Internationale Benchmark Ondernemerschap 2004

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Internationale Benchmark Ondernemerschap 2004"

Transcriptie

1 Internationale Benchmark Ondernemerschap 2004 Huub Peeters Wim Verhoeven Zoetermeer, oktober 2005

2 ISBN: Bestelnummer: A Prijs: 40,- Dit onderzoek maakt deel uit van het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap, dat wordt gefinancierd door het Ministerie van Economische Zaken. Voor alle informatie over MKB en Ondernemerschap: De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij EIM bv. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning in artikelen, scripties en boeken is toegestaan mits de bron duidelijk wordt vermeld. Vermenigvuldigen en/of openbaarmaking in welke vorm ook, alsmede opslag in een retrieval system, is uitsluitend toegestaan na schriftelijke toestemming van EIM bv. EIM bv aanvaardt geen aansprakelijkheid voor drukfouten en/of andere onvolkomenheden. The responsibility for the contents of this report lies with EIM bv. Quoting numbers or text in papers, essays and books is permitted only when the source is clearly mentioned. No part of this publication may be copied and/or published in any form or by any means, or stored in a retrieval system, without the prior written permission of EIM bv. EIM bv does not accept responsibility for printing errors and/or other imperfections. 2

3 Inhoudsopgave Samenvatting 5 1 Inleiding 9 2 Ondernemersquote 11 3 Bedrijvendynamiek Definities Oprichtingen Opheffingen Saldo toetreding Turbulentie De werkgelegenheid bij oprichting 21 4 Snelgroeiende bedrijven Snelle groeiers geselecteerd op basis van omzet Snelle groeiers geselecteerd op basis van werkgelegenheid Snelle groeiers geselecteerd op basis van werkgelegenheid én omzet 31 Bijlagen I Partners en dataleveranciers in het project 35 II Dataverzameling en databewerkingen 37 III Snelgroeiende bedrijven met bijschatting sectoren J en O 45 3

4

5 Samenvatting Inleiding In 1996, 1999 en in 2001 heeft EIM een internationaal benchmarkonderzoek uitgevoerd naar ondernemerschap en bedrijvendynamiek. In 1998 en 2001 is een benchmark uitgevoerd naar zeer snelgroeiende bedrijven. 1 Deze studies dienden als onderbouwing voor het ondernemerschapsbeleid en de positionering van Nederland voor de concurrentietoets. In 2003 heeft EIM opnieuw een internationaal benchmarkonderzoek uitgevoerd waarin detailleringen en aanpalende variabelen, zoals die wel in de voorgaande edities werden gepresenteerd, niet meer opgenomen waren. Dit omdat de aandacht van het Ministerie van Economische Zaken in verband met de ontwikkeling van beleidsactiviteiten op het terrein van ondernemerschap met name uitgaat naar primaire indicatoren. Wel is het aantal landen dat in beschouwing wordt genomen uitgebreid van 7 naar 11. In het voorliggende rapport worden de indicatoren omtrent ondernemerschap en bedrijvendynamiek, zoals die opgenomen waren in het in 2003 uitgevoerde benchmarkonderzoek geactualiseerd. Probleemstelling Het onderzoek valt uiteen in een drietal vragen: 1 Hoe ontwikkelt zich het ondernemerschap in internationaal perspectief? 2 Hoe ontwikkelt zich de bedrijvendynamiek in internationaal perspectief en wat is de omvang van de oprichtingen in de diverse landen? 3 Hoe ontwikkelt zich het aandeel snelle groeiers in termen van omzet en in termen van werkgelegenheid en wat is de omzet- en werkgelegenheidsgroei van deze bedrijven? De resultaten van het onderzoek worden in het onderstaande kort samengevat. 1. Hoe ontwikkelt zich het ondernemerschap in internationaal perspectief? De ontwikkeling van ondernemerschap wordt gemeten via de ondernemersquote, gedefinieerd als het percentage ondernemers in de beroepsbevolking. Deze blijkt in de afgelopen periode redelijk stabiel te zijn geweest. Nederland laat voor 2003, bezien in Europees perspectief, een hoge ondernemersquote zien (11%). Van de Europese benchmarklanden heeft alleen Italië, dat veel zeer kleine ondernemingen kent, een beduidend hogere ondernemersquote. Het verloop van de ondernemersquote in de periode is U-vormig: tot halverwege de jaren tachtig daalde de ondernemersquote. Daarna is de aandacht en waardering voor ondernemerschap toegenomen en dat heeft zich vertaald in een stijgende ondernemersquote. Deze ontwikkeling is voor de meeste andere landen ook te zien. De recente stabilisatie van de ondernemersquote is voor de meeste benchmarklanden waargenomen. 1 Het betrof hier de studies: Dynamiekindicatoren voor de concurrentietoets (1996), International comparison of hypergrowth enterprises; a benchmark study (1998), Benchmark ondernemerschap (1999) en Internationale benchmark ondernemerschap 2001 (2001). 5

6 2. Hoe ontwikkelt zich de bedrijvendynamiek in internationaal perspectief en wat is de omvang van de oprichtingen in de diverse landen? Oprichtingen Het jaarlijkse aantal oprichtingen (starters en nieuwe dochterbedrijven) in Nederland is in de jaren 2001 tot en met 2003 teruggelopen. Dit nadat gedurende de periode het aantal oprichtingen jaarlijks steeg. Het aantal oprichtingen, gerelateerd aan het aantal bedrijven, nam sterk af van 11% in 2000 naar ruim 8% in Met een oprichtingsquote van 8,1% in 2002 scoort Nederland ten opzichte van de benchmarklanden wat onder het gemiddelde. Ierland en het Verenigd Koninkrijk kennen de hoogste oprichtingsquotes. Opheffingen Het aantal opheffingen (faillissementen en overige opheffingen), gerelateerd aan het aantal bestaande bedrijven, is in Nederland in de periode gestaag toegenomen. Deze opheffingsquote is met 6,6% in 2002 in internationaal perspectief bescheiden: alleen Frankrijk, Japan en Italië, landen die gekenmerkt worden door lage ondernemersquotes, hebben een lagere opheffingsquote. Geconcludeerd kan worden dat het aantal opheffingen in Nederland, althans tot en met 2002, ongeveer gemiddeld scoort. De sterke toename van het aantal ondernemingen in Nederland in 1999 en 2000 heeft zich niet vertaald in beduidend meer opheffingen. De daarop volgende economische neergang heeft wel geleid tot een oplopen van de opheffingsquote. Faillissementen In het jaarlijkse aantal faillissementen valt een duidelijk conjunctureel patroon waar te nemen. Waar het aantal faillissementen in Nederland vanaf 1995 tot 2000 daalde, valt na 2000 een stijging te zien. Met name in 2003 steeg het aantal faillissementen sterk. Hierin staat Nederland niet alleen. In internationaal perspectief is het aantal faillissementen in Nederland nog vrij laag. Saldo toetreding Het saldo van toetreding, gemeten als het aantal oprichtingen verminderd met het aantal opheffingen, is voor Nederland in de periode flink positief. In deze jaren heeft van de benchmarklanden alleen Ierland een hoger saldo. In 2002 en 2003 valt de saldogroei in Nederland sterk terug. Turbulentie Turbulentie geeft de mate van verandering aan in het ondernemingenbestand, en wordt berekend als de som van de oprichtings- en opheffingsquote. Turbulentie wordt vaak als aanjager van economische groei beschouwd. Over de periode bezien blijkt Nederland gemiddeld te scoren. De turbulentiequote ligt redelijk stabiel op circa 15%, in 2002 op het niveau van Finland en Italië. Nederland loopt beduidend achter op Denemarken, Ierland, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. Startgrootte De gemiddelde startgrootte is voor Nederland, zoals voor de meeste andere benchmarklanden, vrij stabiel en bedraagt ongeveer twee werkzame personen per opgestart bedrijf. In de VS, Japan, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk ligt de gemiddelde startgrootte hoger (2,5-3 werkzame personen). In Italië, Finland en Frankrijk ligt het gemiddelde juist aanmerkelijk lager (circa 1,5 werkzame personen). 6

