Van Witboek tot Algologische functie en kostenplaatje

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Van Witboek tot Algologische functie en kostenplaatje"

Transcriptie

1 Van Witboek tot Algologische functie en kostenplaatje Anne Berquin Cliniques Universitaires UCL Saint-Luc Inhoud Historiek Witboek Algologische functie: Waarom en hoe? Algologische functie nu Vragen at stake Conclusie 1

2 Historiek An international leading figure Vanaf 1947: Bonica en collega s ontmoeten elkaar regelmatig om te discussiëren over problemen van pijnpatiënten: multidisciplinair werken 1953: «The management of pain», eerste overzichtshandboek (Bonica) 1973: Bonica organiseert het eerste internationaal pijncongres 1974: oprichting van de IASP 1978: Bonica s eerste officiële «Multidisciplinaire pijncentrum» Bonica ( ) welke «visie» over pijn en pijnbehandeling? Letsel Interventie Revalidatie Acute pijn Complicaties Andere gezondheidsproblemen Subacute pijn Bio-psycho-sociaal model Interdisciplinariteit «Genezing» Voortdurende pijn Progressieve aanpassingen: - pijnsysteem, spieren - emoties, gedrag - relaties, werk, activiteiten Chronische pijn Chronisch pijnsyndroom 2

3 Historiek België volgt met vertraging : eerste mulidisciplinaire pijncentra 1991: oprichting van de Belgian Pain Society (BPS) 1998: BPS Witboek : BPS onderhandelt met RIZIV en ministerie 2005: begin «Multidisciplinaire Referentiecentra voor chronische pijn» (RIZIV) : BPS zet onderhandelingen verder 2010: FOD pilootprojecten? Historiek Wat nu en in de toekomst? 2010: FOD pilootprojecten Algologische functie (73 ziekenhuizen) Multidisciplinaire pijnteams (36 ziekenhuizen) Interuniversitair onderzoeksteam (deadline eindrapport: 1/7/2011)? Hoe (chronische) pijnzorg organiseren in België in de volgende jaar? 3

4 Inhoud Historiek Witboek Algologische functie: Waarom en hoe? Algologische functie nu Vragen at stake Conclusie Belgian Pain Society, 1998 Witboek: «Pijn samen aanpakken» Een consensus werk van de BPS «De aanpak van pijn moet een prioriteit worden voor de volksgezondheid» Het zou maar 0.1% van het budget van gezondheidszorg kosten De patiënt staat centraal 4

5 Belgian Pain Society Witboek: «Pijn samen aanpakken» Algologie = aanpak van pijn Belang van de intellectuele arbeid Multidisciplinair werken Doelgericht werken Pijncentrum Multidisciplinaire werking 2-3 artsen, 1 psycholoog, 1 verpleegkundige, 1 secretaresse Netwerk voor samenwerking Algologische functie Belgian Pain Society Witboek: «Pijn samen aanpakken» Geïntegreerde voorstellen voor een betere acute en chronische pijnzorg in België 5

6 Inhoud Historiek Witboek Algologische functie: waarom en hoe? Algologische functie nu Vragen at stake Conclusie Waarom Algologische functie? Pijnbeleid blijft sub-optimaal Sommige patiënten lijden nog steeds door pijn die eigenlijk behandeld kan worden De opleiding van zorgverleners is ontoereikend. Preventieve strategieën bij patiënten met «yellow flags» bestaan en zijn nuttig Iatrogene gevolgen door attitude van sommige zorgverleners! 6

7 Waarom Algologische functie? «White flags» Attitudes van zorgverleners die kunnen bijdragen tot de ontwikkeling van chronische (rug)pijn Tegenstrijdige diagnoses of verklaringen Dramatizeren, catastropheren «Quick fix» beloftes Inadequate aanbevelingen (bedrust) Algologische functie: hoe? Back to the witboek 7

8 Algologische functie: hoe? (1) Een pijncommissie Binnen ieder ziekenhuis Op niveau van het ziekenhuismanagement Een «pijncommissie»: artsen, verpleging en ziekenhuisdirectie om de AF te ondersteunen NIET een geïsoleerde verpleegkundige Algologische functie: hoe? (2) Klinisch werk (preventie en behandeling) Consultatie algologie zonder interventie Verwijziging naar het algologisch centrum, continuïteit in de zorg van patiënten na aanpak in een algologisch centrum Opstellen van een programma voor acute pijnbestrijding Rapportering aan de pijncommissie 8

9 Frankrijk Comité de lutte contre la douleur (CLUD) In elk publiek ziekenhuis Pluridisciplinair : artsen, apotheker, vertegenwoordigers van het verzorgend personeel, psycholoog indien mogelijk, directeur Missies : Een centrum voor reflectie en voorstellen, geen behandeling; Stratgieën voorstellen om het pijnbeleid te verbeteren; Coördineren van acties met het oog op het verbeteren van het pijnbeleid; Ondersteuning bieden bij de ontwikkeling van continue vorming van zorgverleners. Algologische functie: waarom en hoe? Drie belangrijkste missies: Management Educatie Patiëntenzorg Pijnbeleid in ziekenhuizen te verbeteren 9

10 Inhoud Historiek Witboek Algologische functie: Waarom en hoe? Algologische functie nu Vragen at stake Conclusie Algologische functie nu in België FOD volksgezondheid oproep voor voorstellen Maakt deel uit van het programma «chronische zieken» Pilootproject dat later uitgebreid wordt naar alle ziekenhuizen Missie: sentinel, liaison intern (transmuraal) Sensibiliseren van zorgverleners Opvolging van patiënten verzekeren Pijnbeleid definiëren Doelpopulatie: patiënten met pijn Educatie Patiëntenzorg Management Initieel: 80 ziekenhuizen; 73 uiteindelijk geselecteerd 10

11 Algologische functie nu in België FOD volksgezondheid oproep voor voorstellen Taken Informeren van patiënten Acute/chronisch??? Educeren van zorgverleners Ondersteunen van referentieverpleegkundigen Introduceren van een systematische pijnbevraging Opstellen en actualiseren van richtlijnen en protocollen Basisbehandelingen voor chronische pijn voorstellen Advies verlenen aan directie over chronisch pijnbeleid Verzekeren van continuïteit van zorg na ontslag Algologische functie nu in België FOD volksgezondheid oproep voor voorstellen Samenstelling team Arts (bij voorkeur een anesthesist met bijkomende opleiding in de algologie) Verpleegkundige met expertise op vlak van evaluatie en behandeling van pijn (O.5 VTE) Apotheker Financiële ondersteuning euro/jaar (= kost voor verpleegkundige) Via onderdeel B4 van het budget van de financiële middelen voor de ziekenhuizen. 11

12 Algologische functie nu in België grote variatie in structuren Grootte ziekenhuis (36% , 29% , 23%>800 bedden) Betrokkenheid van de directie Samenstelling team (meestal verpleegkundige, anesthesist, psycholoog) Ervaring van het team (44% verpleegkundigen heeft < 5 jaar ervaring) Algologische functie nu in België grote variatie in activiteiten Advies op vraag (41%) Educatie aan zorgverleners (39%) Educatie aan patiënten (35%) Pijn consultatie (21%) Opvolgen van pijnpompen (21%) Assisteren bij pijnbehandelingen (20%) Evaluatie van pijn (18%) Aanpassing van medicatie (14%) Uitwerken van protocollen (14%) Acuut, Chronisch, Kanker Patiënten zorg Educatie Management 12

