NIEUWSBRIEF VAN DE VERENIGING BASISINKOMEN. Een basisinkomen betekent Zekerheid zonder Gezeur!

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "NIEUWSBRIEF VAN DE VERENIGING BASISINKOMEN. Een basisinkomen betekent Zekerheid zonder Gezeur!"

Transcriptie

1 NIEUWSBRIEF VAN DE VERENIGING BASISINKOMEN NR. 43 juli 2004 Een basisinkomen betekent Zekerheid zonder Gezeur! 9 OKTOBER 2004 NAJAARSBIJEENKOMST Met ALGEMENE LEDENVERGADERING EN DISCUSSIE

2 INHOUD Redactioneel Mededelingen Een creatieve uitbreiding van de WIK BIEN-congres 2004 Nieuw burgerschap en een nieuw poldermodel maken vergrijzing betaalbaar Oproep Werkgroep Onderzoek ENEA! (En Nu Echt Anders!): Het Basisinkomen (boekbespreking) De ENEA-straat Vacatures Colofon Uitgave van de Vereniging Basisinkomen. Artikelen mogen worden overgenomen met vermelding van de herkomst. Redactie: Saar Boerlage en Gosling Putto Aan dit nummer werkten verder mee: Astrid van Triet, Guido den Broeder en Michiel van Hasselt. De nieuwsbrief van de Vereniging Basisinkomen verschijnt driemaal per jaar. Abonnementen minimaal 10 euro per jaar (liefst meer) storten op giro o.v.v. naam en adres. ISSN Vereniging Basisinkomen Wagenaarstraat EB Amsterdam Secretariaat: Website:

3 Redactioneel Er is in korte tijd veel gebeurd. De vereniging heeft in Philippe Blankert (bekend van o.a. ikwilwerken.nl) een nieuwe voorzitter gevonden. Ondergetekende, Guido den Broeder, die al bestuurslid was, is benoemd tot penningmeester. Daarmee zijn te taken van Saar Boerlage, die beide functies waarnam, aanzienlijk verlicht. Ondertussen is de vereniging bezig zich beter te profileren. Een nieuwe informatiebrochure is geschreven; u vindt de tekst op de website. De website wordt onder handen genomen, en we hebben discussieforums geopend. En het bestuur heeft iemand op het oog voor een public-relationsfunctie: Judith Israëls, die waarschijnlijk op de najaarsvergadering wordt voorgedragen om tot het bestuur toe te treden. Uit kostenoverwegingen hebben we het kantoortje in Amsterdam gesloten, nadat duidelijk werd dat de subsidie-mogelijkheden voor een bureaumedewerk(st)er dit jaar aflopen. De Wagenaarstraat is voorlopig nog wel ons postadres; wij verzoeken onze leden echter om hun post aan de vereniging rechtsstreeks aan onze secretaris, Gosling Putto, te sturen (zie volgende pagina). Het archief van de vereniging is bij ondergetekende in Rotterdam in te zien. Het bovenstaande betekent ook dat we nu meer behoefte hebben aan vrijwilligers voor allerlei taken en klusjes. U zult dan ook regelmatig oproepen kunnen verwachten op het forum en in de nieuwsbrief. Bij een zo actieve Vereniging Basisinkomen hoort ook nieuw bloed voor de Werkgroep Onderzoek. In dit nummer doet werkgroepvoorzitter Michiel van Hasselt daartoe een oproep. Guido den Broeder Uw penningmeester en webmaster. 1

4 Mededelingen Secretariaat van de Vereniging Basisinkomen verhuisd Op 1 mei 2004 is het kantoor van de Vereniging Basisinkomen gesloten en het secretariaat verplaatst naar het huisadres van secretaris Gosling Putto aan de Gerard Reijnststraat 4, 2593 EC Den Haag. Telefoon: Het adres van de Vereniging blijft ongewijzigd: Ook onze secretaris zelf gaat binnenkort verhuizen. Post wordt doorgestuurd, maar het is nog niet zeker of hij hetzelfde telefoonnummer houdt. Kunt u hem niet bereiken, bel dan (penningmeester Guido den Broeder). Discussieforums geopend Op 5 mei 2004 zijn de discussieforums van de Vereniging Basisinkomen geopend. U kunt daar komen via de website of rechtstreeks naar Om mee te doen dient u zich wel eerst te laten registreren, waarbij u een naam en een wachtwoord kiest. Ook niet-leden kunnen deelnemen aan de discussie. Voor leden zijn er enkele extra forums. Najaarsvergadering Op 9 oktober houdt de vereniging een extra algemene ledenvergadering. Op de agenda staat in elk geval het financieel verslag van 2003 en de controle daarvan door de kascommissie. Door omstandigheden kon dit in april nog niet worden behandeld. Naar verwachting zal voorts Judith Israëls worden voorgedragen als bestuurslid, en zal aansluitend een discussie plaatsvinden over een nog te kiezen onderwerp. Tijd en plaats worden nog bekendgemaakt. 2

5 BIEN-congres 2004 Het tiende congres van het Basic Income European Network vindt dit jaar plaats in Barcelona (Spanje) op 19 en 20 september Voor accommodatie moet zelf worden gezorgd. Wie daar gezamenlijk naar toe wil, verzoeken wij zich te melden bij Saar Boerlage, tel Uitgebreide informatie over het congres is te vinden op de website van de Spaanse organisatie op zie de pagina Deelname kost 78 euro (studenten 35 euro), maar daarmee krijgt u ook toegang tot het programma van het overkoepelende congres Dialogue on Human Rights van 18 t/m 21 september Hierbij een kort overzicht van het programma. Zaterdag 18 septermber Receptie en diner voor alle deelnemers aan de Dialogue. Zondag 19 september 9:00-11:00 Gezamenlijke sessie van alle onderdelen van het congres 11:30-12:00 Presentatie instituten en welkomstwoord 12:00-14:00 "The Basic Challenges in the Justification of Basic Income" (plenair) "Right to Basic Income and Duty of Reciprocity" "Basic Income and Care-Work" 15:30-17:00 Keuze uit (parallel sessies): Basic Income and Democratic Republicanism (I) Basic Income and the Right to Work Innovative and Sustainable Financing for Basic Income (I) Basic Income as a Policy to Fight Child Labour 3

6 17:30-19:00 Keuze uit (parallel sessies): Basic Income and Democratic Republicanism (II) After Workfare. A Political Future for Basic Income? Innovative and Sustainable Financing for Basic Income (II) Basic Income as a Policy to Fight Child Poverty Maandag 20 September 9:30-11:00 Keuze uit (parallel sessies): New Issues, New Exclusions Basic Income and Work Incentives From Aspiration to Policy Implementation: Introducing a Basic Income System Category by Category The Prospects for Basic Income in Latin America 11:30-13:00 Keuze uit (parallel sessies): Impacts of Basic Income: Simulations and Experiments (met o.a. Loek Groot en Robert van der Veen) The Political Feasibility of Basic Income in Different Countries Normative Questions About Basic Income Basic Income as an Instrument of Trade Union Policy: North and South Perspectives. 14:30-17:15 "Basic Income in Response to Systemic Crisis" (plenair) "Facing the New Crisis of Social Security and the Welfare State" "The Prospects of Basic Income in Developing Countries" 17:15-17:45 Slotwoorden 18:00-20:00 BIEN General Assembly 21:00 Receptie: Viering van het lustrum van BIEN (10e congres) Dinsdag 21 september Openbare presentaties van de conclusies van de Dialogue en van de Universal Declaration of Emerging Human Rights Slotwoorden van de Dialogue 4

7 Een creatieve uitbreiding van de WIK Een Amsterdams initiatief nu de Wet 'Werk en Bijstand' de gemeentes de ruimte geeft om lokale initiatieven te ontwikkelen. In bijna elke gemeente (gemeenteraad) worstelt men met de nieuwe wet. Het Paarse beleid stimuleerde initiatieven met gesubsidieerde banen. Nu moeten de ID-ers (voorheen meestal Melkert-baners genoemd) gewone werknemers worden en als dat niet lukt (hetgeen veelal het geval is) dan valt men terug op de status van uitkeringsgerechtigde. Het aantal werklozen neemt mede door deze wetgeving gestaag toe. Het huidige Haagse beleid is sterk gericht op arbeidsdeelname. Nagenoeg iedere uitkeringsgerechtigde tot 65 jaar krijgt nu of straks te maken met de sollicitatieplicht. De gemeentes krijgen vanuit 'Den Haag' instructies en geld om de controle op de uitkeringsgerechtigden te intensiveren en de doelgroep aan te moedigen (te dwingen) om werk te accepteren of om via scholing een betere kans op werk te verkrijgen. Het effect is weinig verheffend. Veel uitkeringsgerechtigden voeren nu periodiek gesprekken met instanties, worden grondig gecontroleerd en krijgen een slecht imago, maar komen in deze tijd waarin de werkgelegenheid afneemt, ondanks eigen inzet en dergelijke niet aan een betaalde baan. Bovendien neemt de armoede toe nu bijna niemand met een uitkering nog via een bijbaantje legaal extra geld kan verwerven. In de gemeente Amsterdam is dit proces met het indertijd instellen van de mega-banenmarkt begonnen. Positief is dat de gemeente het grootschalig frauderen heeft weten terug te dringen, waardoor er onder meer voor het armoede-beleid op de begroting ruimte is om een deel van de door Den Haag veroorzaakte koopkrachtdaling aan de minima te compenseren. Naast deze schets over de effecten van het beleid rond 'werk en bijstand' is er een tweede discussie in Amsterdam gestart. Amsterdamse politici maken zich zorgen over de bevolkingssamenstelling en de teruglopende 'kenniseconomie'. Er zijn, vreest men, in de toekomst in Amsterdam te weinig creatieve mensen. Te weinig studenten komen naar Amsterdam (denkt men) en er stromen tamelijk veel zogenaamde creatieven de stad 5

8 uit. Daarom krijgen studenten en yuppen voorrang op de woningmarkt opdat de stad kan blijven meedoen 'in de vaart der volken'. Amsterdam wil dus de creatieve klasse aan de stad binden. Gekonstateerd kan worden, dat een deel van de creatieve klasse net als anderen op dit moment werkloos is en mede door het gedoe van de uitkeringsinstanties aan creativiteit inboet. Een tweede constatering is, dat voor de kunstenaars de al jaren bestaande uitzonderingspositie blijft bestaan. Deze Wet Inkomensvoorziening Kunstenaars (WIK) geeft kunstenaars onder bepaalde voorwaarden de gelegenheid om met behoud van uitkering voldoende inkomsten te verwerven als kleine ondernemer. Het voorstel is nu, om via een experiment analoog aan de WIK-regeling een WIC voor andere creatieve Amsterdammers in te voeren. Op die manier blijft creativiteit behouden en worden steeds meer (jonge) Amsterdammers gestimuleerd zonder betutteling van instanties het heft in eigen hand te nemen. Dat een dergelijk voorstel, ingediend door 'Amsterdam Anders', door de voorstanders van een basisinkomen wordt gesteund is logisch, maar om tactische redenen zal het woord basisinkomen wel vermeden worden. Saar Boerlage 6