7 3. Hoe ontwikkelt zich het aandeel snelle groeiers in termen van omzet en in termen van werkgelegenheid en wat is de omzet- en werkgelegenheidsgroei van deze bedrijven? Het percentage snelle groeiers, geselecteerd op basis van een omzetgroei van meer dan 60 procent in de periode 1999/2002, bedraagt in Nederland 14 procent. In internationaal perspectief bezien is dit laag; van de benchmarklanden scoort alleen Japan lager. Vergeleken met de meting over de periode 1998/2001 is het percentage snelle groeiers in alle landen, behalve in Duitsland afgenomen. Wanneer geselecteerd wordt op werkgelegenheidsgroei (eveneens op basis van een groei van meer dan 60 procent gedurende 1999/2002) kent Nederland bijna 8 procent snelle groeiers. Dit blijkt opnieuw, op Japan na, het laagste percentage van de benchmarklanden. Vergeleken met de vorige benchmark is het percentage snelle groeiers alleen in Italië toegenomen, in de overige benchmarklanden daalt het percentage snelle groeiers. Er moet worden opgemerkt dat een snelle groei in termen van omzet niet automatisch gepaard gaat met een snelle groei in termen van werkgelegenheid. In Nederland groeit slechts 4% van de middelgrote bedrijven zowel snel in omzet als in werkgelegenheid. Het slechts gedeeltelijk samenvallen van snelle groei in werkgelegenheid en in omzet is het gevolg van het feit dat enerzijds bij veel snelle groeiers in termen van werkgelegenheid de capaciteitsuitbreiding vooruitloopt op de omzetgroei (met als gevolg een negatieve arbeidsproductiviteitsontwikkeling) en dat anderzijds een snelle omzetgroei gepaard gaat met uitbesteding van taken, zodat de werkgelegenheid gelijk blijft of zelfs daalt. Kijkend naar de gemiddelde omzetgroei voor het gehele bedrijfsleven blijkt overigens dat de Nederlandse bedrijven wel behoorlijke groei laten zien wanneer vergeleken wordt met de benchmarklanden. De gemiddelde omzetgroei onder de snelgroeiende bedrijven ligt relatief laag, vergeleken met de andere landen. Voor de overige bedrijven (die geen snelle groei vertonen) ligt de omzetgroei wat hoger dan gemiddeld in de benchmarklanden. De werkgelegenheidsgroei was in Nederland in de periode voor snelgroeiende bedrijven matig; alleen Japan laat een lagere werkgelegenheidsgroei zien. Voor de overige bedrijven ligt de werkgelegenheidsgroei net boven het gemiddelde van de benchmarklanden. 7

8

9 1 Inleiding Ondernemerschap staat politiek volop in de belangstelling. Bij EZ is het zelfs een van de speerpunten. Om te zien waar Nederland staat, is het nodig om periodiek Nederland in internationaal perspectief te plaatsen. Centraal hierbij staan twee aspecten: bedrijvendynamiek en snelgroeiende bedrijven. Bedrijvendynamiek laat zich beschrijven in termen van oprichtingen en opheffingen van bedrijven (inclusief faillissementen) en daarmee samenhangende en daarvan afgeleide kengetallen. Het (relatieve) aantal snelgroeiende bedrijven en hun kenmerken is medebepalend voor de vitaliteit van het bedrijfsleven. Dit is dan ook het tweede aspect dat in dit onderzoek centraal staat. De mate van (snelle) groei wordt daarbij gemeten in termen van de ontwikkeling van de omzet en de werkgelegenheid binnen de bedrijven. De internationale benchmark komt tot stand door Nederland te vergelijken met 10 andere landen. De benchmarklanden zijn: België, Denemarken, Duitsland, Finland, Frankrijk, Ierland, Italië, het VK, de VS en Japan. Daarnaast wordt een vergelijking in de tijd gemaakt, met als aantekening dat goeddeels vergelijkbare onderzoeken zijn uitgevoerd in 1996, 1999, 2001 en

10

11 2 Ondernemersquote In tabel 2.1 wordt een overzicht gegeven van de ondernemersquote, het aantal ondernemers uitgedrukt als percentage van de totale beroepsbevolking in de benchmarklanden. De cijfers hebben betrekking op het bedrijfsleven exclusief landbouw en visserij. De tabel laat zien dat Nederland in 2003 ongeveer gemiddeld scoort binnen het totaal van de bechmarklanden. In tabel 2.2 wordt het aantal ondernemers in de benchmarklanden gerelateerd aan de totale bevolking in de leeftijdsgroep 15 t/m 64 jaar. Gerelateerd aan de totale bevolkingsgroep van 15 t/m 64 jaar zijn er in Nederland relatief veel ondernemers, een situatie die zich vooral vanaf 2000 aftekent. Alleen in het Verenigd Koninkrijk en in Italië zijn er relatief gezien meer ondernemers. 11

12 tabel 2.1 Ondernemersquote ten opzichte van de beroepsbevolking in procenten (WAO ers behoren niet bij de beroepsbevolking); bedrijfsleven exclusief landbouw en visserij België Denemarken Duitsland Finland Frankrijk Groot-Brittannië Ierland Italië Nederland EU Japan Verenigde Staten* Duitsland heeft tot 1991 betrekking op West-Duitsland. * Voor de Verenigde Staten is dit een gemiddelde op basis van twee databronnen (één op basis van bedrijven, één op basis van personen). Er dient een bandbreedte van ca. 1 procentpunt aangehouden te worden. 12

13 tabel 2.2 Ondernemersquote ten opzichte van de bevolking 15 t/m 64 jaar; bedrijfsleven exclusief landbouw en visserij België 6,5 6,3 6,2 6,2 6,2 6,2 6,4 6,5 6,7 7,0 7,2 7,4 7,7 7,7 7,7 7,6 7,6 Denemarken 6,2 6,2 6,2 6,2 6,0 5,6 5,3 5,2 4,7 5,3 4,8 4,7 5,1 5,1 4,9 5,3 5,2 Duitsland 5,3 5,1 4,8 4,6 4,5 4,5 4,6 4,7 4,8 4,9 5,2 5,4 5,8 6,2 6,3 6,3 6,4 Finland 4,7 4,5 4,5 4,4 4,9 4,8 5,1 5,2 5,8 6,2 5,6 5,7 5,9 6,0 6,1 6,0 6,1 Frankrijk 7,7 7,4 7,2 7,1 6,9 6,8 6,5 6,5 6,6 6,5 6,4 6,1 5,9 5,8 5,8 5,7 5,8 Groot-Brittannië 5,6 5,7 5,4 5,2 5,5 6,0 6,3 6,7 7,6 8,5 8,0 8,4 8,3 8,3 7,9 8,1 8,6 Ierland 4,9 5,2 5,1 5,1 5,4 5,3 5,5 5,3 6,2 6,6 6,9 7,1 7,2 7,5 7,8 7,8 7,8 Italië 8,0 8,1 8,0 8,3 8,6 9,0 9,4 9,6 9,8 10,5 10,7 10,6 11,0 11,0 11,4 11,4 11,5 Nederland 7,0 6,6 6,2 5,8 5,6 5,4 5,3 5,3 5,3 5,7 6,1 6,6 7,2 7,6 8,2 8,2 8,3 EU-15 6,6 6,5 6,3 6,3 6,3 6,4 6,5 6,6 7,0 7,4 7,3 7,4 7,6 7,7 7,8 7,8 7,6 Japan 8,9 9,0 8,9 9,3 9,4 9,3 9,1 9,0 8,9 8,6 8,4 8,0 7,8 7,8 7,6 7,2 7,1 Verenigde Staten* 5,4 5,6 5,6 6,3 6,8 7,2 7,6 7,7 8,1 8,2 8,0 8,2 8,1 8,1 7,8 7,2 7,9 Duitsland heeft tot en met 1990 betrekking op West-Duitsland. * Voor de Verenigde Staten is dit een gemiddelde op basis van twee databronnen (één op basis van bedrijven, één op basis van personen). Er dient een bandbreedte van ca. 1 procentpunt aangehouden te worden. 13

