Vernieuwing en marktwerking: voor nóg betere revalidatiezorg

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Vernieuwing en marktwerking: voor nóg betere revalidatiezorg"

Transcriptie

1

2 Jaarbeeld 2009

3 Vernieuwing en marktwerking: voor nóg betere revalidatiezorg Voorwoord Revalidatie Nederland is de brancheorganisatie van revalidatie-instellingen in Nederland. Deze instellingen richten zich op het herstel of de verbetering van de mogelijkheden van mensen met een (blijvende) lichamelijke handicap. In de revalidatiezorg staat centraal wat mensen nog wél kunnen. Doel is dat een revalidant weer kan meedoen in de samenleving. Dat hij zo goed mogelijk voor zichzelf kan zorgen, weer in zijn eigen omgeving is en, als het even kan, ook weer aan het werk kan gaan. Investeringen in de revalidatie werpen hun vruchten af: het maatschappelijk rendement is groot, zoals het SEO Economisch Onderzoek al in 2008 becijferde. Het jaar 2009 stond vooral in het teken van de verdere ontwikkeling van de marktwerking in de zorg. De focus verschuift langzaam maar zeker van een aanbodgestuurde naar een vraaggestuurde markt. Ook de fi nanciering van de zorg is veranderd. In plaats van bekostiging aan de hand van vooraf vastgestelde budgetten, komt er nu een bekostiging die is gebaseerd op duidelijke producten tegen een transparante prijs. Verzekeraars krijgen contracteervrijheid en klanten krijgen keuzevrijheid. Voor zorgverleners betekent dit dat zij duidelijk moeten maken waarom de klant voor hen moet kiezen, en niet voor de concurrent. Onderscheidend vermogen, kwaliteit en transparantie zijn belangrijke kernbegrippen. Revalidatiecentra gooien hoge ogen in patiëntentevredenheid in vergelijking met de totale gezondheidszorg. Niet zo gek als je bedenkt wat het uitgangspunt voor revalidatie is: wat kan de revalidant, waar wil hij naar toe, wat wil hij bereiken? De klant staat centraal en dát bepaalt de behandeling. Daarom is juist de behandeling, en niet de diagnose, het vertrekpunt voor de Revalidatie DBC die in 2009 is geïntroduceerd. Ook de ontwikkeling van het Revalidatie EPD, het elektronische patiëntendossier, geeft aan waartoe de revalidatiesector met vereende krachten in staat is. De benodigde investeringen in het driejarige project zijn met name door de leden van Revalidatie Nederland opgebracht. Revalidatie Nederland lanceerde het Revalidatie EPD in april 2009 in aanwezigheid van minister Klink, die de sector complimenteerde met het bereikte resultaat. In de jaren 2010, 2011 en 2012 gaan de revalidatie-instellingen aan de slag met de implementatie van het Revalidatie EPD. Nieuwe technologie wordt toegepast. Revalidatie-instellingen werken nauw samen met universiteiten om met de wetenschappelijke kennis de revalidatiezorg verder te verbeteren. Uit onderzoek is gebleken dat innovaties in de revalidatie nóg meer toegevoegde waarde leveren. Vooral wanneer is aangetoond dat de baten van de innovaties hoger zijn dan de kosten. Verbeteren van revalidatie kan niet zonder innovatie. Net als alle andere zorgverleners ziet de revalidatie zich geconfronteerd met een strak toezicht op de fi nanciën, wat dwingt tot een nog grotere doelmatigheid om ook innovaties te kunnen bekostigen. Het is van groot belang dat revalidatie-instellingen kunnen blijven investeren in innovatie. Gelukkig is er nu geld toegekend voor een innovatieprogramma waarmee de revalidatiezorg nog verder verbeterd kan worden. Innovaties die op kleine schaal al hun nut hebben bewezen, krijgen een landelijke uitrol zodat meer mensen ervan kunnen profi teren. De foto s in dit Jaarbeeld laten zien wat vooruitgang voor revalidanten kan betekenen. Nu moeten innovaties alleen nog structureel worden opgenomen in de bekostigingssystematiek. Mr. P. (Paula) Swenker Voorzitter Utrecht, mei 2010 Drs. J.A. (Jannie) Riteco Directeur

4 Inhoud Revalidatiezorg voor een afgewogen prijs 6 Revalidatie levert meer op dan het kost 6 Verder met de Revalidatie DBC 6 Medisch specialisme op hoog niveau 7 Op weg naar transparantie 7 Vrije prijsvorming en prestatiebekostiging 8 Somatische revalidatiezorg ook in Zorgverzekeringswet 9 Spoorboekje voor de overheveling 9 De Lokomat 10 Vernieuwing: voor nóg betere revalidatiezorg 14 Meer toegevoegde waarde met innovatie 14 Revalidatie in Beweging: verbetering in logistiek proces 14 Wetenschappelijk bewezen: Betere en evidence based behandelmethoden 15 Marktwerking: laat zien wat je doet 15 Revalidatie benchmark biedt inzicht in de markt 15 HKZ certifi caat voor de revalidatie 15 Onderzoek naar decubitus 16 Nieuw meetinstrument: CQ-Index Revalidatie 17 Zichtbare zorg: nóg transparanter 18 Revalidatie EPD gelanceerd 19 De Dampace 20 Vormen van samenwerking 24 Intensieve samenwerking in kinderrevalidatie 24 Samenwerkingsverbanden in de revalidatie 24 Ziekenhuisrevalidatie 25 Samenwerking en communicatie 25 Samenwerking of mededinging? 25 Profilering van revalidatie 26 Meer aandacht voor marketing 26 Informatievoorziening over de revalidatiesector 26 Duidelijkheid over toegevoegde waarde 26 Werkbezoeken maken waarde tastbaar 27 De Wii 28 Revalidatie in cijfers 32 Revalidatie Nederland 33 Leden en lidmaatschapscriteria 33 Bestuur 34 Medewerkers landelijk bureau (bezetting mei 2010) 34 Leden en geassocieerde leden van Revalidatie Nederland 35 Colofon 36