9 Nieuw burgerschap en een nieuw poldermodel maken vergrijzing betaalbaar door Michiel van Hasselt, juni 2004 Zorgwekkend is niet zozeer de komende vergrijzing van Nederland als wel het feit dat de Nederlandse politiek daartegen niet opgewassen is. Nederland is rijk genoeg om de kosten van de vergrijzing te kunnen betalen, maar de politiek is niet dapper genoeg om de kosten bij wie dan ook in rekening te brengen. De politieke hamvraag: Hoeveel moet de pensioenpremie/belasting omhoog en/of hoeveel moeten de pensioenen omlaag? wordt niet gesteld laat staan beantwoord. In plaats daarvan is de politiek vooral bezig het probleem van de kosten te ontkennen. De politiek koestert de illusie dat het financiële draagvlak voor de vergrijzingskosten zodanig versterkt kan worden dat de pensioenen min of meer intact kunnen blijven zonder aanmerkelijke verhoging van de premie of belasting. Deze gedroomde versterking van het financiële draagvlak vindt in het heersende politieke wensdenken plaats langs twee wegen: een vergroting van het aantal werkenden (meer kinderen en meer immigratie) ter verhoging van de arbeidsparticipatie in personen), en meer uren, maanden en jaren per werkende ter verhoging van de arbeidsparticipatie in uren. De eerste weg loopt dood omdat ook kinderen en geïmporteerde werknemers na verloop van tijd vergrijzen, en Nederland te dichtbevolkt en te ongastvrij is om snel nog meer multi-culti te kunnen verhapstukken. De tweede weg loopt ook dood: omdat Nederlanders niet langer maar korter willen werken, er te weinig banen zijn (zelfs als de economie aantrekt) en een geforceerde verhoging van arbeidsparticipatie gepaard gaat met minder productiviteit(sstijging), zodat de beoogde versterking van het financiële draagvlak deels niet optreedt. En de Nederlandse bevolking laat blijken geen van beide wegen te willen inslaan. Democratische politici zouden er goed aan doen dit te onderkennen en eerlijk te zeggen waar het op staat: gij burger moet ofwel meer pensioenpremie/belasting betalen, ofwel genoegen nemen met een lager pensioen, of van allebei een beetje. 7

10 Die burger: dat bent u en dat ben ik. Ik zou wel kunnen leven met een iets hogere pensioenbijdrage en ook wel met pakweg 10% minder AOW in 2010, het jaar waarin ik 65 word - vlak voordat de babyboomers met AOW gaan en door hun aantal de kosten opjagen. Voorwaarde is wel dat de politiek mij 5 jaar vooraf vertelt wat mijn AOW in 2010 zal zijn zodat ik daarop tijdig kan anticiperen. Wat vindt u? Zou ook u kunnen leven met meer pensioenpremie en/of minder AOW? Als u alleen van AOW moet rondkomen vermoed ik dat 10% bezuinigen te gortig is, maar dan behoort u tot een kleine minderheid onder de AOW ers, voor wie wat mij betreft AOW suppletie geregeld mag worden. Als die suppletie zeg 2% van de bezuiniging kost resteert nog altijd 8%, genoeg om de meerkosten van de vergrijzing op te vangen. Ik weet niet of er een dappere politicus zal opstaan die ons deze keus voorhoudt, maar mocht dit zo zijn: laten we hem niet neerhalen zoals het CDA destijds deed met Elco Brinkman toen hij de hoogte van de AOW ter discussie stelde. Laten wij liever nieuw burgerschap ontwikkelen om de politiek volwassen te maken. Waar ik niet goed mee kan leven is de onvolwassen politiek die haar toevlucht neemt tot steeds meer politieke dwang om verhoging van arbeidsparticipatie te forceren. Die politiek is gedoemd te mislukken, maar heeft wel averechtse gevolgen: meer bureaucratie en ondermijning van normen en waarden. Een oudere (deeltijd-)werkloze zoals ik moet per maand 4 sollicitaties rapporteren terwijl mijn arbeidsmarkt per maand geen vier kansen biedt. Dit resulteert in gewetensnood: zal ik minder solliciteren zodat ik gedwongen wordt af te zien van mijn WW-uitkering (waarvoor ik en solidaire medeburgers premie betaald hebben)? Of zal ik sollicitatiespam produceren en werkgevers lastigvallen met open sollicitaties? Zal ik doen alsof ik gemotiveerd ben voor baan X en een fake-sollicitatie plegen? Duivelse opties - voortkomend uit de onvolwassen politiek die sollicitatieplicht oplegt ook als ze weet dat de banen er niet zijn. Deze politiek bestrijdt de werkloosheid niet, maar volstaat met te doen alsof. 8

11 Zij verleidt de werklozen om ook te doen alsof, om fake-sollicitaties te plegen. Zo verspreidt de politiek het bederf in haar normen en waarden - onder hypocriet geroep dat de politiek iets moet doen aan het bederf van normen en waarden. Nieuw burgerschap kan de oude politiek genezen. Nieuw burgerschap kenmerkt zich door: - het besef dat werkende en niet werkende burgers met elkaar vorm en inhoud geven aan hun samen leven; - het besef dat dit niet gaat zonder gekozen politici, met wie een goede relatie onderhouden moet worden (anders ontaardt representatie in misrepresentatie); - het besef dat geen goede relatie mogelijk is als de burger totaal afhankelijk is van de politici en dat daarom iedere burger een grondrecht op basisinkomen moet hebben; - het besef dat politici geneigd zijn onaangename keuzes te vermijden cq te verhullen, tenzij er echt een goede relatie met de burgers is; - beoordeling van politici niet op hun persoonlijkheid maar op hun communicatieve kwaliteit, eerlijkheid en inhoudelijk beleid: zowel prioriteiten als posterioriteiten; - een hekel aan symboolpolitiek en aan slappe argumentatie (bij voorbeeld een goed voorstel afwijzen omdat het een verkeerd signaal zou zijn); - zorg voor beoordeelbaarheid van politici door van hen het volgende (a,b,c,d,e,f,en g) te eisen: - a. gerapporteerd overleg met belanghebbenden in de samenleving; - b. eenvoud in wet- en regelgeving; - c. controle op naleving (effectiviteit van uitvoering); - d. kennisgeving van kosten en posterioriteiten; - e. onafhankelijke beleidsevaluatie op 2 sporen: hypothese 1 het beleid is geslaagd en hypothese 2 het beleid is mislukt (rechtbankmodel); - f. jaarlijkse verantwoording van de beleidsresultaten inclusief kosten, mogelijk met gevolgen voor het aanblijven van de verantwoordelijke politici; 9

12 Dit nieuwe burgerschap opent nieuwe perspectieven, ook voor de vergrijzingspolitiek: U en ik zijn als burgers met elkaar best in staat om het vraagstuk van de vergrijzingskosten op te lossen. Gekozen politici hebben we daarbij nodig om te komen tot een evenwichtige mix van lastenverhoging en lustenverlaging. Een goede relatie met deze politici is lastig, want Pim Fortuijn is al weer vergeten en de volgende kamerverkiezingen zijn nog ver weg. Misschien helpt een relatiegeschenk: een nieuwe mixer. De oude mixer - het poldermodel - ging in het voorjaarsoverleg 2004 kapot. Eén van de euvelen van die mixer is dat de niet-werkenden niet meedoen in het tripartite polder-overleg. Een ander euvel is de stroperigheid, waardoor iedereen in het algemeen en niemand in het bijzonder verantwoordelijk is voor wat dan ook. Een derde euvel is de resulterende blikvernauwing. Als de polder moeizaam een compromis bereikt, bij voorbeeld over de WAO, staat niemand meer open voor nieuwe ontwikkelingen die in strijd zijn met het compromis, bijvoorbeeld nieuwe WAO-instroomcijfers 2002 en 2003 die aangeven dat het paarse PEMBA-beleid toch effectief is in het terugdringen van het WAO-volume een feit dat verdoezeld wordt door de rondzingende bewering dat de WAO-instroomdaling veroorzaakt zou zijn door de wet poortwachter. Als het paarse PEMBA-beleid volgens het rechtbankmodel geëvalueerd zou zijn, zou de politiek beter weten en de WAO nu niet afschaffen. De nieuwe mixer die ik hierbij aanbied is ontdaan van oude euvelen. Hij is niet meer tripartite maar heeft een viertact motor: naast de overheid, de werkgevers en de 7 miljoen werknemers zijn ook de 9 miljoen niet-werkenden vertegenwoordigd. Het overleg is niet stroperig want elk van de vier partners heeft nu eigen deelverantwoordelijkheden. Overheid en niet-werkenden overleggen in eerste aanleg over AOW en bijstand (om te bouwen naar basisinkomen), terwijl werkgevers en werknemersvertegenwoordigers in eerste aanleg overleggen over loongerelateerde verzekeringen tegen baanverlies en over reïntegratiebevordering. In tweede aanleg wordt de inbreng van alle vier partijen gemixed (met gebruikmaking van de algemeen-verbindend-verklaring). 10

13 Alvorens de nieuwe mixer in werking te kunnen zetten moet eerst de wond van het voorjaarsoverleg 2004 behandeld worden. Die wond ontstond toen het kabinet eenzijdig de fiscale faciliteit voor prepensioen introk, een belediging voor de jarenlange en succesvolle inzet van sociale partners om vergrijzingskosten meer in rekening te brengen bij degenen die (eerder) stoppen met werken. Hun inzet betreft de overstap van eindloonpensioen naar middelloonpensioen en vooral de overstap van VUT naar prepensioen. Bovendien hadden de werknemers ingestemd met loonbevriezing in de verwachting dat het polderoverleg de mogelijkheid van betaalbaar prepensioen in hun levensloop wel zou regelen. Het recept hoe deze wond te behandelen komt niet uit de oude mixer want die lijdt aan blikvernauwing, de waan van de dag dat ouderen per se langer aan het arbeidsproces moeten deelnemen. De nieuwe mixer is beter bestand tegen geborneerde politieke correctheid en produceert het volgende recept: De AOW leeftijd gaat omlaag van 65 naar 64 waardoor de prepensioenkosten van sociale partners dalen en er niet meer getreurd hoeft te worden over het verlies van de fiscale faciliteit in feite verlies van stroperigheid. Prepensioen is eigen verantwoordelijkheid van sociale partners waarbij de overheid ervoor zorgt dat hun afspraken algemeen verbindend zijn. De symboolpolitiek van de overheid die beweert te streven naar meer arbeidsparticipatie van ouderen zal wel weer zeggen dat dit recept het verkeerde signaal is. Daartegenover zal (zeker de geleding van nietwerkenden in) de nieuwe mixer zakelijk argumenteren: bijna alle 64-jarigen zijn al gestopt met werken en velen van hen ontvangen nu een WAO-, WW-, IOAW-, Bijstands- of ANW uitkering, zodat de overheid voor deze categorie nauwelijks meer kosten hoeft te maken in geval van omzetting naar AOW. Alleen de omzetting van 1 jaar prepensioen naar AOW vergt substantieel meer overheidsuitgaven, maar die worden gedekt door meer belastingopbrengsten na de afschaffing van de fiscale prepensioenfaciliteit. Per saldo gaat het om een bijna budgettair neutrale operatie die de blokkade voor het nieuwe poldermodel opheft en dus bijdraagt aan de cohesie in de verzorgingsstaat. Binnen het overheidsbudget zullen de overdrachtsuitgaven iets toenemen, wat 11