13 Inhoud Historiek Witboek Algologische functie: Waarom en hoe? Algologische functie nu Vragen at stake Conclusie Welke missie? Zorg? Educatie? Management? Hebben alle ziekenhuizen een geïntegreerd beleid voor de acute en chronische pijnzorg? 13

14 Welke reikwijdte? Acute pijn? Subacute pijn? Chronische pijn? Kanker pijn? Can borders be drawn in a continuum? Welk team? Samenstelling van een «pijn commissie»? Wat is de correlatie met de grootte van het ziekenhuis? Hoeveel verpleegkundigen / 100 bedden??? Finaal project moet Het beleid van een ziekenhuis betrekken en vertegenwoordigers van alle betrokken domeinen Pas de grootte van het team aan aan de grootte van het ziekenhuis 14

15 Verpleegkundige: Financiering Momenteel niet geïndexeerd! Het loon van een «jonge» verpleegkundige staat in contrast met de noden van een ervaren persoon financieel tekort (St Luc : = 7000 /jaar) Andere: momenteel niet ondersteund Werk voor de commissie Andere kosten: uitrusting, lokalen Accurate financiering is noodzakelijk voor Kwaliteit van het werk (bv. voldoende tijd) Motivatie team & directie ondersteuning Kosten/baten ratio? Zeer moeilijk te bepalen Bij een beter pijnbeleid verwacht men: Vermindering van de hospitalisatieduur Betere revalidatie Vermindering van de incidentie van chronische pijn Meer patiëntentevredenheid (dus meer therapietrouw) Waarschijnlijk goede effectiviteit van pijncentra (McQuay, 1997) 15

16 Interdisciplinariteit!? Een nood die eigen is aan een biopsychosociaal model Vraagt tijd Vergt een gemeenschappelijke visie tussen de leden van het team: «politieke» dimensie van de algologische functie Iedereen (in het team/in het ziekenhuis /politieke instanties) moet een gemeenschappelijke visie delen over acute en chronische pijn mechanismen en behandelingen Het biopsychosociaal model Wat is het NIET? Enkel goed zijn voor de patiënt en empatisch zijn De patiënt doorverwijzen naar de «psy» nadat alle andere behandelingen zijn uitgeprobeerd Theorie om uit te leggen dat sommige ziekten een psychologische oorzaak hebben 16

17 Het biopsychosociaal model Wat is het WEL een antropologisch model: De mens is beïnvloed door een combinatie van verschillende biologische, psychologische en sociale factoren Een wetenschappelijk model: Coherent systeem van onderzoekbare hypotheses Het biopsychosociaal model Wat is het WEL Een hulpmiddel om gezondheid en ziekte te begrijpen: Bio, psy, sociale factoren op gelijke basis («bio» niet excluderen) «Psy» : normale factoren (niet pathologie) Elk gezondheidsprobleem heeft meerdere en circulaire oorzaken complexiteit, onzekerheid Een hulpmiddel voor behandeling: Gelijktijdige evaluatie en behandeling van bio, psy, sociale dimensies Actieve participatie van de patiënt: nieuwe therapeutische relatie 17

18 Zijn we klaar voor verandering? Het maken van protocollen Kunnen we pijnzorg standardiseren? Gezondheid wordt bepaald door een combinatie van meerdere factoren Het is niet mogelijke om alle mogelijke situaties te voorspellen Wees voorzichtig in het opstellen van protocollen 18

19 Evaluatie van pijn Afhankelijk van de context Kállai et al., Pain 2004;112; Respons op pijnbehandeling Afhankelijk van genetische factoren Cytochrome P2D6 : codeine morphine 10% «slow metabolizers» 4-5% «ultra-fast metabolizers» Stamer U.M., Bayerer B.& Stuber F. : Genetics and variability in opioid response. Eur J Pain. 9(2):101-4,

20 Protocols zijn richtinggevend, geen kookboekrecepten Inhoud Historiek Witboek Algologische functie: Waarom en hoe? Algologische functie nu Vragen at stake Conclusie 20

21 Conclusie FOD piloot projecten vergadering 7/4/11 in Brussel 14-16u in Vlaams in Frans 21

Brandend actueel: Multidisciplinaire pijncentra en algologische teams. Susan Broekmans VS pijn UZ Leuven

Brandend actueel: Multidisciplinaire pijncentra en algologische teams. Susan Broekmans VS pijn UZ Leuven Brandend actueel: Multidisciplinaire pijncentra en algologische teams Susan Broekmans VS pijn UZ Leuven Overzicht Historiek Pilootprojecten Algologische functies Multidisciplinaire pijnteams Waar staan

Nadere informatie

Tweedelijnspijnzorg vanuit de praktijk

Tweedelijnspijnzorg vanuit de praktijk Tweedelijnspijnzorg vanuit de praktijk Nationaal congres NVKVV 29/03/2011 Guido Van Hamme Psycholoog-Gedragstherapeut Ziekenhuis Oost-Limburg Schiepse Bos 6 B-3600 Genk e.: Guido.vanhamme@zol.be Inhoud

Nadere informatie

Inhoud. Algologische functie in de praktijk. Annemie Van Aken verpleegkundige 4/13/2011

Inhoud. Algologische functie in de praktijk. Annemie Van Aken verpleegkundige 4/13/2011 Algologische functie in de praktijk Annemie Van Aken verpleegkundige Inhoud Taak van de algologische functie (AF) FOD begeleidingscomité - universitair onderzoeksequipe Samenstelling van de AF Project

Nadere informatie

Pijn. informatie voor patiënten

Pijn. informatie voor patiënten Pijn informatie voor patiënten INLEIDING 3 WAT IS PIJN? 4 BEHANDELING VAN PIJN 4 PIJN? ZEG HET! 5 PIJNBEVRAGING 7 2 Inleiding In deze brochure vindt u nuttige informatie over pijn. Het is belangrijk om

Nadere informatie

Risicofactoren voor chronificatie van pijn

Risicofactoren voor chronificatie van pijn PIJN Samen maken we er een punt van. Risicofactoren voor chronificatie van pijn Annemie Verwimp, Psycholoog ZNA Multidisciplinair Algologisch Team Introductie Zijn de gele vlaggen gekend? ORANJE: ik ken

Nadere informatie

16u25-16u55 Gele vlaggen bij pijn. Gwen Van den Bergh en Dina Van Regenmortel Zorgexperten pijn, algologisch team

16u25-16u55 Gele vlaggen bij pijn. Gwen Van den Bergh en Dina Van Regenmortel Zorgexperten pijn, algologisch team 16u25-16u55 Gele vlaggen bij pijn Gwen Van den Bergh en Dina Van Regenmortel Zorgexperten pijn, algologisch team Algologisch team Betekenis algologie In de biologie: wetenschappelijke studie van algen

Nadere informatie

Omzendbrief aan de acute ziekenhuizen Ter attentie van de algemene directie. Brussel, 21 maart 2013. Geachte mevrouw, Geachte heer,

Omzendbrief aan de acute ziekenhuizen Ter attentie van de algemene directie. Brussel, 21 maart 2013. Geachte mevrouw, Geachte heer, Directoraat-generaal Organisatie Gezondheihszorgvoorzieningen Dienst Acute, Chronische en Ouderenzorg Omzendbrief aan de acute ziekenhuizen Ter attentie van de algemene directie Brussel, 21 maart 2013

Nadere informatie

Historiek en huidige werking SPINE UNIT ZOL. Limburgs Pijnprotocol: Limburg United?

