, werkloosheid, etc.) van invloed op de beschikbare koopkracht in een gebied en als zodanig ook van invloed op de omvang van de koopkracht die door winkels kan worden gebonden. 65 plussers besteden daarnaast hun geld anders; meer aan levensmiddelen en minder aan mode en luxe. 15 Integratie van detailhandel met andere publieksfuncties als cultuur, leisure en horeca (Bal, mei 2012). 16 Dit blijkt zowel uit een correlatieanalyse op landelijk als op provinciaal niveau 17 Ook onder zelfstandige winkeliers neemt de vergrijzing toe. Met name in secundaire winkelgebieden en aanloopstraten neemt dit leiden tot afnemende leefbaarheid en verloedering (dit blijkt uit een persbericht van DTNP, namelijk: Vergrijzing winkeliers: dreigende leegstand door gebrek aan opvolging) 18 Op provinciaal niveau zijn grote verschillen als het gaat om (de ontwikkeling van) vergrijzing Hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4 Hoofdstuk 5 15

16 2. Factoren en ontwikkeling winkelleegstand Aanbodkant op lokaal niveau Op gemeentelijk niveau zijn grote verschillen als het gaat om winkelleegstand. In veel gemeenten is sprake van een overaanbod, terwijl in sommige andere gemeenten sprake is van krapte 19. Aan de lokale aanbodzijde wordt het functioneren van winkelgebieden vooral beïnvloed door sfeer, uitstraling en imago, parkeren en bereikbaarheid, aanbod horeca, cultuur en evenementen en het retailaanbod. 2.4 Belangrijkste conclusies Het aantal factoren dat winkelleegstand beïnvloedt is groot. Bij het ontwikkelen van een aanpak is het essentieel om te achterhalen welke factoren oorzaak zijn van de winkelleegstand. Een aantal factoren zijn direct te beïnvloeden aan de aanbodkant op lokaal niveau. 19 Dit geldt niet alleen voor detailhandel, maar ook voor horeca (Van Mispelaar, 2012) Deze factoren zijn ook op lokaal niveau te beïnvloeden. Bijvoorbeeld door het verbeteren van de bereikbaarheid, het toevoegen van winkels of horeca en het organiseren van evenementen. Het retail- en flankerend beleid zijn dan ook in belangrijke mate bepalend voor het functioneren van een winkelgebied. Naar verwachting zullen een goed retail- en flankerend beleid een doorslaggevende rol gaan spelen als het gaat om het aantrekken dan wel behouden van consumenten en daarmee het beperken van winkelleegstand. 16 Samenvatting Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2

17 Hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4 Hoofdstuk 5 17

18 3. Visie externe deskundigen 3.1 Inventarisatie In het vorige hoofdstuk is een analyse gemaakt van de factoren die winkelleegstand kunnen beïnvloeden. In dit hoofdstuk zal gekeken worden welke rol is weggelegd voor lokale overheden bij het beïnvloeden van deze factoren. De vraag die in dit hoofdstuk centraal staat is: Hoe kijken deskundigen aan tegen de rol van lokale overheden bij het aanpakken van winkelleegstand?. Voor het beantwoorden van deze vraag is een literatuurstudie uitgevoerd. Daarnaast zijn diverse deskundigen geïnterviewd. Dit hoofdstuk zal worden ingeleid met de belangrijkste resultaten van de inventarisatie. De resultaten zullen per (lokale) bestuurslaag worden toegelicht. Vervolgens is een korte samenvatting te lezen van een expert-meeting van Nirov en Platform31. Het hoofdstuk zal worden afgesloten met een beschrijving van de visie van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). 3.2 Provincies Provincies geven op dit moment nog te weinig prioriteit aan hun regierol 20. Hierdoor ontbreekt de benodigde regionale afstemming van bovenlokale initiatieven (SER Overijssel, 2012). Daarnaast stelt Detailhandel Nederland dat provincies vaak te terughoudend zijn om gemeenten terug te fluiten. Dit terwijl er een belangrijke controlerende rol is weggelegd voor provincies (Zee, 2012). Als provincies hun controlerende rol niet sterker gaan invullen zullen de leegstandsproblemen verergeren (IVBN, 2012). Provincies kunnen een bijdrage leveren aan het verminderen van leegstand in de detailhandel door bovenregionale detailhandelsinitiatieven op elkaar af te stemmen (SER Overijssel, 2012). Om dit te benadrukken, bezoekt Detailhandel Nederland momenteel alle provincies van Nederland (Zee, 2012). Volgens de Kamer van Koophandel Midden- Nederland moeten provincies een regierol innemen die vergelijkbaar is met de rol van provincies op de bedrijventerreinenmarkt. Het is wenselijk om duidelijke afspraken te maken om op die manier vraag en aanbod in de toekomst op elkaar af te stemmen. Hierdoor kan verdringing (mogelijk) worden voorkomen (KvK, juni 2012). 20 Deze conclusie is onder andere getrokken door Neprom (NEPROM, 2012) en Detailhandel Nederland (Zee, 2012) 18 Samenvatting Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2

19 3.3 Regio s Gemeenten moeten onderling de ontwikkeling van detailhandel beter coördineren 21. Op dit moment is regionale afstemming niet verplicht en verloopt dit gebrekkig (Zee, 2012). Gemeenten coördineren hun locatiebeleid nauwelijks 22. Volgens Patrick Manning van HoofdBedrijfschap Detailhandel (HBD) is het belangrijk om ook op regionaal niveau duidelijke keuzes te maken, ten behoeve van detailhandel. Gemeenten kunnen onderling afspraken maken en deze vastleggen in een regionale visie. In combinatie met een provinciale verordening kan een regionale structuurvisie een zeer krachtig sturingsinstrument zijn (NEPROM, 2012). 3.4 Gemeenten Op dit moment wordt geconcludeerd dat gemeenten niet of te weinig betrokken zijn bij de ontwikkeling van winkelgebieden. Soms heeft dat te maken met gebrek aan kennis of tijd bij de betreffende gemeente(ambtenaar) (Van der Steen, april 2012). Volgens Detailhandel Nederland hebben gemeenten zelf direct bijgedragen aan de opgelopen leegstand van winkels 23. Zo hebben gemeenten veel winkelmeters toegevoegd zonder dat daar vraag naar was (Zee, 2012). In het vorige hoofdstuk is gekeken naar de factoren die van invloed kunnen zijn op winkelleegstand. Hieruit blijkt dat een aantal factoren (direct) te beïnvloeden is aan de aanbodkant op lokaal niveau. Bij het beïnvloeden van deze factoren is het belangrijk dat gemeenten zich opstellen als procesregisseur 24. Op dit moment wordt er nog te weinig prioriteit gegeven aan deze regierol. Gebrek aan regie levert onzekerheid op, met als gevolg dat winkeleigenaren en beleggers minder snel zullen investeren (HBD, 2012). De ontwikkelingen die momenteel gaande zijn in de detailhandel (zie hoofdstuk 2) vragen om een sterke regierol van met name gemeenten. Deze regierol wordt vaak nog niet optimaal ingevuld (Bal, september 2011). 21 o.a. Detailhandel Nederland (Zee, 2012), HoofdBedrijfschap Detailhandel (Manning, 2012) 22 Jelger Zee van Detailhandel Nederland trok deze conclusie (Zee, 2012) 23 Gerard Zandbergen van Locatus stelt dat gemeenten niet de oorzaak zijn van winkelleegstand (Nicis, 2010) 24 Dit blijkt uit diverse interviews en literatuurstukken Hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4 Hoofdstuk 5 19