14

15 3 Bedrijvendynamiek 3.1 Definities De volgende definities worden gebruikt 1 : oprichtingen: opheffingen: eenheid: werkgelegenheid: aantal ondernemingen: totaal bedrijfsleven: starters en nieuwe dochters, waarbij 1 persoon ten minste 1 uur per week werkt algemene opheffingen en faillissementen, waarbij 1 persoon ten minste 1 uur werkte bedrijf werkgelegenheid totaal bedrijfsleven ondernemingen totaal bedrijfsleven gehele bedrijfsleven exclusief landbouw en visserij (NACE C-K; N-O). gezondheidszorg maakt deel uit van bedrijfsleven; overheid en onderwijs niet. 3.2 Oprichtingen In deze paragraaf wordt het aantal oprichtingen in de benchmarklanden vergeleken. De oprichtingsquote wordt daarbij als vergelijkingsmaatstaf gehanteerd, waarbij oprichtingen gerelateerd worden aan zowel het aantal ondernemingen als de werkgelegenheid. Er wordt gekeken naar het totale bedrijfsleven, exclusief landbouw. Het niveau in 2003 Tabel 3.1 geeft een overzicht van het aantal oprichtingen in de periode In tabel 3.2 wordt een overzicht gegeven van de oprichtingsquote, het aantal oprichtingen van bedrijven uitgedrukt als percentage van het totale aantal bedrijven in de benchmarklanden. De score van Nederland bevindt zich in de middenmoot. Kijkend naar het aantal oprichtingen uitgedrukt als percentage van het aantal reeds bestaande ondernemingen, dan geldt voor zowel 2002 als 2003, dat evenveel benchmarklanden hoger, als lager scoren. De hoogste oprichtingsquote vinden we in het Verenigd Koninkrijk, de laagste in Japan (2002) en België. De ontwikkelingen in de periode Tabel 3.2 laat zien dat de oprichtingsquote in Nederland in de jaren terugliep, daarna in 1999 en 2000 opliep, om vervolgens in 2001 en 2002 weer af te nemen. Na 2000 is er in vrijwel alle benchmarklanden sprake van een teruglopende oprichtingsquote. Voorzover er voor dat jaar gegevens beschikbaar zijn, laat 2003 een verdeeld beeld zien: in vier landen neemt de oprichtingsquote toe, in drie landen, waaronder Nederland, neemt deze nog licht af. 1 Zie bijlage II voor een uitgebreidere beschrijving van de dataverzameling en de databewerking. 15

16 tabel 3.1 Aantal oprichtingen, België Denemarken Duitsland Finland Frankrijk Groot-Brittannië Ierland Italië Japan Nederland Verenigde Staten tabel 3.2 Aantal oprichtingen als percentage van het aantal ondernemingen België 8,1 7,4 7,1 7,4 6,3 6,5 6,3 6,2 6,0 Denemarken 9,3 9,5 10,4 10,3 11,3 11,7 10,1 9,9 - Duitsland 13,9 12,1 12,5 11,4 10,6 9,9 9,2 8,9 10,0 Finland 11,0 9,7 9,0 8,4 7,8 8,2 7,9 7,9 8,4 Frankrijk 7,3 6,9 6,8 6,7 6,8 6,9 6,8 6,7 7,5 Groot-Brittannië 13,2 13,1 12,7 13,1 13,0 13,3 12,7 12,6 13,2 Ierland 10,1 12,0 13,1 15,5 15,6 15,1 12,6 11,9 - Italië 8,7 7,7 6,9 6,8 7,3 7,7 7,9 7,7 7,2 Japan - 5, ,7-4,1 4,0 - Nederland 10,7 10,3 10,2 9,6 10,1 11,1 9,7 8,1 8,0 Verenigde Staten 10,2 11,6 12,2 10,4 10,3 10,1 9,5 9,6-3.3 Opheffingen In deze paragraaf worden de opheffingen in de benchmarklanden vergeleken. Daarbij wordt gebruik gemaakt van de opheffingsquote, waarbij het aantal opheffingen respectievelijk de daarbij betrokken werkgelegenheid wordt uitgedrukt in het aantal bedrijven en de totale werkgelegenheid. Het niveau in 2003 Allereerst wordt in tabel 3.3 een overzicht gegeven van het absolute aantal opheffingen in de jaren Vervolgens geeft tabel 3.4 een overzicht van de opheffingsquote in de benchmarklanden voor de beschouwde jaren. Tabel 3.4 laat zien dat Nederland in 2002 en 2003 iets onder het gemiddelde scoort. Bij zes benchmarklanden komt de 16

17 opheffingsquote in 2002 hoger uit, bij vier landen lager. Voorzover er voor dat jaar gegevens beschikbaar zijn, laat 2003 een overeenkomstig beeld zien. Er is een sterke samenhang tussen het aantal startende ondernemingen en het aantal bedrijven dat zich opheft. Jonge bedrijven lopen een grote kans om op korte termijn opgeheven te worden. Ook is er een negatief verband tussen de opheffingsquote en de omvang van de bedrijven. Kleinere bedrijven hebben een grotere kans opgeheven te worden dan grotere bedrijven. Ook tussen de bedrijfsgrootte van nieuwe bedrijven en de opheffingsquote bestaat een verband: een start met weinig personeel gaat samen met een grotere opheffingskans. De ontwikkeling in de periode Tabel 3.4 laat zien dat de opheffingsquote in Nederland, die tot aan het jaar 2000 tamelijk stabiel was, de laatste jaren relatief sterk is gestegen. Wel ligt het niveau verhoudingsgewijs nog vrij laag. Opmerkelijk is dat de opheffingquote in Frankrijk en Duitsland de laatste jaren wat gedaald is. Globaal gesproken is er bij de overige landen een stijgende tendens waar te nemen in de ontwikkeling van de opheffingsquote. tabel 3.3 Aantal opheffingen België Denemarken Duitsland Finland Frankrijk Groot-Brittannië Ierland Italië Japan Nederland Verenigde Staten

18 tabel 3.4 Opheffingsquote in procenten België 6,3 6,7 6,6 6,5 6,9 6,6 6,3 6,0 6,6 Denemarken 8,9 8,9 10,0 9,7 9,4 9,5 10,1 9,9 - Duitsland 8,8 8,3 8,3 8,1 8,0 7,3 7,0 7,0 7,1 Finland 8,8 8,8 7,5 7,1 7,3 7,6 7,7 7,3 7,4 Frankrijk - 4,6 7,0 5,8 5,2 5,5 4,3 4,1 - Groot-Brittannië 11,2 10,6 9,8 10,0 11,3 11,6 10,7 10,4 11,2 Ierland 6,3 10,0 7,9 4,4 5,8 5,7 7,6 7,4 - Italië 7,7 6,2 6,3 5,5 5,4 5,4 5,5 5,9 6,0 Japan - 4, ,6-4,5 4,6 - Nederland 5,5 5,3 5,5 5,6 5,7 6,1 6,3 6,6 6,6 Verenigde Staten 8,7 8,8 9,5 9,0 9,0 8,9 9,2 8,9 - Faillissementen Een deel van de opheffingen bestaat uit faillissementen. Doorgaans maken zij maar een beperkt deel uit van het totale aantal opheffingen. In Nederland lag dat percentage in de laatste jaren rond de 8%. Vergeleken met andere benchmarklanden nam Nederland daarmee een middenpositie in. Relatief veel bedrijven worden opgeheven door faillissement in Frankrijk, België, Duitsland, Finland en de Verenigde Staten, en in 2003 ook in Nederland. tabel 3.5 Aantal faillissementen België Denemarken Duitsland Finland Frankrijk Groot-Brittannië Ierland Italië Japan Nederland Verenigde Staten

19 tabel 3.6 Faillissementen als percentage van het aantal ondernemingen België 1,3 1,2 1,2 1,1 1,2 1,2 1,2 1,2 1,3 Denemarken 0,9 0,7 0,7 0,7 0,7 0,7 0,9 1,0 1,0 Duitsland 0,8 0,9 0,9 0,9 0,8 0,9 1,0 1,1 1,1 Finland 1,9 1,6 1,4 1,2 1,2 1,1 1,1 1,2 1,1 Frankrijk 2,4 2,4 2,3 2,0 1,8 1,6 1,6 1,6 1,5 Groot-Brittannië 0,8 0,7 0,6 0,6 0,6 0,6 0,6 0,5 0,4 Ierland - 0,6 0,5 0,5 0,5 0,5 0,5 0,6 0,5 Italië 0,3 0,3 0,4 0,4 0,3 0,3 0,3 0,3 0,3 Japan 0,2 0, ,2-0,3 0,3 0,2 Nederland 0,8 0,7 0,6 0,6 0,6 0,6 0,6 0,5 0,4 Verenigde Staten 1,0 1,1 1,2 1,2 1,1 1,0 1,2 1,2 - Bron: x. tabel 3.7 Aandeel van faillissementen in het aantal opheffingen in % België 21,0 18,6 18,3 17,5 17,0 17,0 18,3 19,9 20,3 Denemarken 10,5 8,3 7,3 7,0 7,0 7,5 9,1 - - Duitsland 9,3 10,8 11,2 11,1 10,3 11,9 13,8 15,8 15,9 Finland 21,4 18,2 18,9 17,0 16,0 15,1 14,1 16,0 15,2 Frankrijk - 51,9 33,3 34,7 34,9 29,3 36,1 39,0 - Groot-Brittannië 6,9 6,7 5,7 5,3 4,8 4,3 4,7 4,2 3,4 Ierland - 5,6 6,3 12,0 9,3 8,9 6,9 7,5 - Italië 3,4 4,6 6,2 6,5 6,1 5,5 5,0 4,7 4,8 Japan - 4, ,2-6,7 - - Nederland 12,9 12,1 11,0 9,4 7,2 7,3 8,2 8,7 11,1 Verenigde Staten 11,0 12,0 13,1 13,5 12,7 11,2 12,9 13,7-3.4 Saldo toetreding Hier wordt ingegaan op de nettogroei van het aantal ondernemingen waarbij de nettogroei gedefinieerd is als saldo van het aantal oprichtingen en opheffingen. Er wordt daarbij geabstraheerd van fusies en afsplitsingen, die overigens qua aantal beperkt zijn. De ontwikkeling in de periode Tabel 3.8 geeft een overzicht van de nettogroei van het aantal ondernemingen in de jaren Uit de cijfers in de tabel blijkt dat Nederland tot en met het jaar 2001 een relatief sterke groei netto-ondernemingsgroei kende. In 2002 zwakt de nettogroei af, om in 2003 op hetzelfde niveau als in 2002 uit te komen. In de periode