5 Revalidatiezorg voor een afgewogen prijs Revalidatie levert meer op dan het kost Revalidatie biedt de maatschappij een grote toegevoegde waarde, zo blijkt uit onderzoek. In november 2008 verscheen het rapport Kosten en baten van revalidatie naar aanleiding van een wetenschappelijke macro-economische analyse. De analyse is uitgevoerd door SEO Economisch Onderzoek in opdracht van Revalidatie Nederland en het Revalidatiefonds. Het onderzoek wijst uit dat de medisch-specialistische revalidatiezorg de samenleving jaarlijks 2,1 miljard euro oplevert. Dit betekent, afgezet tegen de jaarlijkse kosten van 395 miljoen euro op het moment van onderzoek, een rendement van meer dan 400%. De opbrengst is met een rekenmodel gekwantifi ceerd. Daarbij is gekeken naar de toename in kwaliteit van leven van revalidanten en hun partners, de afname van kosten voor overige gezondheidszorg en de toename van arbeidsproductiviteit doordat mensen eerder, of weer, aan het werk gaan. Uit het onderzoek blijkt ook dat de toegevoegde waarde van revalidatie verder vergroot kan worden door innovatie te stimuleren. Er kan veel voordeel worden behaald als innovaties waarvan is aangetoond dat de baten hoger zijn dan de kosten, snel ook elders worden ingevoerd. Het SEO-rapport is op te vragen bij Revalidatie Nederland.! Medisch specialisme op hoog niveau Revalidatie richt zich op het herstel of de verbetering van mogelijkheden van mensen met blijvend lichamelijk letsel of een functionele beperking. Het gaat om complexe problematiek als gevolg van ziekte, ongeval of een aangeboren aandoening. Een medisch specialist, meestal een revalidatiearts, stelt de indicatie. Revalidatie kent de functies diagnostiek, advisering, medebehan deling en behandeling, waaronder nazorg. Behandeling gebeurt in een multidisciplinair team, onder leiding van een revalidatiearts. Revalidatie is onderdeel van ketenzorg: de zorg vindt plaats in afstemming met andere specialismen in ziekenhuizen, verpleeg huizen, thuiszorg, huisartsen en andere eerstelijnsvoorzieningen. Bij kinderen en jongeren wordt nauw samengewerkt met scholen voor speciaal onderwijs, met name mytyl- en tyltylscholen. Revalidatiegeneeskunde is een erkend medisch specialisme sinds Het recht op medisch specialistische revali datie is onderdeel van het basispakket in de zorgverzekeringswet. Revalidatie vindt plaats in revalidatiecentra en op revalidatieafdelingen van algemene en academische ziekenhuizen. Nederland telt 23 revalidatiecentra, die alle lid zijn van de branchevereniging Revalidatie Nederland. Verder heeft Revalidatie Nederland op dit moment zes geassocieerde leden. Dit zijn revalidatieafdelingen van ziekenhuizen. Een overzicht van de aangesloten leden vindt u op pagina 35. (NVZ), gekozen voor het ontwikkelen van een productstructuur die is gebaseerd op behandelinzet. De Revalidatie DBC s moeten nog worden doorontwikkeld. Hiervoor moet eerst een goede analyse worden gemaakt van de productstructuur en prijzen van de DBC s. Een belangrijk ontwikkelpunt in de DBC s zijn de kosten voor innovatie: die maken nog geen deel uit van de DBC s. Meer hierover op pagina 14. Verder met de Revalidatie DBC Transparantie, doelmatigheid en zorgvernieuwing spelen een belangrijke rol in de revalidatie. Daarbij horen duidelijk omschreven zorgproducten tegen een afgewogen prijs. Vanaf 1 januari 2009 declareert de revalidatiesector dan ook, net als de ziekenhuizen, aan de hand van Diagnose Behandeling Combinaties, de DBC s. De revalidatie werkt echter aan de hand van een unieke Revalidatie DBC. Uniek, omdat de behandeling hierin centraal staat, en niet de diagnose, zoals bij andere medische specialismen in ziekenhuizen het geval is. In de revalidatie is de behandeling namelijk afgestemd op de behandeldoelen van de individuele revalidant, en niet op de diagnose. De patiënt en zijn omgeving spelen hierbij een grote rol. Kan een patiënt met een CVA veilig thuis blijven? Het antwoord op deze vraag is bepalend voor de keuze tussen een poliklinische of klinische behandeling. Binnen de revalidatie is het doel dat de patiënt wil bereiken een bepalende factor voor de vorm en de duur van de behandeling. Wie vanuit zijn stoel actief wil zijn, vraagt om een andere behandelduur dan degene die weer aan (top)sport wil doen en aan het werk wil. Daarom heeft de revalidatiesector in samenspraak met alle betrokken partijen, namelijk het ministerie van VWS, de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa), DBC-Onderhoud, Zorgverzekeraars Nederland (ZN) en de NVZ Vereniging van ziekenhuizen Op weg naar transparantie Een landelijke ontwikkeling op het gebied van DBC s is de overgang naar DOT: DBC s op weg naar Transparantie. Een van de belangrijkste aspecten van DOT is dat de zorgproducten door een landelijk systeem (de zogenaamde grouper ) worden afgeleid uit de zorgactiviteiten. Het grote voordeel van de nieuwe productstructuur is dat deze alle specialismen overstijgt en aansluit bij de internationale standaarden, zoals de ICD-10, de meest recente internationale diagnoseclassifi catie. Voor de revalidatiecentra lijken de gevolgen van de invoering van de DOT mee te vallen. Al binnen de huidige revalidatie DBC-typering zijn eenduidig gedefi nieerde DBC-producten opgeleverd die volledig worden afgeleid uit de zorgactiviteiten. Ook binnen DOT is sprake van het afl eiden van DBC s uit de zorgactiviteiten. Verder is de bepaling van de actuele kostprijs van belang, omdat de kostprijs van de huidige DBC s is gebaseerd op gegevens uit In 2009 is DBC Onderhoud in samenwerking met Revalidatie Nederland een traject gestart om de kostprijzen van 2008 te bepalen, die vervolgens in 2011 in gebruik kunnen worden genomen. Eind 2009 werd echter bekend dat deze kostprijsbepaling vanwege andere prioriteiten bij DBC Onderhoud werd stopgezet. Besloten is om in 2010 de kostprijzen van 2009 te bepalen. Deze worden in 2012 ingevoerd. 6 7