20 3. Visie externe deskundigen 3.5 Expertmeeting Nirov en Platform31 (2012) In 2012 organiseerde Nirov en Platform31 een expertmeeting. De vraag die tijdens deze meeting centraal stond was: Wie neemt de regie?. Om deze vraag te beantwoorden kwam een groep experts bijeen, onder meer vanuit, detailhandel, horeca, gemeenten en (beleggende) ontwikkelaars. De belangrijkste conclusie die tijdens deze meeting is getrokken is dat er nauwelijks regie wordt gevoerd. Deze rol zou sterker ingevuld moeten worden door met name gemeenten en provincies (Raatgever, 2012). 3.6 Vereniging van Nederlandse Gemeenten Gemeenten hebben primair een rol in de sfeer van de ruimtelijke ordening. Wat winkelleegstand betreft kan bijvoorbeeld worden gedacht aan het herbestemmen van panden. Hier moet echter voorzichtig mee worden omgegaan in verband met de mogelijkheid van het verstoren van de marktwerking. Daarnaast zijn gemeenten verantwoordelijk voor de leefbaarheid, waarin de detailhandel een belangrijk component vormt. De Vereniging van Nederlandse gemeenten (VNG) erkent dat er een belangrijke rol is weggelegd voor gemeenten bij het aanpakken van winkelleegstand. Maar gemeenten zijn echter niet de enige partij, sterker, idealiter is de markt leidend (Berends, 2012). Bij het bestrijden van leegstand is het essentieel dat marktpartijen hun huur verlagen. Dat dit ook gebeurt blijkt uit recente daling van de winkelhuurprijzen (Bal, november 2012). 3.7 Belangrijkste conclusies Op dit moment geeft de overheid in de aanpak van winkelleegstand vaak (te) weinig prioriteit aan hun regierol. Op alle schaalniveaus is het belangrijk dat deze (regie)rol sterker wordt ingevuld. Dit geldt met name voor provincies en gemeenten. Uit hoofdstuk 2 blijkt dat een aantal winkelgebieden moeten krimpen om voldoende aantrekkelijk te blijven voor consumenten. Het is belangrijk dat deze opgave niet wordt onderschat. Voor gemeenten is het verder belangrijk om strategische keuzes te maken en een duidelijk visie op de lange termijn ontwikkeling van de detailhandel te scheppen. Het is essentieel dat gemeenten consistent zijn en - waar nodig - durven in te zetten op krimp. Daarnaast is het belangrijk dat gemeenten goed samenwerken met onder andere retailers en vastgoedeigenaren. Ook van deze partijen wordt de komende jaren (meer) investeringsbereidheid verwacht. Provincies zullen daarbij - indien nodig - gemeenten moeten stimuleren om detailhandelsbeleid op te stellen. Tot slot is een belangrijke controlerende rol voor provincies weggelegd. 20 Samenvatting Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2

21 Hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4 Hoofdstuk 5 21

22 4. Praktijkvoorbeelden Hiervoor is vastgesteld dat er een belangrijke rol is weggelegd voor lokale overheden bij het aanpakken van winkelleegstand. Met name gemeenten moeten zich opstellen als procesregisseur. Gemeenten kunnen bij het aanpakken van winkelleegstand aan diverse knoppen draaien. Om die reden zal worden ingezoomd op gemeentelijk niveau. In dit hoofdstuk zal gekeken worden hoe gemeenten in de praktijk omgaan met winkelleegstand. Welke maatregelen en instrumenten worden door gemeenten ingezet bij het aanpakken van winkelleegstand? Dit hoofdstuk zal worden ingeleid met enkele praktische voorbeelden van instrumenten die door gemeenten worden ingezet bij de aanpak van (structurele) winkelleegstand. Hierna zullen een aantal maatregelen (kort) worden toegelicht. 4.1 (Beleids)instrumenten In de praktijk zetten gemeenten verschillende (beleids)instrumenten in bij de aanpak van structurele winkelleegstand 25. In deze paragraaf zullen enkele concrete (lokale) voorbeelden worden toegelicht. Hierbij staan twee instrumenten centraal, namelijk het bestemmingsplan en de (sectorale) structuurvisie (Sectoraal) beleid Een (sectorale) structuurvisie is een sterk sturingsinstrument. Onder andere gemeenten kunnen dit instrument inzetten bij het uitzetten van strategische keuzes en het voeren van regie. Uit hoofdstuk 3 blijkt dat gemeenten meer regie moeten voeren. Het is dan ook verstandig dat gemeenten duidelijke keuzes maken en dit vastleggen in een (sectorale) structuurvisie. Uit een inventarisatie blijkt dat er een (groot) aantal gemeenten zijn met (geactualiseerd) detailhandelsbeleid (zie bijlage). Enkele voorbeelden hiervan zijn de gemeente Bussum 26, de gemeente Schiedam 27 en de gemeente Twello 28. De gemeente Twello heeft een strategische visie opgesteld om daarmee de ontwikkelingen in het centrum te sturen. Ondernemers weten wat ze hebben aan de overheid en durven daarom te investeren. Twello behoudt hierdoor haar aantrekkingskracht op de consument, ondanks de nabijheid van Apeldoorn en Deventer (KvK, november 2012). 25 Dit blijkt uit een uitgebreide beleidsanalyse die in het kader van dit onderzoek is uitgevoerd 26 Gebiedsvisie Centrum, gemeente Bussum 22 Samenvatting Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2

23 De gemeente Bussum heeft de ambitie om van het centrum een modern tuindorp te maken (Bussum, 2012). Om deze ambitie te bereiken zijn een aantal doelen gesteld in de Gebiedsvisie Centrum. Zo wil de gemeente Bussum meer ontmoetingsplekken in het centrum realiseren, op verschillende locaties horeca mogelijk maken, het centrum van een groenere uitstraling voorzien en de binnenstad waar mogelijk autoluw maken. De gemeente Schiedam staat al enige tijd bekend vanwege de relatief hoge winkelleegstand (Verhoog et al., 2011). In 2012 heeft de gemeente Schiedam de Ontwikkelingsvisie binnenstad vastgesteld (Schiedam, 2012). De visie vertelt het verhaal van de stad en reikt van daaruit ideeën aan om meer mensen naar de binnenstad te trekken. Bij de transformatie van de binnenstad staat de Schie (weer) centraal. Opgave is om de binnenstad weer te koppelen aan de rivier waaraan zij haar ontstaan te danken heeft (Schiedam, 2012). 27 Ontwikkelingsvisie Binnenstad, gemeente Schiedam 28 Dit blijkt uit een recent rapport van de Kamer van Koophandel (KvK, november 2012) Hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4 Hoofdstuk 5 23

24 4. Praktijkvoorbeelden Bestemmingsplan Verschillende gemeenten proberen bij het opstellen van bestemmingsplannen rekening te houden met winkelleegstand. Voorbeelden hiervan zijn de gemeente Hillegom 29, de gemeente Rijswijk 30 en de gemeente Groningen 31. Momenteel wordt er een nieuw bestemmingsplan opgesteld voor de binnenstad van de gemeente Groningen. Per aanloopstraat wordt afgewogen of functiemenging mogelijk is. Een aantal aanloopstraten zal (langzaam) van het centrum worden afgeschreven (Koppert, 2012). De gemeente Rijswijk is bezig met het opstellen van een nieuw bestemmingsplan voor het winkelcentrum In de Bogaard. In het kader van dit bestemmingsplan is een onderzoek uitgevoerd naar de positionering van het winkelcentrum. De resultaten van het onderzoek worden gebruikt in de procedure van het bestemmingsplan. In de gemeente Hillegom is leegstand een actueel onderwerp. Bij het actualiseren van het bestemmingsplan voor het centrum is om die reden rekening gehouden met winkelleegstand. De gemeente Hillegom heeft ervoor gekozen om de volgende ontwikkelingen door middel van het bestemmingsplan te stimuleren: 1. Uitsterfconstructie in aanloopstraten; 2. Functieverruiming in aanloopstraten (zonder planschade); 3. Wonen boven winkels; 4. Ontwikkelingsgebieden aanwijzen die ondernemers stimuleert tot investeringen en/ of eigen initiatieven (uitnodigingsplanologie). 29 Bestemmingsplan Centrum, gemeente Hillegom 30 Bestemmingsplan In de Bogaard, gemeente Rijswijk 31 Bestemmingsplan Binnenstad, gemeente Groningen 24 Samenvatting Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2

Winkelleegstand: dilemma of kans?