20 scoort Nederland hoog: gemiddeld per jaar komt de nettogroei van bedrijven uit op ruim 4%, na Ierland waarvoor het groeipercentage bijna 6,5% bedraagt (zie tabel 3.9). Ook Duitsland scoort relatief hoog met 3%. Het laagste percentages vinden we in België (0,4%) en Denemarken (0,8%). In de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en Finland komt de netto-ondernemingsgroei uit op circa 1%. Italië, Frankrijk en Duitsland behaalden een groei van 2 à 3%. tabel 3.8 Nettogroei van het aantal ondernemingen België Denemarken Duitsland Finland Frankrijk Groot-Brittannië Ierland Italië Japan Nederland Verenigde Staten tabel 3.9 Toename aantal bedrijven als percentage van het totaal aantal bedrijven België 1,8 0,7 0,4 0,9-0,6-0,1-0,1 0,2-0,3 Denemarken 0,4 0,6 0,4 0,6 2,0 2,2 0,0 0,0 - Duitsland 5,0 3,8 4,2 3,3 2,6 2,6 2,2 2,0 2,9 Finland 2,3 0,9 1,5 1,3 0,4 0,6 0,2 0,7 1,0 Frankrijk 7,3 2,3-0,2 0,9 1,6 1,4 2,5 2,6 - Groot-Brittannië 2,0 2,5 1,7 1,8 0,2 0,2 0,7 1,6 0,5 Ierland 3,8 1,9 5,2 11,0 9,8 9,3 5,1 4,6 - Italië 1,0 1,5 0,6 1,3 1,8 2,3 2,4 1,9 1,2 Japan - 0, ,0 - -0,4-0,6 - Nederland 5,2 4,9 4,7 4,0 4,4 5,0 3,4 1,5 1,5 Verenigde Staten 1,6 2,8 2,7 1,4 1,3 1,1 0,2 0,3-3.5 Turbulentie Oprichtingen en opheffingen zorgen voor bewegingen in het ondernemingenbestand. Als maatstaf voor deze bewegingen wordt de som van oprichtingen en opheffingen - de turbulentie - genomen. Een hoge turbulentie duidt op veel beweging binnen het ondernemingsbestand, bij een lage turbulentie blijft het ondernemingsbestand relatief 20

21 stabiel. Een hoge turbulentie in landen duidt erop dat het ondernemingenbestand zich snel aanpast aan de gewijzigde markomstandigheden, waardoor deze landen veelal het best uitgerust zijn om de concurrentie op de wereldmarkt aan te gaan. Niet efficiënte bedrijven verdwijnen en de overige bedrijven worden aangezet tot het doorvoeren van innovaties om te kunnen overleven. De turbulentie in de benchmarklanden in de periode wordt in beeld gebracht in tabel tabel 3.10 Turbulentie als percentage van het aantal ondernemingen België 14,2 14,1 13,9 14,1 13,6 13,5 13,1 12,7 12,9 Denemarken 18,3 18,4 20,4 20,0 20,7 21,1 20,2 19,8 - Duitsland 22,7 20,5 20,8 19,5 18,6 17,1 16,2 15,9 17,1 Finland 19,8 18,6 16,5 15,5 15,1 15,7 15,6 15,2 15,8 Frankrijk - 11,5 13,8 12,6 11,9 12,4 11,1 10,7 - Groot-Brittannië 24,4 23,7 23,8 24,5 25,8 26,5 24,8 23,6 25,9 Ierland 16,3 22,0 20,9 19,9 21,4 20,8 20,2 19,4 - Italië 16,5 14,0 13,2 12,4 12,7 13,2 13,5 13,6 13,1 Japan - 9, ,3-8,6 8,6 - Nederland 16,2 15,6 15,7 15,2 15,9 17,2 16,0 14,7 14,6 Verenigde Staten 18,9 20,4 21,7 19,4 19,2 19,0 18,7 18,9 - Op het punt van turbulentie scoort Nederland onder de middelmaat. Hoog is de turbulentie in het Verenigd Koninkrijk, Ierland, de Verenigde Staten en Denemarken, landen die ook een relatief hoge oprichtingsquote hebben. 3.6 De werkgelegenheid bij oprichting Tabel 3.11 geeft een overzicht van de gemiddelde startgrootte in werkzame personen van nieuw opgerichte bedrijven in de jaren We zien dat in Japan de gemiddelde startgrootte het hoogst is, hoewel het belang van nieuwe bedrijven voor de totale werkgelegenheid in dit land bescheiden is. Relatief hoog ligt ook de startomvang van nieuwe bedrijven in de Verenigde Staten en in Duitsland. Relatief gering is de startgrootte in Italië en Finland. In Nederland varieert de startgrootte in de beschouwde periode van 1,8 tot 2,1. De cijfers voor Nederland laten een lichte schaalvergroting van starters zien die in 1998 inzette. Ook het Verenigd Koninkrijk en, in mindere mate, Denemarken laten een schaalvergroting van starters zien. In de jaren tot en met 1998 laten Finland en de Verenigde Staten een wisselend verloop van de startomvang zien. In latere jaren stabiliseert in beide landen de startomvang van nieuwe bedrijven. 1 Over 2003 zijn voor slechts twee landen gegevens beschikbaar: Frankrijk (1,8) en Nederland (2,2). 21

22 tabel 3.11 Gemiddelde startgrootte in werkzame personen België ,1 2,0 1,9 1,9 Denemarken 1,7 1,7 1,8 1,8 1,7 1,8 1,9 0,0 Duitsland 2,8 2,7 2,7 2,7 2,7 2,7 2,7 0,0 Finland 1,8 1,8 1,2 1,3 1,5 1,5 1,5 0,0 Frankrijk 1,8 1,7 1,7 1,7 1,7 1,7 1,7 1,7 Groot-Brittannië - - 1,6 1,8 2,2 2,3 2,4 - Ierland Italië ,4 1,4 1,4 - - Japan - 3, ,6-3,5 - Nederland 1,8 1,9 1,8 2,0 2,1 1,9 2,1 2,0 Verenigde Staten 3,3 2,9 2,5 3,0 3,0 3,

Internationale benchmark. ondernemerschap 2011. drs. N.G.L. Timmermans drs. D. Snel dhr. K. Bakker dhr. R. in t Hout

Internationale benchmark. ondernemerschap 2011. drs. N.G.L. Timmermans drs. D. Snel dhr. K. Bakker dhr. R. in t Hout Internationale benchmark ondernemerschap 2011 tabellenboek drs. N.G.L. Timmermans drs. D. Snel dhr. K. Bakker dhr. R. in t Hout Zoetermeer, 5 juli 2011 Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek

Nadere informatie

Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid 1998-2012

Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid 1998-2012 Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid 1998-2012 drs. K.L. Bangma drs. A. Bruins drs. D. Snel drs. N. Timmermans Zoetermeer, 5 juli 2013 Rapportnummer : A201337 Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek

Nadere informatie

De Watersector Exportindex (WEX)

De Watersector Exportindex (WEX) De Watersector Exportindex (WEX) prognose 2006 drs. P. Gibcus drs. W.H.J. Verhoeven Zoetermeer, februari 2007 Dit onderzoek is gefinancierd door het programma Partners voor Water. De verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Personeelsmonitor Provincies. Benchmarkrapport Provincie Noord-Holland

Personeelsmonitor Provincies. Benchmarkrapport Provincie Noord-Holland Personeelsmonitor Provincies Benchmarkrapport Zoetermeer, oktober 2014 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning

Nadere informatie

De stand van Mediation in Nederland

De stand van Mediation in Nederland De stand van Mediation in Nederland drs. R.J.M. Vogels Zoetermeer, 17 november 2011 In opdracht van het Nederlands Mediation Instituut (NMI). De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Stratus.