Historiek en huidige werking SPINE UNIT ZOL. Limburgs Pijnprotocol: Limburg United? Historiek en huidige werking SPINE UNIT ZOL Limburgs Pijnprotocol: Limburg United? Courtesy of University Hospital Maastricht 2013: 17 (1): 5-15 Evolutie 2006: KCE-rapport Chronische lage Rugpijn 2008:

Nadere informatie

Reflecties over de stand van zaken over case management thuis in België Jean Macq Thérèse Van Durme

Reflecties over de stand van zaken over case management thuis in België Jean Macq Thérèse Van Durme Reflecties over de stand van zaken over case management thuis in België Jean Macq Thérèse Van Durme Context Definitie van case management vanuit een benadering Top-down: bijv. zorgcoördinatie in het Waalse

Nadere informatie

Pijn? Laat u behandelen! Algemene informatie voor patiënten

Pijn? Laat u behandelen! Algemene informatie voor patiënten Pijn? Laat u behandelen! Algemene informatie voor patiënten Beste patiënt In deze folder vindt u algemene informatie over pijn: wat is pijn, hoe kunnen we pijn beoordelen/meten en hoe kunnen we pijn bestrijden.

Nadere informatie

Symposium Anno 2014: kansen en uitdagingen. Balans in het biopsychosociaal model

Symposium Anno 2014: kansen en uitdagingen. Balans in het biopsychosociaal model Symposium Anno 2014: kansen en uitdagingen Balans in het biopsychosociaal model Prof dr. J. Devulder Multidisciplinair pijncentrum UZ Gent Het Pand, 10 oktober 2014 Balans in het biopsychosociaal model

Nadere informatie

Aanpak van chronische pijn in België: Verleden, heden en toekomst

Aanpak van chronische pijn in België: Verleden, heden en toekomst Aanpak van chronische pijn in België: Verleden, heden en toekomst Wetenschappelijk consensusrapport opgesteld ter evaluatie van de proefprojecten inzake chronische pijn, uitgevoerd in het kader van het

Nadere informatie

De toekomst van de pijnrevalidatie vanuit revalidatiegeneeskundig perspectief. Prof. dr. Rob J.E.M. Smeets

De toekomst van de pijnrevalidatie vanuit revalidatiegeneeskundig perspectief. Prof. dr. Rob J.E.M. Smeets De toekomst van de pijnrevalidatie vanuit revalidatiegeneeskundig perspectief Prof. dr. Rob J.E.M. Smeets Disclosure Lid adviesraad Philips Pain Management Synthese fysieke training reviews en metaanalyses

Nadere informatie

Structuur van de palliatieve zorg in Vlaanderen.

Structuur van de palliatieve zorg in Vlaanderen. Structuur van de palliatieve zorg in Vlaanderen. Dr. Y. Lievens 1,2, Dr. J. Menten 1, I. Bossuyt 1, M. Depril 1. 1 Palliatief-supportteam Dienst Gezwelziekten Universitaire Ziekenhuizen K.U.Leuven 2 Correspondentieadres

Nadere informatie

De patiënt nu en in de toekomst verwachtingen van patiënten tav verpleegkundigen

De patiënt nu en in de toekomst verwachtingen van patiënten tav verpleegkundigen De patiënt nu en in de toekomst verwachtingen van patiënten tav verpleegkundigen Vlaams Patiëntenplatform vzw Symposium NVKVV 20 maart 2012 1 Inhoud 1. Wat is het Vlaams Patiëntenplatform vzw? 2. Een paar

Nadere informatie

Kritische vlaggen bij pijn: Sarah Renders, Psychotherapeut ZNA Multidisciplinair Algologisch Team

Kritische vlaggen bij pijn: Sarah Renders, Psychotherapeut ZNA Multidisciplinair Algologisch Team Kritische vlaggen bij pijn: Sarah Renders, Psychotherapeut ZNA Multidisciplinair Algologisch Team Inhoud Yellow Flags beste voorspeller attitude, emoties, gedrag Pijnpersistentie Pijnvermijding Uitbreiding:

Nadere informatie

INHOUD PAGINA ALGEMENE INFO OVER DE PIJNKLINIEK 2 -LOCATIE -HOE EEN AFSPRAAK MAKEN? -CONSULTATIEMOMENTEN

INHOUD PAGINA ALGEMENE INFO OVER DE PIJNKLINIEK 2 -LOCATIE -HOE EEN AFSPRAAK MAKEN? -CONSULTATIEMOMENTEN B573 09 2014 INHOUD PAGINA ALGEMENE INFO OVER DE PIJNKLINIEK 2 -LOCATIE -HOE EEN AFSPRAAK MAKEN? -CONSULTATIEMOMENTEN ONZE VISIE OVER PIJN / BENADERING VAN UW PIJN 2 SAMENSTELLING VAN HET PIJNTEAM 3 BEHANDELINGSMOGELIJKHEDEN

Nadere informatie

Registreer op www.healthcareacademy.eu Presentaties, illustraties & video s downloaden Inschrijvingen Transmurale organisatie van de zorg rond bevallen met (ver)kort ziekenhuisverblijf Marie-France Vandenberghe,

Nadere informatie

Dokter, voelt U mijn pijn?! Over yellow flags en psychologische behandeling Tamara Sinnaeve, klinisch psychologe AZ Monica

Dokter, voelt U mijn pijn?! Over yellow flags en psychologische behandeling Tamara Sinnaeve, klinisch psychologe AZ Monica Dokter, voelt U mijn pijn?! Over yellow flags en psychologische behandeling Tamara Sinnaeve, klinisch psychologe AZ Monica 2 Geef me de kalmte om te accepteren wat ik niet kan veranderen, De moed om te

Nadere informatie

STILZWIJGENDE VERLENGING VAN HET CONTRACT COÖRDINATIE KWALITEIT EN PATIËNTVEILIGHEID

STILZWIJGENDE VERLENGING VAN HET CONTRACT COÖRDINATIE KWALITEIT EN PATIËNTVEILIGHEID STILZWIJGENDE VERLENGING VAN HET CONTRACT COÖRDINATIE KWALITEIT EN PATIËNTVEILIGHEID Het contract coördinatie kwaliteit en patiëntveiligheid 2013 wordt stilzwijgend verlengd voor een periode van 12 maanden

Nadere informatie

6/11/2012. Wat is case management? Case management. Case management en ontslagmanagement in algemene en psychiatrische ziekenhuizen

6/11/2012. Wat is case management? Case management. Case management en ontslagmanagement in algemene en psychiatrische ziekenhuizen Case management en ontslagmanagement in algemene en psychiatrische ziekenhuizen Prof. Dr. Philip Moons Eva Goossens Centrum voor Ziekenhuis- en Verplegingswetenschap KU Leuven Wat is case management? Management:

Nadere informatie

3 Anatomie en fysiologie 17 3.1 Acute pijn 17 3.2 Chronische pijn 23 3.3 Chronische pijn en limbisch systeem? 23

3 Anatomie en fysiologie 17 3.1 Acute pijn 17 3.2 Chronische pijn 23 3.3 Chronische pijn en limbisch systeem? 23 Inhoud Redactioneel 10 Over de auteurs 11 1 Inleiding 12 2 Geschiedenis 14 3 Anatomie en fysiologie 17 3.1 Acute pijn 17 3.2 Chronische pijn 23 3.3 Chronische pijn en limbisch systeem? 23 4 Pijnmeting

Nadere informatie

Biopsychosociale benadering. dr. Alexander Verstaen (psycholoog) directeur Netwerk Palliatieve Zorg NWVL

Biopsychosociale benadering. dr. Alexander Verstaen (psycholoog) directeur Netwerk Palliatieve Zorg NWVL Biopsychosociale benadering van pijn dr. Alexander Verstaen (psycholoog) directeur Netwerk Palliatieve Zorg NWVL Het biomedisch model van ziekte en gezondheid klacht wordt ofwel somatisch ofwel psychisch

Nadere informatie

ZELFEVALUATIE VAN DE THEMA S HOOG RISICO MEDICATIE IDENTITOVIGILANTIE

ZELFEVALUATIE VAN DE THEMA S HOOG RISICO MEDICATIE IDENTITOVIGILANTIE COÖRDINATIE KWALITEIT EN PATIËNTVEILIGHEID TWEEDE MEERJARENPLAN 2013-2017 Contract 2013 ZELFEVALUATIE VAN DE THEMA S HOOG RISICO MEDICATIE IDENTITOVIGILANTIE Sp-ziekenhuizen 1 1. Inleiding Hierna volgt

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Pijnregistratie bij chronische pijnpatiënten

Patiënteninformatie. Pijnregistratie bij chronische pijnpatiënten Patiënteninformatie Pijnregistratie bij chronische pijnpatiënten 2 Inhoud Inleiding... 4 Pijn beïnvloedt de levenskwaliteit... 4 Pijnregistratie via een cijfer... 5 Een pijnscore van 0 tot 10... 5 Pijnscores

Nadere informatie

http://www.health.fgov.be/pls/apex/f?p=225:1:1754521204855099.

http://www.health.fgov.be/pls/apex/f?p=225:1:1754521204855099. STILZWIJGENDE VERLENGING VAN HET CONTRACT COÖRDINATIE KWALITEIT EN PATIËNTVEILIGHEID Het contract coördinatie kwaliteit en patiëntveiligheid 2013 wordt stilzwijgend verlengd voor een periode van 12 maanden

Nadere informatie

Coordinatie--ZH--KB uitvoering-art-17bis--Hoofd-verpleegkundig-departement--Functie.doc

Coordinatie--ZH--KB uitvoering-art-17bis--Hoofd-verpleegkundig-departement--Functie.doc 14 DECEMBER 2006. - Koninklijk besluit houdende uitvoering van artikel 17bis van de wet op de ziekenhuizen, gecoördineerd op 7 augustus 1987, voor wat de functie van hoofd van het verpleegkundig departement

Nadere informatie

Vragenlijst SAFE SURGERY voor het uitvoeren van een zelfevaluatie in contractjaar 2013

Vragenlijst SAFE SURGERY voor het uitvoeren van een zelfevaluatie in contractjaar 2013 Vragenlijst SAFE SURGERY voor het uitvoeren van een zelfevaluatie in contractjaar 2013 De vragen zijn opgedeeld in verschillende rubrieken en betreffen het thema safe surgery. Het is de bedoeling dat de

Nadere informatie

Reflecties over het aanbod van de eerstelijnsgezondheidszorg in Vlaanderen. Prof. Dr. Paul Van Royen

Reflecties over het aanbod van de eerstelijnsgezondheidszorg in Vlaanderen. Prof. Dr. Paul Van Royen Reflecties over het aanbod van de eerstelijnsgezondheidszorg in Vlaanderen Prof. Dr. Paul Van Royen Deze voordracht Enkele basiscijfers qua aanbod en gebruik van zorg Vijf uitdagingen voor de toekomst

Nadere informatie

Liaison in de kinder en jeugdpsychiatrie

Liaison in de kinder en jeugdpsychiatrie Liaison in de kinder en jeugdpsychiatrie Kinder- en jeugdpsychiater : Dr Elfi Van den haute Hoofdverpleegkundige : Sandra Gissens Overzicht Betekenis liaison Biopsychosociaal: van model naar zorg Modellen

Nadere informatie

De Sociale plattegrond

De Sociale plattegrond De Sociale plattegrond Sector: Geestelijke Gezondheidszorg (ambulant en thuis) Spreker: Kurt Lievens (PopovGGZ) Missie De geestelijke gezondheidszorg (GGZ) biedt behandeling en begeleiding aan mensen met

Nadere informatie

Coördinatie van zorg Niveau 4

Coördinatie van zorg Niveau 4 Antwoorden stellingen Coördinatie van zorg Niveau 4 NU ZORG Editie 2014 Pagina 1 Hoofdstuk 1. Coördinatie en continuïteit van zorg 1. Bij coördinatie van zorg stem je de zorg af op de specifieke situatie

Nadere informatie

Onthaalbrochure Afdeling Multidisciplinair pijncentrum

Onthaalbrochure Afdeling Multidisciplinair pijncentrum Onthaalbrochure Afdeling Multidisciplinair pijncentrum Inhoudstafel Voorstelling ziekenhuis... 3 Voorstelling afdeling... 4 Meest voorkomende pathologieën en behandelingen... 6 Verpleegkundige dagindeling....

Nadere informatie

Multidisciplinair pijncentrum

Multidisciplinair pijncentrum Heeft u opmerkingen of suggesties i.v.m. deze brochure? Geef ons gerust een seintje! Multidisciplinair pijncentrum Dienst kwaliteit E-mail: kwaliteit@jessazh.be Tel: 011 30 81 11 Jessa Ziekenhuis vzw Maatschappelijke

Nadere informatie

16/02/2013. Op weg naar een betere transmurale zorg

16/02/2013. Op weg naar een betere transmurale zorg Op weg naar een betere transmurale zorg Balliu Kristof Wondzorgconsulent Brandwondencentrum Neder Over Heembeek Wondzorgcoördinator wondz.org Situering van een wondzorgspecialist in de thuiszorg. Als wondverpleegkundige

Nadere informatie

HET ZAL JE MOEDER MAAR ZIJN

HET ZAL JE MOEDER MAAR ZIJN HET ZAL JE MOEDER MAAR ZIJN Ouderen in het ziekenhuis: wat weten we? Marieke J. Schuurmans Hoogleraar Verplegingswetenschap UMC Utrecht Lector Ouderenzorg Hogeschool Utrecht HOEVEEL MENSEN BREKEN ER PER

Nadere informatie

Eindtermen voor de vervolgopleiding tot dialyse verpleegkundige

Eindtermen voor de vervolgopleiding tot dialyse verpleegkundige Eindtermen voor de vervolgopleiding tot dialyse verpleegkundige De beschrijving van de eindtermen voor de vervolgopleiding tot dialyse verpleegkundige is ontleend aan het deskundigheidsgebied van de dialyse