Winkelleegstand: dilemma of kans? Winkelleegstand: dilemma of kans? Enkele landelijke trends en ontwikkelingen 1. Schaalvergroting (food) en schaalverkleining (modisch) 2. Branchevervaging 3. Toenemende problematiek PDV clusters 4. Filialisering

Nadere informatie

Startdia met foto Ruimte. De toekomst van Amersfoort centrum & de rol van de vastgoedsector

Startdia met foto Ruimte. De toekomst van Amersfoort centrum & de rol van de vastgoedsector Startdia met foto Ruimte De toekomst van Amersfoort centrum & de rol van de vastgoedsector Wie ben ik? Stefan van Aarle: Adviseur Retail & Centrummanagement Coördinator Platform Binnenstadsmanagement Organisatie

Nadere informatie

Actieplan binnenstad Maassluis

Actieplan binnenstad Maassluis Actieplan binnenstad Maassluis 1 Inleiding De dynamiek in de detailhandel is bijzonder groot en kent vele trends en ontwikkelingen. Een aantal trends is al jaren zichtbaar, zoals schaalvergroting. Andere

Nadere informatie

Leegstand detailhandel: oorzaken en wat doen we ermee? Peter ter Hark Lectoraat Fontys Hogescholen Vastgoed en Makelaardij 22 april 2015

Leegstand detailhandel: oorzaken en wat doen we ermee? Peter ter Hark Lectoraat Fontys Hogescholen Vastgoed en Makelaardij 22 april 2015 Leegstand detailhandel: oorzaken en wat doen we ermee? Peter ter Hark Lectoraat Fontys Hogescholen Vastgoed en Makelaardij 22 april 2015 Onderwerpen: Wat is er gebeurd de afgelopen jaren? Wat gaat er gebeuren

Nadere informatie

Peter Nieland (PN) Blogger. Kadastermens. Echtgenoot. Directeur. Westfries. Mountainbiker. Vader van Nick. PN = Positief Nieuws.

Peter Nieland (PN) Blogger. Kadastermens. Echtgenoot. Directeur. Westfries. Mountainbiker. Vader van Nick. PN = Positief Nieuws. Peter Nieland (PN) Echtgenoot Blogger Directeur Kadastermens Mountainbiker Westfries Vader van Nick PN = Positief Nieuws Kaartenman Voorzitter Bar-End Shopper (kijker) Winkelman En wie bent u? Naam. Gemeente.

Nadere informatie

Wonen Boven Winkels Vanuit het oogpunt van de eigenaar

Wonen Boven Winkels Vanuit het oogpunt van de eigenaar Wonen Boven Winkels Vanuit het oogpunt van de eigenaar drs. O.J. van der Heijden o.heijden@marma.nl www.evbinnenstad.nl 1 Belang van Wonen in de Binnenstad Een juiste combinatie van functies in de binnen

Nadere informatie

Kwaliteitsverbetering aanloopstraten. Presentatie 31 mei 2012

Kwaliteitsverbetering aanloopstraten. Presentatie 31 mei 2012 Kwaliteitsverbetering aanloopstraten Presentatie 31 mei 2012 Vooraf Aanleiding: BRO rapportage 2009 Conceptplan Brusselsestraat e.o. 2010 Verandering economische situatie 2009-2012 Vraagstelling: Actuele

Nadere informatie

Koopstromen geven een onthutsend beeld van de toekomst Winkels verdwijnen uit kleine en middelgrote kernen

Koopstromen geven een onthutsend beeld van de toekomst Winkels verdwijnen uit kleine en middelgrote kernen Koopstromen geven een onthutsend beeld van de toekomst Winkels verdwijnen uit kleine en middelgrote kernen Op 24 september werden de koopstromen 2015 van Oost- Nederland gepresenteerd door het onderzoeksbureau

Nadere informatie

Leegstand van bedrijfsvastgoed in de Dordtse Binnenstad

Leegstand van bedrijfsvastgoed in de Dordtse Binnenstad Leegstand van bedrijfsvastgoed in de Dordtse Binnenstad In Nederland staat veel kantoor-, bedrijfs- en winkelruimte leeg. Leegstand van bedrijfsvastgoed lijkt structureel te worden en de verwachting is

Nadere informatie

Werkconferentie Vastgoedmarkt Midden-Nederland. 21 juni 2012

Werkconferentie Vastgoedmarkt Midden-Nederland. 21 juni 2012 Werkconferentie Vastgoedmarkt Midden-Nederland 21 juni 2012 Luc Dietz dagvoorzitter Michaël Kortbeek Voorzitter KvK Midden-Nederland Het probleem Kantorenmarkt: leegstand, fors aanbod Bedrijventerreinen:

Nadere informatie

LATEN WE SAMEN ZORGEN DAT ONS CENTRUM NOG MEER GAAT KLOPPEN!

LATEN WE SAMEN ZORGEN DAT ONS CENTRUM NOG MEER GAAT KLOPPEN! EEN KLOPPEND HART LATEN WE SAMEN ZORGEN DAT ONS CENTRUM NOG MEER GAAT KLOPPEN! ONS CENTRUM in beeld en cijfers WIST U DAT. wij ruim 50.000 m2 detailhandel hebben in ons centrum (vergelijk centrum Helmond,

Nadere informatie

Wonen Boven Winkels Vanuit het oogpunt van de eigenaar

Wonen Boven Winkels Vanuit het oogpunt van de eigenaar Wonen Boven Winkels Vanuit het oogpunt van de eigenaar drs. O.J. van der Heijden o.heijden@marma.nl www.evbinnenstad.nl 1 Belang van Wonen in de Binnenstad Een juiste combinatie van functies in de binnen

Nadere informatie

Leegstand als kans voor de lokale economie?

Leegstand als kans voor de lokale economie? Leegstand als kans voor de lokale economie? NVBO congres 13 april 2011 Arnhem Simon Hiemstra Senior consultant MKB Adviseurs Leegstand als kans voor de lokale economie Voorstellen Simon Hiemstra 35 jaar

Nadere informatie

Gezonde stadswinkelcentra: ruilen, herbestemmen en fondsvorming

Gezonde stadswinkelcentra: ruilen, herbestemmen en fondsvorming Gezonde stadswinkelcentra: ruilen, herbestemmen en fondsvorming Piet Eichholtz Maastricht University 26 september 2012 Nederlandse winkelmarkt staat nu onder druk Leegstand in middelgrote steden is hoog

Nadere informatie

Vereniging Commercieel Onroerend goed binnenstad Dordrecht (VCOD) VCOD

Vereniging Commercieel Onroerend goed binnenstad Dordrecht (VCOD) VCOD Vereniging Commercieel Onroerend goed binnenstad Dordrecht (VCOD) VCOD Vereniging Commercieel Onroerend goed binnenstad Dordrecht Aanleiding Binnensteden staan steeds meer in de belangstelling van bezoekers,

Nadere informatie

Van een straat met allure naar een straat met veel uitdagingen

Van een straat met allure naar een straat met veel uitdagingen DE NOORDERBOULEVARD 1942 Van een straat met allure naar een straat met veel uitdagingen - Hoog leegstandspercentage - Teruglopende omzet bij de winkeliers - Brancheverschraling - Verrommeling - Achterstallig

Nadere informatie

Gangmakers voor Bussum!