Nadere informatie

De oudere starter in Nederland Quick Service

De oudere starter in Nederland Quick Service De oudere starter in Nederland Quick Service Heleen Stigter Zoetermeer, januari 2003 Dit onderzoek maakt deel uit van het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap, dat wordt gefinancierd door het Ministerie

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2011. Dienst inburgeren Universiteit van Amsterdam, INTT

Tevredenheidsonderzoek 2011. Dienst inburgeren Universiteit van Amsterdam, INTT Tevredenheidsonderzoek 2011 Dienst inburgeren Universiteit van Amsterdam, INTT Zoetermeer, zaterdag 4 februari 2012 In opdracht van Universiteit van Amsterdam, INTT De verantwoordelijkheid voor de inhoud

Nadere informatie

Kunnen MKB-ondernemers de weg nog vinden? Veranderingen in de sociale zekerheid

Kunnen MKB-ondernemers de weg nog vinden? Veranderingen in de sociale zekerheid Kunnen MKB-ondernemers de weg nog vinden? Veranderingen in de sociale zekerheid Peter Brouwer Zoetermeer, april 2003 Dit onderzoek maakt deel uit van het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap, dat

Nadere informatie

Conjunctuurpeiling BNA Voorjaar 2015

Conjunctuurpeiling BNA Voorjaar 2015 Conjunctuurpeiling BNA Voorjaar René Vogels Zoetermeer, 10 april De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning in artikelen,

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2011. Dienst inburgeren Studiecentrum Talen Eindhoven bv

Tevredenheidsonderzoek 2011. Dienst inburgeren Studiecentrum Talen Eindhoven bv Tevredenheidsonderzoek 2011 Dienst inburgeren Studiecentrum Talen Eindhoven bv Zoetermeer, zaterdag 4 februari 2012 In opdracht van Studiecentrum Talen Eindhoven bv De verantwoordelijkheid voor de inhoud

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2012. Jobcoach organisatie Trace Daelzicht

Tevredenheidsonderzoek 2012. Jobcoach organisatie Trace Daelzicht Tevredenheidsonderzoek 2012 Jobcoach organisatie Trace Daelzicht Zoetermeer, maandag 4 februari 2013 In opdracht van Jobcoach organisatie Trace Daelzicht De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij

Nadere informatie

Global Entrepreneurship Monitor 2002

Global Entrepreneurship Monitor 2002 Global Entrepreneurship Monitor 2002 Niels Bosma Zoetermeer, 14 november 2002 Dit onderzoek maakt deel uit van het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap, dat wordt gefinancierd door het Ministerie

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015. Regionaal Autisme Centrum onderdeel Autismewerk.nl

Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015. Regionaal Autisme Centrum onderdeel Autismewerk.nl Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015 Regionaal Autisme Centrum onderdeel Autismewerk.nl Zoetermeer, vrijdag 13 november 2015 In opdracht van Regionaal Autisme Centrum onderdeel Autismewerk.nl De verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Uitgevoerd in opdracht van. Rapportage beoordelen en incidenteel belonen 2013 Provincies

Uitgevoerd in opdracht van. Rapportage beoordelen en incidenteel belonen 2013 Provincies Uitgevoerd in opdracht van Rapportage beoordelen en incidenteel belonen 2013 Provincies Zoetermeer, 17 september 2014 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek ROC De Leijgraaf

Tevredenheidsonderzoek ROC De Leijgraaf Tevredenheidsonderzoek 2015 ROC De Leijgraaf Zoetermeer, zondag 14 februari 2016 In opdracht van ROC De Leijgraaf De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2015. AM Werk Reïntegratie BV

Tevredenheidsonderzoek 2015. AM Werk Reïntegratie BV Tevredenheidsonderzoek 2015 AM Werk Reïntegratie BV Zoetermeer, zondag 14 februari 2016 In opdracht van AM Werk Reïntegratie BV De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van

Nadere informatie

Belasting over de winst verdeeld naar sector en grootteklasse

Belasting over de winst verdeeld naar sector en grootteklasse Belasting over de winst verdeeld naar sector en grootteklasse Minirapportage ir. C.C. van de Graaff drs. W.H.J. Verhoeven drs. P. Vroonhof K. Bakker Zoetermeer, 18 september 2002 Dit onderzoek is uitgevoerd

Nadere informatie

M201218. Meer snelgroeiende bedrijven en meer krimpende bedrijven in Nederland

M201218. Meer snelgroeiende bedrijven en meer krimpende bedrijven in Nederland M201218 Meer snelgroeiende bedrijven en meer krimpende bedrijven in Nederland drs. D. Snel drs. N. Timmermans Zoetermeer, november 2012 Relatief veel snelgroeiende bedrijven in Nederland In deze rapportage

Nadere informatie

Brancheonderzoek BNA. Conjunctuurmeting oktober 2012. Koninklijke Maatschappij tot Bevordering der Bouwkunst Bond van Nederlandse Architecten

Brancheonderzoek BNA. Conjunctuurmeting oktober 2012. Koninklijke Maatschappij tot Bevordering der Bouwkunst Bond van Nederlandse Architecten Brancheonderzoek BNA Conjunctuurmeting oktober 2012 Koninklijke Maatschappij tot Bevordering der Bouwkunst Bond van Nederlandse Architecten Jollemanhof 14 Postbus 19606 1000 GP Amsterdam T 020 555 36 66

Nadere informatie

Cliëntenaudit Bureau ABC

Cliëntenaudit Bureau ABC Cliëntenaudit Bureau ABC 2014 Zoetermeer 17 april 2015 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning in artikelen, scripties

Nadere informatie

Innovatie in het MKB in Noord-Nederland

Innovatie in het MKB in Noord-Nederland Innovatie in het MKB in C10978 Petra Gibcus en Yvonne Prince Zoetermeer, 16 juli 2014 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of

Nadere informatie

De bijdrage van cohorten aan het niveau en de ontwikkeling van de arbeidsproductiviteit

De bijdrage van cohorten aan het niveau en de ontwikkeling van de arbeidsproductiviteit De bijdrage van cohorten aan het niveau en de ontwikkeling van de arbeidsproductiviteit Minirapportage drs. W.H.J Verhoeven dr. R.G.M. Kemp drs. H.H.M. Peeters Zoetermeer, 26 september 2002 Deze studie

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014. STE Languages

Tevredenheidsonderzoek 2014. STE Languages Tevredenheidsonderzoek 2014 STE Languages Zoetermeer, vrijdag 13 februari 2015 In opdracht van STE Languages De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2015. Stap.nu Reïntegratie & Counseling

Tevredenheidsonderzoek 2015. Stap.nu Reïntegratie & Counseling Tevredenheidsonderzoek 2015 Stap.nu Reïntegratie & Counseling Zoetermeer, zaterdag 27 februari 2016 In opdracht van Stap.nu Reïntegratie & Counseling De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia.

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2015. Rijn IJssel, Educatie & Integratie

Tevredenheidsonderzoek 2015. Rijn IJssel, Educatie & Integratie Tevredenheidsonderzoek 2015 Rijn IJssel, Educatie & Integratie Zoetermeer, zaterdag 27 februari 2016 In opdracht van Rijn IJssel, Educatie & Integratie De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2011. BHP Groep Loopbaanadvisering

Tevredenheidsonderzoek 2011. BHP Groep Loopbaanadvisering Tevredenheidsonderzoek 2011 BHP Groep Loopbaanadvisering Zoetermeer, zaterdag 4 februari 2012 In opdracht van BHP Groep Loopbaanadvisering De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia/Stratus.