Nadere informatie

Soutien des équipes algologiques par les centres multidisciplinaires

Soutien des équipes algologiques par les centres multidisciplinaires Soutien des équipes algologiques par les centres multidisciplinaires Initiatives en matière de formation anne.berquin@uclouvain.be Le besoin Rapport interuniversitaire 2011 «Manque sévère de formation

Nadere informatie

Pijn als verzorg -probleem

Pijn als verzorg -probleem Pijn als verzorg -probleem Mimmie Wouters Netwerk Palliatieve Zorg Aalst Dendermonde Ninove Pijnbestrijding bij palliatieve patiënten De huidige versie richtlijn Pijn werd in de periode van 2010-2013 geschreven

Nadere informatie

Multimorbiditeit & Klinisch redeneren. Karin Timm Hester Vermeulen

Multimorbiditeit & Klinisch redeneren. Karin Timm Hester Vermeulen Multimorbiditeit & Klinisch redeneren Karin Timm Hester Vermeulen Mw B Voorstellen Gezondheidsprobleem Multimorbiditeit Twee of meer (chronische) ziekten tegelijkertijd Bijna 2 miljoen mensen! Bij 2/3

Nadere informatie

BEÏNVLOEDENDE FACTOREN VAN THERAPIETROUW EN ZELFMANAGEMENT BIJ ORALE TKIs: EEN KWALITATIEF ONDERZOEK. Mathieu Verbrugghe Prof. dr.

BEÏNVLOEDENDE FACTOREN VAN THERAPIETROUW EN ZELFMANAGEMENT BIJ ORALE TKIs: EEN KWALITATIEF ONDERZOEK. Mathieu Verbrugghe Prof. dr. BEÏNVLOEDENDE FACTOREN VAN THERAPIETROUW EN ZELFMANAGEMENT BIJ ORALE TKIs: EEN KWALITATIEF ONDERZOEK Mathieu Verbrugghe Prof. dr. Ann Van Hecke INLEIDING THERAPIEONTROUW Een patiënt wordt therapieontrouw

Nadere informatie

NATIONAAL KANKERPLAN

NATIONAAL KANKERPLAN 1 NATIONAAL KANKERPLAN 2008-2010 DR. S. VAN DEN BOGAERT FOD VOLKSGEZONDHEID, VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU DG ORGANISATIE VAN DE GEZONDHEIDSZORGVOORZIENINGEN 2 32 INITIATIEVEN CONCRETE UITVOERING:

Nadere informatie

DOP DIGITAAL ONCO PLATFORM

DOP DIGITAAL ONCO PLATFORM DOP DIGITAAL ONCO PLATFORM Samenwerking tussen Universitair Ziekenhuis Gent VZW CoZo Vlaanderen Universitair Centrum voor Verpleegkunde en Vroedkunde Doelstellingen Educatie op maat aanbieden Een tijdige

Nadere informatie

Eindtermen voor de vervolgopleiding tot kinderverpleegkundige

Eindtermen voor de vervolgopleiding tot kinderverpleegkundige Eindtermen voor de vervolgopleiding tot kinderverpleegkundige De beschrijving van de eindtermen voor de vervolgopleiding tot kinderverpleegkundige is ontleend aan het deskundigheidsgebied kinderverpleegkundige

Nadere informatie

STILZWIJGENDE VERLENGING VAN HET CONTRACT COÖRDINATIE KWALITEIT EN PATIËNTVEILIGHEID

STILZWIJGENDE VERLENGING VAN HET CONTRACT COÖRDINATIE KWALITEIT EN PATIËNTVEILIGHEID STILZWIJGENDE VERLENGING VAN HET CONTRACT COÖRDINATIE KWALITEIT EN PATIËNTVEILIGHEID Het contract coördinatie kwaliteit en patiëntveiligheid 2013 wordt stilzwijgend verlengd voor een periode van 12 maanden

Nadere informatie

Patiënt en Netwerk ontketenen Innovatie

Patiënt en Netwerk ontketenen Innovatie Patiënt en Netwerk ontketenen Innovatie Dr. Marten Munneke Afdeling Neurologie, Revalidatie en IQ Healthcare, UMC St Radboud MijnZorgNet Factsheet Parkinson Nederland: 50 duizend Patiënten Impact kwaliteit

Nadere informatie

Recent KB met aanpassing van het Zorgprogramma Geriatrie 19-03-2014 J.P.Baeyens. AZ Alma Eeklo

Recent KB met aanpassing van het Zorgprogramma Geriatrie 19-03-2014 J.P.Baeyens. AZ Alma Eeklo Recent KB met aanpassing van het Zorgprogramma Geriatrie 19-03-2014 J.P.Baeyens AZ Alma Eeklo Algemeen Verzorgenden zorgkundigen Verpleger verpleegkundige Hoofdverpleegkundige eenheid G: die op 1/5/2014

Nadere informatie

Samen voor de beste wondzorg in de regio!

Samen voor de beste wondzorg in de regio! Samen voor de beste wondzorg in de regio! Wond Expertise Centrum (WEC) Deventer Ziekenhuis Eddy Koopman, wondconsulent Inhoud presentatie Wat is een WEC Waarom een WEC Wie doet wat binnen een WEC Voor

Nadere informatie

30 maart 2017 Lancering Vlaamse richtlijn Detectie en Behandeling van Suïcidaal gedrag. #SP_reflex

30 maart 2017 Lancering Vlaamse richtlijn Detectie en Behandeling van Suïcidaal gedrag. #SP_reflex 30 maart 2017 Lancering Vlaamse richtlijn Detectie en Behandeling van Suïcidaal gedrag #SP_reflex Lancering Vlaamse richtlijn Detectie en Behandeling van Suïcidaal gedrag Basisprincipes in de zorg voor

Nadere informatie

Platform epilepsieverpleegkundigen i.s.m. SEPION

Platform epilepsieverpleegkundigen i.s.m. SEPION Platform epilepsieverpleegkundigen i.s.m. SEPION Leven met epilepsie: Zelfmanagement Loes Leenen, MANP PhD trainee zelfmanagement Inleiding Achtergrond Zelfmanagement Zelfmanagement & Kwaliteit van leven

Nadere informatie

ZNA : ziekenhuisfusie, kwaliteit en patiëntveiligheid : een hobbelig maar boeiend parcours

ZNA : ziekenhuisfusie, kwaliteit en patiëntveiligheid : een hobbelig maar boeiend parcours ZNA : ziekenhuisfusie, kwaliteit en patiëntveiligheid : een hobbelig maar boeiend parcours Stef Meukens ZNA Coördinator patiëntveiligheid FOD Week van de patiëntveiligheid 17/11/2009 ZNA in cijfers Kwaliteit

Nadere informatie

Eindtermen voor de vervolgopleiding tot oncologie verpleegkundige

Eindtermen voor de vervolgopleiding tot oncologie verpleegkundige Eindtermen voor de vervolgopleiding tot oncologie verpleegkundige De beschrijving van de eindtermen voor de vervolgopleiding tot oncologie verpleegkundige is ontleend aan het deskundigheidsgebied van de

Nadere informatie

In vuur en vlam Hoe voorkom je uit te doven? Een onderzoek naar burn-out en bevlogenheid bij hulpverleners