14 internationaal gezien ook wel mag, want: Nederland besteedt nu verhoudingsgewijs het minste geld aan sociale uitgaven in de OESO - op Ierland na (SCP 2004, Hollandse taferelen, blz. 69). Prepensioen draagt bovendien bij aan de productiviteitsstijging en daarmee aan economische groei. Dat is één van de redenen waarom de verzorgingsstaat in hoge mate een free lunch is, zoals blijkt uit de doorwrochte studie van Peter H. Lindert: GROWING PUBLIC, Social Spending and Economic Growth Since the Eightteenth Century, Cambridge

15 Wetenschapper met liefde voor basisinkomen, onderzoek en discussie Meld je aan bij de WERKGROEP ONDERZOEK van de Vereniging Basisinkomen! Deze werkgroep wil een denktank zijn waar wetenschappers van diverse disciplines samenwerken: om meer inzicht te verkrijgen in politieke, economische, fiscale en sociologische vraagstukken die samenhangen met (invoering van) het basisinkomen. De werkgroep bestaat momenteel uit (in alfabetische volgorde): prof.dr. Paul de Beer, econoom (arbeidsverhoudingen) drs. Saar Boerlage, sociaal geografe drs. Guido den Broeder, econometrist (o.a. arbeidsmarkt) dr. Loek Groot, econoom en politiek filosoof drs. Michiel van Hasselt (voorzitter), socioloog (sociale zekerheid) dr. Paul Metz, chemicus, 1/2 econoom (duurzaam beleid) mr. Gosling Putto, jurist drs. Evert Voogd, politicoloog Er is nu behoefte aan nieuwe werkgroepleden, met een inbreng op onder meer: fiscaal gebied, europese regelgeving, overheidsbeleid en wat al niet Tijdsbeslag ca. 5 dagdelen per jaar. AANMELDING BIJ MICHIEL: 13

16 ENEA! (En Nu Echt Anders!): Het Basisinkomen Boekbespreking Dit voorjaar kreeg ik een oranje boekje toegestuurd met bovenstaande titel. Astrid van Triet heeft het geschreven en zij heeft ons toestemming gegeven om een fiks aantal bladzijden uit haar boekje over te nemen. Met veel plezier heb ik de 49 (kleine) bladzijden gelezen. Het is een uitnodiging om mee te denken over een basisinkomen. Astrid schrijft: 'Als we willen dat er in Nederland iets verandert, moeten we als maatschappij zelf aangeven hoe we willen zijn'. ENEA! 'Het basisinkomen' is de tweede uit een reeks. Het eerste boekje heette 'Nederland, hoe wil je zijn?' De omschrijving luidt: Een oproep om als volwassen maatschappij zelf te bepalen waar we naartoe willen met Nederland, en dat niet alleen aan de politiek over te laten. Astrid heeft, lijkt het, zonder veel documentatie te raadplegen de brochure over het basisinkomen geschreven. Dat is haar, denk ik, niet echt aan te rekenen, omdat haar motivatie primair lag bij de vraag hoe de maatschappij zich kan losmaken van de in haar ogen oppermachtige partijbonzen. Haar opzet wijkt hier en daar flink af van datgene waarover wij het in de vereniging basisinkomen min of meer eens zijn. Toch was ik bij het lezen van deze brochure aangenaam verrast. Het is een zeer goed leesbaar pleidooi voor het invoeren van een basisinkomen. Deze boekbespreking heeft drie onderdelen: I. De concrete inhoud van het scenario II. Mijn kritiek daarop III. Enige opmerkingen over de ENEA-straat. I. De concrete inhoud van het scenario Astrid gaat uit van een basisinkomen waarvan te leven valt. De hoogte ligt tussen 500 en 750 euro per maand. Vanaf 18 jaar heeft iedere Nederlander, die minstens een ouder heeft met een reeds vijf jaar geldige 'Nederlandse identiteit', daar recht op. Tegelijk worden alle subsidies en uitkeringen (behalve die voor kinderen en tieners tot 18 jaar) afgeschaft. Het basisinkomen wordt ongeacht inkomen, huishoudensvorm e.d. maandelijks verstrekt op een speciale rekening (de 14

17 z.g. sofi-rekening). Bij de besteding van het basisinkomen is echter een beperking: het moet in Nederland worden uitgegeven. Astrid stelt voorts, zonder veel omhaal dat het basisinkomen financieel haalbaar is. Zij is onder meer optimistisch over de effecten op de arbeidsmarkt. Voor mensen met een hoog inkomen is een basisinkomen (dat wellicht bij de loononderhandelingen een drukkende werking heeft) geen stimulans tot gedragsverandering. Voor uitkeringsgerechtigden is dat wel zo: zij worden gestimuleerd om te gaan 'bijverdienen'. Voor de grote categorie mensen met een laag of gewoon salaris is het basisinkomen nauwelijks een verbetering van de koopkracht, denkt zij. Immers ook bij hen zal het loon waarschijnlijk omlaag gaan en zij zullen bij voorbeeld de huursubsidie gaan missen. Door de lagere lonen hoopt zij dat de arbeidsmarkt ruimer wordt, waardoor de 'herverdeling van werk en loon op een meer natuurlijke wijze plaats gaat vinden'. Voorts stelt zij, dat er na invoering van een basisinkomen (en de dan ontstane ruimere arbeidsmarkt) in verhouding weinig 'lanterfanters' zullen zijn. De aan hen te besteden overheidsuitgaven zullen in het niet vallen bij de kosten van de huidige uitkeringsbureaucratie en controle. Onder het kopje 'Loon naar arbeid' gaat zij in op de huidige situatie waarbij uitkeringsgerechtigden het 'niet-leuke werk' proberen te weigeren. Immers: bij aanvaarding van laagbetaald niet-leuk werk gaat de koopkracht van menigeen er nauwelijks op vooruit. Na invoering van een basisinkomen zullen veel meer uitkeringsgerechtigden dit nietleuke werk wel (part-time) willen doen. Zij gaan er dan (mits het minimumloon gehandhaafd blijft) in koopkracht flink op vooruit. Voor de Nederlandse maatschappij (onze schatkist) heeft deze, zonder bureaucratie en strafkortingen opgelegde werkaanvaarding een positief effect. II. Kritiek Zoals gezegd: het is een korte, duidelijke brochure met een wervend verhaal. Van jongeren (en anderen) die nog nooit over het basisinkomen hebben nagedacht verwacht ik een enthousiast onthaal. Maar het boekje is voor mensen die al langer over het basisinkomen in debat zijn wel erg weinig gedocumenteerd en daardoor weinig overtuigend. 15

18 Mijn bezwaren zijn: a. Astrid is te hard voor kansarme mensen. b. De consequenties voor economie en schatkist zijn onvoldoende uitgewerkt. c. De negatieve houding tegenover 'de politiek'. ad a. De harde aanpak De subsidies. Het voorstel om alle subsidie-mogelijkheden voor bijstand, huur, bijdragen voor (thuis)zorg etc. af te schaffen is ondoordacht. In 2004 leeft zo'n 20% van de 65 plussers alleen van de AOW. Astrid gaat in het algemeen uit van 500 euro per maand, maar ook al zou het basisinkomen dezelfde hoogte krijgen als waarop de AOW-er nu recht heeft, dan nog zou er voor een groot aantal alleenwonende ouderen een noodsituatie ontstaan. Immers: de aanvullende subsidies worden in Astrids scenario geschrapt, terwijl er (vooral bij de hoogbejaarden) geen inkomensverbetering denkbaar is. Die noodsituatie zal ook optreden bij veel alleenstaande moeders, jonggehandicapten, oudere ww/wao-ers etc. etc. Kortom de bijzondere bijstand mag niet verdwijnen. Het afschaffen van de huursubsidie en andere zaken is dus mijns inziens alleen verantwoord als de bijzondere bijstand als een goed en betrouwbaar vangnet gaat functioneren. De huizenmarkt. Astrid stelt in het onderdeel 'afstemming vraag en aanbod' dat de huizenmarkt nu 'gekunsteld in stand wordt gehouden.' Na invoering van het basisinkomen zouden mensen huizen kunnen kiezen die zij zich 'kunnen en willen veroorloven'. Kommentaar mijnerzijds: in Amsterdam is zo'n uitspraak ver naast de werkelijkheid. Er is sprake van ernstige schaarste. Voor een sociale huurwoning is de wachttijd minstens vijf jaar en de koopwoningen zijn onbetaalbaar voor gewone huishoudens. Uitsluiting. Astrid is wel erg hard voor betrapte fraudeurs. Zij zouden levenslang geen basisinkomen meer mogen krijgen. Ook de eis aan migranten(kinderen) om een ouder te hebben met een minsten vijf jaar oude 'Nederlandse identiteit' is onrechtvaardig en werkt negatief. Op deze manier krijgen wij in Nederland een lompenproletariaat met noodgedwongen onaangepast gedrag. 16

19 De sofi-rekening. Voor mensen, die (nagenoeg) uitsluitend zullen leven van het basisinkomen (zoals veel ouderen) is het in Astrids voorstel niet meer mogelijk om (met vakantie) naar het buitenland te gaan. Het effect is discriminerend en dus ongewenst. Conlusie. Astrid gaat uit van een maatschappij met de volgende drie belangrijke waarden: a. het kunnen dragen van je eigen verantwoordelijkheid, b. keuzevrijheid binnen maatschappelijke grenzen en c. het recht op werk. Zij vergeet echter de solidariteit (het recht op zorg). Niet iedereen kan betaald werk verrichten. Ouderen en een groot aantal gehandicapten hebben vaak extra hoge kosten die niet op eigen kracht kunnen worden bestreden. ad b. Te weinig gedocumenteerd Astrid gaat impliciet uit van het ook door mij (ons) voorgestane idee, dat het basisinkomen voor de schatkist niet (al te) onvoordelig moet zijn. Astrid denkt, dat de 500 of 750 euro die een werknemer extra ontvangt, aanleiding is voor loonsverlaging, waardoor een gunstig effect op het arbeidsaanbod ontstaat. In de vereniging basisinkomen is er een stroming, die het loonbedrag niet wil aanpassen, maar het belastingtarief van de gemiddelde en hogere inkomens zodanig wil verhogen, dat de extra kosten van het basisinkomen daaruit gefinancierd kunnen worden. Over deze twee mogelijke uitwerkingen is documentatie verschenen. Astrid is optimistisch over de te verwachten effecten. Ik deel haar optimisme wel, maar mis in haar publicatie een aanzet tot verantwoording. Ik betwijfel bij voorbeeld of Astrid zich gerealiseerd heeft, dat een (naar schatting) miljoen partners van kostwinners bij invoering van een basisinkomen dit inkomen nagenoeg extra inkasseren. De vereniging basisinkomen heeft op dergelijke zaken een weerwoord of studeert daarop. Het is jammer dat Astrid tegenstanders zo gemakkelijk laat scoren. Een andere kwestie, n.l. de inpassing in Europees verband laat zij ook geheel onbesproken. Conclusie. 17