6 De NZa heeft goedkeuring verleend aan de invoering van het huidige DBC-systeem. Zij deed dit echter onder de voorwaarde dat de productstructuur wordt doorontwikkeld naar meer medisch herkenbare producten, zodat de zorgproducten (meer) aansluiten bij andere specialismen. Om onder andere hieraan uitvoering te geven, is met betrokken partijen de Doorontwikkelagenda revalidatie DBC s afgesproken. Begin 2010 zijn voor het eerst DBC-gegevens over een heel jaar bekend. Deze gegevens worden dan ook geanalyseerd. Naar aanleiding van de resultaten van de analyse kunnen mogelijke knelpunten in de productstructuur worden opgelost. Zo kan er een betere DBC-systematiek ontstaan die aansluit bij de werkelijkheid. Vrije prijsvorming en prestatiebekostiging Marktwerking betekent dat de revalidatiezorg niet langer wordt bekostigd aan de hand van vooraf vastgestelde budgetten, maar aan de hand van geleverde prestaties. Bekostiging van de patiëntenzorg in de revalidatiesector moet zo snel mogelijk en in één keer overgaan naar vrije prijsvorming. Dit standpunt heeft Revalidatie Nederland al in 2008 ingenomen. De transitie naar de prestatiebekostiging en de afschaffi ng van de bestaande budgetten per 2011 staan centraal in de uitvoeringstoets Van budget naar prestatie: prestatiebekostiging binnen de medisch specialistische zorg, die de NZa op 2 november 2009 heeft uitgebracht. De NZa adviseert om via een overgangsmodel te komen tot een vast, een semi-vast en een vrij segment. Ook adviseert de NZa om revalidatie volledig mee te laten doen in de planning van de ziekenhuizen. Van budget naar prestatie Somatische revalidatiezorg ook in Zorgverzekeringswet Revalidatiecentra leveren medisch specialistische revalidatie, die wordt gefi nancierd uit de Zorgverzekeringswet. In verpleeghuizen wordt somatische revalidatiezorg geleverd. Op initiatief van het ministerie van VWS is in 2009 een landelijk project gestart om ook de somatische revalidatiezorg, die nu onder de AWBZ valt, over te hevelen naar de Zorgverzekeringswet. Beide vormen van revalidatiezorg leveren verschillende zorg aan diverse patiëntgroepen. De somatische revalidatiezorg die plaatsvindt in verpleeghuizen, is over het algemeen minder intensief dan medisch specialistische revalidatie. Patiënten die somatische revalidatiezorg krijgen, hebben vaak meer aandoeningen waardoor zij minder belastbaar zijn en dus minder intensief behandeld kunnen worden. Revalidatie moet gewaarborgd blijven in de basisverzekering. Daarom stelt Revalidatie Nederland drie randvoorwaarden aan de overheveling: medisch specialistische revalidatiezorg en somatische revalidatiezorg moeten apart gedefi nieerd worden, een zorgvuldige overheveling gaat boven snelheid en het juiste bedrag moet overgeheveld worden. In april 2009 was er een eerste bestuurlijk overleg met alle betrokken partijen over de overheveling van de somatische revalidatiezorg van de AWBZ naar de Zorgverzekeringswet. In dit overleg is de somatische revalidatiezorg gedefi nieerd en is besloten deze in 2012 over te hevelen. Bekostiging en fi nanciering van de somatische revalidatiezorg binnen de Zorgverzekeringswet vraagt om nieuwe zorgproducten. Het uitgangspunt is om deze producten zoveel mogelijk te laten aansluiten bij de Revalidatie DBC s. Uit onderzoek van DBC Onderhoud blijkt dat dit grotendeels mogelijk is. Revalidatie Nederland kan zich vinden in het eindmodel dat wordt beschreven in deze uitvoeringstoets van de NZa, namelijk vrije prijzen. De revalidatiesector is echter nog niet klaar om in 2011 in het voorgestelde overgangstraject naar prestatiebekostiging te stappen. De huidige productstructuur is niet stabiel en de kostprijzen zijn nog niet representatief. Revalidatie Nederland heeft in de laatste maanden van 2009 gesprekken gevoerd met VWS en de NZa om hen hiervan te overtuigen.! Spoorboekje voor de overheveling Eind 2009 was nog niet duidelijk welke beslissing over de invoering van prestatiebekostiging zou worden genomen. In 2010 staat dit onderwerp dus weer prominent op de agenda en neemt de minister een beslissing over de invoering van prestatiebekostiging. Inmiddels is echter bekend dat door de val van het kabinet in februari 2010, de invoering van prestatiebekostiging controversieel is verklaard. Na de zomer heeft het ministerie van VWS een spoorboekje overheveling somatische revalidatiezorg uitgewerkt. Per onderwerp is een stappenplan tot aan de overheveling in 2012 beschreven. Het gaat hierbij onder meer om de ontwikkeling van zorgproducten, zorgpaden en proeftuinen en om de bepaling van het over te hevelen bedrag. Het spoorboekje is eind september besproken in een bijeenkomst van alle betrokken partijen en is in het bestuurlijk overleg in oktober vastgesteld. In 2010 wordt dit project verder uitgewerkt. 8 9

