Het beste van twee werelden

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Het beste van twee werelden"

Transcriptie

1 Ontwikkeling met Impact (4): Leertraject voor young professionals uit techniek en welzijn Het beste van twee werelden Movares en ProRail ontwikkelden samen met welzijnsinstelling Mozaïek een vernieuwend leertraject voor young professionals. Het traject werd opgezet om het beste uit twee werelden - techniek en welzijn - met elkaar te verbinden. Zowel voor de deelnemers als maatschappelijk gezien een leertraject met impact. Christa van Werkum, Yolanda Buchel & Danja van der Meer Figuur 1. Het beste van twee werelden (Bv2W) Ingenieurs- en adviesbureau Movares en spoorbeheerder ProRail, beide grote organisaties met veel hoogopgeleide technische professionals, hechten veel belang aan de persoonlijke en professionele ontwikkeling van hun medewerkers. Beide organisaties hebben maatschappelijk verantwoord ondernemen hoog in het vaandel staan. In 2010 is in samenspraak met de welzijnswereld het idee ontstaan om een vernieuwend leertraject voor young professionals te ontwikkelen, met als doel om via het beste van twee werelden (Bv2W, zie figuur 1) een bijdrage te leveren aan de oplossing van actuele maatschappelijke vraagstukken. Het eerste programma ging medio 2011 van start en werd eind 2011 succesvol afgerond. Op basis hiervan is onze conclusie: samenwerking tussen beide werelden is niet alleen inspirerend en leerzaam, maar heeft ook impact. Het levert concrete, bruikbare adviezen op voor actuele maatschappelijke vraagstukken. In dit artikel schetsen we een beeld van het leertraject en het achterliggende theoretische denkkader, de belangrijkste leerervaringen van betrokkenen en de voornaamste resultaten. Tot slot delen we onze eigen lessons learned. Schets van het leertraject Bv2W, het Beste van twee Werelden heeft een aantal doelen. Ten eerste: versterking van competenties van medewerkers uit beide werelden. Technische professionals, die vooral sterk zijn in projectmatig en resultaatgericht denken en werken, hebben vaak ontwikkelpunten op relationeel vlak. Welzijnswerkers echter, kunnen nog winnen aan zakelijk denken, projectmatig en resultaatgericht werken. Ten tweede is een belangrijk doel om anders, breder te leren kijken en denken. Samenwerking met medewerkers uit andere werelden, met mogelijk ook andere denkstijlen, verruimt de eigen blik èn die van anderen. Dat kan in de praktijk waardevolle, nieuwe inzichten opleveren. Bewust hebben we gekozen voor young professionals, een doelgroep met een grote openness to experience en gedreven om zichzelf persoonlijk en professioneel verder te ontwikkelen. Ten derde is Bv2W nadrukkelijk gericht op het leveren van een actieve bijdrage aan actu- 06 O&O / NR

2 PRAKTIJKCASUS Figuur 2. Twee werelden ele maatschappelijke vraagstukken. Daaraan wordt immers in toenemende mate de toegevoegde waarde van leren afgemeten (Arets, 2008). Ontwerp van Bv2W Bv2W is ontwikkeld door een projectgroep bestaande uit een vertegenwoordiging van young professionals, lijnmanagers en HRD ers van Movares en ProRail, een directeur van Welzijnsinstelling Mozaïek en een externe projectleider (zie kader Deelnemende organisaties). Allen weliswaar met een verschillende achtergrond, maar met eenzelfde drive: een leertraject ontwikkelen dat er écht toe doet en impact heeft. Ook is bij de uitvoering van het programma een externe adviseur betrokken, ervaren in het begeleiden van young professionals. Bewust is ervoor gekozen om het programma samen, stap voor stap vorm te geven. Als projectgroep hebben we daardoor gaandeweg het proces zelf ook veel geleerd. Dàt is volgens ons professioneel HRD: het lef om al experimenterend nieuwe leerinterventies te ontwikkelen, zonder alles vooraf te bedenken, in het vertrouwen dat goede inzichten zich vooral ook tijdens de reis zullen openbaren. Achterliggend gedachtegoed Bv2W is gestoeld op drie leertheoretische pijlers, namelijk: sociaal constructivisme, action learning De deelnemende organisaties Movares Advies- en ingenieursbureau Movares Nederland genereert oplossingen op het gebied van heavy en light rail, ruimtelijke inrichting en mobiliteit, water, wegen en energie. Bij Movares werken ruim 1.200, overwegend technische, professionals. ProRail ProRail is verantwoordelijk voor de aanleg, het onderhoud en beheer van het Nederlandse spoorwegnet. Bij ProRail werken ruim 4.000, overwegend technische, medewerkers. Vijf welzijnsinstellingen De deelnemende welzijnsorganisaties zijn alle aangesloten bij Verdiwel en hebben tot doel om mensen te stimuleren tot actieve(re) deelname aan de samenleving. De kleinste welzijnsorganisatie heeft 35 beroepskrachten, de grootste 550. Bij elke welzijnsorganisatie zijn bovendien grote aantallen vrijwilligers actief. en effective intelligence. Met action learning zijn in eerdere leerprogramma s binnen Movares goede ervaringen opgedaan. Het denkmodel van Rhodes (2007) heeft ook in leertrajecten elders, waar vergroting van denkkracht een expliciet doel was, zijn toegevoegde waarde bewezen. De drie pijlers worden hier nader toegelicht. Sociaal constructivisme De basisgedachte achter Bv2W is die van het sociaal constructivisme, met Vygotsy ( ) als één van de belangrijkste grondleggers. Leren wordt in deze benadering gezien als een sociaal proces. Individuen hebben contact met anderen nodig om hun werkelijkheid betekenis te geven. Belangrijke ingrediënten voor leerinterventies vanuit sociaal constructivistisch perspectief zijn: dialoog met anderen, ieder met zijn/haar eigen cognitieve referentiekader en toegang tot elkaars referentiekaders; een betekenisvolle, gezamenlijke opdracht èn ruimte voor reflectie. Leren ontstaat door samenwerking en persoonlijke reflectie op de opgedane ervaringen te combineren. Zodoende ontwikkelen de deelnemers zowel zichzelf (en hun eigen referentiekaders) als elkaar (Bibo, Derksen & Van der Heide, 2011). Action learning Bv2W wordt ook wel gezien als vorm van action learning, een leermethode die medio vorige eeuw is ontwikkeld door de Brit Revans (1998); in die tijd een tamelijk vernieuwend leer-en werkconcept, zeker als tegenhanger van het meer traditionele, op instructie gerichte, klassikale leren. De basisopzet van Bv2W komt overeen met de belangrijkste uitgangspunten van action learning: een kleine groep mensen werkt samen aan de oplossing van een concreet organisatievraagstuk. Leren volgens deze benadering is het best te typeren als een gezamenlijke ontdekkingsreis, waarvan zowel de weg als het resultaat vooraf niet vaststaat. Vooral door ervaringen te delen en elkaar kritisch te bevragen, ontstaan nieuwe inzichten en oplossingsrichtingen. Een action learning groep is dus eigenlijk een zelflerende groep. Een externe coach kan dit leerproces verder versterken. Deze heeft vooral de rol om kritische reflectie van en tussen deelnemers aan de action learning groep te stimuleren. O&O / NR