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2013-2014. Stichting ActiefTalent

Tevredenheidsonderzoek 2013-2014. Stichting ActiefTalent Tevredenheidsonderzoek 2013-2014 Stichting ActiefTalent Zoetermeer, donderdag 21 mei 2015 In opdracht van Stichting ActiefTalent De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van

Nadere informatie

Effecten BTW-verandering op het. gedrag van consumenten in de. Schilders- en stukadoorsbranche. drs. K.L. Bangma drs. D. Snel

Effecten BTW-verandering op het. gedrag van consumenten in de. Schilders- en stukadoorsbranche. drs. K.L. Bangma drs. D. Snel Effecten BTW-verandering op het gedrag van consumenten in de Schilders- en stukadoorsbranche drs. K.L. Bangma drs. D. Snel Zoetermeer, 23 maart 2012 Dit onderzoek is gefinancierd door CNV Vakmensen, FNV

Nadere informatie

Bijdrage van buitenlandse werknemers aan innovatie in het MKB. drs. A. Bruins T. Span MSc drs. P. Gibcus

Bijdrage van buitenlandse werknemers aan innovatie in het MKB. drs. A. Bruins T. Span MSc drs. P. Gibcus Bijdrage van buitenlandse werknemers aan innovatie in het MKB drs. A. Bruins T. Span MSc drs. P. Gibcus Zoetermeer, december 2013 ISBN : 978-90-371-1096-8 Rapportnummer : A201363 Dit onderzoek is gefinancierd

Nadere informatie

Stemming onder ondernemers in het MKB

Stemming onder ondernemers in het MKB Stemming onder ondernemers in het MKB ISBN : 978-90-371-1130-9 Rapportnummer : A201424 Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap (www.ondernemerschap.nl) Panteia

Nadere informatie

Benchmark klanten Qredits

Benchmark klanten Qredits Benchmark klanten Qredits Lia Smit Zoetermeer, maart 2013 Rapportnummer: A201308 Dit onderzoek is mede gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap (www.ondernemerschap.nl). Voor alle

Nadere informatie

Evaluatie campagne Doe meer met Afval. mening betrokken gemeenten

Evaluatie campagne Doe meer met Afval. mening betrokken gemeenten Evaluatie campagne Doe meer met Afval mening betrokken gemeenten Zoetermeer, 10 maart 2014 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting

Nadere informatie

Werkloosheid in de Europese Unie

Werkloosheid in de Europese Unie in de Europese Unie Diana Janjetovic en Bart Nauta De werkloosheid in de Europese Unie vertoont sinds 2 als gevolg van de conjunctuur een wisselend verloop. Door de economische malaise in de jaren 21 23

Nadere informatie

Bedrijvendynamiek in Nederland: goed of slecht?

Bedrijvendynamiek in Nederland: goed of slecht? M200509 Bedrijvendynamiek in Nederland: goed of slecht? Wim Verhoeven Petra Gibcus Pauline de Jong - 't Hart Zoetermeer, 8 december 2005 Bedrijvendynamiek in Nederland: goed of slecht? Bedrijvendynamiek

Nadere informatie

EIM onderdeel van Panteia

EIM onderdeel van Panteia EIM onderdeel van Panteia Monitor nieuw ondernemerschap 2006 Onderzoek voor Bedrijf & Beleid Monitor nieuw ondernemerschap 2006 Zoetermeer, 30 januari 2007 Dit onderzoek is gefinancierd door het Ministerie

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014-2015. Staatvandienst B.V.

Tevredenheidsonderzoek 2014-2015. Staatvandienst B.V. Tevredenheidsonderzoek 2014-2015 Staatvandienst B.V. Zoetermeer, donderdag 13 augustus 2015 In opdracht van Staatvandienst B.V. De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van

Nadere informatie

Financieringsmonitor MKB

Financieringsmonitor MKB M200901 Financieringsmonitor MKB Eerste resultaten, december 2008 dr. J. Meijaard drs. W.D.M. van der Valk Zoetermeer, januari 2009 Dit onderzoek maakt deel uit van het programmaonderzoek MKB en Onderchap,

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015. P&M arbeidsreintegratie

Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015. P&M arbeidsreintegratie Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015 P&M arbeidsreintegratie Zoetermeer, dinsdag 4 augustus 2015 In opdracht van P&M arbeidsreintegratie De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2013-2014. Coaching en Advisering

Tevredenheidsonderzoek 2013-2014. Coaching en Advisering Tevredenheidsonderzoek 2013-2014 Coaching en Advisering Zoetermeer, zondag 3 augustus 2014 In opdracht van Coaching en Advisering De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik

Nadere informatie

Is uw vereniging toekomstbestendig en voorbereid op de Generatie XYZ? Onderzoek onder branche- en beroepsorganisaties en verenigingen

Is uw vereniging toekomstbestendig en voorbereid op de Generatie XYZ? Onderzoek onder branche- en beroepsorganisaties en verenigingen Is uw vereniging toekomstbestendig en voorbereid op de Generatie XYZ? Onderzoek onder branche- en beroepsorganisaties en verenigingen Zoetermeer, 6 juni 2013 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2009. Plooi Coaching

Tevredenheidsonderzoek 2009. Plooi Coaching Tevredenheidsonderzoek 2009 Zoetermeer, 19 mei 2010 In opdracht van De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Stratus. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning in

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014-2015. Arbo Coaching B.V.

Tevredenheidsonderzoek 2014-2015. Arbo Coaching B.V. Tevredenheidsonderzoek 2014-2015 Arbo Coaching B.V. Zoetermeer, maandag 20 juli 2015 In opdracht van Arbo Coaching B.V. De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014. SWA HR Diensten

Tevredenheidsonderzoek 2014. SWA HR Diensten Tevredenheidsonderzoek 2014 SWA HR Diensten Zoetermeer, vrijdag 13 februari 2015 In opdracht van SWA HR Diensten De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of

Nadere informatie

Financiering bij familiebedrijven

Financiering bij familiebedrijven Financiering bij familiebedrijven Ro Braaksma Zoetermeer, 23 september 2011 Dit onderzoek is gefinancierd door het Centrum van het Familiebedrijf. De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij EIM.

Nadere informatie

M200413 Beperkte groei werkgelegenheid in het MKB

M200413 Beperkte groei werkgelegenheid in het MKB M200413 Beperkte groei werkgelegenheid in het MKB A.M.J. te Peele Zoetermeer, 24 december 2004 Beperkte groei werkgelegenheid MKB in 1999-2002 De werkgelegenheid in het MKB is in 2002 met 3% toegenomen

Nadere informatie

VBO Woonindex. Vierde kwartaal 2008. drs. J.J.J. Donkers

VBO Woonindex. Vierde kwartaal 2008. drs. J.J.J. Donkers VBO Woonindex Vierde kwartaal 2008 drs. J.J.J. Donkers Zoetermeer, 7 januari 2009 In opdracht van VBO Makelaars. De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Stratus. Het gebruik van cijfers en/of

Nadere informatie

R200912. Inzicht in bedrijven die hun eerste. werknemer aantrekken. Creëren van een dataset. Sjaak Vollebregt Wim Verhoeven

R200912. Inzicht in bedrijven die hun eerste. werknemer aantrekken. Creëren van een dataset. Sjaak Vollebregt Wim Verhoeven R200912 Inzicht in bedrijven die hun eerste werknemer aantrekken Creëren van een dataset Sjaak Vollebregt Wim Verhoeven Zoetermeer, juli 2009 Dit onderzoek maakt deel uit van het programmaonderzoek MKB

Nadere informatie

Factsheet. Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam 2014. Werkloosheid stijgt naar 24% Definities. Nummer 6 juni 2014

Factsheet. Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam 2014. Werkloosheid stijgt naar 24% Definities. Nummer 6 juni 2014 Nummer 6 juni 2014 Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam 2014 Factsheet Ondanks eerste tekenen dat de economie weer aantrekt blijft de werkloosheid. Negen procent van de Amsterdamse beroepsbevolking is werkloos

Nadere informatie

Monitor MKB Bouw & Infra 27 november 2013

Monitor MKB Bouw & Infra 27 november 2013 Monitor MKB Bouw & Infra 27 november 2013 Onderzoek uitgevoerd door Panteia / EIM in opdracht van Aannemersfederatie Nederland Bouw en Infra Monitor MKB Bouw & Infra 27 november 2013 Onderzoek uitgevoerd

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2009. Renga BV

Tevredenheidsonderzoek 2009. Renga BV Tevredenheidsonderzoek 2009 Zoetermeer, 1 juni 2010 In opdracht van De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Stratus. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning in

Nadere informatie

Dun & Bradstreet Onderzoek naar betalingstermijnen bij bedrijven onderling

Dun & Bradstreet Onderzoek naar betalingstermijnen bij bedrijven onderling Dun & Bradstreet Onderzoek naar betalingstermijnen bij bedrijven onderling Analyse voor: Ministerie van Economische Zaken 24 augustus 2015 Dun & Bradstreet Inhoud Dun & Bradstreet Onderzoek naar betalingstermijnen

Nadere informatie

M200412 Opleidingsniveau in MKB stijgt

M200412 Opleidingsniveau in MKB stijgt M200412 Opleidingsniveau in MKB stijgt A.M.J. te Peele Zoetermeer, 24 december 2004 Meer hoger opgeleiden in het MKB Het aandeel hoger opgeleiden in het MKB is de laatste jaren gestegen. Met name in de

Nadere informatie

Werkloosheid nauwelijks veranderd

Werkloosheid nauwelijks veranderd Persbericht Pb14-084 18-12-2014 09.30 uur Werkloosheid nauwelijks veranderd - Werkloosheid blijft 8 procent - Meer mensen aan het werk in de afgelopen drie maanden - Aantal WW-uitkeringen met 6 duizend

Nadere informatie

Fact sheet. Ondernemerschap in Westpoort. Vestigingen en ondernemingen in Westpoort. Ondernemerschap in Westpoort. november 2011

Fact sheet. Ondernemerschap in Westpoort. Vestigingen en ondernemingen in Westpoort. Ondernemerschap in Westpoort. november 2011 Fact sheet november 211 Ondernemerschap in is het haven-, industrie- en kantorengebied aan de westkant van. Hoewel er in weinig ondernemingen te vinden zijn, zijn er veel personen werkzaam. Daarnaast kennen

Nadere informatie

Effecten invoering nieuwe ziektekostenstelsel 2006

Effecten invoering nieuwe ziektekostenstelsel 2006 Effecten invoering nieuwe ziektekostenstelsel 2006 Gevolgen voor de werkgeversbijdrage voor het MKB en het grootbedrijf M. Folkeringa P.J.M. Vroonhof Zoetermeer, 30 december 2003 Bestelnummer: M200311

Nadere informatie

M200705. Werkgelegenheid bij startende bedrijven. drs. A. Bruins

M200705. Werkgelegenheid bij startende bedrijven. drs. A. Bruins M200705 Werkgelegenheid bij startende bedrijven drs. A. Bruins Zoetermeer, mei 2007 2 Werkgelegenheid bij startende bedrijven Van startende bedrijven wordt verwacht dat zij bijdragen aan nieuwe werkgelegenheid.