7 In de serie nieuwe revalidatietechnieken, deel 1: De Lokomat Algemene informatie Patiënten die weer leren lopen na een beroerte of patiënten met een gedeeltelijke dwarslaesie kunnen in een aantal centra gebruikmaken van de Lokomat. Met deze innovatieve looprobot worden de loopmogelijkheden optimaal getraind. Het programma is op maat: de patiënt die nog niet goed kan lopen, krijgt meer hulp van de looprobot dan de patiënt die verder gevorderd is. Hierdoor kan de patiënt intensiever en langer trainen. Uit onderzoek blijkt dat ook de bloedsomloop gestimuleerd wordt, rug- en beenspieren sterker worden en de conditie verbetert. Patiënten geven aan dat zij zich veel beter voelen omdat ze hun lichaam trainen. 1 2 Het harnas tilt de patiënt gedeeltelijk op, zodat het gewicht op de voeten vermindert. Een patiënt met weinig spierkracht kan hierdoor een loopbeweging maken, zonder veel op de armen te hoeven steunen. Op de monitor zijn de prestaties van de patiënt zichtbaar. Zo kan de patiënt direct zien of en op welke manier zijn prestaties verbeteren. Op basis van de prestaties kan de therapeut de instellingen van de Lokomat aanpassen aan de mogelijkheden van de patiënt. 3 De benen van de looprobot worden op maat ingesteld en met manchetten bevestigd aan de benen van de patiënt. Ze ondersteunen de loopbeweging. De mate van hulp die de benen bieden, wordt afgestemd op de mogelijkheden van de patiënt. 4 De snelheid van de loopband wordt automatisch afgestemd op de snelheid die de looprobot maakt. De band kan op een zeer lage snelheid starten, zodat de patiënt zelf kan ontdekken welke snelheid bij hem past. Vervolgens kan de patiënt op zijn niveau trainen. voor vervolg zie volgende pagina 10 11

8

9 Vernieuwing: voor nóg betere revalidatiezorg Meer toegevoegde waarde met innovatie In het SEO-rapport Kosten en baten van revalidatie is vastgesteld, dat innovaties een belangrijke rol vervullen. De toe gevoegde waarde van revalidatie kan verder vergroot worden door innovatie te stimuleren. Innovaties waarvan is aan getoond dat de baten hoger zijn dan de kosten, moeten zelfs zo snel mogelijk worden ingevoerd. Alle revalidatie-instellingen houden zich bezig met innovatie. Zij doen dat ieder op hun eigen manier, afhankelijk van de grootte en de reikwijdte van de instelling. Steeds vaker werken instellingen nauw samen, waardoor innovaties zich kunnen verspreiden over het land. Tot 31 december 2008 kreeg een aantal revalidatiecentra fi nanciering voor innovatie in de sector via de Wet Bijzondere Medische Verrichtingen (WBMV). Erkenning van de noodzaak voor innovatiegelden in de revalidatiesector door de Tweede Kamer heeft geleid tot het Innovatieprogramma Revalidatie ( ). In opdracht van het ministerie van VWS heeft ZonMw het Innovatieprogramma Revalidatie in samenwerking met Revalidatie Nederland uitgewerkt. Het programma heeft als doel het innovatievermogen van de revalidatiesector te vergroten en het delen van kennis te bevorderen. Het ministerie van VWS stelt voor dit programma 2 miljoen per jaar beschikbaar, gedurende 3 jaar ( ). Het programma is primair gericht op brede, landelijke implementatie van klinisch effectief gebleken innovaties en ontwikkeling van nieuwe innovaties. De Stuurgroep Innovatie van Revalidatie Nederland is verantwoordelijk voor de uitvoering en coördinatie van twee doelstellingen binnen het innovatieprogramma: de brede, landelijke implementatieprojecten en het ontwikkelen van een kennisportal voor de sector. Aandacht voor structurele bekostiging van innovatie blijft van belang. Vanaf 2012 moet de fi nanciering van innovaties structureel geregeld zijn. Revalidatie in Beweging: verbetering in logistiek proces Innovatie gebeurt niet alleen op het vlak van technologie, maar ook op andere vlakken binnen de revalidatie, zoals de logistiek. Om de logistieke processen in de revalidatiezorg te verbeteren, startte in 2008 het logistieke verbeterprogramma Revalidatie in Beweging. Dit gebeurde in opdracht van Revalidatie Nederland en het ministerie van VWS.! Het programma kent twee tranches. In tranche 1 behaalden De Hoogstraat, Heliomare, het Jan van Breemen Instituut en Rijndam revalidatiecentrum goede zorglogistieke resultaten. Zo bleek het mogelijk voor poliklinische pijnpatiënten de wachttijd voor het eerste consult en de eerste behandeling aanzienlijk te verkorten. Ook nam de duur van de behandeling af. Patiënten met een CVA konden een stuk sneller opgenomen worden in het revalidatiecentrum. Verder bleek de verkeerde bedproblematiek bij patiënten met een dwarslaesie geheel oplosbaar. Ook hier was het weer mogelijk de behandelduur te verkorten. De geleerde lessen uit tranche 1 zijn opgenomen in het plan van aanpak in tranche 2. Tranche twee startte in juni De doelstellingen zijn hetzelfde als die van Tranche 1. Aan Tranche 2, die in 2010 wordt afgesloten, nemen 13 revalidatiecentra deel. Wetenschappelijk bewezen: Betere en evidence based behandelmethoden Wetenschappelijk onderzoek is nodig om tot betere en evidence based behandelmethoden te komen. Daarom investeert de revalidatiesector zelf sinds 1998 onafgebroken in wetenschappelijk onderzoek. In het samen met de overheid en fondsen gefinancierde Stimuleringsprogramma Revalidatieonderzoek ( ) werd onderzoek uitgevoerd binnen acht verschillende thema s. De resultaten van dat programma staan kort en bondig beschreven in het boek Voorspellen van herstellen. Vanaf 2005 viel de overheidssteun weg maar stimuleert de sector samen met vijf fondsen (Revalidatiefonds, Prinses Beatrix Fonds, Johanna Kinderfonds, Kinderfonds Adriaanstichting, VSBfonds en Fonds NutsOhra) vervolgonderzoek in het IIe Programma Revalidatieonderzoek. In de tweede ronde van dit tweede programma zijn eind 2009 en begin 2010 twee grote geclusterde onderzoeksprojecten gehonoreerd. Het gaat om: RESTORE: a comprehensive rehabilitation research program on successful social reintegration and improved quality of life of stroke patients and their informal caregivers, en: Disabling fatigue in multiple sclerosis occurs frequently. How should it be treated? 14 15