20 Aan het invoeren van een basisinkomen zitten economisch gezien wel wat haken en ogen. Deze dienen op een serieuze wijze te worden weersproken of tot de juiste proporties te worden teruggebracht. Het boekje van Astrid van Triet schiet op dit terrein tekort. ad c. 'De politiek' In het voorwoord stelt Astrid: 'De richting die Nederland kiest is een gezamenlijke keuze, onze gezamenlijke verantwoordelijkheid. Hoe wij als land willen zijn is de keuze van de maatschappij, en niet een keuze van de politiek. De politiek dient keuzes vervolgens waar te maken'. Voor Astrid is er kennelijk een tweedeling: de maatschappij en de politiek. Voor mij is dit een vreemde indeling. Ik ga er vanuit dat Astrid met de richting 'die Nederland kiest' doelt op een uitspraak van de Nederlandse kiezers. Of wil Astrid ons politieke bestel opzijzetten? Zij roept mensen op om mee te denken en mee te schrijven aan de ENEA scenario's, maar, schrijft ze 'verval daarbij niet in politieke ideologieën'. Hoezo? Zijn de door Astrid terecht genoemde belangrijke waarden zoals 'keuzevrijheid' en het 'recht op werk' geen politieke doelstellingen? Wij hebben juist wel graag contact met onder meer politici. De vereniging basisinkomen tracht in belangrijke organen het debat over zaken, die bij een basisinkomen aan de orde komen te bevorderen. Wij komen zodoende wel eens naar politieke congressen. Dat ons standpunt nauwelijks geaccepteerd wordt is een probleem. Een ander probleem is het feit, dat onze opgebouwde kennis over mogelijke effecten van een basisinkomen in het boekje van Astrid niet zijn opgenomen. Zelfkritiek is hier op zijn plaats, maar het weerhoudt mij er niet van om Astrid te adviseren om eens na te gaan hoe een ombuiging van het sociale stelsel tot stand kan komen. Voorbeelden zijn er genoeg. Ik noem de invoering van drie belangrijke wetten: de Woningwet, de AOW en de Algemene Bijstandswet. In deze drie gevallen is er sprake geweest van een goede samenwerking tussen maatschappelijke stromingen en 'de politiek', waardoor uiteindelijk een meerderheid in het parlement het desbetreffende wetsvoorstel steunde. Conclusie. Gezamenlijk kunnen we in Nederland (en daarbuiten) alternatieven ontwikkelen en daarna doen realiseren in het Parlement. Astrid 18

21 reageert op diverse bladzijden te fel op 'de politiek' en op 'een aantal partijvoorzitters' alsmede op het feit dat men niet luistert naar 'de maatschappij'. Wij zijn ook niet altijd tevreden, maar wij vinden het onze gezamenlijke verantwoordelijkheid om de samenwerking en de communicatie zowel met leden en bestuurders van de diverse partijen als met partijlozen, wetenschappers, ervaringsdeskundigen etc. zo hecht mogelijk te laten zijn. III. De ENEA-straat Zoals u wellicht weet, is in onze vereniging het plan ontwikkeld om te komen tot een uitvoerige brochure. Wij hebben ons afgevraagd hoe wij bij diverse huishoudens het effect van een basisinkomen kunnen schetsen. Astrid heeft dit probleem mijns inziens subliem opgelost. Inhoudelijk heb ik wel wat bezwaren. Het is een blanke, vrij jonge probleemloze straat. Het oudere echtpaar is te jong en te vitaal om als voorbeeld te dienen voor 'de oudere'. Een kwetsbare arme alleenwonende echt oude vrouw had in de beschrijving niet misstaan. Hetzelfde geldt voor de gehandicapte. Ook zij is vitaler dan de gemiddelde gehandicapte. Dat er in de straat geen Turks of Marokkaans gezin gevestigd is, is ook een duidelijke misser. Maar verder is de opzet en de uitwerking erg verhelderend en gebruiksvriendelijk. Saar Boerlage 19

22 De ENEA-straat Uit: ENEA! En Nu Echt Anders! Het Basisinkomen door Astrid van Triet Het is het jaar 2010, zaterdag 17 juli. Ik zit te mijmeren in mijn voortuintje; gisteren hadden we een leuk buurtfeest en ik denk nog eens terug aan de mensen die ik heb ontmoet. Ik blijf me aangenaam verbazen over de verschillende prioriteiten die mensen in dit leven hebben en ik voel me trots op Nederland, een land waar mensen hun eigen krachten in mogen zetten om hun eigen beeld van geluk te kunnen nastreven. De tweeling op de hoek werd vorige week 18 jaar. Ze glunderden helemaal toen ze gisteren vertelden dat hun sofi-rekening geopend is waarop de eerste 500 euro aan basisinkomen is gestort. Je ziet het bij elke 18-jarige: ze rekenen zich rijk. Een gesprek met pa en ma kan nooit kwaad. Beiden hebben bekeken of ze uit de landsverzekering wilden stappen waarop ze vanaf hun geboorte gratis recht hadden. Marijke heeft besloten om lid te blijven en betaalt de premie nu maandelijks vanaf haar sofi-rekening. Peter kiest ervoor om naar één van de particuliere verzekeringen te gaan. Hij heeft voor een goedkope variant gekozen. Dat biedt hem een minder groot vangnet maar dat risico is hij bereid te lopen. Marijke gaat gelijk doorstuderen als ze klaar is met school. Peter wil eerst nog een jaartje van het leven proeven. Althans, dat zegt hij nu, maar zijn ouders hebben gezegd dat ze hem echt geen cent meer zullen geven, dus dat hij het nu echt alleen moet rooien. Eén van de dochters van nummer 24 heeft een aantal jaren geleden besloten om hier in de buurt te gaan studeren en voorlopig bij haar ouders te blijven wonen. Ze betaalt de studie met haar basisinkomen, en spaart de huur op zo n manier uit. Ze vertelde me dat een vriendin van haar niet kon wachten om het huis uit te gaan, dus die is zo ver mogelijk van huis gaan studeren. Zij werkt erbij om de huur van haar kamer op te kunnen brengen. 20

23 Arno, de man op nummer 27 woont hier nu zo n vijf jaar. Hij werkt 24 uur per week als leraar. Hij vindt het salaris dat hij daarmee bovenop zijn basisinkomen ontvangt voldoende. Zijn vrouw werkt tenslotte ook 24 uur als lerares, en samen hebben ze het prima zo. Zo kunnen ze beiden redelijk wat tijd besteden aan hun grootste hobby: hun drie kinderen. Pieter van de overkant is op zijn 28 e alsnog gaan studeren. Hij heeft 10 jaar idioot veel gewerkt en veel verdiend, maar stond op het randje van een burn-out. Hij besloot om het een aantal jaar over een andere boeg te gooien. Geld heeft hij zat gespaard met al dat werken en de komende vier jaar kan hij altijd nog op zijn basisinkomen terugvallen. Hij heeft met zijn vrouw afgesproken dat ze aan het eind van zijn afstudeerjaar aan kinderen gaan beginnen en dat ze beiden parttime zullen gaan werken als die kinderen er eenmaal zijn. Hij vertelde ook nog dat zijn vrouw inmiddels haar boek af heeft. Hij was al een beetje bang geworden; ze heeft twee jaar lang aan dat boek gewerkt en heeft weinig gedaan om wat extra te verdienen boven haar basisinkomen. Maar hij heeft er alle vertrouwen in dat het boek zichzelf terugbetaalt als het eenmaal gepubliceerd wordt. Direct naast mij heb ik sinds kort nieuwe buren. Ze overwegen een tweede kind, maar weten niet of dat financieel al haalbaar is. De vrouw is na de geboorte van de eerste een stuk minder gaan werken en haar man is net aan het overwegen om een leukere maar minder betaalde baan aan te nemen. Ze hebben in principe genoeg aan de twee basisinkomens en hun salarissen, maar ze willen zich ook wel enige luxe kunnen veroorloven. Misschien gaat zij een tijdje meer werken om te sparen, maar ze zijn er nog niet uit. Hun buurmeisje Carla is gehandicapt: zij kan haar benen niet meer gebruiken. Ze is nu 16 jaar en leest voor bij verschillende kinderen in de buurt en krijgt daarvoor betaald. Ze wil Nederlands gaan studeren. Ze geeft nu ook bijles aan een aantal allochtone kinderen in de buurt. Het is iets wat ze wel wil blijven doen na haar 18 e. Ze denkt erover om dan met een aantal andere gehandicapten te gaan samenwonen, zodat ze vanuit hun basisinkomens gezamenlijk iemand kunnen inhuren die de voor hun onmogelijke klusjes in huis kan doen. Ze is nu 21

24 ook een internetsite aan het ontwikkelen waar gehandicapten hun kwaliteiten kunnen aanbieden binnen het sofi-circuit. Op nummer 12, het grootste huis in deze straat, hebben ze een leuke oppas in huis wonen. De ouders werken allebei en dachten dat de plaatselijke kinderopvang niet leuk zou zijn voor hun kinderen. De oppas heeft kost en inwoning bij hen en krijgt daar bovenop nog een leuk zakcentje. Ze wil twee jaar bij deze familie in de ENEA-straat blijven werken. Op deze wijze hoeft ze twee jaar lang geen huur te betalen van haar basisinkomen, zodat ze aardig wat spaart. Daarmee kan ze dan eindelijk die omscholing gaan doen die ze zo graag wilde. Ze had er ook nog aan gedacht om met haar vriendin te gaan samenwonen, dan zou ze tenslotte ook kunnen sparen. Maar dit gaat sneller, en ze heeft het altijd al leuk gevonden om voor kinderen te zorgen. Het wat oudere echtpaar de Haag heeft ervoor gekozen om bij de overgang naar het basisinkomen hun toen opgebouwde pensioen in één keer uit te laten betalen. Ze zijn nu 58 en 60 en bij de overgangsregeling naar het basisinkomen konden ze kiezen om óf het oude pensioensysteem te blijven volgen óf om op dat moment de regering het pensioen af te laten kopen, door in één keer een bedrag aan hen uit te laten betalen. Ze hebben voor dat laatste gekozen. Daardoor kregen ze per saldo veel minder uitgekeerd dan wanneer ze werkelijk met pensioen zouden gaan, maar beiden hadden hun eigen reden om het op deze manier te doen: bij mevrouw de Haag worden ze in haar familie nooit zo oud, dus zij dacht: pluk de dag. Zij heeft zich toen ook niet bijverzekerd op de particuliere markt voor het verder opbouwen van een pensioen; ze heeft zelf voor een spaarpotje gezorgd en ze heeft straks nog altijd haar basisinkomen. Meneer de Haag heeft ervoor gekozen om met zijn éénmalige pensioenuitkering zijn eigen bedrijf op te zetten, waarmee hij ook na zijn 65 e verder kan. Hij voelt zich veel te vief om straks te stoppen met werken. Een deel van het geld heeft hij op een spaarrekening gezet als appel voor de dorst. De man op 28 is werkelijk een geval apart. Een echte lanterfanter. Zelf noemt hij zich een filosoof. Een vriendin van mij heeft nog een tijdje een relatie met hem gehad. Eerst vond ze hem erg vrijgevochten en 22