Nadere informatie

Werkgelegenheid in de Drechtsteden

Werkgelegenheid in de Drechtsteden Werkgelegenheid in de Bedrijvenregister 2010 Inhoud: 1. Conclusies 2. Ontwikkeling 3. Ontwikkeling t.o.v. Nederland 4. Bedrijventerreinen In deze factsheet leest u de meest recente informatie over de werkgelegenheid

Nadere informatie

Financieringsmonitor MKB Starters

Financieringsmonitor MKB Starters Financieringsmonitor MKB Starters Starters en gevestigd MKB vergeleken Pim van der Valk Lia Smit Zoetermeer, 19 januari 2010 Dit onderzoek is gefinancierd door Ministerie van Economische Zaken Programmaonderzoek

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2012 / 2013. Baanfit verzuim en re-integratie

Tevredenheidsonderzoek 2012 / 2013. Baanfit verzuim en re-integratie Tevredenheidsonderzoek 2012 / 2013 Baanfit verzuim en re-integratie Zoetermeer, zaterdag 20 juli 2013 In opdracht van Baanfit verzuim en re-integratie De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij

Nadere informatie

Vertrouwen in eigen bedrijf keldert Ondernemersvertrouwen door de jaren heen

Vertrouwen in eigen bedrijf keldert Ondernemersvertrouwen door de jaren heen Vertrouwen in eigen bedrijf keldert Ondernemersvertrouwen door de jaren heen Bram van der Linden Zoetermeer, december 2013 ISBN : 978-90-371-1107-1 Rapportnummer : A201373 Dit onderzoek is gefinancierd

Nadere informatie

Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid

Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid M201207 Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid 1987-2010 drs. K.L. Bangma drs. A. Bruins Zoetermeer, mei 2012 Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid In de periode 1987-2010 is het aantal bedrijven per saldo

Nadere informatie

MKB Rating: smaakt naar meer Onderzoek naar bekendheid en gebruik van ratings door MKB-bedrijven

MKB Rating: smaakt naar meer Onderzoek naar bekendheid en gebruik van ratings door MKB-bedrijven MKB Rating: smaakt naar meer Onderzoek naar bekendheid en gebruik van ratings door MKB-bedrijven Lia Smit, Ro Braaksma, Pieter Fris Zoetermeer, december 2013 ISBN : 978-90-371-1108-8 Rapportnummer : A201374

Nadere informatie

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010 FORUM Maart Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt 9-8e monitor: effecten van de economische crisis In steeg de totale werkloosheid in Nederland met % naar 26 duizend personen. Het werkloosheidspercentage

Nadere informatie

Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap (www.ondernemerschap.nl)

Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap (www.ondernemerschap.nl) Monitor vrouwelijk en etnisch ondernemerschap 2013 ISBN : 978-90-371-1114-9 Rapportnummer : A201408 Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap (www.ondernemerschap.nl)

Nadere informatie

Werkloosheid in oktober vrijwel onveranderd

Werkloosheid in oktober vrijwel onveranderd Persbericht Pb14-070 20 november 2014 09.30 uur Werkloosheid in oktober vrijwel onveranderd - Meer mensen aan het werk - Aantal WW-uitkeringen vrijwel onveranderd - WW-uitkeringen toegenomen vanuit seizoengevoelige

Nadere informatie

Rapport. van Kamer van Koophandel Nederland. Startersprofiel 2012. Datum uitgave. Januari 2013. onderwerp Startende ondernemers in beeld

Rapport. van Kamer van Koophandel Nederland. Startersprofiel 2012. Datum uitgave. Januari 2013. onderwerp Startende ondernemers in beeld Rapport Startersprofiel 2012 van Datum uitgave Januari 2013 onderwerp Startende ondernemers in beeld Pagina 1 van 12 Inhoudsopgave 1 Samenvatting... 3 2 Kerncijfers startende ondernemers... 4 2.1 Meer

Nadere informatie

1.1 Inleiding 5 1.2 Octrooidata: een resultaatvorm van innovatie 5 1.3 Doel van het onderzoek 6 1.4 Werkwijze 6. 2 Octrooischets Noordwest-Holland 9

1.1 Inleiding 5 1.2 Octrooidata: een resultaatvorm van innovatie 5 1.3 Doel van het onderzoek 6 1.4 Werkwijze 6. 2 Octrooischets Noordwest-Holland 9 Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap, KvK Noordwest-Holland en tien andere regionale KvK's. Het onderzoek is uitgevoerd door EIM in samenwerking NL Octrooicentrum.

Nadere informatie

Fact sheet. Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam. nummer 5 maart 2013

Fact sheet. Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam. nummer 5 maart 2013 Fact sheet nummer 5 maart 2013 Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam Er zijn ruim 133.000 jongeren van 15 tot en met 26 jaar in Amsterdam (januari 2012). Met de meeste jongeren gaat het goed in het onderwijs

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014. Oog voor werk

Tevredenheidsonderzoek 2014. Oog voor werk Tevredenheidsonderzoek 2014 Oog voor werk Zoetermeer, vrijdag 30 januari 2015 In opdracht van Oog voor werk De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten

Nadere informatie

Werkgelegenheidsonderzoek 2010

Werkgelegenheidsonderzoek 2010 2010 pr ov i nc i e g r oni ng e n Wer kgel egenhei dsonder zoek Eenanal ysevandeont wi kkel i ngen i ndewer kgel egenhei di nde pr ovi nci egr oni ngen Werkgelegenheidsonderzoek 2010 Werkgelegenheidsonderzoek

Nadere informatie

Vergrijzing MKB-ondernemers zet bedrijfsprestaties onder druk

Vergrijzing MKB-ondernemers zet bedrijfsprestaties onder druk M201210 Vergrijzing MKB-ondernemers zet bedrijfsprestaties onder druk Arjan Ruis Zoetermeer, september 2012 Vergrijzing MKB-ondernemers zet bedrijfsprestaties onder druk De leeftijd van de ondernemer blijkt

Nadere informatie

Bedrijvigheid & werkgelegenheid in Zuidoost-Brabant. Tabellenboek Vestigingsregister 2014

Bedrijvigheid & werkgelegenheid in Zuidoost-Brabant. Tabellenboek Vestigingsregister 2014 Bedrijvigheid & werkgelegenheid in Zuidoost-Brabant Tabellenboek Vestigingsregister 2014 1 Bedrijvigheid en Werkgelegenheid in Zuidoost-Brabant Tabellen- en trendboek Vestigingenregister 2014 juni 2015

Nadere informatie

M200802. Vrouwen aan de start. Een vergelijking tussen vrouwelijke en mannelijke starters en hun bedrijven. drs. A. Bruins drs. D.

M200802. Vrouwen aan de start. Een vergelijking tussen vrouwelijke en mannelijke starters en hun bedrijven. drs. A. Bruins drs. D. M200802 Vrouwen aan de start Een vergelijking tussen vrouwelijke en mannelijke starters en hun bedrijven drs. A. Bruins drs. D. Snel Zoetermeer, juni 2008 2 Vrouwen aan de start Vrouwen vinden het starten

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2015. Werkelijk B.V.