10 Marktwerking: laat zien wat je doet Revalidatie benchmark biedt inzicht in de markt Inzicht in de markt voor revalidatiezorg is van wezenlijk belang voor alle betrokken partijen. Voor de patiënt die weet waar hij terecht kan, voor de instellingen zelf en voor artsen die hun patiënten willen verwijzen. Maar zeker ook voor zorgverzekeraars. Jaarlijks wordt er een landelijke benchmark van revalidatiecentra uitgevoerd. Revalidatie Nederland heeft dit eind 2008 met Zorgverzekeraars Nederland afgesproken. De benchmark komt in de plaats van de machtigingen die vóór 2009 voor iedere revalidant bij de zorgverzekeraars moesten worden aangevraagd. Zorgverzekeraars ontvangen met de benchmark gegevens van alle revalidatieinstellingen over alle uitgevoerde behandelingen in de vorm van aantallen DBC s. Daardoor toetsen zij niet meer per afzonderlijke behandeling, maar kijken zij naar landelijke trends. Dit is een verbetering waarbij alle partijen baat hebben. In de eerste plaats de revalidant die niet meer hoeft te wachten tot een machtigingsaanvraag is goedgekeurd. Maar ook de revalidatie-instelling, die geen machtigingen meer hoeft aan te vragen en de zorgverzekeraars, die inzicht hebben in de gehele sector. In de eerste helft van 2009 is het voorstel voor de inhoud van de benchmark uitgewerkt. Dit voorstel houdt in dat in de benchmark per DBC diagnosegroep de aantallen patiënten en gesloten DBC s worden weergegeven. Om dit te kunnen vergelijken met de historische gegevens, wordt eenmalig een overzicht gegeven over het jaar 2008 waarin per DBC-diagnosegroep de aantallen patiënten en RBU s (Revalidatie Behandel Uren) worden weergegeven. Zorgverzekeraars Nederland kon zich goed vinden in dit voorstel. Afgesproken is dat de benchmark verder volgens deze lijn wordt uitgewerkt. HKZ certifi caat voor de revalidatie Kwaliteit is een belangrijk element waarmee een instelling zich kan onderscheiden in de markt. De revalidatiesector beschikt sinds maart 2009 over een eigen HKZ certifi catieschema Medisch Specialistische Revalidatiezorg. Met dit schema kunnen revalidatiecentra zich door een certifi cerende instelling laten toetsen en een kwaliteitscertifi caat behalen. Aan de hand van een online informatiesysteem kunnen centra een directe koppeling maken met relevante wet- en regelgeving. Daarnaast is er een zelfdiagnose instrument waarmee zij kunnen onderzoeken hoe zij er voor staan. HKZ vervangt de Externe Toetsing Revalidatiezorg. Bij de externe toetsing werden de centra intercollegiaal getoetst aan de hand van kwaliteitscriteria. HKZ stelt eisen aan de kwaliteit van het zorgproces: aan de indicatie en intake, aan de uitvoering van de zorg, aan evaluatie en nazorg en aan de kwaliteit van organisatorische processen. In januari 2010 ontvingen Revalidatiecentrum Leijpark en Revalidatiecentrum Blixembosch van Libra Zorggroep als eerste revalidatiecentra het HKZ certifi caat Medisch Specialistische Revalidatiezorg. Naar verwachting zullen in 2010 meer revalidatiecentra worden voorgedragen voor het HKZ-certifi caat. Het HKZ certifi catieschema is niet alleen voor de centra ontwikkeld, maar ook voor de ziekenhuizen. Uit twee proefaudits kwam naar voren dat HKZ zeker ook voor de ziekenhuisafdelingen meerwaarde heeft, maar dat het wel een fl inke investering voor ziekenhuisafdelingen zal zijn om het certifi caat te behalen. Daarom wordt in 2010 de toelichting van het HKZ certifi catieschema voor ziekenhuizen op enkele onderdelen aangepast. Onderzoek naar decubitus In 2009 deed Revalidatie Nederland voor de vierde keer onderzoek naar de preventie van decubitus bij klinische patiënten. In november 2009 is bij alle klinische patiënten gemeten of ze decubitus hadden. Van de mensen die werden onderzocht, liepen slechts 16 revalidanten decubitus (graad 2, 3, of 4) op in het revalidatiecentrum. Dat is 1,1%. Een zeer goede score ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Hoe tevreden zijn je klanten? Decubitus ontstaat als te lang druk wordt uitgeoefend op één stukje huid. Dit gebeurt snel bij mensen die bedlegerig of verlamd zijn. Decubitus geneest heel moeilijk en kan levensbedreigend zijn als het niet goed wordt behandeld. Daarom besteden de revalidatiecentra veel aandacht aan preventie, bijvoorbeeld door een regelmatige inspectie van de huid. Nieuw meetinstrument: CQ-Index Revalidatie In de revalidatie is de klant centraal stellen geen loze kreet. Revalidatiecentra willen optimale zorg leveren. Ook willen zij graag weten, hoe de revalidanten zelf denken over de kwaliteit van revalidatiezorg. Om hier een antwoord op te krijgen, is de CQ- Index ontwikkeld. Dit is een meetinstrument dat de kwaliteit van revalidatiezorg meet vanuit het perspectief van mensen die aan het revalideren zijn of onlangs in revalidatie zijn geweest. Met de CQ-Index krijgen instellingen veel informatie aangereikt over gemaakte keuzes, belangenbehartiging, inkoop, monitoring, toezicht en kwaliteit. Eind 2008 was de eerste versie van de CQ-Index revalidatie gereed. Er is zowel een CQ-Index ontwikkeld voor volwassenen die zelf revalidatiezorg (hebben) ontvangen, als voor ouders van wie een kind revalidatiezorg heeft ontvangen of nog ontvangt. In het najaar van 2009 is in de revalidatiebranche een pilotmeting patiënttevredenheid uitgevoerd met de CQ-Index. Allereerst was het doel om zicht te krijgen op 16 17