Gangmakers voor Bussum! Met de fusie tussen Bussum, Naarden en Muiden in het vizier en de op handen zijnde Raadsverkiezingen in maart 2014 geeft de Bussumse Ondernemers Vereniging (BOV) met dit pamflet haar visie op de economische

Nadere informatie

Detailhandel in Brabant: Werk aan de winkel Sfeerbeeld symposium 16 januari 2013. Provincie Noord-Brabant

Detailhandel in Brabant: Werk aan de winkel Sfeerbeeld symposium 16 januari 2013. Provincie Noord-Brabant Detailhandel in Brabant: Werk aan de winkel Sfeerbeeld symposium 16 januari 2013 Provincie Noord-Brabant Volle bak, dat was het in de Bois le Duczaal van het provinciehuis op 16 januari 2013. Van begin

Nadere informatie

B&W-voorstel. 1) Status

B&W-voorstel. 1) Status B&W-voorstel Onderwerp: Ruimtelijke motivering voor transformatie voormalig kantoor Brabants Dagblad aan het Emmaplein naar 56 woonstudio s en 550 m2 kantoorruimte. 1) Status Het voorstel heeft betrekking

Nadere informatie

Veghel, het voorbeeld voor binnensteden van de toekomst?

Veghel, het voorbeeld voor binnensteden van de toekomst? Veghel, het voorbeeld voor binnensteden van de toekomst? Trots maakte wethouder Jan Goijaards van Veghel de resultaten bekend van de renovatie van het winkelgebied van Veghel: 22 nieuwe winkels erbij in

Nadere informatie

Stimulering ondernemerschap en bestrijding winkelleegstand een gouden combinatie. Wout Gelderloos Farid Darkaoui 20 januari 2015

Stimulering ondernemerschap en bestrijding winkelleegstand een gouden combinatie. Wout Gelderloos Farid Darkaoui 20 januari 2015 Stimulering ondernemerschap en bestrijding winkelleegstand een gouden combinatie Wout Gelderloos Farid Darkaoui 20 januari 2015 Even voorstellen Zaken Expert B.V. Stedelijk en economische ontwikkeling

Nadere informatie

Retail Management Center

Retail Management Center Retail Management Center Retailvisie en positionering Vught Carine Ghazzi Huib Lubbers 29-1-2015 Copyright RMC 2012 1 Retail Management Center Retail Management Center is een retailadviesbureau waar strategische

Nadere informatie

Vitaliteitsbenchmark. Centrumgebieden. Zutphen. De economische vitaliteit van de 100 grootste centrumgebieden. 1 juli 2015.

Vitaliteitsbenchmark. Centrumgebieden. Zutphen. De economische vitaliteit van de 100 grootste centrumgebieden. 1 juli 2015. Vitaliteitsbenchmark Centrumgebieden Zutphen De economische vitaliteit van de 100 grootste centrumgebieden 1 juli 2015 Tim van Huffelen 2 Inhoud Aanleiding en doel De benchmark De resultaten voor Zutphen

Nadere informatie

Vereniging van Commercieel Vastgoed Binnenstad Dordrecht. Jasper Mos, wethouder economie Dordrecht Dordrecht, 6 februari 2012

Vereniging van Commercieel Vastgoed Binnenstad Dordrecht. Jasper Mos, wethouder economie Dordrecht Dordrecht, 6 februari 2012 Vereniging van Commercieel Vastgoed Binnenstad Dordrecht Jasper Mos, wethouder economie Dordrecht Dordrecht, 6 februari 2012 Probleemanalyse (1996) Water als vervoersader wordt barrière Boot wordt auto

Nadere informatie

Voorstellen. Afsprakenkader detailhandel regio Achterhoek 22 april 2015. Aanleiding en doel. Proces Afsprakenkader. Toename leegstand.

Voorstellen. Afsprakenkader detailhandel regio Achterhoek 22 april 2015. Aanleiding en doel. Proces Afsprakenkader. Toename leegstand. Voorstellen Rik Eijkelkamp DTNP (Droogh Trommelen en Partners) Ellis Koenders Afsprakenkader detailhandel regio Achterhoek 22 april 2015 EZ gemeente Aalten Proces Afsprakenkader Voorbereid door PoHo DE

Nadere informatie

Detailhandelsvisie. Goeree-Overflakkee

Detailhandelsvisie. Goeree-Overflakkee Detailhandelsvisie Goeree-Overflakkee 2 trends en ontwikkelingen in de detailhandel (algemeen)! Economische stagnatie! Omzetverschuivingen van offline naar online winkels (internet winkelen)! Overcapaciteit

Nadere informatie

De zonnige toekomst van winkels, winkelgebieden en winkelcentra

De zonnige toekomst van winkels, winkelgebieden en winkelcentra 1/20 De zonnige toekomst van winkels, winkelgebieden en winkelcentra Winnaars Verliezers Hoe wordt een winkelcentrum een winnaar? Case-study Zonder parkeren geen winkelomzet drs. Hans P. van Tellingen

Nadere informatie

De ladder voor duurzame verstedelijking

De ladder voor duurzame verstedelijking De ladder voor duurzame verstedelijking Jacqueline H.P. Vrolijk Adviseur ruimtelijk beleid en omgevingsjurist Inleiding seminar 10 maart 2015 Waarom de ladder? Andere tijden: Einde aan decennia van groei

Nadere informatie

Nota Samenvatting en beantwoording zienswijzen. Bestemmingsplan Ambachtsschool

Nota Samenvatting en beantwoording zienswijzen. Bestemmingsplan Ambachtsschool Nota Samenvatting en beantwoording zienswijzen Bestemmingsplan Ambachtsschool Gemeente Enschede Programma Stedelijke Ontwikkeling Team Bestemmingsplannen Februari 2016 SAMENVATTING EN BEANTWOORDING ZIENSWIJZEN

Nadere informatie

Winkelen in het Internettijdperk

Winkelen in het Internettijdperk Winkelen in het Internettijdperk De (ruimtelijke) gevolgen van internet winkelen dr. Jesse Weltevreden, Hoofd Onderzoek BOVAG 1 Inhoud Winkelgebieden in Nederland Internet winkelen in Nederland E-shoppers:

Nadere informatie

Uw kiezers, onze klanten Provinciale Statenverkiezingen

Uw kiezers, onze klanten Provinciale Statenverkiezingen Uw kiezers, onze klanten Provinciale Statenverkiezingen Uw kiezers, onze klanten Provinciale Statenverkiezingen Uw kiezers, onze klanten 1 Inleiding De beste keuze is een keuze die bijdraagt aan een beter

Nadere informatie

Intentieverklaring Versterking economisch positie Centrum Alphen aan den Rijn

Intentieverklaring Versterking economisch positie Centrum Alphen aan den Rijn Intentieverklaring Versterking economisch positie Centrum Alphen aan den Rijn Inleiding Het centrum van Alphen aan den Rijn is de ontmoetingsplaats, het culturele- en koopcentrum voor de inwoners van Alphen