25 dat trok haar enorm aan. Maar op een gegeven moment kreeg ze de kriebels van hem. Nooit gewerkt en geen haar op zijn hoofd die eraan denkt om ooit te gaan werken. Mijn vriendin werd er gek van: geen enkel uitzicht op veranderingen, op een beetje extra geld, op een beetje luxe. Ze stelde hem voor de keuze: of jij gaat ook werken, of onze relatie is ten einde. Onvoorstelbaar wat hij gekozen heeft! En ikzelf? Ik ben nog steeds blij dat ik een klein huis heb gekocht voor mij en mijn dochtertje, toen ik veel geld verdiende in goede tijden. Ik heb het huis in één keer afbetaald. Het is klein, maar we hebben het reuze gezellig samen. Ik werk als zelfstandige en weet nooit wanneer ik opdrachten heb. Maar dat geeft niet, want we hebben altijd mijn basisinkomen nog en in stille tijden kan ik verder schrijven aan de ENEA-scenario s. 23

26 Vacatures Vereniging Basisinkomen Bestuursleden Als vereniging willen wij graag veel meer contacten met de politiek en allerlei andere relevante organen. Om bij de tijd te blijven, onszelf te vernieuwen en het draagvlak voor de invoering van basisinkomen te vergroten. Wij zijn daarom op zoek naar een of meer bestuursleden die zich graag met externe contacten en lobbyen bezighouden. Redacteuren Voor het schrijven van stukken, redigeren van andermans stukken, verzamelen van externe stukken ten behoeve van de Nieuwsbrief, en voor de lay-out. Geen WP-ers, maar goede Word-kenners, met internetverbinding! Website De website, nu met de bijbehorende forums, wordt steeds belangrijker voor de uitwisseling van informatie, zowel intern als met de buitenwereld. Wij zijn daarom op zoek naar vrijwilligers die: - willen helpen met het verder aankleden van de website; - willen helpen met het toevoegen van inhoud aan de website, om te beginnen door oude publicaties van de vereniging te scannen en op de site te plaatsen. Heeft u belangstelling voor een van deze functies, neem dan contact op met het secretariaat. 24

27

28 TPG Post Port Betaald Uitgave van: Vereniging Basisinkomen Wagenaarstraat EB Amsterdam Secretariaat: Website:

1. Inleiding 2. Analyse 2.1. Een derde van de ouders geeft aan minder te gaan werken

1. Inleiding 2. Analyse 2.1. Een derde van de ouders geeft aan minder te gaan werken 1. Inleiding Vorig jaar kondigde de regering grote bezuinigingen aan op de kinderopvang. De bezuinigingen lopen op tot 774 miljoen in 2015. In 2012 snijdt de regering met zo'n 400 miljoen euro in de kinderopvang.

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 32 729 Evaluatie Wet inkomensvoorziening oudere werklozen Nr. 1 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter

Nadere informatie

blad Ontmoet Paul op www.onsbpfschilders.nl wat vinden blijft gelijk 5 Meer inzicht in je pensioen: met UPO & de Pensioenplanner 2 Premie in 2015:

blad Ontmoet Paul op www.onsbpfschilders.nl wat vinden blijft gelijk 5 Meer inzicht in je pensioen: met UPO & de Pensioenplanner 2 Premie in 2015: Pensioen blad voor ondernemers april 2015 Meer inzicht in je pensioen: met UPO & de Pensioenplanner 2 wat vinden we van ons pensioenfonds 4 Premie in 2015: pensioenpremie blijft gelijk 5 Welk pensioenloon

Nadere informatie

Signalen uit de praktijk in vraag en antwoord Nummer 2, december 2006

Signalen uit de praktijk in vraag en antwoord Nummer 2, december 2006 WERK EN INKOMEN VOOR JONGGEHANDICAPTEN Signalen uit de praktijk in vraag en antwoord Nummer 2, december 2006 Het komend jaar werkt het BPV&W samen met NIZW aan het project Bouwen aan actieve informatievoorziening

Nadere informatie

Discussienota Naar een socialere bijstand GroenLinks Den Haag November 2015

Discussienota Naar een socialere bijstand GroenLinks Den Haag November 2015 Discussienota Naar een socialere bijstand GroenLinks Den Haag November 2015 Inleiding Er is veel in beweging rond de bijstand. Sommige gemeenten experimenteren met een andere uitvoeringspraktijk, met minder

Nadere informatie

www.rkdiaconie.nl/ iets doen/ onze specifieke doelgroep

www.rkdiaconie.nl/ iets doen/ onze specifieke doelgroep WELKE ZEKERHEID HEBBEN WIJ ELKAAR TE BIEDEN? www.rkdiaconie.nl/ iets doen/ onze specifieke doelgroep Situering Met dit materiaal raakt u bekend met de hedendaagse vormen van armoede en het stelsel van

Nadere informatie

Wet Werk en Bijstand de belangrijkste punten op een rij. Letterlijke teksten uit het wetsvoorstel

Wet Werk en Bijstand de belangrijkste punten op een rij. Letterlijke teksten uit het wetsvoorstel Wet Werk en Bijstand de belangrijkste punten op een rij. Letterlijke teksten uit het wetsvoorstel 1. inleiding Het wetsvoorstel omvat een aantal maatregelen die de vangnetfunctie van de WWB en van de Wet

Nadere informatie

13 februari 2016. Onderzoek: ZZP-ers en verplichte verzekering

13 februari 2016. Onderzoek: ZZP-ers en verplichte verzekering 13 februari 2016 Onderzoek: ZZP-ers en verplichte verzekering Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een

Nadere informatie

2.1 De keuze tussen werk en vrije tijd

2.1 De keuze tussen werk en vrije tijd 2.1 De keuze tussen werk en vrije tijd Mensen moeten steeds de keuze maken tussen werken en vrije tijd: 1. Werken * Je ontvangt loon in ruil voor je arbeid; * Langer werken geeft meer loon (en dus kun

Nadere informatie

Kinderopvangtoeslag 2011. Een bijdrage in de kosten voor kinderopvang. Leuker kunnen we t niet maken. Wel makkelijker.

Kinderopvangtoeslag 2011. Een bijdrage in de kosten voor kinderopvang. Leuker kunnen we t niet maken. Wel makkelijker. Kinderopvangtoeslag 2011 Een bijdrage in de kosten voor kinderopvang Leuker kunnen we t niet maken. Wel makkelijker. 2 Kinderopvangtoeslag Krijgt u kinderopvangtoeslag? Of wilt u het aanvragen? Dan is

Nadere informatie

Hoe zit het met mijn prepensioen?

Hoe zit het met mijn prepensioen? We zorgen ervoor dat u goed zit Hoe zit het met mijn prepensioen? Als u werkt in het goederenvervoer Printvriendelijke versie Waarom deze brochure? Het is prettig als u eerder kunt stoppen met werken.

Nadere informatie

Examen VMBO-GL en TL COMPEX 2006

Examen VMBO-GL en TL COMPEX 2006 Examen VMBO-GL en TL COMPEX 2006 tijdvak 1 dinsdag 23 mei totale examentijd 2,5 uur ECONOMIE CSE GL EN TL COMPEX Vragen 1 tot en met 29 In dit deel van het examen staan de vragen waarbij de computer niet

Nadere informatie

Landelijke Cliëntenraad Oranjestraat 4 2514 JB Den Haag

Landelijke Cliëntenraad Oranjestraat 4 2514 JB Den Haag Landelijke Cliëntenraad Oranjestraat 4 2514 JB Den Haag Tel.: 070-789 07 70 Fax :070-789 07 74 E-mail: info@lcr-suwi.nl www.landelijkeclientenraad.nl Aan de Vaste commissie SZW van de Tweede Kamer Postbus

Nadere informatie

B E R A A D S G R O E P

B E R A A D S G R O E P Deze Beraadsgroep kent 31 deelnemers. Sjaak Rijk is kwaliteitsadviseur bij Sociale Zaken Almere. Hij zal de deelnemers aan deze Beraadsgroep informeren over de wijzigingen in de Wet werk en bijstand sinds

Nadere informatie

Hoe zit het met mijn prepensioen? Als u werkt in het goederenvervoer

Hoe zit het met mijn prepensioen? Als u werkt in het goederenvervoer Hoe zit het met mijn prepensioen? Als u werkt in het goederenvervoer We zorgen ervoor dat u goed zit 2 Waarom deze brochure? Het is prettig als u eerder kunt stoppen met werken. U moet dan uw rekeningen

Nadere informatie

AMSTERDAMMERS AAN HET WERK. Gemeentelijk werk voor tenminste het minimumloon

AMSTERDAMMERS AAN HET WERK. Gemeentelijk werk voor tenminste het minimumloon AMSTERDAMMERS AAN HET WERK Gemeentelijk werk voor tenminste het minimumloon 1 Samenvatting De weg uit armoede is werk. De vraag hoe mensen weer aan het werk geholpen kunnen worden is actueel. De flinke

Nadere informatie

Met hart voor ouderen

Met hart voor ouderen Met hart voor ouderen Beste kiezer, Bij alle onzekerheden in de wereld van vandaag is één ding zeker: Nederland telt steeds meer ouderen. Het is een grote, sociale verworvenheid dat steeds meer mensen

Nadere informatie

Koopkrachteffecten en de nieuwe compensatieregeling chronisch zieken en gehandicapten. Nibud, juni 2008

Koopkrachteffecten en de nieuwe compensatieregeling chronisch zieken en gehandicapten. Nibud, juni 2008 Koopkrachteffecten en de nieuwe compensatieregeling chronisch zieken en gehandicapten Nibud, juni 2008 Koopkrachteffecten en de nieuwe compensatieregeling chronisch zieken en gehandicapten Nibud, juni

Nadere informatie

den met minimumloon toeneemt, maar mag het er niet toe leiden dat degenen die ongewild zonder werk zitten financieel gestraft worden met een forse

den met minimumloon toeneemt, maar mag het er niet toe leiden dat degenen die ongewild zonder werk zitten financieel gestraft worden met een forse De kritiek van GroenLinks op het belastingplan komt eigenlijk ieder jaar op hetzelfde neer: het kan socialer, en het kan groener. Dit jaar is dat niet anders. De eerlijkheid gebiedt echter wel te vermelden

Nadere informatie

Bijlage bij lesbrief Pensioenworkshop Mañana

Bijlage bij lesbrief Pensioenworkshop Mañana Stichting Weet Wat Je Besteedt (WWJB) Extra uitleg en Q&A Bijlage bij lesbrief Pensioenworkshop Mañana Wat is pensioen? Tekst uit het filmpje Wist je dat je nu waarschijnlijk al pensioen opbouwt? Een klein

Nadere informatie

Hoe zit het met mijn prepensioen?

Hoe zit het met mijn prepensioen? We zorgen ervoor dat u goed zit Hoe zit het met mijn prepensioen? Als u werkt in het personenvervoer Printvriendelijke versie Waarom deze brochure? Het is prettig als u eerder kunt stoppen met werken.