11 patiënttevredenheid in de revalidatiecentra, maar ook om de eerste versie van de vragenlijst CQ-Index te evalueren, zodat er een defi nitieve vragenlijst CQI Revalidatie kan worden gemaakt. Voordat de pilotmeting van start ging, is er een uitgebreide juridische controle uitgevoerd in het licht van de Wet Bescherming Persoonsgegevens (Wbp). In mei 2010 zijn de resultaten van de pilot beschikbaar gesteld aan de revalidatiecentra. Een defi nitieve versie van de vragenlijst CQI Revalidatie volgt nog. Zichtbare zorg: nóg transparanter De revalidatiesector werkt sinds 2004 met prestatie-indicatoren. Hiermee krijgt de sector inzicht in de presta ties die revalidatiecentra leveren op een aantal belangrijke punten. Ook kunnen revalidatiecentra zichzelf vergelij ken met collega-instellingen en de ervaringen van anderen gebruiken om de eigen kwaliteit te verbeteren. Maar hoe kan de revalidatiesector de eigen kwaliteit voor met name revalidanten nóg transparanter maken? Het traject Zorgbrede Transparantie van Kwaliteit voor de Revalidatie stond centraal in de gesprekken die Revalidatie Nederland in 2009 hierover voerde met het ministerie van VWS en de Inspectie voor de Gezondheidszorg. Revalidatie Nederland stelt daarbij een meerjarenplan voor om na te gaan hoe de revalidatiesector de eigen kwaliteit voor met name revalidanten nog transparanter kan maken. Het plan richt zich op vier onderdelen: het doorontwikkelen van de al bestaande prestatieindicatoren vanuit organisatieperspectief, het ontwikkelen van indicatoren vanuit patiëntenperspectief, het doorontwikkelen van een meetinstrument voor patiëntervaring (CQ-Index) en het verder ontwikkelen van consumenteninformatie ten behoeve van sites als kiesbeter.nl en independer.nl. In 2010 verwacht Revalidatie Nederland de defi nitieve toezegging het project in samenwerking met het projectbureau Zorgbrede Transparantie van Kwaliteit te kunnen uitvoeren met subsidie van het ministerie van VWS. Revalidatie EPD gelanceerd Dossiers zijn nooit meer zoek, een patiënt hoeft maar één keer zijn verhaal te vertellen en zorgverleners hebben altijd de meest actuele informatie over de revalidant. Zorgverleners kunnen veilig digitaal werken. Patiënten hebben bovendien toegang tot het eigen dossier via een patiëntenportal. En dat alles is mogelijk met het elektronische patiëntendossier, het Revalidatie EPD. Revalidatie Nederland heeft van 2006 tot 2009 het Revalidatie EPD ontwikkeld. Een groot project met betrokkenheid van alle leden en grote inspanningen door drie pilot-instellingen. Samen met de behandelaren is nauwkeurig gekeken naar wat het Revalidatie EPD moet kunnen en op welke wijze het behandelproces hiermee goed kan worden ondersteund. Vervolgens is beoordeeld hoe deze eisen van de toekomstige gebruikers gerealiseerd kunnen worden en welke techniek daarvoor nodig is. Tenslotte is het Revalidatie EPD door programmeurs gebouwd en zodanig doorontwikkeld in afstemming met de behandelaren, dat in april 2009 de eerste versie van het Revalidatie EPD kon worden geïntroduceerd. Een prachtig resultaat waar de gehele sector trots op mag zijn. Het Revalidatie EPD biedt voor alle behandelaren een goede basis om het eigen behandelproces te ondersteunen en heeft de potentie om te faciliteren in de beslissingen die tijdens het behandelproces moeten worden genomen en de acties die moeten worden uitgevoerd. Compliment van de minister Minister Klink van Volksgezondheid, Welzijn en Sport complimenteerde de revalidatiesector met het Revalidatie EPD, dat op 22 april 2009 feestelijk in Den Haag werd gelanceerd. Tijdens deze bijeenkomst zegde hij toe een werkbezoek te brengen aan het revalidatiecentrum dat als eerste met het Revalidatie EPD gaat werken. Over de totstandkoming van het Revalidatie EPD heeft Revalidatie Nederland een website bijgehouden (www.revalidatie-epd.nl). De introductiefi lm en de screencast op deze site geven een duidelijk beeld van het werken met het Revalidatie EPD. Revalidatie Nederland heeft subsidie gekregen om de implementatie van het Revalidatie EPD te begeleiden. Revalidatie Nederland heeft hiervoor een toolbox ontwikkeld met daarin onder andere een methode voor het uitvoeren van een impactanalyse. Ook zal een blauwdruk van een implementatieplan worden ontwikkeld voor de lidinstellingen. Naar verwachting zijn de leden in de periode volop bezig met het implementeren van het Revalidatie EPD op de werkvloer. Revalidatie Nederland heeft de verdere ontwikkeling en het beheer van het Revalidatie EPD overgedragen aan VIR e-care Solutions, van oorsprong de ICT-organisatie van de revalidatiesector en gespecialiseerd in automatisering in de zorg. In het overdrachtsdocument zijn de condities van de overdracht en de taken en verantwoordelijkheden vastgelegd. Vanaf juni 2009 is Vir e-care Solutions de formele eigenaar van het Revalidatie EPD en zal zij zorg dragen voor de doorontwikkeling en het beheer ervan, conform de wensen van de leden van Revalidatie Nederland