Nadere informatie

Factsheet Quick Scan Bedrijfsvastgoed Rekenkamercommissie Almere

Factsheet Quick Scan Bedrijfsvastgoed Rekenkamercommissie Almere Factsheet Quick Scan Bedrijfsvastgoed Rekenkamercommissie Almere Inleiding In Nederland nam de van bedrijfsvastgoed (kantoor-, bedrijfs- en winkelruimte) de laatste jaren toe. De verwachting is dat de

Nadere informatie

De strijd om de harde A1

De strijd om de harde A1 De strijd om de harde A1 Ontwikkelingen in het A1-winkelgebied november 2014 www.dtz.nl Duidelijk. DTZ Zadelhoff De strijd om de harde A1 In de populairste winkelstraten in Nederland is een strijd gaande

Nadere informatie

snel dan voorzien. In de komende jaren zal, afhankelijk van de (woning)marktontwikkeling/

snel dan voorzien. In de komende jaren zal, afhankelijk van de (woning)marktontwikkeling/ 2 Wonen De gemeente telt zo n 36.000 inwoners, waarvan het overgrote deel in de twee kernen Hellendoorn en Nijverdal woont. De woningvoorraad telde in 2013 zo n 14.000 woningen (exclusief recreatiewoningen).

Nadere informatie

De waarde van winkels

De waarde van winkels De waarde van winkels Gerard Marlet Nederlandse Raad Winkelcentra 20 januari 2015 Smart people, strong cities (Cpb) aandeel hoogopgeleiden 50,9% tot 79,2% 46,5% tot 50,9% 39,8% tot 46,5% 37,7% tot 39,8%

Nadere informatie

1. Het krijgen van een actueel inzicht van de leegstand van bedrijfspanden en dit aanbod toegankelijk maken.

1. Het krijgen van een actueel inzicht van de leegstand van bedrijfspanden en dit aanbod toegankelijk maken. 1 Businesscase: Leegstandaanpak bedrijfspanden Beek SAMENVATTING Langdurig leegstaande panden (en voor deze businesscase specifiek de bedrijfs-, kantoor- en winkelpanden) zijn een gevaar voor de leefbaarheid

Nadere informatie

NOTITIE UPDATE LEEGSTAND BEDRIJFS ONROEREND GOED SOEST SOESTERBERG BEDRIJVEN, KANTOREN EN WINKELS

NOTITIE UPDATE LEEGSTAND BEDRIJFS ONROEREND GOED SOEST SOESTERBERG BEDRIJVEN, KANTOREN EN WINKELS NOTITIE UPDATE LEEGSTAND BEDRIJFS ONROEREND GOED SOEST SOESTERBERG BEDRIJVEN, KANTOREN EN WINKELS APRIL 2015 Inhoudsopgave: 1. Voorwoord Blz. 3 2. Update leegstand bedrijven en kantoren Blz. 4 2.a Algemene

Nadere informatie

Ontwikkelstrategie Lammenschansdriehoek, Gemeente Leiden (februari 2013) Ontwikkelstrategie

Ontwikkelstrategie Lammenschansdriehoek, Gemeente Leiden (februari 2013) Ontwikkelstrategie (februari 2013) Ontwikkelstrategie Lammenschans, Leiden in opdracht van: Gemeente Leiden februari 2013, Amsterdam Kerkstraat 204 1017 GV Amsterdam Postbus 15550 1001 NB Amsterdam Soeters Van Eldonk architecten

Nadere informatie

Programma. 1. 1. Welkom 19:30-19:40. 2. 2. Gemeente Zoetermeer 19:40-19:50. 3. Unibail-Rodamco 19:50-20:30

Programma. 1. 1. Welkom 19:30-19:40. 2. 2. Gemeente Zoetermeer 19:40-19:50. 3. Unibail-Rodamco 19:50-20:30 Unibail-Rodamco Upgrade Kick-off Stadshart meeting Zoetermeer Gemeente Zoetermeer Programma 1. 1. Welkom 19:30-19:40 2. 2. Gemeente Zoetermeer 19:40-19:50 Sfeervolle en bruisende binnenstad Achtergrond

Nadere informatie

Gemeente Beverwijk. Wethouder Tim De Rudder

Gemeente Beverwijk. Wethouder Tim De Rudder Gemeente Beverwijk Wethouder Tim De Rudder https://www.youtube.com/watch?v=hdoxyqpivas 2 Rabobank Utrechtse Waarden Jappie van der Heide (manager MKB) Rabobank-IJmond 4 Rabobank Utrechtse Waarden Alleen

Nadere informatie

Cross Channel Retail

Cross Channel Retail Cross Channel Retail Onderzoek naar de implicaties voor Nederlandse winkelcentra 20 juni 2014 ir. Suzanne Tol MRE Asset manager bij HB Capital Wat is cross channel retail? Theorie: bij cross channel is

Nadere informatie

SRA-Retailscan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015

SRA-Retailscan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015 SRA-Retailscan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015 SRA-Retailscan De Retailscan 2014 is 350 x ingevuld. 24% van de respondenten is werkzaam in de foodsector en 76% in de non food. Van de respondenten

Nadere informatie

winkelruimte oost-nederland Overijssel en Gelderland

winkelruimte oost-nederland Overijssel en Gelderland Landelijke marktontwikkelingen Veel consumenten nemen een afwachtende houding aan. De economische vooruitzichten zijn immers niet goed en de dalende koopkracht zorgt ervoor dat klanten alleen maar langer

Nadere informatie

Gemeente Oegstgeest. Onderbouwing Ladder voor duurzame verstedelijking Oude Vaartweg. 11 maart 2015

Gemeente Oegstgeest. Onderbouwing Ladder voor duurzame verstedelijking Oude Vaartweg. 11 maart 2015 Gemeente Oegstgeest Onderbouwing Ladder voor duurzame verstedelijking Oude Vaartweg 11 maart 2015 DATUM 11 maart 2015 TITEL Onderbouwing Ladder voor duurzame verstedelijking Oude Vaartweg OPDRACHTGEVER

Nadere informatie

Schiedamse aanpak biedt basis voor. goede samenwerking

Schiedamse aanpak biedt basis voor. goede samenwerking Schiedamse aanpak biedt basis voor goede samenwerking 1 2 Schiedamse aanpak biedt basis voor goede samenwerking Medio 2019 moet Nieuw-Mathenesse een modern, gemengd bedrijventerrein zijn waarmee de gemeente

Nadere informatie

Alles blijft Anders. Het winkellandschap 2003-2011-2020. Gerard Zandbergen CEO Locatus

Alles blijft Anders. Het winkellandschap 2003-2011-2020. Gerard Zandbergen CEO Locatus Alles blijft Anders Het winkellandschap 2003-2011-2020 Gerard Zandbergen CEO Locatus Enkele begrippen Dagelijks aankopen Winkels / Detailhandel Mode & Luxe Wel oppervlak: Vrije Tijd WVO = In en om het

Nadere informatie

Sturen op zichtbare resultaten met het Actieprogramma Versterking binnenstad Winschoten

Sturen op zichtbare resultaten met het Actieprogramma Versterking binnenstad Winschoten Sturen op zichtbare resultaten met het Actieprogramma Versterking binnenstad Winschoten 16 april 2015 2012 Overview Actieprogramma Nov.: Provincie agendeert Actieprogramma LEW 2013 Mrt.: start ontwikkeling

Nadere informatie

Leegstand vraagt om rigoureuze aanpak

Leegstand vraagt om rigoureuze aanpak Leegstand vraagt om rigoureuze aanpak Het fenomeen Leegstand van ongekende omvang Landelijk 15% en groeiend Van de ruim 15.000 kantoren in Nederland staan er bijna 900 volledig en 1.900 gedeeltelijk leeg.