3 Structuur Logica Reden Wetten Analyse Data Kennis Feiten Vindingrijk Variatie Andere insteek Slim eigen leertraject en de relatie met de eigen opdrachtgever vormgegeven, daarbij ondersteund met een workshop out-of-the-box denken en twee intervisiebijeenkomsten. Tot slot hebben zij hun bevindingen en adviezen gepresenteerd aan de opdrachtgevers, en tijdens de slotbijeenkomst ook aan alle andere deelnemers. Gevoelens Emotie Beïnvloeding Waarden Inleving Communicatie Aanvoelen Impressie Verbeelding Visie Inspiratie Intuïtie Figuur 3. Model Effective Intelligence - Jerry Rhodes (2007) Effective intelligence Het thema verschillen in denkstijlen en benutten van elkaars denkkracht was een belangrijke rode draad tijdens het programma. Hierbij is gebruikgemaakt van het Effective intelligence - model van Jerry Rhodes (2007). Rhodes onderscheidt zes verschillende denkrichtingen (zie figuur 3). De inzet van alle denkrichtingen is nodig om tot creativiteit, handelingsbekwaamheid en beslissingsvermogen te komen. Rhodes typeert de denkrichtingen als volgt: Hardblauw: denken in structuur, logica, reden, wetten. Ons wetenschappelijke denken is hierop gebaseerd (Het is logisch dat...) Zachtblauw: denken in (persoonlijke) doelen, gevoelens, emotie en beïnvloeding; waardegedreven (Ik vind, ik voel) Hardrood: analytisch denken, informatie en data verzamelen, categoriseren, geheugenopslag, kennis en feiten (Hoe zit het precies?) Zachtrood: vanuit inleving, goede communicatie en verwondering afstemmen op de ander (Wanneer ik je goed beluister ) Hardgroen: nieuwe ideeën en mogelijkheden bedenken, vindingrijk zijn, een andere insteek kiezen (Als we er nu eens zo naar kijken...) Zachtgroen: Verbeeldingskracht, verhalen vertellen en intuïtie gebruiken (I have a dream ). Programma Het programma van Bv2W bestaat uit een aantal kortdurende leerinterventies: een gezamenlijke kickoff met alle deelnemers; een out-of-the-box workshop; twee intervisiebijeenkomsten onder leiding van een externe procesbegeleider; een gezamenlijke slotbijeenkomst. De kickoff stond in het teken van kennismaking tussen de deelnemers, bewustwording van hun werelden (de wereld van de techniek en welzijn) en vijf adviesvragen vanuit de welzijnswereld. Daarna zijn de deelnemers in gemengde teams aan de slag gegaan. Elke groep heeft volgens de principes van action learning grotendeels zijn Vraagstellingen Binnen Verdiwel, het platform voor bestuurders en directeuren van (middel)grote welzijnsinstellingen, is actief een aantal aansprekende maatschappelijke vraagstellingen geworven. De belangrijkste selectiecriteria waren: de vraagstukken zijn realistisch en uitdagend, niet eenzijdig op techniek of ratio gericht en hebben een afgebakende scope. De vraagstelling is niet alleen voor de vraagstellende welzijnsinstelling relevant, maar ook voor andere welzijnsorganisaties. Op basis van een groot aantal aanmeldingen zijn vervolgens vijf vraagstellingen geselecteerd (zie kader De vijf adviesvragen). De deelnemers Aan de eerste lichting van het programma hebben 20 young professionals deelgenomen; tien uit de wereld van de techniek (vijf van Movares en vijf van ProRail) en tien uit de welzijnswereld (twee uit elke participerende welzijnsorganisatie). Belangrijke criteria voor deelname waren: gemotiveerd zijn om over de grenzen van je eigen wereld heen te kijken, met mensen uit andere werkvelden (techniek en welzijn) aan een concreet maatschappelijk vraagstuk samen willen werken en de wens om jezelf persoonlijk verder te ontwikkelen. Voor medewerkers uit de techniek golden bovendien als eisen: ervaring met projectmatig werken, in staat zijn een concreet eindadvies te formuleren en te presenteren. Leerervaringen van deelnemers en opdrachtgevers Tijdens diverse fasen van het programma hebben deelnemers en opdrachtgevers veel geleerd. Per fase geven we een korte impressie van belangrijke leermomenten. Kickoff Tijdens de kickoff hebben de deelnemers onder andere beelden uitgewisseld over Hoe denkt welzijn over techniek? en omgekeerd. Technische professionals bleken bij welzijnswerk al snel te denken aan sociaal, lief, oubollig, tunnelvisie, gestrest en inefficiënt. Welzijnswerkers dachten bij techniek vooral aan niet in mensen geïnteresseerd, weinig aandacht voor processen en vooral gericht op eigen belang. Door op een luchtige manier vooroordelen bespreekbaar te maken, is een eerste begrip voor en inzicht in verschillen en overeenkomsten tussen beide werelden ontstaan. 08 O&O / NR

4 PRAKTIJKCASUS Tijdens de kickoff is op speelse wijze het denkstijlenmodel van Rhodes geïntroduceerd. Ook zijn de denkvoorkeuren van de deelnemers verkend. Veel technische professionals bleken een voorkeur te hebben voor Hardblauw (de kleur van de logica) en Hardrood (de kleur van onderzoeken en analyseren). Welzijnsprofessionals bleken juist meer affiniteit te hebben met zachte denkkracht: inleving, verbeeldingskracht en emotie (Zachtblauw, Zachtrood en Zachtgroen). Dit bevestigt de aanname dat medewerkers uit verschillende werelden vanuit verschillende denkvoorkeuren kijken en werken. Out-of-the-box workshop Belangrijk doel van de out-of-the-box workshop was deelnemers bewust te maken van het feit dat succesvolle teams bestaan uit mensen met verschillende denkvoorkeuren die elkaar aanvullen bij het werken aan een gezamenlijk doel. Door samenwerking aan diverse opdrachten hebben de deelnemers elkaars denkkracht in werking gezien. De belangrijkste ontdekking was: in een project heb je inderdaad verschillende denkstijlen nodig om succesvol te zijn. Hierdoor is meer begrip en waardering voor elkaars denkwijzen ontstaan. Aan de slag in de werkgroepen Samenwerken in gemengde groepen was in meer opzichten een uitdagende opgave. In korte tijd moesten de deelnemers immers èn samen een team worden èn zich verdiepen in een - voor de helft van de deelnemers - onbekend vraagstuk èn ook een concreet advies uitbrengen. In groepen waar de basishouding bestond uit gelijkwaardigheid, nieuwsgierigheid en respect voor elkaars werelden, inzichten en kwaliteiten, is echt synergie ontstaan. In groepen waar deelnemers uit de ene wereld zich meer als boven of onder opstelden, kwam integratie moeizamer tot stand en bleef leren van elkaars werelden beperkt. De vijf adviesvragen uit de welzijnssector 1. Hoe bereik en betrek je hoger opgeleide (en werkende) vrijwilligers beter en meer bij vrijwilligerswerk? 2. Hoe kunnen mensen met een beperking actief participeren om samenleven in de buurt beter te maken? 3. Hoe maak je het bedrijfsleven enthousiast om actief kennis en expertise in te zetten in de lokale samenleving? 4. Hoe kan een met sluiting bedreigd dienstencentrum geschikt worden gemaakt voor andere doelgroepen of op een andere manier worden gefinancierd, zodat het behouden kan blijven? 5. Hoe kun je vrijwilligerswerk en mantelzorg een extra stimulans geven, waardoor zij meer sociale en maatschappelijke betekenis krijgen? Intervisiebijeenkomsten Tijdens de intervisiebijeenkomsten hebben de deelnemers met behulp van een externe begeleider gereflecteerd op het proces in de werkgroepen en de dynamiek tussen verschillende denkstanden. Ondanks eventuele irritaties waren alle groepen vastberaden om hun project en samenwerking tot een succes te maken. Belangrijke conclusie: we kunnen de kracht van diversiteit (nog) beter benutten. Daarvoor zijn ook concrete vervolgacties bedacht. Ook bleek dat diverse groepen de verwachtingen van hun opdrachtgevers niet goed kenden. Belangrijk leerpunt: we moeten actiever met onze opdrachtgevers afstemmen, anders lopen we straks het risico dat onze adviezen niet goed aansluiten. Presentatie van adviezen Tijdens de presentaties was de kruisbestuiving tussen deelnemers goed zichtbaar: goede teampresentaties met daarin verfrissende adviezen die zonder de mix van twee werelden niet waren ontstaan. Het was leuk om te zien hoe technische deelnemers bevlogen spraken vanuit het welzijnsperspectief en hoe welzijnsprofessionals enthousiast pleitten voor projectmatig werken, risicoanalyse en kostenbeheersing. De presentaties aan de opdrachtgevers waren in alle opzichten leerzaam; zowel de ervaring om te adviseren in/over een andere wereld, als het ontdekken hoe de adviezen door de opdrachtgevers werden ontvangen. Dat leverde voor alle betrokkenen inspirerende gedachtewisselingen op. Slotbijeenkomst Tijdens de slotbijeenkomst hebben de werkgroepen de adviezen opnieuw gepresenteerd en elkaar feedback gegeven. Ook is de oogst van het leertraject benoemd en gedeeld (zie figuur 4), met als belangrijkste conclusie: gebruik maken van het beste van twee werelden levert in alle opzichten veel op! Resultaten en impact De resultaten van Bv2W zijn zowel tussentijds als aan het eind van het programma uitgebreid geëvalueerd met alle betrokken partijen (opdrachtgevers, deelnemers, lijnmanagers en de projectgroep met daarin vertegenwoordigers van diverse werelden). Daarbij passeerde een groot aantal aspecten de revue: doelstellingen, programma en proces, resultaten voor de deelnemers en de deelnemende organisaties, organisatie, communicatie, werving en financiën. Samenvattend waren alle betrokkenen van mening dat de doelstellingen van Bv2W zijn gerealiseerd: de deelnemers hebben het beste van elkaars werelden leren kennen, in (bijna) alle teams is goed samengewerkt en het programma heeft bovendien adviezen opgeleverd voor concrete vraagstukken in diverse welzijnsorganisaties. We lichten hier de impact nader toe. O&O / NR