12 In de serie nieuwe revalidatietechnieken, deel 2: De Dampace Algemene informatie De dampace is een robotsysteem dat gebruikt wordt bij revalidatie na een beroerte. Het bestaat uit een exoskelet dat aan de arm van de patiënt bevestigd wordt. In dit exoskelet zitten sensoren die de gewrichtshoeken van de schouder en elleboog meten. Door middel van geïntegreerde schijfremmen kunnen bewegingen die afwijken van de gewenste uitvoering afgeremd worden, zodat de patiënt gestimuleerd wordt om de beweging anders uit te voeren. Door middel van een veerconstructie wordt de arm ondersteund tegen de zwaartekracht, zodat het voor de patiënt makkelijker wordt om de arm te bewegen. Op deze manier kan de patiënt reikbewegingen trainen en mogelijk zijn armfunctie verbeteren. 1 De dampace heeft geïntegreerde hoeksensoren om bewegingen van de schouder en de elleboog te meten. 2 Door middel van een kabel en een veerconstructie kan de arm ondersteund worden tegen de zwaartekracht. Deze zwaartekracht compensatie is instelbaar. 3 Met behulp van schijfremmen kunnen bewegingen van de schouder en elleboog die afwijken van de gewenste uitvoering, afgeremd worden. Daarnaast is het mogelijk om de weerstand tegen de beweging te verhogen, zodat de spieren sterker kunnen worden. voor vervolg zie volgende pagina 20 21

13

14 Vormen van samenwerking Intensieve samenwerking in kinderrevalidatie Revalidatie kan niet zonder intensieve samenwerking in multidisciplinaire teams. Zeker wanneer het gaat om kinderen en jongeren met een handicap, die nog volop in ontwikkeling zijn en ondersteuning nodig hebben om te zorgen dat die ontwikkeling zo normaal mogelijk verloopt. Daarom is niet alleen de samenwerking tussen verschillende disciplines in de kinderrevalidatie van belang, maar ook de samenwerking met het (speciaal) onderwijs en het gezin. Hoog op de agenda van kinderrevalidatie in 2009 stonden de onderwerpen passend onderwijs, gezinsgericht werken en transitie (jongeren die overgaan van de kinderrevalidatie naar de volwassenenrevalidatie). Een aantal revalidatiecentra en ziekenhuizen richtten speciale transitiepoli s in waar jongeren die niet klinisch revalideren, terechtkunnen met hun bij de leeftijdsgroep horende problemen. Ook is er in 2009 een begin gemaakt met de invoering van de ICF-CY, de internationale rapportage systematiek voor kinderrevalidatie van de World Health Organization. Vanaf 2009 wordt deze ingevoerd bij revalidatiecentra en de ziekenhuizen met een grotere kinderafdeling. Informatie over alle activiteiten, projecten en innovaties in de kinderrevalidatie is in 2006 samengebracht bij het Landelijk Innovatiepunt Kinderrevalidatie (LINK) en het Landelijk Servicepunt Kinderrevalidatie, dat de organisatorische zaken voor haar rekening neemt en is ondergebracht bij Revalidatie Nederland. De website is een belangrijk medium voor informatiedeling. In LINK participeren de volgende organisaties: oudervereniging BOSK, de vereniging voor speciaal onderwijs LVC3, ondersteuningsorganisatie MEE Nederland, Revalidatie Nederland en drie beroepsverenigingen: de Nederlandse Vereniging van Revalidatieartsen (VRA), het Nederlands Instituut van Psychologen (NIP) en de Nederlandse Vereniging van Pedagogen en Onderwijskundigen (NVO). In 2010 wordt het programma LINK afgesloten. De activiteiten worden voortgezet in een andere organisatievorm. Samenwerkingsverbanden in de revalidatie In de zorgsector gebeurt het steeds vaker dat instellingen onderling een samenwerking aangaan. Ook in de revalidatiesector is er in 2009 een aantal samenwerkingsverbanden tot stand gekomen. - Stichting Revalidatiecentrum Breda en Stichting Revalidatiegeneeskunde Zeeland hebben, na de bestuurlijke fusie per eind 2007, in 2009 het management en de ondersteunende diensten geïntegreerd. Vanaf voorjaar 2010 treedt de organisatie naar buiten onder de nieuwe naam Stichting Revant. - Per 31 december 2009 hebben Revalidatiecentrum Amsterdam (RCA) en het Jan van Breemen Instituut (JBI) hun krachten gebundeld in de Stichting Holding RCA/ JBI. Najaar 2010 zal de nieuwe naam van de organisatie worden onthuld. - Per 1 januari 2010 is Revalidatiecentrum De Waarden uit Dordrecht gefuseerd met Rijndam revalidatiecentrum uit Rotterdam. Ziekenhuisrevalidatie Ook revalidatiecentra en revalidatieafdelingen van ziekenhuizen weten elkaar steeds beter te vinden en werken intensief samen. Om inzicht te krijgen in de omvang van de revalidatiezorg die in alle instellingen wordt verleend, verstuurt Revalidatie Nederland jaarlijks een enquête naar de ziekenhuizen. Op deze manier kan een zo volledig mogelijk beeld ontstaan van de totale omvang van de productie binnen de revalidatie. De volledigheid van deze gegevens is belangrijk omdat externe partijen van deze gegevens gebruikmaken, bijvoorbeeld bij de bepaling van de opleidingscapaciteit van revalidatieartsen. Samenwerking en communicatie Samenwerking en communicatie zijn van groot belang om goede zorg te kunnen leveren en de effi ciëntie en expertise te vergroten. Dat betekent samenwerking met alle belanghebbenden en met andere instellingen. Ook is het van belang om op de hoogte te blijven van alle relevante ontwikkelingen en, omgekeerd, andere organisaties op de hoogte te houden van ontwikkelingen in de revalidatiesector. Revalidatie Nederland onderhoudt dan ook contact met diverse stakeholders die invloed hebben op de revalidatiesector. Op bestuurlijk niveau is er geregeld overleg over onderwerpen die voor de revalidatie van belang zijn. Zo sprak Revalidatie Nederland in 2009 onder andere met het ministerie van VWS, de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa), het College voor zorgverzekeringen (CVZ) en Zorgverzekeraars Nederland (ZN). Op regelmatige basis voert Revalidatie Nederland gesprekken met andere brancheorganisaties, zoals de Vereniging van Revalidatieartsen (VRA), de NVZ Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ), de Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie (NPCF) en de organisatie voor zorgondernemers Actiz.! Samenwerking of mededinging? De veranderde samenstelling van de zorgmarkt zorgt voor meer samenwerking tussen zorgondernemingen. Ook biedt de zorgsector steeds meer plaats voor concurrentie. Maar wanneer is er sprake van samenwerking en wanneer van mededinging? Wanneer prijs- of marktverdelingsafspraken mogelijk zijn, is de Mededingingswet van toepassing. Zorgaanbieders, leveranciers van hulpmiddelen, geneesmiddelengroothandels en zorgverzekeraars mogen geen afspraken maken die de concurrentie beperken en zij mogen ook geen misbruik maken van hun machtspositie. Deze onderwerpen zijn besproken tijdens de lunchbijeenkomst over mededinging die Revalidatie Nederland in december 2009 voor haar leden organiseerde. Al snel werd duidelijk dat de Mededingingswet niet in één middag kan worden uitgelegd en dat de toepassing van deze wet per situatie moet worden geïnterpreteerd. De bijeenkomst gaf het startsein voor een discussie over dit onderwerp binnen Revalidatie Nederland, dat op veel belangstelling van de leden kan rekenen. In 2010 worden de toepassing en consequenties van de Mededingingswet voor zowel de revalidatie-instellingen als voor de branchevereniging verder uitgewerkt