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker Samen Sterker Werk > flexibelere arbeidsmarkt > verminderen bureaucratie > betere kansen voor startende (jonge) ondernemers Werk Algemeen Op dit moment hebben mensen die langs de kant staan te weinig kans

Nadere informatie

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar Maart 215 stijgt naar 91 punten Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar De is in het eerste kwartaal van 215 gestegen van 88 naar 91 punten. Veel huishoudens kijken positiever vooruit en verwachten

Nadere informatie

10. Veel ouderen in de bijstand

10. Veel ouderen in de bijstand 10. Veel ouderen in de bijstand Niet-westerse allochtonen ontvangen 2,5 keer zo vaak een uitkering als autochtonen. Ze hebben het vaakst een bijstandsuitkering. Verder was eind 2002 bijna de helft van

Nadere informatie

Samenstelling tekst Beppie Brood (teamleider ATC s Amstelduin) Monique van Kollenburg (trainer ATC Amstelduin)

Samenstelling tekst Beppie Brood (teamleider ATC s Amstelduin) Monique van Kollenburg (trainer ATC Amstelduin) Samenstelling tekst Beppie Brood (teamleider ATC s Amstelduin) Monique van Kollenburg (trainer ATC Amstelduin) Lay-out Bob Snel (trainer ATC Amstelduin) Document Versie maart 2007 Meer informatie E-mail:

Nadere informatie

Uw pensioen in zicht. 1 Kopje van een bepaalde lengte. Wat u kunt kiezen, Wat u moet weten

Uw pensioen in zicht. 1 Kopje van een bepaalde lengte. Wat u kunt kiezen, Wat u moet weten Uw pensioen in zicht 1 Kopje van een bepaalde lengte Wat u kunt kiezen, Wat u moet weten UW PENSIOEN IN ZICHT 3 Inhoud Pensioenfonds Hoogovens biedt deelnemers aan Pensioenregeling 2015 de mogelijkheid

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT 3. Doetinchem, 10 december 2008. Beleidsplan Re-integratiebeleid 2009-2011

Aan de raad AGENDAPUNT 3. Doetinchem, 10 december 2008. Beleidsplan Re-integratiebeleid 2009-2011 Aan de raad AGENDAPUNT 3 Beleidsplan Re-integratiebeleid 2009-2011 Voorstel: 1. De kaders uit het beleidsplan 'Werken werkt!' vaststellen, zijnde: a. als doelstellingen: - het bevorderen van de mogelijkheden

Nadere informatie

Een WW-uitkering, en nu?

Een WW-uitkering, en nu? Een WW-uitkering, en nu? Wat u moet weten als u een WW-uitkering krijgt Meer informatie? UWV Telefoon Werknemers via 0900-92 94 0,04 per minuut, met een starttarief van 0,045. Hier komen nog uw gebruikelijke

Nadere informatie

Levensloopregeling. Spaar voor uw verlof

Levensloopregeling. Spaar voor uw verlof Levensloopregeling Spaar voor uw verlof De Levensloopregeling Spaar voor uw verlof Nederland verandert. Non stop werken tot aan ons pensioen is niet meer vanzelfsprekend, we willen werk kunnen combineren

Nadere informatie

Alleenstaande ouders en kindregelingen

Alleenstaande ouders en kindregelingen Alleenstaande ouders en kindregelingen Op deze site wordt u geïnformeerd over regelingen die in het regeerakkoord Bruggen slaan zijn opgenomen. Naar aanleiding van de plannen voor het versoberen van de

Nadere informatie

Werknemers 1 ZIEK. werknemer en verzekerd voor ZW en WIA is degene die een ww-uitkering geniet

Werknemers 1 ZIEK. werknemer en verzekerd voor ZW en WIA is degene die een ww-uitkering geniet Werknemers 1 ZIEK Recht op doorbetaling van loon: - gedurende maximaal 2 jaar - gedurende looptijd contract - na afloop contract binnen twee jaar overname loonbetaling door UWV (vangnet) tot max. 2 jaar

Nadere informatie

Raadsvergadering : 9 juli 2012 Agendanr. 14

Raadsvergadering : 9 juli 2012 Agendanr. 14 Raadsvergadering : 9 juli 2012 Agendanr. 14 Voorstelnr. : R 6890 Onderwerp : Kwijtscheldingsbesluit Stadskanaal 2013 Stadskanaal, 22 juni 2012 Beslispunten A. het Kwijtscheldingsbesluit Stadskanaal 2013

Nadere informatie

Een afbrokkelend taboe: verhoging van de AOWgerechtigde

Een afbrokkelend taboe: verhoging van de AOWgerechtigde Grote Bickersstraat 74 1013 KS Amsterdam Postbus 247 1000 AE Amsterdam t 020 522 54 44 f 020 522 53 33 e info@tns-nipo.com www.tns-nipo.com Political & Social Rapport Een afbrokkelend taboe: verhoging

Nadere informatie

1. Wie krijgt kinderopvangtoeslag?

1. Wie krijgt kinderopvangtoeslag? Bron: Brochure Kinderopvangtoeslag 2008, mei 2008 van de Belastingdienst/Toeslagen Kinderopvangtoeslag Krijgt u kinderopvangtoeslag? Dan is deze brochure interessant voor u. U vindt hierin alles over de

Nadere informatie

Ik ben zelfstandige en zwanger

Ik ben zelfstandige en zwanger uwv.nl werk.nl Ik ben zelfstandige en zwanger Uw inkomen bij zwangerschap en bevalling Wilt u meer weten? Deze brochure geeft algemene informatie. Wilt u na het lezen preciezer weten wat voor u in uw situatie

Nadere informatie

Met hart voor ouderen

Met hart voor ouderen Met hart voor ouderen Met hart voor ouderen Nederland telt steeds meer ouderen. Daar moeten we voor alles blij mee zijn. Het is een grote, sociale verworvenheid dat steeds meer mensen een hoge leeftijd

Nadere informatie

Uw werknemers en hun pensioen in de Metaal en Techniek

Uw werknemers en hun pensioen in de Metaal en Techniek Uw werknemers en hun pensioen in de Metaal en Techniek Uw onderneming is actief in de Metaal en Techniek. Daarom is het pensioen van uw werknemers ondergebracht bij Pensioenfonds Metaal en Techniek (PMT).

Nadere informatie

Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken

Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken Rapportage Juli 2013 Meer informatie: info@wijzeringeldzaken.nl Samenvatting (1/3) 1. Veel 17-jarigen maken de indruk verstandig om te gaan

Nadere informatie

Amsterdammers over het gemeentelijk armoedebeleid

Amsterdammers over het gemeentelijk armoedebeleid Amsterdammers over het gemeentelijk armoedebeleid Hoe denken Amsterdammers over het gemeentelijk armoedebeleid? Dit is het onderwerp van een peiling van OIS in opdracht van AT onder Amsterdammers. Methode

Nadere informatie

Het Anw-Zekerheidsplan. Goed werkgeverschap voor de nabestaanden van uw werknemer

Het Anw-Zekerheidsplan. Goed werkgeverschap voor de nabestaanden van uw werknemer Het Anw-Zekerheidsplan. Goed werkgeverschap voor de nabestaanden van uw werknemer Inhoud Een goede werkgever denkt mee. 3 Even uw voordelen op een rij! 4 Zo werkt de Algemene nabestaandenwet (Anw). 5 Bijverzekeren

Nadere informatie

Met ingang 2015 zijn er op het gebied van de bijzondere bijstand een aantal zaken veranderd.

Met ingang 2015 zijn er op het gebied van de bijzondere bijstand een aantal zaken veranderd. Bijzondere bijstand U kunt onverwacht voor noodzakelijke uitgaven komen te staan als gevolg van bijzondere individuele omstandigheden. Als u daarbij een laag inkomen heeft en geen of weinig vermogen dan

Nadere informatie

Tijdelijk partnerpensioen Informatie voor de werkgever. Anw-pensioen. Financiële zekerheid voor het gezin van uw werknemers

Tijdelijk partnerpensioen Informatie voor de werkgever. Anw-pensioen. Financiële zekerheid voor het gezin van uw werknemers Tijdelijk partnerpensioen Informatie voor de werkgever Anw-pensioen Financiële zekerheid voor het gezin van uw werknemers Anw-pensioen Financiële zekerheid voor het gezin van uw werknemers Wilt u inkomenszekerheid

Nadere informatie

PvdA Amsterdam Ingediende moties Politieke ledenraad 19-09-2015. Motie bij agendapunt Basisinkomen

PvdA Amsterdam Ingediende moties Politieke ledenraad 19-09-2015. Motie bij agendapunt Basisinkomen PvdA Amsterdam Ingediende moties Politieke ledenraad 19-09-2015 Motie bij agendapunt Basisinkomen 1. de motie Basisinkomen (nr. 37), zoals aangenomen door het Congres van januari 2015, voorstellende een

Nadere informatie

AGENDA. - Allereerste vragen en aandachtspunten - WW - Bijstand - IOAW - IOW - Wat nu?

AGENDA. - Allereerste vragen en aandachtspunten - WW - Bijstand - IOAW - IOW - Wat nu? Versie: april 2013 AGENDA - Allereerste vragen en aandachtspunten - WW - Bijstand - IOAW - IOW - Wat nu? De WW eisen 1: Belangrijkste eis: DOE ER ALLES AAN OM UIT DE WW TE BLIJVEN Referte eis: De WW eisen

Nadere informatie

Opiniepeiling in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van 2012

Opiniepeiling in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van 2012 bezoekadres Marnixkade 109 1015 ZL Amsterdam postadres Postbus 15262 1001 MG Amsterdam E moti@motivaction.nl T +31 (0)20 589 83 83 F +31 (0)20 589 83 00 W www.motivaction.nl Opiniepeiling in aanloop naar

Nadere informatie

Kinderopvangtoeslag 2009. Een bijdrage in de kosten voor kinderopvang

Kinderopvangtoeslag 2009. Een bijdrage in de kosten voor kinderopvang Kinderopvangtoeslag 2009 Een bijdrage in de kosten voor kinderopvang 2 Kinderopvangtoeslag Krijgt u kinderopvangtoeslag? Dan is deze brochure interessant voor u. U vindt hierin alles over de kinderopvangtoeslag

Nadere informatie

De Nationale ombudsman zond verzoeksters brief ter behandeling als klacht door naar de Belastingdienst/Noord.

De Nationale ombudsman zond verzoeksters brief ter behandeling als klacht door naar de Belastingdienst/Noord. Rapport 2 h2>klacht Verzoekster voldeed in de loop van 2007 aan de voorwaarden voor het opleggen van geautomatiseerde voorlopige aanslagen en werd daardoor binnen een tijdvak van zeven maanden geconfronteerd

Nadere informatie

Grote dynamiek in kleinschalig ondernemerschap

Grote dynamiek in kleinschalig ondernemerschap Grote dynamiek in kleinschalig ondernemerschap J. Mevissen, L. Heuts en H. van Leenen SAMENVATTING Achtergrond van het onderzoek Het verschijnsel zelfstandige zonder personeel (zzp er) spreekt tot de verbeelding.

Nadere informatie

We zijn op ontdekkingsreis, in een gebied waar de huidige systemen leidend zijn maar onvoldoende werken. Bij een ontdekkingsreis hoort ruimte.