5 Figuur 4. Een greep uit de oogst (volgens deelnemers) Individueel: leren van elkaars denkkracht Door observatie, dialoog en reflectie in gemengde teams hebben de deelnemers veel van elkaar en elkaars werelden geleerd (zie kader Individuele leeropbrengsten). Technische professionals hebben ontdekt dat zij vooral kunnen leren van de wijze waarop in de welzijnssector verbinding wordt gezocht en wordt stilgestaan bij de vraag achter de vraag. Dat wil zeggen: meer op zijn Zachtroods en Zachtgroens, via activiteiten als observeren, uitproberen, afstemmen, open staan en flexibel zijn, dubbelzinnigheid laten bestaan en dromen benoemen. Welzijnsprofessionals hebben vooral geleerd om zakelijker en meer resultaatgericht te kijken en werken. Dat wil zeggen: meer op zijn Hardblauws en Hardroods met activiteiten als bevragen, meten, logische patronen en bewijslast zoeken, feiten en cijfers op een rij zetten. Beide doelgroepen hebben bovendien nieuwsgierig (Hardgroen) gewerkt: ideeën genereren, elkaars perspectief uitdagen, voorbij het bekende patroon kijken. Ook is er meer begrip voor elkaars werelden ontstaan. Een interessante ontdekking was bovendien: er zijn meer overeenkomsten tussen professionals uit beide werelden dan je in eerste instantie denkt. Organisaties: verbinding tussen verschillende werelden De deelnemende welzijnsorganisaties zijn om verschillende redenen tevreden over wat deelname aan Bv2W heeft opgeleverd. Vooral de vragen Hoe het dienstencentrum financieel rendabel open te houden? en Hoe het bedrijfsleven meer bij welzijnswerk te betrekken? leverden bruikbare adviezen op. Wat de opdrachtgevers betreft een concreet beginpunt en gedegen ondergrond om op verder te bouwen. De overige welzijnsorganisaties vonden de adviezen van hun werkgroepen òf nog niet concreet genoeg òf te weinig aansluiten bij wat zij aan output hadden verwacht. Het advies om bij de werving van hoogopgeleide vrijwilligers voortaan gebruik te maken van augmented reality op smartphones bijvoorbeeld, was weliswaar verfrissend en nieuw, maar voor de betreffende welzijnsopdrachtgever geen optie, vanwege de benodigde investeringen. Het belangrijkste resultaat volgens alle opdrachtgevers is echter wat het individuele medewerkers en de organisatie in bredere zin heeft opgeleverd. Door deelname aan Bv2W zijn nieuwe ideeën ontstaan over krachtige vormen van verbinding met andere werelden. Voorbeelden zijn het plan om interne denktanks in te richten met medewerkers uit verschillende disciplines en het plan om het bedrijfsleven nauwer te betrekken bij welzijnswerk. Het belangrijkste resultaat van Bv2W is dus verbinding tussen verschillende werelden! Maatschappelijke impact Samenwerking tussen verschillende werelden levert, zoals uit bovenstaande blijkt, nieuwe inzichten en oplossingsrichtingen op voor actuele maatschappelijke vraagstukken. Een aantal technische professionals is bovendien sinds deelname aan Bv2W actief in vrijwilligerswerk. Een mooi resultaat, aangezien onze maatschappij de komende jaren veel vrijwilligers nodig zal hebben. Lessons learned Vanzelfsprekend is Bv2W niet op alle punten ideaaltypisch verlopen. De drie belangrijkste lessons learned delen wij graag met collega-hrd ers: Ongelijkwaardigheid tussen techniek en welzijn. De keuze om alleen welzijnsprojecten in het programma op te nemen, heeft onbedoeld tot ongelijkwaardigheid geleid. Een aantal technische deelnemers beschouwde zichzelf daardoor meer als hulpverlener ( wij komen jullie wel even helpen ) en een aantal welzijnsdeelne- 10 O&O / NR