Tevredenheidsonderzoek 2015. Werkelijk B.V. Tevredenheidsonderzoek 2015 Werkelijk B.V. Zoetermeer, zondag 31 januari 2016 In opdracht van Werkelijk B.V. De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten

Nadere informatie

Pilot Voorspelmodellen: de prijs van primaire kunststoffen

Pilot Voorspelmodellen: de prijs van primaire kunststoffen SCALES-paper N200404 Pilot Voorspelmodellen: de prijs van primaire kunststoffen drs. H.H.M. Peeters drs. W.H.J. Verhoeven Zoetermeer, maart 2004 The SCALES-paper series is an electronic working paper series

Nadere informatie

Samenwerking en innovatie in het MKB in Europa en Nederland Een exploratie op basis van het European Company Survey

Samenwerking en innovatie in het MKB in Europa en Nederland Een exploratie op basis van het European Company Survey Samenwerking en innovatie in het MKB in Europa en Nederland Een exploratie op basis van het European Company Survey ICOON Paper #1 Ferry Koster December 2015 Inleiding Dit rapport geeft inzicht in de relatie

Nadere informatie

Van baan naar eigen baas

Van baan naar eigen baas M200912 Van baan naar eigen baas drs. A. Bruins Zoetermeer, juli 2009 Van baan naar eigen baas Ruim driekwart van de ondernemers die in de eerste helft van 2008 een bedrijf zijn gestart, werkte voordat

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015. Loopbaankamer

Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015. Loopbaankamer Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015 Loopbaankamer Zoetermeer, dinsdag 4 augustus 2015 In opdracht van Loopbaankamer De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of

Nadere informatie

67,3% van de 20-64-jarigen aan het werk

67,3% van de 20-64-jarigen aan het werk ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 28 oktober 67,3% van de 20-64-jarigen aan het werk Tegen 2020 moet 75% van de Europeanen van 20 tot en met 64 jaar aan het werk zijn.

Nadere informatie

Mannen geven veel vaker leiding dan vrouwen

Mannen geven veel vaker leiding dan vrouwen nen geven veel vaker leiding dan vrouwen Astrid Visschers en Saskia te Riele In 27 gaf 14 procent van de werkzame beroepsbevolking leiding aan of meer personen. Dit aandeel is de afgelopen jaren vrijwel

Nadere informatie

Zzp ers in de provincie Utrecht 2013. Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep

Zzp ers in de provincie Utrecht 2013. Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep Zzp ers in de provincie Utrecht 2013 Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep Ester Hilhorst Economic Board Utrecht Februari 2014 Inhoud Samenvatting Samenvatting Crisis kost meer banen in 2013 Banenverlies

Nadere informatie

Minder startende ondernemers

Minder startende ondernemers Starters ING Economisch Bureau Minder startende ondernemers in 2012 Aantal starters loopt in alle provincies terug Dit jaar zijn er tot en met september circa 95.000 mensen een onderneming gestart, ruim

Nadere informatie

VESTIGINGENREGISTER PARKSTAD LIMBURG

VESTIGINGENREGISTER PARKSTAD LIMBURG Rapportage door bureau Onderzoek en Statistiek van de gemeente Heerlen Telefoon: 45 564741 E-mail: o&s@heerlen.nl Limburg, februari 27 VESTIGINGENREGISTER PARKSTAD LIMBURG METING 26 INHOUD INLEIDING...-

Nadere informatie

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken De Nederlandse bancaire vorderingen 1 op het buitenland zijn onder invloed van de economische crisis en het uiteenvallen van ABN AMRO tussen

Nadere informatie

Voortgangsrapportage Onderwijs en Opleiding 2010 Beschrijving prestaties Nederland en andere lidstaten op EU benchmarks

Voortgangsrapportage Onderwijs en Opleiding 2010 Beschrijving prestaties Nederland en andere lidstaten op EU benchmarks ANNEX Voortgangsrapportage Onderwijs en Opleiding 21 Beschrijving prestaties Nederland en andere lidstaten op EU benchmarks 1. Deelname voor- en vroegschoolse educatie (VVE) De Nederlandse waarde voor

Nadere informatie

Verzuimcijfers 2010 sector Gemeenten

Verzuimcijfers 2010 sector Gemeenten Verzuimcijfers 00 sector Gemeenten A+O fonds Gemeenten, april 0 Ziekteverzuim bij gemeenten daalt licht tot, procent in 00 Het ziekte van gemeenten is in 00 licht gedaald tot, procent. Ten opzichte van

Nadere informatie

Algemeen beeld van het MKB in 2015

Algemeen beeld van het MKB in 2015 Algemeen beeld van het MKB in 2015 Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap (www.ondernemerschap.nl) Drs. K.L. Bangma Drs. D. Snel Zoetermeer, 9 februari 2015 De

Nadere informatie

Starters zien door de wolken toch de zon

Starters zien door de wolken toch de zon M201206 Starters zien door de wolken toch de zon drs. A. Bruins Zoetermeer, mei 2012 Starters zien door de wolken toch de zon Enkele jaren nadat zij met een bedrijf zijn begonnen, en met enkele jaren financieel-economische

Nadere informatie

Minirapportage biomaterialen

Minirapportage biomaterialen Minirapportage biomaterialen Arnoud Muizer Zoetermeer, juni 2013 ISBN-nummer : 978-90-371-1067-8 Rapportnummer : A201325 Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap

Nadere informatie

Rapportage Kunsten-Monitor 2014

Rapportage Kunsten-Monitor 2014 Rapportage Kunsten-Monitor 2014 Inleiding In 2014 heeft de AHK deelgenomen aan het jaarlijkse landelijke onderzoek onder recent afgestudeerden: de Kunsten-Monitor. Alle bachelor en master afgestudeerden

Nadere informatie

Aandeel MKB in buitenlandse handel en investeringen

Aandeel MKB in buitenlandse handel en investeringen Rapport Aandeel MKB in buitenlandse handel en investeringen Drie afbakeningen van het MKB Oscar Lemmers Dit onderzoek werd uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Er waren geen

Nadere informatie

Fact sheet. Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam 2013

Fact sheet. Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam 2013 Fact sheet nummer 9 juli 2013 Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam 2013 Er zijn in Amsterdam bijna 135.000 jongeren in de leeftijd van 15 tot 27 jaar (januari 2013). Veel jongeren volgen een opleiding of

Nadere informatie

Institutionele beleggers verwachten meer te beleggen in vastgoed

Institutionele beleggers verwachten meer te beleggen in vastgoed Publicatiedatum CBS-website Centraal Bureau voor de Statistiek 18 januari 25 Institutionele beleggers verwachten meer te beleggen in vastgoed Drs. J.L. Gebraad Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen,

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Werkgelegenheid commerciële sector daalt. Minder banen in industrie en zakelijke dienstverlening

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Werkgelegenheid commerciële sector daalt. Minder banen in industrie en zakelijke dienstverlening Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB02-196 26 september 2002 9.30 uur Werkgelegenheid commerciële sector daalt Voor het eerst sinds 1994 is het aantal banen van werknemers in commerciële bedrijven

Nadere informatie

Economische monitor. Voorne PutteN 5 GEMEENTEN. 4 e editie. Opzet en inhoud

Economische monitor. Voorne PutteN 5 GEMEENTEN. 4 e editie. Opzet en inhoud 4 e editie Economische monitor Voorne PutteN Opzet en inhoud In 2010 verscheen de eerste editie van de Economische Monitor Voorne-Putten, een gezamenlijk initiatief van de vijf gemeenten Bernisse, Brielle,

Nadere informatie

WERKGELEGENHEID REGIO WATERLAND 2012

WERKGELEGENHEID REGIO WATERLAND 2012 1.1 Arbeidsplaatsen De regio Waterland telt in totaal 61.070 arbeidsplaatsen (dat zijn werkzame personen). Daarvan werkt 81 procent 12 uur of meer per week (49.480 personen). Het grootste deel van de werkgelegenheid

Nadere informatie

Zoetermeer, 16 januari 2015

Zoetermeer, 16 januari 2015 Arbeidsmarkt Groothandel Bloemen en Planten 2014 Zoetermeer, 16 januari 2015 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning

Nadere informatie

Structurele ondernemingsstatistieken

Structurele ondernemingsstatistieken 1 Structurele ondernemingsstatistieken - Analyse Structurele ondernemingsstatistieken Een beeld van de structuur van de Belgische economie in 2012 en de mogelijkheden van deze databron De jaarlijkse structurele

Nadere informatie

Bedrijvendynamiek Regio Amsterdam. Vestigingen, starters, opheffingen en faillissementen

Bedrijvendynamiek Regio Amsterdam. Vestigingen, starters, opheffingen en faillissementen Bedrijvendynamiek Regio Amsterdam Vestigingen, starters, opheffingen en faillissementen mei 2011 Inhoud Inhoud: pagina Inleiding 3 Beschrijving 4 Bedrijvendynamiek 4 Waarschuwing 4 Vestigingen 5 Aantal

Nadere informatie