We zijn op ontdekkingsreis, in een gebied waar de huidige systemen leidend zijn maar onvoldoende werken. Bij een ontdekkingsreis hoort ruimte. Het speelveld De wereld om ons heen verandert razend snel. De richting is duidelijk, de sociale zekerheid wordt geprivatiseerd. Samen bouwen we aan een vernieuwende structuur om de arbeidsmarkt essentieel

Nadere informatie

Eindexamen maatschappijleer vwo 2003-II

Eindexamen maatschappijleer vwo 2003-II Opgave 1 Armoede en werk 1 Het proefschrift bespreekt de effecten van het door twee achtereenvolgende kabinetten-kok gevoerde werkgelegenheidsbeleid. / De titel van het proefschrift heeft betrekking op

Nadere informatie

Anw en gezamenlijke huishouding

Anw en gezamenlijke huishouding Anw en gezamenlijke Inhoud Anw afhankelijk van leefsituatie 2 Wat is een gezamenlijke 2 Wanneer is er een gezamenlijke 3 Wat betekent samenwonen voor uw Anw 4 Lat-relatie of samenwonen 4 Wanneer is er

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon (070) 333 44 44 Fax (070) 333 40 33

Nadere informatie

Wat kost een rechtszaak?

Wat kost een rechtszaak? Wat kost een rechtszaak? Wat kost een rechtszaak? Dat is de grote vraag en het antwoord of liever gezegd het niet- antwoord daarop, weerhoudt een aantal mensen een rechtszaak te beginnen of als gedaagde

Nadere informatie

www.schuldinfo.nl Pagina 1

www.schuldinfo.nl Pagina 1 Wijziging beslagvrije voet volgens wetsvoorstel wwb Behandeling wetsvoorstel 6 oktober 2011, Tweede kamer ( ) Het hoofdprincipe, die onafhankelijkheid van ouders, vind ik cruciaal. Je ziet dat wat nu gebeurt,

Nadere informatie

Hoe zit dat met de IOW?

Hoe zit dat met de IOW? uwv.nl werk.nl Hoe zit dat met de IOW? Informatie over de IOW-uitkering Wilt u meer weten? Deze brochure geeft algemene informatie. Wilt u na het lezen preciezer weten wat voor u in uw situatie geldt?

Nadere informatie

Alfahulp en huishoudelijke hulp. Rapportage Ons kenmerk: 11110 Juni 2014

Alfahulp en huishoudelijke hulp. Rapportage Ons kenmerk: 11110 Juni 2014 Alfahulp en huishoudelijke hulp Rapportage Ons kenmerk: 11110 Juni 2014 Inhoudsopgave Geschreven voor Achtergrond & doelstelling 3 Conclusies 5 Resultaten 10 Bereidheid tot betalen 11 Naleven regels 17

Nadere informatie

Als het economisch tegenzit, worden zij hard getroffen. Ze zitten vaker dan gemiddeld in de bijstand.

Als het economisch tegenzit, worden zij hard getroffen. Ze zitten vaker dan gemiddeld in de bijstand. 1 Dank voor dit rapport. Mooi dat het Sociaal en Cultureel Planbureau dit jaar dieper ingaat op één onderwerp dat de aandacht verdient: de arbeidsmarktpositie van migrantengroepen. Als het economisch tegenzit,

Nadere informatie

Kindgebonden budget 2011. Een bijdrage in de kosten voor uw kinderen. Leuker kunnen we t niet maken. Wel makkelijker.

Kindgebonden budget 2011. Een bijdrage in de kosten voor uw kinderen. Leuker kunnen we t niet maken. Wel makkelijker. Kindgebonden budget 2011 Een bijdrage in de kosten voor uw kinderen Leuker kunnen we t niet maken. Wel makkelijker. 2 Kindgebonden budget Het kindgebonden budget is een bijdrage in de kosten voor uw kinderen.

Nadere informatie

Pensioen Nieuws. Wat komt er op ons af? #10 januari 14. Pensioenfonds

Pensioen Nieuws. Wat komt er op ons af? #10 januari 14. Pensioenfonds Pensioen Nieuws Een uitgave van Stichting Pensioenfonds AVEBE #10 januari 14 1 Wat komt er op ons af? Dekkingsgraad stabiel Alle pensioenen omhoog 2 Tijdelijke pensioenregeling 1 jaar verlengd 3 Anw-hiaatpensioenregeling

Nadere informatie

Tijdelijk partnerpensioen Informatie voor de werkgever. Anw-pensioen. Financiële zekerheid voor het gezin van uw werknemers

Tijdelijk partnerpensioen Informatie voor de werkgever. Anw-pensioen. Financiële zekerheid voor het gezin van uw werknemers Tijdelijk partnerpensioen Informatie voor de werkgever Anw-pensioen Financiële zekerheid voor het gezin van uw werknemers 2 Anw-pensioen Financiële zekerheid voor het gezin van uw werknemers Wilt u inkomenszekerheid

Nadere informatie

WERK EN INKOMEN VOOR JONGGEHANDICAPTEN Signalen uit de praktijk in vraag en antwoord. Breed Platform Verzekerden en Werk NUMMER 1, november 2006

WERK EN INKOMEN VOOR JONGGEHANDICAPTEN Signalen uit de praktijk in vraag en antwoord. Breed Platform Verzekerden en Werk NUMMER 1, november 2006 WERK EN INKOMEN VOOR JONGGEHANDICAPTEN Signalen uit de praktijk in vraag en antwoord Breed Platform Verzekerden en Werk NUMMER 1, november 2006 Het komend jaar werkt het BPV&W samen met NIZW aan het project

Nadere informatie

Een goede oudedagsvoorziening? Werknemers zijn aan zet

Een goede oudedagsvoorziening? Werknemers zijn aan zet 28 november 2014 Een goede oudedagsvoorziening? Werknemers zijn aan zet Jarenlang was pensioen géén actueel onderwerp. Je kreeg AOW als je 65 was en daarnaast een gegarandeerd pensioen dat via een werkgever

Nadere informatie

Koopkrachtveranderingen voor mensen met een beperking 2015-2016. Prinsjesdag 2015 Nibud, september 2015

Koopkrachtveranderingen voor mensen met een beperking 2015-2016. Prinsjesdag 2015 Nibud, september 2015 Koopkrachtveranderingen voor mensen met een beperking 2015-2016 Prinsjesdag 2015 Nibud, september 2015 Koopkrachtveranderingen voor mensen met een beperking 2015-2016 Prinsjesdag 2015 Nibud, september

Nadere informatie

Onderwerp: Verordening Langdurigheidstoeslag 2009 en de aanpassing van de reintegratieverordening.

Onderwerp: Verordening Langdurigheidstoeslag 2009 en de aanpassing van de reintegratieverordening. Raadsvoorstel Agendapunt: 9 Onderwerp: Verordening Langdurigheidstoeslag 2009 en de aanpassing van de reintegratieverordening. Portefeuillehouder: Wethouder van Vuuren Samenvatting: Per 1 januari is de

Nadere informatie

ZZP Netwerk Nederland

ZZP Netwerk Nederland ZZP Netwerk Nederland sinds 11 juni 2009 voor, door en met ondernemende ZZP ers Postbus 9706 1006 GE AMSTERDAM www.zzpnetwerknederland.nl info@zzpnetwerknederland.nl rapportage n.a.v. onderzoek 15 januari

Nadere informatie

Een basis van bestaan DWARSDWAR

Een basis van bestaan DWARSDWAR Een basis van DWARSDWAR Visie basisinkomen DWARS Commissie Economie & Financiën April 2015 Inleiding In de huidige maatschappij staat de economie centraal: groei is heilig en iedereen moet werken. De mens

Nadere informatie

Dé financiële informatiekrant van Nederland!

Dé financiële informatiekrant van Nederland! Dé financiële informatiekrant van Nederland! Jan Both (43) Aannemer Zo n twee jaar geleden heb ik alles geregeld, via een tussenpersoon. Ik heb een aanvullend pensioen waarvoor ik elke maand betaal. Geen

Nadere informatie

Ik ben zwanger en zelfstandige. Uw inkomen bij zwangerschap en bevalling

Ik ben zwanger en zelfstandige. Uw inkomen bij zwangerschap en bevalling Ik ben zwanger en zelfstandige Uw inkomen bij zwangerschap en bevalling Re-integratie en tijdelijk inkomen Vanuit de gedachte Werk boven Uitkering stimuleert UWV deelname aan het arbeidsproces. Is werken

Nadere informatie

Cursusgids belastingontwijking. Onderhandelen met de Belastingdienst, u kunt het ook!

Cursusgids belastingontwijking. Onderhandelen met de Belastingdienst, u kunt het ook! Cursusgids belastingontwijking Onderhandelen met de Belastingdienst, u kunt het ook! "Belastingen, leuker kunnen we het niet maken, wel makkelijker". Aldus de slogan waarmee de Belastingdienst ons jarenlang

Nadere informatie

Aan: Het College van Burgemeester & Wethouders van de gemeente Leiden Postbus 9100 2300 PC Leiden

Aan: Het College van Burgemeester & Wethouders van de gemeente Leiden Postbus 9100 2300 PC Leiden Aan: Het College van Burgemeester & Wethouders van de gemeente Leiden Postbus 9100 2300 PC Leiden Betreft: In spraakreactie Stichting ZON t.a.v.: Beleidsplan Participatiewet B&W 14.0684 d.d. 15 juli 2014

Nadere informatie

Portefeuillehouder: M. Verschuren Behandelend ambtenaar J. van Bragt, 0595-750306 gemeente@winsum.nl (t.a.v. J.van Bragt)

Portefeuillehouder: M. Verschuren Behandelend ambtenaar J. van Bragt, 0595-750306 gemeente@winsum.nl (t.a.v. J.van Bragt) Vergadering: 27 januari 2015 Agendanummer: 14 Status: Besluitvormend Portefeuillehouder: M. Verschuren Behandelend ambtenaar J. van Bragt, 0595-750306 E-mail: gemeente@winsum.nl (t.a.v. J.van Bragt) Aan

Nadere informatie

Notitie. 11 juni 2010. Datum. Onderwerp De meest gestelde vragen over het principe-akkoord AOW-pensioen. 1 Gemiddelde op basis van het verleden

Notitie. 11 juni 2010. Datum. Onderwerp De meest gestelde vragen over het principe-akkoord AOW-pensioen. 1 Gemiddelde op basis van het verleden Notitie Datum 11 juni 2010 Onderwerp De meest gestelde vragen over het principe-akkoord AOW-pensioen 1. Waarover gaat dit raadgevend referendum? De FNV heeft samen met de andere vakcentrales afspraken

Nadere informatie

Hoe staat het er voor? Inclusieve Arbeidsmarkt: Kansen voor iedereen!?!? Inclusieve Arbeidsmarkt: Kansen voor iedereen!