Nadere informatie

Bestedingskader middelen Stedelijke Herontwikkeling

Bestedingskader middelen Stedelijke Herontwikkeling Bestedingskader middelen Stedelijke Herontwikkeling Inleiding Stedelijke herontwikkeling Voor de ruimtelijke ontwikkeling van Utrecht is de Nieuwe Ruimtelijke Strategie opgesteld die in 2012 door de Raad

Nadere informatie

AANPAK BINNENSTAD SCHIEDAM

AANPAK BINNENSTAD SCHIEDAM AANPAK BINNENSTAD SCHIEDAM OPGAVE Tijdens het werken aan binnenstedelijke opgaven merken wij een grote betrokkenheid van inwoners en ondernemers. Zij spreken vaak vol passie over hun stad en komen met

Nadere informatie

Geldermalsen. Visievorming op het winkellandschap. Gerard Zandbergen Locatus

Geldermalsen. Visievorming op het winkellandschap. Gerard Zandbergen Locatus Geldermalsen Visievorming op het winkellandschap Gerard Zandbergen Locatus Locatus Congres 2011 6 BIG RETAIL TRENDS Schaalvergroting en Ketenvorming Clustering Internet Vergrijzing Crisis Leegstand? Winkels

Nadere informatie

Het risico van (plan)schade bij het schrappen van winkel- en/of kantoorbestemmingen

Het risico van (plan)schade bij het schrappen van winkel- en/of kantoorbestemmingen Het risico van (plan)schade bij het schrappen van winkel- en/of kantoorbestemmingen Arjan Bregman Leerkring Kantoren- en winkelleegstand G32-steden Rol en mogelijkheden gemeenten bij bestrijding kantoren-

Nadere informatie

Toepassing van de ladder in Provincie Zuid-Holland

Toepassing van de ladder in Provincie Zuid-Holland Toepassing van de ladder in Provincie Zuid-Holland Seminar, Ladder voor duurzame verstedelijking: lessen uit de praktijk, 10 maart 2015 Willemien Croes Wat is de Ladder voor Provincie Zuid- Holland? Instrument

Nadere informatie

Mededeling van het college aan de gemeenteraad (2011-42)

Mededeling van het college aan de gemeenteraad (2011-42) Onderwerp: Uitkomsten koopstromenonderzoek (consumentenonderzoek) binnenstad Portefeuillehouder: Steven Kroon Datum: 18 april 2011 Aanleiding voor de mededeling Doetinchem heeft de ambitie haar bovenregionale

Nadere informatie

Teruglopende bezoekersaantallen winkelgebieden; wat betekent dat voor verkeer en parkeren?

Teruglopende bezoekersaantallen winkelgebieden; wat betekent dat voor verkeer en parkeren? 2013 Teruglopende bezoekersaantallen winkelgebieden; wat betekent dat voor verkeer en parkeren? Sjoerd Stienstra Ir. Sj. Stienstra Adviesbureau stedelijk verkeer BV stieverk@wxs.nl Bijdrage aan het Colloquium

Nadere informatie

Toepassing van het provinciaal detailhandelsbeleid

Toepassing van het provinciaal detailhandelsbeleid Toepassing van het provinciaal detailhandelsbeleid Uitwerking Ruimte voor vernieuwing in de detailhandel Inleiding Deze notitie is aanvullend op eerder door Gedeputeerde Staten vastgestelde notities: -

Nadere informatie

Winkelcentra weer toekomstproof John Patrick Jansen, MVGM Bedrijfshuisvesting B.V.

Winkelcentra weer toekomstproof John Patrick Jansen, MVGM Bedrijfshuisvesting B.V. Winkelcentra weer toekomstproof John Patrick Jansen, MVGM Bedrijfshuisvesting B.V. Datum: 12-05-2015 John Patrick Jansen - 18 jaar werkzaam in het vastgoed - 15 jaar bedrijfsmakelaar - Retailspecialist

Nadere informatie

1.1 Bevolkingsontwikkeling 9. 1.2 Bevolkingsopbouw 10. 1.2.1 Vergrijzing 11. 1.3 Migratie 11. 1.4 Samenvatting 12

1.1 Bevolkingsontwikkeling 9. 1.2 Bevolkingsopbouw 10. 1.2.1 Vergrijzing 11. 1.3 Migratie 11. 1.4 Samenvatting 12 inhoudsopgave Samenvatting 3 1. Bevolking 9 1.1 Bevolkingsontwikkeling 9 1.2 Bevolkingsopbouw 10 1.2.1 Vergrijzing 11 1.3 Migratie 11 1.4 Samenvatting 12 2. Ontwikkelingen van de werkloosheid 13 2.1 Ontwikkeling

Nadere informatie

Ondertekening Retaildeal

Ondertekening Retaildeal Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Ondertekening Retaildeal Programma Economie & Werk BW-nummer Portefeuillehouder B. van Hees Samenvatting Minister Kamp wil met 50 gemeenten een Retaildeal sluiten, om

Nadere informatie

Supermarkten & de ladder voor duurzame verstedelijking. Sascha Stavenuiter Houten, 24 juni 2015

Supermarkten & de ladder voor duurzame verstedelijking. Sascha Stavenuiter Houten, 24 juni 2015 Supermarkten & de ladder voor duurzame verstedelijking Sascha Stavenuiter Houten, 24 juni 2015 Introductie Plaats van de Ladder binnen het wettelijk kader Agenda Ladder duurzame verstedelijking Jurisprudentie

Nadere informatie

ACTUALISATIE VISIE OP HET STADSHART. Bespreking met Pact van de Binnenstad 10 maart 2016

ACTUALISATIE VISIE OP HET STADSHART. Bespreking met Pact van de Binnenstad 10 maart 2016 ACTUALISATIE VISIE OP HET STADSHART Bespreking met Pact van de Binnenstad 10 maart 2016 OPZET.00u Korte toelichting.15u Discussie adhv 4 thema s.ruimtelijke kwaliteit/beleving.cultuur/horeca/evenementen.winkels/werken/

Nadere informatie

Het Nieuwe Winkelen. mobiel sociaal lokaal

Het Nieuwe Winkelen. mobiel sociaal lokaal Het Nieuwe Winkelen mobiel sociaal lokaal Het nieuwe winkelen van de consument Filmpje Het Nieuwe Winkelen Winkelen is van alle tijden. Maar de manier waarop een klant zijn aankopen doet verandert. De

Nadere informatie

Meerjarenbeleidplan Stichting Centrummanagement Hoogeveen 2015-2019

Meerjarenbeleidplan Stichting Centrummanagement Hoogeveen 2015-2019 Meerjarenbeleidplan Stichting Centrummanagement Hoogeveen 2015-2019 1. Vraag- en probleemstelling Het huidige meerjarenbeleidplan van de stichting loopt van 2011 tot en met 2014. Sinds een aantal jaren

Nadere informatie

Samen werken aan het centrum van Den Hoorn

Samen werken aan het centrum van Den Hoorn Samen werken aan het centrum van Den Hoorn Eindrapport 31 mei 2012 Roots Beleidsadvies In opdracht van de Gemeente Midden Delfland, Kamer van Koophandel Den Haag, Kantoor Naaldwijk en Ondernemersvereniging

Nadere informatie

onderwerp Aanvraag initiatievenbudget herontwikkeling winkelcentrum Lorentzplein Badhoevedorp

onderwerp Aanvraag initiatievenbudget herontwikkeling winkelcentrum Lorentzplein Badhoevedorp gemeente Haarlemmermeer Nota van B&W onderwerp Aanvraag initiatievenbudget herontwikkeling winkelcentrum Lorentzplein Badhoevedorp Portefeuilehouder A. Elzakalai, J.J. Nobel, C.J. Loggen Collegevergadering

Nadere informatie

GEMEENTEBLAD. Nr. 71764. Beleidsnotitie Detailhandel 2014. 5 augustus 2015. Officiële uitgave van gemeente Wijchen.