6 PRAKTIJKCASUS Individuele leeropbrengsten Techniek: Ik heb ontdekt dat een strak projectplan niet altijd werkt. Vandaar de switch naar een creatieve brainstorm en met elkaar het proces ingaan. Dat was nieuw voor mij. We zouden bij onze opdrachtgevers nog meer mogen doorvragen naar de vraag achter de vraag alvorens aan de slag te gaan. Welzijn: We zouden explicieter prestatieafspraken mogen maken, planmatiger mogen werken en feiten meer ter discussie mogen stellen. Door Bv2W besef ik nu des te meer de toegevoegde waarde van mijn logische analytische manier van denken als financiële professional. Ik heb meer zelfvertrouwen gekregen. Onze ideeën gekoppeld aan hun structuur, dat was echte synergie! Beide: We hebben iedereen ingezet op eigen talenten. Dat gaf energie en kwaliteit. De harde en zachte kant heb je allebei nodig om tot goede adviezen te komen. mers zichzelf meer als opdrachtgever ( komen jullie maar met een goed advies ). Bij een volgend programma willen we daarom naast projecten uit de welzijnswereld ook projecten uit de technische wereld opnemen. Ook zullen we in het programma nadrukkelijker borgen dat zachte en harde competenties een gelijke plek en waarde krijgen. Boven-onder gedrag in teams belemmert leren van elkaar en vermindert de kans op goede adviezen. Zoals eerder beschreven is het niet alle teams gelukt om op basis van gelijkwaardigheid van beide werelden samen te werken. Dit in tegenstelling tot het uitgangspunt dat in Bv2W de inbreng van een ieder in principe gelijkwaardig is. Als gevolg daarvan zijn kansen tot synergie en integratie onderbenut. Aan volgende programma s zullen we daarom gelijkwaardigheid en omarmen van diversiteit als aanvullende selectiecriteria toevoegen. Juist daardoor ontstaan immers krachtigere leerprocessen en kwalitatief goede adviezen. Opdrachtgevers waren bij de start onvoldoende in positie. Voor de opdrachtgevers en de teams bleek het even zoeken hoe de eigen rol en het contact met elkaar in de praktijk vorm te geven. Terugkijkend zijn we van mening dat we dit teveel aan het vrije spel der krachten hebben overgelaten. Bij een volgend programma zullen we opdrachtgevers beslist eerder informeren over hun rol tijdens het leer-/adviestraject. Belangrijke activiteiten in het kader van action learning zijn dan: prikkelende vragen stellen, deelnemers ruimte geven voor experimenteren en hen stimuleren om over de grenzen van hun eigen wereld heen te kijken. Dat zal beslist het leerproces en de kwaliteit van de adviezen ten goede komen. Tot slot Het eerste programma van Bv2W is succesvol afgerond. De meerderheid van alle betrokkenen is tevreden over het resultaat. Het is mogelijk om met relatief beperkte inspanning (tijd en geld) een zinvolle leerervaring te ontwerpen, die niet alleen leerzaam en inspirerend is voor alle deelnemers, maar ook maatschappelijk toegevoegde waarde heeft. Samenwerken tussen twee werelden loont dus echt! Een aanrader, ook voor andere organisaties die maatschappelijk verantwoord ondernemen hoog in het vaandel hebben staan. Wij hopen dat collega-hrd ers zich geïnspireerd voelen om zelf ook leertrajecten te ontwikkelen die niet alleen individueel maar ook maatschappelijk gezien toegevoegde waarde leveren. Dit als blijvend bewijs van het belang van vernieuwend leren in combinatie met maatschappelijk verantwoord ondernemen. Literatuur - Arets, J. & V. Heijnen (2008). Kostbaar misverstand. Van training naar business improvement. Den Haag: Sdu uitgevers BV. - Bibo, L., K. Derksen & S. van der Heide (2011). Leren? Ik werk liever! Werkboek voor performanceverbetering in organisaties. Den Haag: Performa Uitgeverij bv. - Revans, R.W (1998). The ABC of action learning. London: Lemos & Crane. - Coenders, M. (2007). Omgeving. Paradox of kans? Ruimte organiseren voor informeel leren. Leren in organisaties 7 (12), p Ruijters, M. (2006). Liefde voor leren. Over diversiteit van leren en ontwikkelen in en van organisaties. Deventer: Kluwer. - Rhodes, J. (2007). Effective intelligence. com/jerry-rhodes-founder. Drs. Christa van Werkum is senior beleidsadviseur Opleiding & Ontwikkeling Movares. Specialismen: ontwerpen van interne leer-en ontwikkeltrajecten, levensfasebewust beleid, levensfasebewust coachen. Drs. Yolanda Buchel is eigenaar van Bont & Fier en psychologe. Specialismen: duurzaam werkgeverschap, young professionals, loopbaanonderhoud, denkkracht en diversiteit. Contact: Drs. Danja van der Meer (Nieuw Evenwicht). Specialismen: multi company leerwerkprojecten waardecreatie, het nieuwe leren, persoonlijk leiderschap en academie. Contact: O&O / NR

9. Gezamenlijk ontwerpen

9. Gezamenlijk ontwerpen 9. Gezamenlijk ontwerpen Wat is het? Gezamenlijk ontwerpen betekent samen aan een nieuw product werken, meestal op een projectmatige manier. Het productgerichte geeft richting aan het proces van kennis

Nadere informatie

TRAINING Professioneel adviseren voor interne adviseurs Adviseren als tweede beroep - open inschrijving -

TRAINING Professioneel adviseren voor interne adviseurs Adviseren als tweede beroep - open inschrijving - TRAINING Professioneel adviseren voor interne adviseurs Adviseren als tweede beroep - open inschrijving - Het vak van intern adviseur De meeste interne adviseurs hebben vaak twee beroepen: naast het vak

Nadere informatie

Leiderschapsontwikkeling: inspiratie en resultaat

Leiderschapsontwikkeling: inspiratie en resultaat OPEN YOUR EYES Leiderschapsontwikkeling: inspiratie en resultaat Leiderschap ontwikkeling vanuit de kern Leiderschap is van grote invloed op de resultaten van de organisatie. Hoe kunnen we onze ambities

Nadere informatie

Beleidsplan 2012 t/m 2016

Beleidsplan 2012 t/m 2016 Beleidsplan 2012 t/m 2016 Mei 2012 Beleidsplan 2012 t/m 2016 Inleiding Dit beleidsplan is het resultaat van een voortgaand proces, waar we sinds twee jaar aan werken. In die periode is het volgende gebeurd.

Nadere informatie

Bewegen tot leren: Perspectieven voor een krachtige leeromgeving

Bewegen tot leren: Perspectieven voor een krachtige leeromgeving Bewegen tot leren: Perspectieven voor een krachtige leeromgeving Jouw ervaring Neem iets in gedachten dat je nu goed kunt en waarvan je veel plezier hebt in je werk: Vertel waartoe je in staat bent. Beschrijf

Nadere informatie

Coalitielid met hart en ziel

Coalitielid met hart en ziel Coalitielid met hart en ziel Samenwerken vind ik belangrijk omdat... Peter Rooze 29 januari 2011 Teambuilding en samenwerking. Resultaten: 1. Kennismaking met - motieven van - collega s. 2. Betere samenwerking.

Nadere informatie

Opleidingsprogramma DoenDenken

Opleidingsprogramma DoenDenken 15-10-2015 Opleidingsprogramma DoenDenken Inleiding Het opleidingsprogramma DoenDenken is gericht op medewerkers die leren en innoveren in hun organisatie belangrijk vinden en zich daar zelf actief voor

Nadere informatie

Leergang Regiegemeente worden: effectiever (be)sturen

Leergang Regiegemeente worden: effectiever (be)sturen Leergang Regiegemeente worden: effectiever (be)sturen De gemeentelijke regierol Veel gemeenten ontwikkelen zich vandaag de dag tot regiegemeente. Dat betekent veelal dat ze meer taken uitbesteden, waarbij

Nadere informatie

Ontwikkeling. 1 Sari van Poelje, Esther de Kleer, Peter van de Berg, Leren voor Leiderschap, een nieuwe kijk op Management

Ontwikkeling. 1 Sari van Poelje, Esther de Kleer, Peter van de Berg, Leren voor Leiderschap, een nieuwe kijk op Management White Paper - Ervaringsgericht leren de praktijk als leermeester Leren is belangrijk. Voor individuen én voor organisaties en het één is voorwaarde voor het ander. Geen wonder dus dat leren en de effectiviteit

Nadere informatie

OPLOSSINGSGERICHT WERKEN MET JONGEREN MISSION POSSIBLE

OPLOSSINGSGERICHT WERKEN MET JONGEREN MISSION POSSIBLE OPLOSSINGSGERICHT WERKEN MET JONGEREN MISSION POSSIBLE OPEN INSCHRIJVING IN UTRECHT WAT IS MISSION POSSIBLE? Bent u geïnteresseerd te ontdekken waar de motivatie van jongeren ligt om hun problemen zelf

Nadere informatie

Talent Ontwikkel Programma. Prikkelend ontwikkelingstraject voor jonge talenten die vooruit willen.

Talent Ontwikkel Programma. Prikkelend ontwikkelingstraject voor jonge talenten die vooruit willen. Talent Ontwikkel Programma Prikkelend ontwikkelingstraject voor jonge talenten die vooruit willen. Een intensief trainingsprogramma vol interessante onderwerpen en handvatten om zelf mee aan de slag te

Nadere informatie

Werkplaats Pionieren met Verandering

Werkplaats Pionieren met Verandering Werkplaats Pionieren met Verandering Ontwikkel je eigen gereedschappen voor organisatieverandering. Raak geïnspireerd en inspireer. Vorm een veranderplatform samen met andere veranderaars en ervaar dat

Nadere informatie

Jong Talent Programma s

Jong Talent Programma s Kennis van de Overheid Jong Talent Programma s Investeer in de toekomst van uw organisatie Jong talent heeft de toekomst Ze zijn er gelukkig volop: jonge mensen die kiezen voor een carrière bij de overheid.