Hoe staat het er voor? Inclusieve Arbeidsmarkt: Kansen voor iedereen!?!? Inclusieve Arbeidsmarkt: Kansen voor iedereen! Inclusieve Arbeidsmarkt: Kansen voor iedereen!?!? Presentatie voor de Conferentie Inclusieve Arbeidsmarkt georganiseerd door Venturaplus en Zowelwerk, De Lawei, Drachten, 4 april 2016 Jouke van Dijk, Hoogleraar

Nadere informatie

Mijn Pensioen. Makkelijk uw pensioen plannen in Mijn PME

Mijn Pensioen. Makkelijk uw pensioen plannen in Mijn PME Mijn Pensioen Misschien kijkt u ernaar uit: stoppen met werken. Tijd voor uzelf en genieten van uw oude dag. Of wilt u juist langer blijven werken? In deze brochure leest u alles over de keuzes die u kunt

Nadere informatie

WIJ en jij Wet investeren in jongeren

WIJ en jij Wet investeren in jongeren Ik heb een WW-uitkering. Krijg ik een werkleeraanbod? Je krijgt pas een werkleeraanbod als je WW-uitkering is afgelopen. Zolang je een WW-uitkering krijgt, geldt voor jou de sollicitatie- en reintegratieplicht

Nadere informatie

FNV Vrouw Postbus 8576, 1005 AN Amsterdam Tel: 020-5816398 post@fnvvrouw.nl www.fnvvrouw.nl. Minder gaan werken? Of stoppen misschien?

FNV Vrouw Postbus 8576, 1005 AN Amsterdam Tel: 020-5816398 post@fnvvrouw.nl www.fnvvrouw.nl. Minder gaan werken? Of stoppen misschien? FNV Vrouw Postbus 8576, 1005 AN Amsterdam Tel: 020-5816398 post@fnvvrouw.nl www.fnvvrouw.nl Minder gaan werken? Of stoppen misschien? Minder werken. Of stoppen, misschien? Je loopt met het idee rond om

Nadere informatie

HALLO ALLEMAAL LIKE BPF SCHILDERS OP FACEBOOK WAT DE DEKKINGSGRAAD ONS VERTELT 2. WAT IS ER VERANDERD IN 2016? Wijzigingen pensioenregeling 4

HALLO ALLEMAAL LIKE BPF SCHILDERS OP FACEBOOK WAT DE DEKKINGSGRAAD ONS VERTELT 2. WAT IS ER VERANDERD IN 2016? Wijzigingen pensioenregeling 4 Pensioen voor pensioengerechtigdenblad maart 2016 WAT DE DEKKINGSGRAAD ONS VERTELT 2 Online klantenpanel GEZOCHT: MENSEN MET EEN MENING! 3 WAT IS ER VERANDERD IN 2016? Wijzigingen pensioenregeling 4 BELEGGEN

Nadere informatie

Alleen maar Winnaars

Alleen maar Winnaars Alleen maar Winnaars 55-plussers aan de slag Projectvoorstel gericht op een vergroting van de arbeidsinzet van oudere werkzoekenden Samenwerkingsproject VBOB 1, Paladijn en UWV juni 2013 Robert Tops Mat

Nadere informatie

Geachte heer, mevrouw,

Geachte heer, mevrouw, CDA Fractie T.a.v. de heer A.J. de Leeuw Kerkdreef 40 2922 BH KRIMPEN AAN DEN IJSSEL Datum: 06/02/2014 Zaaknummer: ZK14000207 D Afdeling: Samenleving Contactpersoon: Z I. Remeeus Uw brief van: 08-01-2014

Nadere informatie

Regelingen en voorzieningen CODE 6.7.2.71. Mediation bij UWV. brochure. bronnen brochure van het UWV, november 2008, www.uwv.nl

Regelingen en voorzieningen CODE 6.7.2.71. Mediation bij UWV. brochure. bronnen brochure van het UWV, november 2008, www.uwv.nl Regelingen en voorzieningen CODE 6.7.2.71 Mediation bij UWV brochure bronnen brochure van het UWV, november 2008, www.uwv.nl Waarom deze brochure? Wij doen ons best om u altijd zo goed mogelijk van dienst

Nadere informatie

VAAK VERGETEN VRAGEN TOP 10 EN ALLES WAT U MOET WETEN OVER EEN OVERLIJDENSRISICOVERZEKERING

VAAK VERGETEN VRAGEN TOP 10 EN ALLES WAT U MOET WETEN OVER EEN OVERLIJDENSRISICOVERZEKERING VAAK VERGETEN VRAGEN TOP 10 EN ALLES WAT U MOET WETEN OVER EEN OVERLIJDENSRISICOVERZEKERING Natuurlijk hoopt u dat u nog lang gezond blijft en dat u oud mag worden. Maar helaas is dit niet voor iedereen

Nadere informatie

Als ik mijn baan kwijtraak. Voorkom dat u werkloos wordt Hoe komt u weer aan werk? Wat moet u doen voor een WW-uitkering?

Als ik mijn baan kwijtraak. Voorkom dat u werkloos wordt Hoe komt u weer aan werk? Wat moet u doen voor een WW-uitkering? Als ik mijn baan kwijtraak Voorkom dat u werkloos wordt Hoe komt u weer aan werk? Wat moet u doen voor een WW-uitkering? Werk boven uitkering UWV verstrekt tijdelijk inkomen in het kader van wettelijke

Nadere informatie

GOED BEZIG BURGERSCHAPSLEREN THEMA 1

GOED BEZIG BURGERSCHAPSLEREN THEMA 1 Goed bezig GOED BEZIG BURGERSCHAPSLEREN THEMA 1 In deze module houd jij je bezig met de vraag waarom mensen werken en wat ze doen om in hun levensonderhoud te voorzien. Je krijgt informatie over de arbeidsmarkt

Nadere informatie

Bijlage A Enquête solidariteit in de pensioenen... 2. Bijlage B Multivariate regressieanalyses... 13

Bijlage A Enquête solidariteit in de pensioenen... 2. Bijlage B Multivariate regressieanalyses... 13 Bijlagen Pensioenen: solidariteit en keuzevrijheid Stella Hoff Inhoud Bijlage A Enquête solidariteit in de pensioenen... 2 Bijlage B Multivariate regressieanalyses... 13 Bijlagen SCP-publicatie Pensioenen:

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2003 2004 29 268 Wijziging van de Werkloosheidswet in verband met afschaffing van de vervolguitkering Nr. 4 ADVIES RAAD VAN STATE EN NADER RAPPORT 1 Hieronder

Nadere informatie

Koopkrachtberekeningen voor huishoudens met extra zorgkosten naar aanleiding van de Miljoenennota 2012

Koopkrachtberekeningen voor huishoudens met extra zorgkosten naar aanleiding van de Miljoenennota 2012 Koopkrachtberekeningen voor huishoudens met extra zorgkosten naar aanleiding van de Miljoenennota 2012 Nibud, 16 september 2011 Koopkrachtberekeningen voor huishoudens met extra zorgkosten naar aanleiding

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2011 tijdvak 2 maatschappijleer 2 CSE GL en TL Tekstboekje GT-0323-a-11-2-b Analyse maatschappelijk vraagstuk: jeugdwerkloosheid tekst 1 FNV vreest enorme stijging werkloosheid jongeren

Nadere informatie

Maximaal profijt van uw ontslagvergoeding

Maximaal profijt van uw ontslagvergoeding Maximaal profijt van uw ontslagvergoeding INHOUDSOPGAVE Maximaal profijt van uw Centraal ontslagvergoeding Beheer Achmea maakt 3 het u graag gemakkelijk 3 Wat gaat u met uw Voordeel ontslagvergoeding via

Nadere informatie

De Wijsmaker Training en opleiding 2014 1

De Wijsmaker Training en opleiding 2014 1 In vogelvlucht: Participatiewet en WWB Maatregelen Door Mark Cornelissen PROGRAMMA WORKSHOP - PARTICIPATIEWET EN DE WWB MAATREGELEN IN VOGELVLUCHT. - OVERIGE WETGEVING DIE VAN BELANG IS VOOR ONS. - JULLIE

Nadere informatie

Een brug naar de toekomst PCOB manifest heeft oog voor solidariteit tussen generaties

Een brug naar de toekomst PCOB manifest heeft oog voor solidariteit tussen generaties Een brug naar de toekomst PCOB manifest heeft oog voor solidariteit tussen generaties Inleiding De huidige financiële en economische crisis maakt pijnlijk duidelijk dat de houdbaarheid van de overheidsfinanciën

Nadere informatie

Een eigen inkomen met de Wajong

Een eigen inkomen met de Wajong uwv.nl werk.nl Een eigen inkomen met de Wajong Als u zelf geen geld kunt verdienen Meer informatie Deze brochure geeft algemene informatie. Heeft u na het lezen nog vragen? Kijk dan op uwv.nl. U kunt ook

Nadere informatie

Toekomst voor verzekeraars

Toekomst voor verzekeraars Position paper Toekomst voor verzekeraars Position paper ten behoeve van het rondetafelgesprek op 11 juni 2015 van de vaste commissie voor Financiën van de Tweede Kamer naar aanleiding van het rapport

Nadere informatie

Ouderen en de arbeidsmarkt. Inhoudsopgave. 1 Algemeen...1

Ouderen en de arbeidsmarkt. Inhoudsopgave. 1 Algemeen...1 Inhoudsopgave 1...1 2 Hoofdsectie...2 1 In hoeverre bent u het eens of oneens met de volgende stellingen met betrekking tot ouderen van 55 + en de arbeidsmarkt?...2 2 Oudere werknemers moeten goedkoper

Nadere informatie

blad ons pensioen actuele onderwerpen over Ontmoet mij op www.onsbpfschilders.nl Overlijden en gaat opnieuw veranderen 2 nabestaanden 6

blad ons pensioen actuele onderwerpen over Ontmoet mij op www.onsbpfschilders.nl Overlijden en gaat opnieuw veranderen 2 nabestaanden 6 Pensioen blad voor werknemers december 2014 Ons pensioen gaat opnieuw veranderen 2 DEKKINGSGRAAD de laatste ontwikkelingen 4 Wijziging pensioenreglement: ook voor arbeidsongeschikte deelnemers 4 Overlijden

Nadere informatie

Het spaargeld uit de levensloopregeling kunt u gebruiken om de periode van onbetaald verlof te financieren.

Het spaargeld uit de levensloopregeling kunt u gebruiken om de periode van onbetaald verlof te financieren. Levensloop. Wat is levensloop? De levensloopregeling (of: levensloop) is een fiscale regeling die vanaf 1 januari 2006 in Nederland bestaat om het sparen voor een vervangend inkomen tijdens een periode

Nadere informatie

Ik krijg een kind. uwv.nl werk.nl. Uw inkomen bij zwangerschap, adoptie en pleegzorg. Meer informatie?

Ik krijg een kind. uwv.nl werk.nl. Uw inkomen bij zwangerschap, adoptie en pleegzorg. Meer informatie? uwv.nl werk.nl Ik krijg een kind Uw inkomen bij zwangerschap, adoptie en pleegzorg Meer informatie? Deze brochure geeft algemene informatie. Kijk voor meer informatie op uwv.nl. Heeft u daarna nog vragen?

Nadere informatie

Sparen. Omdat het nu groeit en u straks de vruchten plukt

Sparen. Omdat het nu groeit en u straks de vruchten plukt Sparen Omdat het nu groeit en u straks de vruchten plukt Bankier op uw manier Gemak en deskundigheid vormen samen de kern van onze dienstverlening. U beslist hoe en wanneer u uw bankzaken regelt: via het

Nadere informatie

Brief van de minister voor Wonen en Rijksdienst

Brief van de minister voor Wonen en Rijksdienst 27926 Huurbeleid Nr. 216 Herdruk 1 Brief van de minister voor Wonen en Rijksdienst Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 21 maart 2014 Hierbij doe ik u het volgende toekomen:

Nadere informatie