In vuur en vlam Hoe voorkom je uit te doven? Een onderzoek naar burn-out en bevlogenheid bij hulpverleners In vuur en vlam Hoe voorkom je uit te doven? Een onderzoek naar burn-out en bevlogenheid bij hulpverleners Colloquium psychosociale risico s Brussel, 23-09-2014 dr Sofie Vandenbroeck 2 Opdrachtgevers Federale

Nadere informatie

Multidisciplinaire aanpak van IBD

Multidisciplinaire aanpak van IBD Antwerpse Geneeskundige Dagen 12/09/2014 Multidisciplinaire aanpak van IBD Tom Moreels UCL Cliniques Universitaires Saint-Luc Hépato-Gastroentérologie tom.moreels@uclouvain.be Inflammatoir darmlijden dunne

Nadere informatie

Pijnkliniek. infobrochure voor patiënten

Pijnkliniek. infobrochure voor patiënten Pijnkliniek infobrochure voor patiënten B573 02 2016 INHOUD PAGINA ALGEMENE INFO OVER DE PIJNKLINIEK 2 -LOCATIE -HOE EEN AFSPRAAK MAKEN? -CONSULTATIEMOMENTEN ONZE VISIE OVER PIJN / BENADERING VAN UW PIJN

Nadere informatie

Inleiding. A Case finding B Multifactoriële C Multifactoriële. Transfer van informatie bij ontslag

Inleiding. A Case finding B Multifactoriële C Multifactoriële. Transfer van informatie bij ontslag Inleiding Het College van Geneesheren voor de dienst Geriatrie heeft in het kader van kwaliteitsverbeterende initiatieven de laatste jaren gewerkt rond het gebruik van assessment instrumenten. Aan de hand

Nadere informatie

OPLEIDING INTENSIVE CARE VERPLEEGKUNDIGE

OPLEIDING INTENSIVE CARE VERPLEEGKUNDIGE OPLEIDING INTENSIVE CARE VERPLEEGKUNDIGE 1. Deskundigheidsgebied van de intensive care verpleegkundige blad 2 van 11 2. Eindtermen voor de opleiding intensive care verpleegkundige blad 6 van 11 LRVV Deel

Nadere informatie

Inhoud presentatie. Pijn in verpleeghuizen. Pijn in verpleeghuizen. A Closer Look at Pain in Nursing Home Residents

Inhoud presentatie. Pijn in verpleeghuizen. Pijn in verpleeghuizen. A Closer Look at Pain in Nursing Home Residents A Closer Look at Pain in Nursing Home Residents Inhoud presentatie Een betere kijk op pijn bij verpleeghuisbewoners Pijn in verpleeghuizen REPOS Ontwikkeling Implementatie Implementatie pijnmeting Conclusie

Nadere informatie

Projectoproep Kankerplan Actie 21/22 : Innovatieve benaderingen in de psychosociale steun

Projectoproep Kankerplan Actie 21/22 : Innovatieve benaderingen in de psychosociale steun C Projectoproep Kankerplan Actie 21/22 : Innovatieve benaderingen in de psychosociale steun Inleiding Deze projectoproep kadert binnen de verderzetting van Actie 21/22 van het Kankerplan: Psychosociale

Nadere informatie

LEEN DE CONINCK ARTEVELDEHOGESCHOOL GENT ACHG KULEUVEN PROJECT VALNET UZLEUVEN

LEEN DE CONINCK ARTEVELDEHOGESCHOOL GENT ACHG KULEUVEN PROJECT VALNET UZLEUVEN LEEN DE CONINCK ARTEVELDEHOGESCHOOL GENT ACHG KULEUVEN PROJECT VALNET UZLEUVEN Introductie Begripsomschrijving Componenten van een casemanagement programma Voordelen van casemanagement Voorwaarden voor

Nadere informatie

- kiezen voor het gebruik van goede digitale informatiesystemen in de zorgpraktijk.

- kiezen voor het gebruik van goede digitale informatiesystemen in de zorgpraktijk. SAMENVATTING Het aantal mensen met een chronische aandoening neemt toe. Chronische aandoeningen leiden tot (ervaren) ongezondheid, tot beperkingen en vermindering van participatie in arbeid en in andere

Nadere informatie

MULTIDISCIPLINAIRE SCREENING

MULTIDISCIPLINAIRE SCREENING MPC MULTIDISCIPLINAIRE SCREENING Samen brengen we uw pijnprobleem grondig in kaart Brochure multidisciplinaire screening l Ziekenhuis Oost-Limburg 1 INHOUDSTAFEL 1. Inleiding 3 2. Wat is een multidisciplinaire

Nadere informatie

Federaal Fonds ter bestrijding van de verslavingen OPROEP 2014

Federaal Fonds ter bestrijding van de verslavingen OPROEP 2014 Federaal Fonds ter bestrijding van de verslavingen OPROEP 2014 1 Mevrouw, Mijnheer, Het Fonds ter bestrijding van de verslavingen werd opgericht in 2006 met een jaarlijks budget van 5.000.000 (3.000.000

Nadere informatie

Goed pijnmanagement op de SEH, belangrijk voor zowel acute als chronische pijn!

Goed pijnmanagement op de SEH, belangrijk voor zowel acute als chronische pijn! Goed pijnmanagement op de SEH, belangrijk voor zowel acute als chronische pijn! Jorien Pierik -Minisymposium pijnbestrijding van A tot Z- 1 Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling

Nadere informatie

Hart voor je patiënt, goed in je vak, trots op je werk

Hart voor je patiënt, goed in je vak, trots op je werk Visie Verpleging & Verzorging VUmc 2015 Preventie Zorg plannen Pro-actief State-of-the-art zorg Samen Zorg uitvoeren Gezamenlijk verant wo or de lijk Screening & diagnostiek Efficiënt Zinvolle ontmoeting

Nadere informatie

Unit voor palliatieve zorg en symptoombestrijding (PZU)

Unit voor palliatieve zorg en symptoombestrijding (PZU) Unit voor palliatieve zorg en symptoombestrijding (PZU) Afdeling 3.37 interne geneeskunde Locatie Veldhoven Unit voor palliatieve zorg en symptoombestrijding U bent of wordt opgenomen op de unit voor palliatieve

Nadere informatie

Dubbele Diagnose: Mentale handicap en Psychische problematiek

Dubbele Diagnose: Mentale handicap en Psychische problematiek 1 1 Dubbele Diagnose: Mentale handicap en Psychische problematiek Paul De Bock Adviseur-generaal FOD Volksgezondheid Dienst Psychosociale Gezondheidszorg Een nieuw concept voor de organisatie van de geestelijke

Nadere informatie

In vuur en vlam Hoe voorkom je uit te doven?