Nadere informatie

Beschrijving van het leertraject. Duurzaam inrichten van Service Management

Beschrijving van het leertraject. Duurzaam inrichten van Service Management Beschrijving van het leertraject Duurzaam inrichten van Service Management INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE... 2 DIT LEERTRAJECT VOOR SERVICE MANAGERS GAAT VERDER DAN DE BES TAANDE TRAININGEN!... 3 LEREN HOE

Nadere informatie

Grootouderbetrokkenheid Connecting Generations stimuleert de persoonlijke ontwikkeling van kinderen door de kracht van levenservaring en aandacht.

Grootouderbetrokkenheid Connecting Generations stimuleert de persoonlijke ontwikkeling van kinderen door de kracht van levenservaring en aandacht. Connecting Generations Grootouderbetrokkenheid Connecting Generations stimuleert de persoonlijke ontwikkeling van kinderen door de kracht van levenservaring en aandacht. Connecting Generations is een individueel

Nadere informatie

Impressie bijeenkomst 9 maart 2015 met vertegenwoordigers uit de regionale samenwerkingsverbanden

Impressie bijeenkomst 9 maart 2015 met vertegenwoordigers uit de regionale samenwerkingsverbanden Impressie bijeenkomst 9 maart 2015 met vertegenwoordigers uit de regionale samenwerkingsverbanden Thema van de bijeenkomst We leven in een spannende periode: de economie kantelt, de participatiesamenleving

Nadere informatie

eflectietool Reflectietool Reflectietool Reflectietool Test jezelf op professioneel ondersteunen

eflectietool Reflectietool Reflectietool Reflectietool Test jezelf op professioneel ondersteunen eflectietool Reflectietool eflectietool Reflectietool eflectietool Reflectietool Test jezelf op professioneel ondersteunen Redactie: Marieke Haitsma en Corrie van Dam Eindredactie: afdeling communicatie

Nadere informatie

Wow! Wat een verschil utalent laat de mix werken

Wow! Wat een verschil utalent laat de mix werken Wow! Wat een verschil utalent laat de mix werken Het utalent programma (NL en ENG) helpt om unieke talenten beter te benutten, wij/zij denken te verminderen, diversiteit te vergroten en daadkrachtig met

Nadere informatie

Gewoon meedoen in je eigen wijk! TOOLKIT VOOR WERKERS

Gewoon meedoen in je eigen wijk! TOOLKIT VOOR WERKERS Gewoon meedoen in je eigen wijk! TOOLKIT VOOR WERKERS December 2012 1 Draaiboek Gewoon meedoen in je wijk! Aanleiding van dit draaiboek Gewoon Meedoen in je wijk is een pilotproject dat in 2010 en 2011

Nadere informatie

Talentcoach doorbreekt patronen

Talentcoach doorbreekt patronen Talentcoach Talentcoach doorbreekt patronen Talentcoach is een social profit organisatie. Wij gaan niet voor financiële winst, maar voor sociale winst. Mensen willen mee doen, maar zijn niet (meer) in

Nadere informatie

Loopbaanoriëntatie en begeleiding voor decanen en mentoren

Loopbaanoriëntatie en begeleiding voor decanen en mentoren Loopbaanoriëntatie en begeleiding voor decanen en mentoren Loopbaanoriëntatie staat in het voortgezet onderwijs volop in de belangstelling. De VO raad ziet loopbaanoriëntatie en -begeleiding (LOB) als

Nadere informatie

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Stimuleringsproject LOB in het mbo Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Visie ontwikkelen in regionale inspiratiebijeenkomsten Wat verstaan we eigenlijk onder loopbaanoriëntatie en -begeleiding

Nadere informatie

Wat is MD in de regio?

Wat is MD in de regio? MD in de regio Wat is MD in de regio? MD in de regio is een uniek Management Development programma voor bedrijven die geen eigen intern MD programma kunnen opzetten. MD in de regio combineert hard en zacht,

Nadere informatie

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Helder &Wijzer Mijn opdrachten In een kort, blended programma In het kort Voor wie docenten/trainers die blended opdrachten willen leren ontwerpen en ontwikkelen

Nadere informatie

De kunst jezelf en anderen te leiden

De kunst jezelf en anderen te leiden 4D organisatieontwikkeling & opleiding individu groep taak context TGI-opleiding 2015 2017 De kunst jezelf en anderen te leiden 1 TGI, de kunst jezelf en anderen te leiden Als leidinggevende, projectleider,

Nadere informatie

FUNCTIEFAMILIE 5.3 Projectmanagement

FUNCTIEFAMILIE 5.3 Projectmanagement Doel van de functiefamilie Leiden van projecten en/of deelprojecten de realisatie van de afgesproken projectdoelstellingen te garanderen. Context: In lijn met de overgekomen normen in termen van tijd,

Nadere informatie

Het Loopbaanlab brengt onderwijsprofessionals in beweging

Het Loopbaanlab brengt onderwijsprofessionals in beweging Oktober 2015 Het Loopbaanlab brengt onderwijsprofessionals in beweging Uitkomsten van meerjarig onderzoek naar de effecten van het Loopbaanlab Leestijd 8 minuten Hoe blijf ik in beweging? De kwaliteit

Nadere informatie

LEIDERS VAN MORGEN MD NETWERK VOOR HR EN MD PROFESSIONALS

LEIDERS VAN MORGEN MD NETWERK VOOR HR EN MD PROFESSIONALS LEIDERS VAN MORGEN MD NETWERK VOOR HR EN MD PROFESSIONALS Graag vertel ik u in deze brochure over Leiders van Morgen, een Management Development (MD) netwerk dat october 2010 van start gaat. Voor meer

Nadere informatie

Leergang Transformatief Leiderschap

Leergang Transformatief Leiderschap feedback geven living labs advie processen/bijeenkomsten transformatief leiderschap coach perso Leergang Transformatief Leiderschap Anderen bewegen begint bij jezelf Succesvol mensen en organisaties in

Nadere informatie

TALENTPUNT. Een Development Program speciaal voor HR professionals

TALENTPUNT. Een Development Program speciaal voor HR professionals FOCUS ON THE FUTURE Je bent een HR professional met veel ambitie en je wilt succesvol(ler) zijn. Je bent gericht op de nieuwste HR ontwikkelingen en nieuwsgierig naar hoe andere HR professionals zaken

Nadere informatie

Waardevolle verschillen

Waardevolle verschillen Diversiteit: Waardevolle verschillen Inspiratie om de specifieke kwaliteiten van extraverte én introverte professionals te (h)erkennen en in te zetten voor krachtige teams. De kracht van diversiteit zit

Nadere informatie

Ook de wensen en eisen aan de professionele organisaties veranderen door de kanteling.

Ook de wensen en eisen aan de professionele organisaties veranderen door de kanteling. Welzijn nieuwe stijl in gemeente Apeldoorn. Maatschappelijk agenderen gericht op de kanteling van formele naar informele zorg en het versterken van de zelfredzaamheid bewoners. Wat is interessant aan deze

Nadere informatie

EXPLORE!THE STORY DE KRACHT VAN HET VERHAAL

EXPLORE!THE STORY DE KRACHT VAN HET VERHAAL EXPLORE!THE STORY DE KRACHT VAN HET VERHAAL AUTEUR: MASJA NOTENBOOM INHOUD EXPLORE!THESTORY, DE KRACHT VAN HET VERHAAL WANNEER EXPLORE!THESTORY? HOE WERKT EXPLORE!THESTORY? VOORDELEN EXPLORE!THESTORY 3

Nadere informatie

De kunst jezelf en anderen te leiden

De kunst jezelf en anderen te leiden 4D organisatieontwikkeling & opleiding individu groep taak context TGI-opleiding 2016 2018 De kunst jezelf en anderen te leiden 1 TGI, de kunst jezelf en anderen te leiden Als leidinggevende, projectleider,

Nadere informatie

CREATIEF DENKEN in ONDERWIJS Worskhops, training, begeleiding en materialen.