GEMEENTEBLAD. Nr. 71764. Beleidsnotitie Detailhandel 2014. 5 augustus 2015. Officiële uitgave van gemeente Wijchen. GEMEENTEBLAD Officiële uitgave van gemeente Wijchen. Nr. 71764 5 augustus 2015 Beleidsnotitie Detailhandel 2014 Detailhandelstructuur en supermarktbeleid Wijchen, vastgesteld 9 juli 2015 1. Aanleiding

Nadere informatie

Het binnenstadsplan van Dokkum

Het binnenstadsplan van Dokkum Het binnenstadsplan van Dokkum Werkgroep Binnenstadsmanagement (gestart in 2013) o Ondernemers o Gemeente o Bewoners (sinds 2014) Prachtig stadje: een parel Binnenstad: overleven o Dokkum 15.000inw, verzorgingsgebied

Nadere informatie

22-10-2015. Parkeren in binnensteden. Weg met die kip of ei discussie! Jeroen Roelands Jroelands@goudappel.nl. www.goudappel.nl

22-10-2015. Parkeren in binnensteden. Weg met die kip of ei discussie! Jeroen Roelands Jroelands@goudappel.nl. www.goudappel.nl Parkeren in binnensteden Weg met die kip of ei discussie! Jeroen Roelands Jroelands@goudappel.nl www.goudappel.nl 1 Goudappel Coffeng Parkeren & Locatieontwikkeling Projectontwikkelaars, retailers, luchthavens,

Nadere informatie

Toekomst van de binnenstad en vraaggericht denken

Toekomst van de binnenstad en vraaggericht denken Toekomst van de binnenstad en vraaggericht denken Waar hebt u voor het laatst iets gekocht? De klantenreis Oriëntatie Keuze Koop winkelcentrum waar wat wil ik? vergelijken folder feedback prijs wanneer

Nadere informatie

Leegstand Kantoren. Jobinside 5 november 2010. Sacha Klinkhamer Floor Schipper

Leegstand Kantoren. Jobinside 5 november 2010. Sacha Klinkhamer Floor Schipper Leegstand Kantoren Jobinside 5 november 2010 Sacha Klinkhamer Floor Schipper Presentatie Jobinside Inleiding door Sacha Klinkhamer (Infrastructuur & Milieu) Aanleiding, cijfers, probleemanalyse, oorzaken,

Nadere informatie

Visie en Actieplan winkelcentrum Heksenwiel

Visie en Actieplan winkelcentrum Heksenwiel Visie en Actieplan winkelcentrum Heksenwiel 29 april 2014 Bestuur Winkeliersvereniging Heksenwiel DELA/DTZ Wijkraad BeKom SOAB Breda BV i.spape@soab.nl e.kalle@soab.nl Waarom een visie op Heksenwiel Leegstand,

Nadere informatie

Appel. Oproep voor structurele vernieuwing van het winkellandschap

Appel. Oproep voor structurele vernieuwing van het winkellandschap Appel Oproep voor structurele vernieuwing van het winkellandschap We kunnen er niet omheen: het winkellandschap in Nederland is flink in beweging. En dat vraagt om visie, beleid en een veranderde aanpak.

Nadere informatie

Internetwinkels. Toetsingskader voor aanvragen tot vestiging van internetwinkels in bedrijfspanden en woningen

Internetwinkels. Toetsingskader voor aanvragen tot vestiging van internetwinkels in bedrijfspanden en woningen Internetwinkels Toetsingskader voor aanvragen tot vestiging van internetwinkels in bedrijfspanden en woningen Heerhugowaard Februari 2013 1 Doelstelling notitie Met deze notitie willen wij een algemeen

Nadere informatie

Enquête Revitalisering Bedrijventerrein Overvecht. Rapportage. Uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Utrecht

Enquête Revitalisering Bedrijventerrein Overvecht. Rapportage. Uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Utrecht Enquête Revitalisering Bedrijventerrein Overvecht Rapportage Uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Utrecht Uitgevoerd door: ETIN Adviseurs s-hertogenbosch, mei 2009 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 1 1.1 Populatie

Nadere informatie

Manifeste lokale woningbehoefte. Vraag zoekt locatie

Manifeste lokale woningbehoefte. Vraag zoekt locatie Manifeste lokale woningbehoefte Vraag zoekt locatie 10-3-2015 Inleiding In de gemeentelijke Visie op Wonen en Leefbaarheid (2012) is uitgesproken dat de gemeente in principe in alle kernen ruimte wil zoeken

Nadere informatie

Inhoudelijke reactie op rapport Detailhandels- en horecavisie Boxtel (BRO, 26 september 2014)

Inhoudelijke reactie op rapport Detailhandels- en horecavisie Boxtel (BRO, 26 september 2014) Inhoudelijke reactie op rapport Detailhandels- en horecavisie Boxtel (BRO, 26 september 2014) 10 december 2014 Memo Status: Memo Datum: 10 december 2014 Een product van: Bureau Stedelijke Planning bv Silodam

Nadere informatie

Actieprogramma Toeristische Verblijfsaccommodaties Stadsregio Amsterdam. Februari 2007

Actieprogramma Toeristische Verblijfsaccommodaties Stadsregio Amsterdam. Februari 2007 Actieprogramma Toeristische Verblijfsaccommodaties Stadsregio Amsterdam Februari 2007 1. Inleiding Op 12 december 2006 is het onderzoek naar Toeristische Verblijfsaccommodaties Stadsregio Amsterdam aan

Nadere informatie

Aanleiding voor het onderzoek

Aanleiding voor het onderzoek Aanleiding voor het onderzoek Gemeente Heerlen, juni 2013, alle zondagen koopzondag; wekelijkse koopzondag Centrum gestart m.i.v. september 2013 Heroverweging wekelijkse koopzondag in 2015 Breed gedragen

Nadere informatie

Programma. 9.30-10.00 uur Inloop met koffie en thee.

Programma. 9.30-10.00 uur Inloop met koffie en thee. Programma 9.30-10.00 uur Inloop met koffie en thee. 10.00-10.15 uur Welkom en introductie op de dag door Gerdo van Grootheest, Frank Strolenberg en Frans Pollux 10.15-10.45 uur Introductie Maastrichtse

Nadere informatie

Grote gemeenten goed voor driekwart van bevolkingsgroei tot 2025

Grote gemeenten goed voor driekwart van bevolkingsgroei tot 2025 Persbericht PB13 062 1 oktober 2013 9:30 uur Grote gemeenten goed voor driekwart van bevolkingsgroei tot 2025 Tussen 2012 en 2025 groeit de bevolking van Nederland met rond 650 duizend tot 17,4 miljoen

Nadere informatie

97% 24% 27% 0% 25% 50% 75% 100%

97% 24% 27% 0% 25% 50% 75% 100% 11 WINKELEN EN WINKELCENTRA In dit hoofdstuk wordt gekeken naar het koopgedrag van de Leidenaar, zowel voor dagelijkse als voor niet-dagelijkse boodschappen. Daarbij wordt tevens aandacht besteed aan het