In vuur en vlam Hoe voorkom je uit te doven? In vuur en vlam Hoe voorkom je uit te doven? Bevlogenheid en burn-out in de zorgsector Lode Godderis Projectverantwoordelijken: Prof. Dr. Lode Godderis 1,4 Projectleider: Dr. Sofie Vandenbroeck 1,4 ONDERZOEKSTEAM

Nadere informatie

Informatiebrochure. Palliatief Support Team. I Autonome verzorgingsinstelling

Informatiebrochure. Palliatief Support Team. I Autonome verzorgingsinstelling Informatiebrochure Palliatief Support Team I Autonome verzorgingsinstelling IIInhoudsopgave Voorwoord 5 Leden van het palliatief supportteam 6 Bij wie kan je terecht? Coördinerend palliatief arts 7 Zorgcoördinator

Nadere informatie

Generalistisch werkende artsen palliatieve geneeskunde in en vanuit het ziekenhuis. Jan Lavrijsen Maaike Veldhuizen Marlie Spijkers

Generalistisch werkende artsen palliatieve geneeskunde in en vanuit het ziekenhuis. Jan Lavrijsen Maaike Veldhuizen Marlie Spijkers Generalistisch werkende artsen palliatieve geneeskunde in en vanuit het ziekenhuis Jan Lavrijsen Maaike Veldhuizen Marlie Spijkers Disclosure belangen sprekers (potentiële) belangenverstrengeling Voor

Nadere informatie

Workshop Veiligheidscultuur

Workshop Veiligheidscultuur Universiteit Hasselt Onderzoeksgroep Patiëntveiligheid Faculteit Geneeskunde en Levenswetenschappen Faculteit Bedrijfseconomische Wetenschappen Annemie Vlayen annemie.vlayen@uhasselt.be Workshop Veiligheidscultuur

Nadere informatie

Al gehoord van de 107? Mieke Craeymeersch, directeur Similes

Al gehoord van de 107? Mieke Craeymeersch, directeur Similes Al gehoord van de 107? Mieke Craeymeersch, directeur Similes Heb je al gehoord van de 107? Niet 101 of 102 of 105 maar 107? gebaseerd op het nummer van het artikel in het KB over de ziekenhuizen die de

Nadere informatie

Zorgpad Stervensfase

Zorgpad Stervensfase Zorgpad Stervensfase de laatste stand van zaken Lia van Zuylen, internist-oncoloog Kenniscentrum Palliatieve Zorg Erasmus MC, Rotterdam Inhoud Belang markering stervensfase Zorgpad Stervensfase Nieuwe

Nadere informatie

Bij de intake de hulpvraag analyseren ; Regelmatige contacten (telefonisch en persoonlijk) met. De patiënt en zijn familie ervaart

Bij de intake de hulpvraag analyseren ; Regelmatige contacten (telefonisch en persoonlijk) met. De patiënt en zijn familie ervaart Kernresultaatgebied : 1. Optimaliseren van de levenskwaliteit van de palliatieve in zijn thuissituatie De ervaart de meest passende begeleiding op de meest passende plaats. Bij de intake de hulpvraag analyseren

Nadere informatie

minstens 80% van de respondenten akkoord + helemaal akkoord, minstens 80% van de respondenten niet akkoord + helemaal niet akkoord,

minstens 80% van de respondenten akkoord + helemaal akkoord, minstens 80% van de respondenten niet akkoord + helemaal niet akkoord, 4.7. Itemlijst postenquête PST-leden In het onderstaande deel bespreken we de itemlijst die in de enquête voor de leden van het PST was opgenomen. De itemlijst werd samengesteld op basis van de definities

Nadere informatie

informatiebrochure Pijn

informatiebrochure Pijn informatiebrochure Pijn Inhoudstafel 1. Inleiding 4 2. Pijn = belangrijk aandachtspunt 4 3. Wie is betrokken? 5 4. Hoe pijn beschrijven? 5 5. Besluit 6 6. Contactgegevens bij vragen 7 7. Persoonlijke

Nadere informatie

Kennis en attitude van verpleegkundigen ten aanzien van decubitus

Kennis en attitude van verpleegkundigen ten aanzien van decubitus Kennis en attitude van verpleegkundigen ten aanzien van decubitus Dr. Dimitri Beeckman Florence Nightingale School of Nursing & Midwifery, King s College London Arteveldehogeschool Gent Plaats hierover

Nadere informatie

Inleiding. Johan Van der Heyden

Inleiding. Johan Van der Heyden Inleiding Johan Van der Heyden Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid Operationele Directie Volksgezondheid en surveillance J. Wytsmanstraat, 14 B - 1050 Brussel 02 / 642 57 26 E-mail : johan.vanderheyden@iph.fgov.be

Nadere informatie

Projectoproep Kankerplan Actie 24 : Wetenschappelijke analyse in de onco-geriatrie

Projectoproep Kankerplan Actie 24 : Wetenschappelijke analyse in de onco-geriatrie B Projectoproep Kankerplan Actie 24 : Wetenschappelijke analyse in de onco-geriatrie Inleiding Deze projectoproep kadert binnen de verderzetting van Actie 24 van het Kankerplan: Steun aan pilootprojecten

Nadere informatie

Het RAI-instrument Resident Assessment Instrument Naar een implementatie in België?

Het RAI-instrument Resident Assessment Instrument Naar een implementatie in België? FEDERALE OVERHEIDSDIENST VOLKSGEZONDHEID, VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU DIRECTORAAT-GENERAAL ORGANISATIE GEZONDHEIDSZORGVOORZIENINGEN Symposium 19 februari 2008 Wolubilis - Brussel (Sint-Lambrechts-Woluwe)

Nadere informatie

Pilootproject Waasland. Geïntegreerde Zorg voor Chronisch Zieken

Pilootproject Waasland. Geïntegreerde Zorg voor Chronisch Zieken Pilootproject Waasland Geïntegreerde Zorg voor Chronisch Zieken De context Oproep vanuit de overheid voor opzetten van pilootprojecten gezamenlijke inspanning Federale overheid Vlaamse overheid Waalse

Nadere informatie

Vijfde Nationale campagne ter bevordering van de Handhygiëne (HH) in ziekenhuizen

Vijfde Nationale campagne ter bevordering van de Handhygiëne (HH) in ziekenhuizen Vijfde Nationale campagne ter bevordering van de Handhygiëne (HH) in ziekenhuizen (Resultaten pre-campagne) 2013 OD Volksgezondheid en Surveillance J Wytsmanstraat 14 1050 Brussel België www.wiv-isp.be/nsih/

Nadere informatie

UZ Leuven: zie bijlage 2 UZ Antwerpen: zie bijlage 3 UZ Brussel: zie bijlage 4

UZ Leuven: zie bijlage 2 UZ Antwerpen: zie bijlage 3 UZ Brussel: zie bijlage 4 Aanmelding voor de functie zeldzame ziekten versie d.d. 02/06/2016 validatie projectgroep d.d. 02/06/2016 goedkeuring begeleidingscomité d.d. 06/06/2016 Situering Deze procedure is gebaseerd op bestaande

Nadere informatie

Ervaringen vanuit D4D. Waarvoor staan we? Aanspreekpunt voor wie? Via de website Vzw met een verhaal Eerste gegevens uit de praktijk Hoe verder

Ervaringen vanuit D4D. Waarvoor staan we? Aanspreekpunt voor wie? Via de website Vzw met een verhaal Eerste gegevens uit de praktijk Hoe verder Inleiding Doctors4Doctors (D4D) is recentelijk van start gegaan en biedt een aanspreekpunt voor artsen met een hulpvraag. We schetsen kort vanuit welke idee D4D is opgericht, en aan welke noden in het