CREATIEF DENKEN in ONDERWIJS Worskhops, training, begeleiding en materialen. in NDERWIJS Creativiteit en Creatief Denken Creativiteit is een unieke eigenschap van de mens. Kijk om je heen, alles wat verzonnen en gemaakt is, vindt zijn oorsprong in het menselijk brein. Dat geldt

Nadere informatie

Breng leercultuur in praktijk!

Breng leercultuur in praktijk! praxis Joke van Alten, Annelies Kooiman & Mariël Rondeel Ervaringen in kinderopvang en welzijn met het project versterken leercultuur Breng leercultuur in praktijk! In dit artikel staan we stil bij de

Nadere informatie

De Klankhof t Kofschip waar iedereen tot zijn recht komt

De Klankhof t Kofschip waar iedereen tot zijn recht komt Positionering De Klankhof en t Kofschip, Etten-Leur Kernwoorden: Je mag er zijn Vertrouwen Positief kijken naar jezelf en anderen Meervoudige intelligentie Samen de merkbelofte van De Klankhof t Kofschip:

Nadere informatie

Onze Trainingen en Diensten

Onze Trainingen en Diensten KED-Quest Nederland Onze Trainingen en Diensten Het team van KED-SENS heeft haar aanbod van trainingen en diensten overzichtelijk in kaart gebracht. Alle mensen zijn uniek en leren en ontwikkelen zich

Nadere informatie

Levend Project Leiderschap

Levend Project Leiderschap De Eik Natuurlijk Leren & In Evenwicht bieden aan: Training Levend Project Leiderschap één project twee trainers drie trainingsblokken vier maanden doorlooptijd vijf projectmatige invalshoeken Je leert:

Nadere informatie

Wmo-werkplaats Twente. Scholingshandleiding voor cursist en trainer. Samenwerken met vrijwilligers

Wmo-werkplaats Twente. Scholingshandleiding voor cursist en trainer. Samenwerken met vrijwilligers Wmo-werkplaats Twente Scholingshandleiding voor cursist en trainer Samenwerken met vrijwilligers De vrijwilliger als vanzelfsprekende partner in zorg en welzijnswerk juli 2011 Saxion. Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

Specialist Development Leergang: KOERS

Specialist Development Leergang: KOERS Specialist Development leergang KOERS Pagina 1 van 7 Specialist Development Leergang: KOERS "The future belongs to those who see possibilities before they become obvious." De Specialist Development Leergang

Nadere informatie

Achtergrondinformatie Leerstijlen en Werkvormen

Achtergrondinformatie Leerstijlen en Werkvormen Achtergrondinformatie Leerstijlen en Werkvormen Marjoleine Hanegraaf (NMI bv) & Frans van Alebeek (PPO-AGV), december 2013 Het benutten van bodembiodiversiteit vraagt om vakmanschap van de teler. Er is

Nadere informatie

Introductieprogramma Presence en Theory U

Introductieprogramma Presence en Theory U Introductieprogramma Presence en Theory U Reos Partners biedt in samenwerking met SoL Nederland een programma aan rondom de boeken Presence en Theory U. De training ondersteunt het werken aan diepgaande

Nadere informatie

Social media belangrijke driver voor informeel leren Praktijkervaringen en succesfactoren

Social media belangrijke driver voor informeel leren Praktijkervaringen en succesfactoren Social media belangrijke driver voor informeel leren Praktijkervaringen en succesfactoren Amsterdam, 18 augustus 2011 Judith Barneveld Barbara Kollen Inhoudsopgave 1 Resultaten van het onderzoek 3 1.1

Nadere informatie

Habilis Executive Search. Productie en Techniek

Habilis Executive Search. Productie en Techniek Habilis Executive Search Productie en Techniek Habilis mens en organisatie Mensen zijn voortdurend in beweging. Organisaties zijn continu in beweging. Met als hoogste doel het meest optimale resultaat

Nadere informatie

Van waar je bent, naar waar je wilt zijn

Van waar je bent, naar waar je wilt zijn Training en coaching Van waar je bent, naar waar je wilt zijn Waarvoor kies je bij Move by Coaching? Move by Coaching helpt mensen en organisaties om, in deze wereld waarin zoveel belemmeringen kunnen

Nadere informatie

Opleidingsgids Zorg en Welzijn

Opleidingsgids Zorg en Welzijn zelforganiserende teams relaties Opleidingsgids Zorg en Welzijn implementatiekunst kwaliteit cultuur sociaal kapitaal 2015 organisatienetwerken MVO projecten Leren & ontwikkelen bij Bureau de Bont Medewerkers

Nadere informatie

Groeidocument trainingen blok 1

Groeidocument trainingen blok 1 Groeidocument trainingen blok 1 Jeroen Dusseldorp 11-10-2013 Inleiding... 3 Training 1 Competenties... 4 Training 2 Reflecteren... 5 Training 3 Overtuigen... 6 Training 4 Intake (deel 1)... 7 Training

Nadere informatie

Team Ontwikkelings Programma. Hoe kunnen we als team effectiever gaan samenwerken en betere prestaties leveren?

Team Ontwikkelings Programma. Hoe kunnen we als team effectiever gaan samenwerken en betere prestaties leveren? Team Ontwikkelings Programma Hoe kunnen we als team effectiever gaan samenwerken en betere prestaties leveren? Team Ontwikkelings Programma (1 tot 5 dagen) We leven in een hectische tijd die steeds meer

Nadere informatie

Toeleg Meedoen & Samenwerken in Breda

Toeleg Meedoen & Samenwerken in Breda Toeleg Meedoen & Samenwerken in Breda 2012-2013 Inleiding M&S Breda bestaat uit acht organisaties die er voor willen zorgen dat de kwetsbare burger in Breda mee kan doen. De deelnemers in M&S Breda delen

Nadere informatie

Xcellent. in performance ontwikkeling van mens en organisatie

Xcellent. in performance ontwikkeling van mens en organisatie Xcellent in performance ontwikkeling van mens en organisatie Xpertise Xpert Xact Xcellent + Xpertise Een geslaagd opleidingstraject begint met kennis. Onze kennis, maar ook die van u. P3transfer heeft

Nadere informatie

Onderwerp Teleseminar

Onderwerp Teleseminar Gratis Teleseminar Human Engineering 24 oktober 2012 Onderwerp Teleseminar 3 'Human Engineering'-valkuilen voor ontwerpers en ingenieurs: Hoe je ze vermijdt en ombuigt in kansen om meer te bereiken! Saskia

Nadere informatie

Kennisteam Business Innovation. Masterclasses Nieuwe Ingenieur. Leiderschapsprogramma voor young potentials in de technische sector

Kennisteam Business Innovation. Masterclasses Nieuwe Ingenieur. Leiderschapsprogramma voor young potentials in de technische sector Kennisteam Business Innovation & Masterclasses Nieuwe Ingenieur Leiderschapsprogramma voor young potentials in de technische sector Inleiding Tijden veranderen, dat is niets nieuws. Maar de snelheid waarmee

Nadere informatie

1. We willen doorgaan met behoud en versterking van de kwaliteiten van de IJsseldelta

1. We willen doorgaan met behoud en versterking van de kwaliteiten van de IJsseldelta Resultaten Advies en Initiatiefraad Nationaal Landschap IJsseldelta 29 november 2013 Nationaal Landschap IJsseldelta is in verandering. Transitie noemen we dat. We bereiden ons voor op een andere manier

Nadere informatie

Van Wmo-adviesraad naar een Adviesraad Sociaal Domein Katwijk

Van Wmo-adviesraad naar een Adviesraad Sociaal Domein Katwijk Van Wmo-adviesraad naar een Adviesraad Sociaal Domein Katwijk met lokale en regionale cliëntenraden, patiëntenverenigingen en belangengroepen De burger als adviseur van gemeenten 7 oktober 2015 Den Haag