Nadere informatie

Het Rendement van Schoon Deel sessie 1 Retail & stations omgeving

Het Rendement van Schoon Deel sessie 1 Retail & stations omgeving Vraag Belangrijk Legenda Leestip Met de klok mee Start op 1 uur Van het midden uit naar buiten Per tak van boven naar beneden Deze PDF staat uit meerdere pagina's Welkom Hoop bekende gezichten Leuk mix

Nadere informatie

Flevoland, Noord-Holland en Utrecht. Landelijke marktontwikkelingen

Flevoland, Noord-Holland en Utrecht. Landelijke marktontwikkelingen Landelijke marktontwikkelingen Veel consumenten nemen een afwachtende houding aan. De economische vooruitzichten zijn immers niet goed en de dalende koopkracht zorgt ervoor dat klanten alleen maar langer

Nadere informatie

Uitkomsten denk mee over de toekomst van Leidsenhage

Uitkomsten denk mee over de toekomst van Leidsenhage Uitkomsten denk mee over de toekomst van Leidsenhage Koningin Wilhelminalaan 2 Leidschendam Postbus 905 2270 AX Voorburg Telefoon 14 070 Fax (070) 320 13 02 www.leidschendam-voorburg.nl info@leidschendam-voorburg.nl

Nadere informatie

Ambitie: Winkelstad PLUS + muziek. Forse investering noodzakelijk! Centrum op de schop!

Ambitie: Winkelstad PLUS + muziek. Forse investering noodzakelijk! Centrum op de schop! Ambitie: Winkelstad PLUS + muziek Goor als winkelhart van de Hof van Twente aangevuld met muzikale elementen: Beeld bepalende elementen (muziekkoepel etc.); Muzikale evenementen (zie Bigband festival);

Nadere informatie

Drenthe, Friesland en Groningen. Landelijke marktontwikkelingen

Drenthe, Friesland en Groningen. Landelijke marktontwikkelingen Landelijke marktontwikkelingen Veel consumenten nemen een afwachtende houding aan. De economische vooruitzichten zijn immers niet goed en de dalende koopkracht zorgt ervoor dat klanten alleen maar langer

Nadere informatie

Gemeente Breda ~Q~ ~A~ Raadsvoorstel. Registratienr: [ 39892]

Gemeente Breda ~Q~ ~A~ Raadsvoorstel. Registratienr: [ 39892] ~Q~ ~A~ Gemeente Breda Raadsvoorstel Agendapuntnummer: Registratienr: [ 39892] Aantal bijlagen: - 5 - Onderwerp Ontwerpverklaring van geen bedenkingen voor het verbouwen van de begane grond tot twee winkelunits

Nadere informatie

6 speerpunten voor een bloeiende detailhandel

6 speerpunten voor een bloeiende detailhandel Stad Antwerpen: Beleidsnota Detailhandel 2013 6 speerpunten voor een bloeiende detailhandel Florerende winkels zijn voor Antwerpen van groot belang. Niet alleen zorgen ze ervoor dat de Antwerpenaar alles

Nadere informatie

Centrumvisie Wassenaar. Huib Lubbers 10 maart 2016

Centrumvisie Wassenaar. Huib Lubbers 10 maart 2016 Centrumvisie Wassenaar Huib Lubbers 10 maart 2016 1 Agenda Trends in retail Opdracht aan RMC Werkateliers Consumentenonderzoek DNA Aanbod data-onderzoek Bezoekersstromen CentrumVisie Wassenaar 11-3-2016

Nadere informatie

Wordt meegenomen in uitwerking van het definitieve BAC document. Hiermee wordt na de besluitvorming gestart.

Wordt meegenomen in uitwerking van het definitieve BAC document. Hiermee wordt na de besluitvorming gestart. Raadsvoorstel 41428 Ontwikkeling project Achter de Lange Stallen Vertaling aanbevelingen Gianotten in Raadsvoorstel: Aanbeveling Gianotten (alleen voorgestelde aanpassingen) Antwoord College Vertaling

Nadere informatie

Chasing Spaces, Lizzy Ansinghstraat 163, 1072 RG Amsterdam, telefoonnummer: 020-89 32 446

Chasing Spaces, Lizzy Ansinghstraat 163, 1072 RG Amsterdam, telefoonnummer: 020-89 32 446 Chasing Spaces, Lizzy Ansinghstraat 163, 1072 RG Amsterdam, telefoonnummer: 020-89 32 446 Persbericht Amsterdam, 30 september 2015 Jacht op pop-up locaties in Amsterdam geopend Leegstaande winkel- en bedrijfspanden

Nadere informatie

Gemeente. Schijndel. Beleidsnotitie indieningsvereisten. Voor aanvragen omgevingsvergunning als bedoeld in artikel 2.12, lid 1, onder a.

Gemeente. Schijndel. Beleidsnotitie indieningsvereisten. Voor aanvragen omgevingsvergunning als bedoeld in artikel 2.12, lid 1, onder a. Gemeente Schijndel Voor aanvragen omgevingsvergunning als bedoeld in artikel 2.12, lid 1, onder a., sub 2 Wabo 2 3 bij verzoeken om afwijken van het bestemmingsplan Inleiding Op 24 september 2014 is het

Nadere informatie

Startnotitie Visie winkelcentra Heemstede- fase 2

Startnotitie Visie winkelcentra Heemstede- fase 2 Startnotitie Visie winkelcentra Heemstede- fase 2 1. Inleiding In het collegeakkoord voor de periode 2014-2018 is als één van de doelstellingen geformuleerd: Het college zet zich in voor een florerende

Nadere informatie

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant'

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' 'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' OPROEP VANUIT DE VRIJETIJDSSECTOR Opgesteld door: Vrijetijdshuis Brabant, TOP Brabant, Erfgoed Brabant, Leisure Boulevard, NHTV, MKB, BKKC, Stichting Samenwerkende

Nadere informatie

Binnenstad Den Haag. 21 mei 2015 NRW projectbezoek Den Haag. Ad Dekkers Directeur Bureau Binnenstad Den Haag

Binnenstad Den Haag. 21 mei 2015 NRW projectbezoek Den Haag. Ad Dekkers Directeur Bureau Binnenstad Den Haag Binnenstad Den Haag 21 mei 2015 NRW projectbezoek Den Haag Ad Dekkers Directeur Bureau Binnenstad Den Haag Beste Binnenstad van Nederland 2013-2015 De sterke punten Visie Consequente uitvoering en doorzettingsvermogen

Nadere informatie

weer thuis in de stad

weer thuis in de stad weer thuis in de stad Wonen boven winkels Een levendige binnenstad is aantrekkelijk voor bezoekers, levert woongenot voor specieke groepen mensen, is een broedplaats voor kenniseconomie en cultuur en vormt

Nadere informatie

Winkelstraat van de Toekomst Veranderende consument en online groei zetten winkels klem

Winkelstraat van de Toekomst Veranderende consument en online groei zetten winkels klem Winkelstraat van de Toekomst Veranderende consument en online groei zetten winkels klem Dirk Mulder Sectormanager Retail @MulderDirk 06-11380971 VOOR WE VAN START GAAN. 2 Agenda Stand van zaken in de retail

Nadere informatie

UPDATE CITYMARKETING & EVENEMENTENBELEID

UPDATE CITYMARKETING & EVENEMENTENBELEID UPDATE CITYMARKETING & EVENEMENTENBELEID Apeldoorn, 15 oktober 2015 Geachte heer, mevrouw, De gemeente werkt aan beleid voor citymarketing en evenementen. Wij hebben hierover met veel Apeldoornse partijen

Nadere informatie