Nadere informatie

Historiek en vermaatschappelijking van de geestelijke gezondheidszorg

Historiek en vermaatschappelijking van de geestelijke gezondheidszorg Historiek en vermaatschappelijking van de geestelijke gezondheidszorg Info avond SEL Waasland 24 mei 2012 Sint-Niklaas Stefaan Baeten Directeur psychiatrisch centrum Sint-Hiëronymus Historische context

Nadere informatie

1 Samenvatting: een nieuw beroepenhuis V&V

1 Samenvatting: een nieuw beroepenhuis V&V 1 Samenvatting: een nieuw beroepenhuis V&V 1.1 V&V 2020 heeft op basis van: de rondetafelgesprekken met vele honderden beroepsbeoefenaren; de achtergrondstudies met een review van wetenschappelijk onderzoek

Nadere informatie

VERANDERINGEN BINNEN HET

VERANDERINGEN BINNEN HET VERANDERINGEN BINNEN HET VERPLEEGKUNDIG LANDSCHAP Verpleegkunde en Geestelijke Gezondheidszorg Trends Vermaatschappelijking van zorg Individualisering van zorg, patiënt wordt mondiger GGZ-problemen komen

Nadere informatie

Organisatie van psychologen in algemene ziekenhuizen 16 mei 2013

Organisatie van psychologen in algemene ziekenhuizen 16 mei 2013 Organisatie van psychologen in algemene ziekenhuizen 16 mei 2013 Organisatie van een psychologische dienst. Een autonome dienst in het algemeen ziekenhuis. Ann Verhaert, AZ Sint Jan Brugge Erkende bedden

Nadere informatie

Visie Dimence Groep op VerpleGinG en VerzorGinG

Visie Dimence Groep op VerpleGinG en VerzorGinG Visie Dimence Groep op verpleging en verzorging Visie Dimence Groep op verpleging en verzorging De zorg verandert en vindt zoveel mogelijk thuis of dichtbij huis plaats. Er worden minder mensen opgenomen

Nadere informatie

Federaal Fonds ter bestrijding van de verslavingen Subsidieaanvragen voor verlengingen en nieuwe projecten

Federaal Fonds ter bestrijding van de verslavingen Subsidieaanvragen voor verlengingen en nieuwe projecten Federaal Fonds ter bestrijding van de verslavingen Subsidieaanvragen voor verlengingen en nieuwe projecten OPROEP 2012 Mevrouw, Mijnheer, Het Fonds ter bestrijding van de verslavingen werd opgericht in

Nadere informatie

Bevraging over de interne organisatie van het kwaliteits- en patiëntveiligheidsbeleid in Vlaamse ziekenhuizen

Bevraging over de interne organisatie van het kwaliteits- en patiëntveiligheidsbeleid in Vlaamse ziekenhuizen Universiteit Hasselt Onderzoeksgroep Patiëntveiligheid Faculteit Geneeskunde en Levenswetenschappen Faculteit Bedrijfseconomische Wetenschappen Bevraging over de interne organisatie van het kwaliteits-

Nadere informatie

Pijnvoorlichting. Anesthesiologie / Pijnbestrijding Revalidatiegeneeskunde Klinische Psychologie IJsselland Ziekenhuis

Pijnvoorlichting. Anesthesiologie / Pijnbestrijding Revalidatiegeneeskunde Klinische Psychologie IJsselland Ziekenhuis Pijnvoorlichting Anesthesiologie / Pijnbestrijding Revalidatiegeneeskunde Klinische Psychologie IJsselland Ziekenhuis Heeft u al lang pijnklachten? Heeft de behandeling bij u niet of niet voldoende geholpen?

Nadere informatie

Kansen en uitdagingen van de verpleegkundig specialist: profilering

Kansen en uitdagingen van de verpleegkundig specialist: profilering Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Geen Multidisciplinair symposium MS Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium of

Nadere informatie

Woord vooraf 1 2. Redactionele verantwoording 1 3. Redactie 1 7. Auteurs 1 8

Woord vooraf 1 2. Redactionele verantwoording 1 3. Redactie 1 7. Auteurs 1 8 Inhoud Woord vooraf 1 2 Redactionele verantwoording 1 3 Redactie 1 7 Auteurs 1 8 1 De verpleegkundige in het algemeen ziekenhuis 1 9 1.1 Inleiding 1 9 1.2 Wat is specifieke ziekenhuiszorg? 2 0 1.2.1 Het

Nadere informatie

Impact van het kankerplan op het beleid van de ziekteverzekering. ri de ridder 26.11.2012

Impact van het kankerplan op het beleid van de ziekteverzekering. ri de ridder 26.11.2012 Impact van het kankerplan op het beleid van de ziekteverzekering ri de ridder 26.11.2012 begrotingsconclaaf 29/2/2008 regeerakkoord leterme 19/3/2008 een investering van 380 miljoen euro over periode 2008

Nadere informatie

Problemen & oplossingen (uitdagingen) TANDHEELKUNDE Prof Dominique Declerck, KU Leuven

Problemen & oplossingen (uitdagingen) TANDHEELKUNDE Prof Dominique Declerck, KU Leuven Problemen & oplossingen (uitdagingen) TANDHEELKUNDE Prof Dominique Declerck, KU Leuven KAG symposium, 19 april 2016 Hoe ervoor zorgen dat Vlaanderen ook morgen beschikt over de beste artsen en tandartsen?

Nadere informatie

Bevallen met verkort ziekenhuisverblijf. Siska Van Damme & Leen Claes UZ Leuven NKP vergadering op

Bevallen met verkort ziekenhuisverblijf. Siska Van Damme & Leen Claes UZ Leuven NKP vergadering op Bevallen met verkort ziekenhuisverblijf. Siska Van Damme & Leen Claes UZ Leuven NKP vergadering op 8-12-2016 Achtergrond Concrete opdracht pilootproject (juli 2015) Doel : Budgetten efficiënter inzetten

Nadere informatie

Bevraging over het veiligheidsmanagementsysteem voor het jaar 2016

Bevraging over het veiligheidsmanagementsysteem voor het jaar 2016 Administratieve gegevens * Geef hieronder uw erkenningsnummer en de naam van uw ziekenhuis: * Naam en voornaam van de contactpersoon * Contactgegevens van de contactpersoon: E-mailadres Telefoonnummer

Nadere informatie

Stage bij de Dienst Maatschappelijk Werk en Patiëntenservice van het LUMC Het LUMC

Stage bij de Dienst Maatschappelijk Werk en Patiëntenservice van het LUMC Het LUMC Stage bij de Dienst Maatschappelijk Werk en Patiëntenservice van het LUMC Het LUMC Het Leids Universitair Medisch Centrum is een centrum van medische vernieuwing, dat de patiëntenzorg wil verbeteren door

Nadere informatie

Over de lijnen heen. Daan Aeyels Departement maatschappelijke gezondheidszorg & eerstelijnszorg KU Leuven

Over de lijnen heen. Daan Aeyels Departement maatschappelijke gezondheidszorg & eerstelijnszorg KU Leuven Over de lijnen heen Daan Aeyels Departement maatschappelijke gezondheidszorg & eerstelijnszorg KU Leuven daan.aeyels@med.kuleuven.be @daanaeyels Romeo & Julia 1929: geboren 1943: oorlogswonde 1950: trouw

Nadere informatie