Nadere informatie

Hoe wij uw organisatie verjongen! Anders Denken Anders Doen. Speelruimte Energie Trots

Hoe wij uw organisatie verjongen! Anders Denken Anders Doen. Speelruimte Energie Trots Hoe wij uw organisatie verjongen! Anders Denken Anders Doen. Over Vitalavie Waarom de reis. Verleden Heden Top Down Bottom up 60% deelname 100% deelname Deelnemer Eigenaar Bedenker Creator Mismatch Match

Nadere informatie

Opleidingsprogramma De Wmo-professional

Opleidingsprogramma De Wmo-professional Kennis van de Overheid Opleidingsprogramma De Wmo-professional Gekanteld werken Leren gekanteld werken Het werk van de professional in de frontlinie van zorg en welzijn verandert ingrijpend. Niet helpen

Nadere informatie

Rapportage Werksoorten. BIJ Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 02.04.2015. Email:

Rapportage Werksoorten. BIJ Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 02.04.2015. Email: Rapportage Werksoorten Naam: BIJ Voorbeeld Datum: 02.04.2015 Email: support@meurshrm.nl BIJ Voorbeeld / 02.04.2015 / Werksoorten (QWSN) 2 Inleiding Wat voor type werkzaamheden spreken jou aan? Wat voor

Nadere informatie

De parels benutten! Meedoen, meepraten en meedenken! Samenspraak! Medezeggenschap en participatie van vrijwilligers in de besluitvorming!

De parels benutten! Meedoen, meepraten en meedenken! Samenspraak! Medezeggenschap en participatie van vrijwilligers in de besluitvorming! Drie workshops over medezeggenschap en participatie van vrijwilligers in de besluitvorming 1. De parels benutten - voor leidinggevenden en medewerkers van organisaties 2. Meedoen, meepraten en meedenken

Nadere informatie

Leiding geven aan leren 2015-2016 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS. saxion.nl/apo

Leiding geven aan leren 2015-2016 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS. saxion.nl/apo Leiding geven aan leren 2015-2016 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS saxion.nl/apo Leiding geven aan leren Waarom en voor wie Onderwijsgevenden in het primair onderwijs (regulier en speciaal onderwijs),

Nadere informatie

Waarom Wetenschap en Techniek W&T2015

Waarom Wetenschap en Techniek W&T2015 Waarom Wetenschap en Techniek W&T2015 In het leven van alle dag speelt Wetenschap en Techniek (W&T) een grote rol. We staan er vaak maar weinig bij stil, maar zonder de vele uitvindingen in de wereld van

Nadere informatie

Verbetertraject Zeggenschap / Kwaliteit van Bestaan sector Lichamelijke Gehandicaptenzorg

Verbetertraject Zeggenschap / Kwaliteit van Bestaan sector Lichamelijke Gehandicaptenzorg Verbetertraject Zeggenschap / Kwaliteit van Bestaan sector Lichamelijke Gehandicaptenzorg Cursus Mondigheid Dit praktijkvoorbeeld uit het verbetertraject Zeggenschap in de LG sector is door InteraktContour

Nadere informatie

Beeldcoaching in het onderwijs

Beeldcoaching in het onderwijs Beeldcoaching in het onderwijs Leren coachen met video V i s i e I n B e e l d H u z a r e n l a a n 2 4 7 2 1 4 e c E p s e Gebruik van video is de duidelijkste en snelste manier om te reflecteren op

Nadere informatie

MEE DOEN /26012012 Pagina 1

MEE DOEN /26012012 Pagina 1 MEE DOEN Buytenwegh Inleiding De gemeente Zoetermeer streeft er naar om op het niveau van de wijken, in samenspraak met maatschappelijke organisaties en inwoners, een op maat gesneden aanpak voor de betreffende

Nadere informatie

Oplossingsgericht en waarderend coachen.

Oplossingsgericht en waarderend coachen. Oplossingsgericht en waarderend coachen. Coaching is die vorm van professionele begeleiding waarbij de coach als gelijkwaardige partner de cliënt ondersteunt bij het behalen van zelfgekozen doelen. Oplossingsgericht

Nadere informatie

Introductieprogramma Presence en Theory U

Introductieprogramma Presence en Theory U Introductieprogramma Presence en Theory U Oorsprong Consult biedt in samenwerking met SoL Nederland een programma aan om de potentie van het gedachtegoed rondom de boeken Presence en Theory U over diepgaande

Nadere informatie

Stichting Cocreatie Culemborg opgericht bij notariskantoor Ton & Van den Broecke

Stichting Cocreatie Culemborg opgericht bij notariskantoor Ton & Van den Broecke StichtingCocreatieCulemborg ANBIinformatie versievanjuni2014 Heeftuvragenoverofnaaraanleidingvandeinformatieinditdocument (inclusiefbijlagen)?beldannaargerwinverschuur,telefoon0610405635. Ukuntookcontactopnemenviahetformulieropdesite.

Nadere informatie

Leernetwerkgroep Eigen regie en vertrouwen

Leernetwerkgroep Eigen regie en vertrouwen Werken in het Westen Leernetwerkgroep Eigen regie en vertrouwen HRM ers als wegbereiders van de Gemeente als partner in de netwerksamenleving Foto: blog.eventish.com Er is op dit moment een mega-transitie

Nadere informatie

ONDERWIJSONTWIKKELING - ACTIVERENDE DIDACTIEK

ONDERWIJSONTWIKKELING - ACTIVERENDE DIDACTIEK ONDERWIJSONTWIKKELING - ACTIVERENDE DIDACTIEK Iedereen heeft er de mond van vol: Het beste uit de leerling halen Recht doen aan verschillen van leerlingen Naast kennis en vaardigheden, aandacht voor het

Nadere informatie

Beter worden door te leren van vergelijken in blended leertrajecten

Beter worden door te leren van vergelijken in blended leertrajecten Beter worden door te leren van vergelijken in blended leertrajecten Stichting Benchmark GGZ Rembrandtlaan 46 3723 BK Bilthoven T +31 (0) 30 229 90 90 W www.sbggz.nl Inhoudsopgave 1 Het speelveld in beeld...

Nadere informatie

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING:

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING: Master in Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING: Master in Leadership: Weet jij wat jouw hart sneller doet kloppen? Communiceren en continue verbeteren met

Nadere informatie

COACHING IS VOOR IEDEREEN

COACHING IS VOOR IEDEREEN COACHING IS VOOR IEDEREEN over kracht, wijsheid, lenigheid en charme doelen inzicht in coaching ervaring met coachingsvaardigheid goesting naar meer actie reflectie- informatie 1 Structuur 1. vingeroefening

Nadere informatie

www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals

www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals Rendement van talent Porties VAN GOED NAAR Ludens Talentontwikkeling is een jong trainingsbureau met veel ervaring. Wij zijn gespecialiseerd in

Nadere informatie

Weddingplanning Bootcamp Weekend

Weddingplanning Bootcamp Weekend Weddingplanning Bootcamp Weekend 2012 is het jaar van ontwikkelen. Een jaar waarin Personal branding, imago en performance centraal staan. In het Weddingplanning Bootcamp Weekend komen deze eigenschappen

Nadere informatie

Gezondheid, Welzijn & Technologie

Gezondheid, Welzijn & Technologie Kenniscentrum Gezondheid, Welzijn & Technologie Wmo-werkplaats Twente Praktijk 5 Wmo-professional: nieuwe competenties Inspiratietraject voor HBO-docenten en leidinggevenden en professionals uit de praktijk

Nadere informatie

Online Life Coaching Opleiding

Online Life Coaching Opleiding Online Life Coaching Opleiding De Life Coaching Opleiding laat je in 2 maanden ongelooflijk veel groeien en alle kennis verzamelen die je nodig hebt als Life Coach om jezelf en anderen succesvol te begeleiden

Nadere informatie

Leergang Regiegemeente worden: effectiever (be)sturen

Leergang Regiegemeente worden: effectiever (be)sturen Leergang Regiegemeente worden: effectiever (be)sturen De gemeentelijke regierol Veel gemeenten ontwikkelen zich vandaag de dag tot regiegemeente. Even afgezien van de term, daar valt op af te dingen: het

Nadere informatie

academie Leren en doen! Trainingen en bijeenkomsten Najaar 2012 www.zorgbelang-brabant.nl

academie Leren en doen! Trainingen en bijeenkomsten Najaar 2012 www.zorgbelang-brabant.nl academie Leren en doen! Trainingen en bijeenkomsten Najaar 2012 www.zorgbelang-brabant.nl Academie Zorgbelang Trainingen Welkom! Graag presenteren we u het aanbod van de Academie Zorgbelang Brabant voor

Nadere informatie

Project-, Programma- en AdviesCentrum. Resultaten die eruit springen PPAC

Project-, Programma- en AdviesCentrum. Resultaten die eruit springen PPAC Project-, Programma- en AdviesCentrum Resultaten die eruit springen PPAC Binnen Veiligheid en Justitie groeit het belang van projectmatig en programmatisch werken. Ook neemt de behoefte toe om medewerkers

Nadere informatie

GRAAG STELLEN WIJ ONS AAN U VOOR

GRAAG STELLEN WIJ ONS AAN U VOOR GRAAG STELLEN WIJ ONS AAN U VOOR Altijd al gezocht naar een trainingsconcept voor uw medewerkers waar je meteen van zegt: GewoonDoen! Nu is deze kans eindelijk aanwezig en wel voor een deelnameprijs van

Nadere informatie

Het gaf mij veel energie om een eigen evenement te organiseren.

Het gaf mij veel energie om een eigen evenement te organiseren. Het Cruyff Foundation Community Program De Johan Cruyff Foundation wil jongeren langdurig binden aan het Cruyff Court en de wijk. Wij willen jongeren meer zelfvertrouwen geven, kansen bieden om hun talent

Nadere informatie

Trainersopleiding 2014

Trainersopleiding 2014 Trainersopleiding 2014 Remind Keizersgracht 253, Amsterdam www.remindlearning.nl trainersopleiding@remindlearning.nl Uitleg van de trainersopleiding In dit document kun je lezen wat Remind doet, waar Remind

Nadere informatie

Jan des Bouvrie Academie, interior design & styling - hbo bachelor

Jan des Bouvrie Academie, interior design & styling - hbo bachelor Jan des Bouvrie Academie, interior design & styling - hbo bachelor De opleiding interior design & Styling - hbo bachelor Mensen zien hun omgeving steeds meer als een verlengstuk van hun persoonlijkheid.

Nadere informatie

Professionalisering en Positionering HRM- en P&O-adviseurs (PP&O)

Professionalisering en Positionering HRM- en P&O-adviseurs (PP&O) INTERUNIVERSITAIR CENTRUM VOOR ORGANISATIE- EN VERANDERKUNDE Newtonlaan 209 3584 BH Utrecht Tel. 030-291 30 00 fax 030-291 30 13 email sioo@sioo.nl web www.sioo.nl Professionalisering en Positionering

Nadere informatie

Samenspel Formeel - Informeel. Vanuit ieders waarde en nieuw verhaal schrijven, 22-5-15, Jolanda Elferink

Samenspel Formeel - Informeel. Vanuit ieders waarde en nieuw verhaal schrijven, 22-5-15, Jolanda Elferink Samenspel Formeel - Informeel Vanuit ieders waarde en nieuw verhaal schrijven, 22-5-15, Jolanda Elferink 6/12/2015 Programma - Korte kennismaking; - Ontwikkelingen in de vrijwillige zorg; - Uitgangspunt

Nadere informatie

VERGROOT JE IMPACT MET PPS! CONFERENTIE KLEINE BESTUREN PO-RAAD 9 januari 2015. Eco van Efferink

VERGROOT JE IMPACT MET PPS! CONFERENTIE KLEINE BESTUREN PO-RAAD 9 januari 2015. Eco van Efferink VERGROOT JE IMPACT MET PPS! CONFERENTIE KLEINE BESTUREN PO-RAAD 9 januari 2015 Eco van Efferink Jacqueline Vink, PPS-expert Onderwijsagenda, JOGG Schuttelaar & Partners WELKOM! Kennismaking Verwachtingen:

Nadere informatie

Training KED-Coach Basis

Training KED-Coach Basis Training KED-Coach Basis Nederland Onze Trainingen en Diensten Het team van KED-SENS heeft haar aanbod van trainingen en diensten overzichtelijk in kaart gebracht. Alle mensen zijn uniek en leren en ontwikkelen

Nadere informatie

Projectplan Monitor bevordering arbeidsparticipatie (2009-2012)

Projectplan Monitor bevordering arbeidsparticipatie (2009-2012) -1- Projectplan Monitor bevordering arbeidsparticipatie (2009-2012) 1 Aanleiding voor het project Arbeidsparticipatie is een belangrijk onderwerp voor mensen met een chronische ziekte of functiebeperking

Nadere informatie

Leiderschap vanuit systemisch perspectief

Leiderschap vanuit systemisch perspectief Waar ideeën en activiteiten rond ziel en zakelijkheid samenkomen op een prachtige plek, vanuit een geïnspireerd netwerk 4-daagse training: Leiderschap vanuit systemisch perspectief Het leven wordt voorwaarts

Nadere informatie

Verborgen kapitaal. Sleutel tot verandering. Vrijwilligersorganisaties zijn rijke verzamelingen van talent en bezieling.

Verborgen kapitaal. Sleutel tot verandering. Vrijwilligersorganisaties zijn rijke verzamelingen van talent en bezieling. Verborgen kapitaal Vrijwilligersorganisaties zijn rijke verzamelingen van talent en bezieling. In zijn boek Integrale visie (2008), geeft Ken Wilber aan dat organisaties dit vaak verborgen kapitaal meer

Nadere informatie

Agile Consortium International Agile Master Assessment

Agile Consortium International Agile Master Assessment Agile Consortium International Agile Master Assessment Agile Master Assessment Info & Criteria Page 1 of 5 Version 1.0 Wat is het Agile Master Certificaat Het Agile Master Certificaat is een bewijs van

Nadere informatie

Leiders op koers. Een programma voor klinisch psychologen, Gz-psychologen binnen leidinggevende functies en psychiaters.

Leiders op koers. Een programma voor klinisch psychologen, Gz-psychologen binnen leidinggevende functies en psychiaters. Leiders op koers Een programma voor klinisch psychologen, Gz-psychologen binnen leidinggevende functies en psychiaters mensenkennis Algemene introductie Dit leiderschapsprogramma is ontstaan door en voor

Nadere informatie

Professionele en persoonlijke groei?

Professionele en persoonlijke groei? + Professionele en persoonlijke groei? Samen naar meer resultaat, meer gemak en meer plezier! Han Oei Oei voor Groei - www.oeivoorgroei.nl info@oeivoorgroei.nl 0633794681 + Meer resultaat, meer gemak en

Nadere informatie

Business Lounge: uw klant aan de bestuurstafel!

Business Lounge: uw klant aan de bestuurstafel! Gaby Remmers: senior onderzoeker Blauw Research Drijfveer: organisaties helpen inzicht te krijgen in de kansen op een nog klantgerichtere dienstverlening Andre Heeling: onderzoeker Blauw Research Drijfveer:

Nadere informatie

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A INLEIDING Ik heb vandaag een cadeautje meegenomen. Niet voor jullie, maar voor mijzelf. Het cadeautje staat voor de verrassingen

Nadere informatie

Veranderen door stil te staan

Veranderen door stil te staan Ik ben even uit de dagelijkse werkzaamheden en vraag me af hoe het nu daadwerkelijk gaat, ik vind het leuk om hier bij stil te staan -Medewerker- Veranderen door stil te staan Als we eenmaal weten wat

Nadere informatie