15 Profilering van revalidatie Meer aandacht voor marketing Marktwerking in de gezondheidszorg verlegt de aandacht van een aanbodgestuurde naar een vraaggestuurde markt. Verzekeraars krijgen contracteervrijheid en klanten krijgen keuzevrijheid. Zorgverleners moeten dus duidelijk maken waarom de klant voor hen moet kiezen, en niet voor de concurrent. Marketing wordt hiermee een steeds belangrijker aandachtsgebied, ook in de revalidatiesector. Medio 2009 heeft Revalidatie Nederland een marketingplatform opgericht. In dit platform, bestaande uit bestuurders en marketing managers uit de instellingen, wordt het landelijke marketingbeleid verder ontwikkeld. Activiteiten in 2009 waren met name gericht op het vergroten van de bewustwording bij de instellingen van het belang van marketing. In 2010 zullen deze activiteiten worden gecontinueerd. Daarnaast worden concrete marketinginstrumenten ontwikkeld, waarmee de instellingen invulling kunnen geven aan hun eigen marketingbeleid en -strategie. Informatievoorziening over de revalidatiesector Een van de belangrijke taken van Revalidatie Nederland is informatievoorziening over de sector. In 2009 is het proces van informatievoorziening (verzamelen, analyseren, rapporteren en beheren van gegevens) van Revalidatie Nederland overgegaan naar een externe leverancier, Prismant te Utrecht. Revalidatie Nederland treedt op als opdrachtgever en blijft uiteraard eindverantwoordelijk voor de informatievoorziening. Daarnaast zijn voor de sector belangrijke rapporten uitgebracht, zoals de managementrapporten per instelling, benchmarkrapporten en het Brancherapport Revalidatie In 2009 gebeurde dit onder meer door de resultaten van het onderzoek Kosten en baten van revalidatie, dat eind 2008 in opdracht van Revalidatie Nederland en het Revalidatiefonds door SEO Economisch Onderzoek is opgesteld, wijd te verspreiden. In maart verscheen een speciale krant over dit onderwerp. Ook de reizende foto-expositie Perspectief en het gelijknamige boek laten aan de hand van de foto s en de verhalen van verschillende revalidanten duidelijk zien hoe groot de toegevoegde waarde van revalidatie is. De expositie was gedurende het jaar bij verschillende organisaties te zien, zoals bij het ministerie van VWS, ZN, ziekenhuizen en revalidatie-instellingen. De reacties zijn lovend. Voor het boek Perspectief dat aan diverse relaties is uitgereikt was zoveel belangstelling, dat het in 2009 een herdruk kreeg. In 2010 doet de expositie weer een aantal locaties aan. Ook is het boek nog verkrijgbaar. Werkbezoeken maken waarde tastbaar Revalidatie Nederland kan rekenen op de interesse van diverse politici, zorgverzekeraars en andere belanghebbenden. Daarom organiseert Revalidatie Nederland met enige regelmaat werkbezoeken aan de revalidatiecentra. Deze werkbezoeken zijn verhelderend voor alle partijen en maken de toegevoegde waarde van revalidatie tastbaar gedurende rondleidingen, gesprekken en presentaties. In 2009 zijn er zestien werkbezoeken georganiseerd voor diverse politieke partijen, organisaties en koepels, waaronder Zorgverzekeraars Nederland, de koepel voor patiëntenorganisaties NPCF, het ministerie van VWS, de NZa en de NVZ. Onder de politici waren Tweede Kamerlid Esmé Wiegman (Christen Unie), Henk van Gerven (SP), Fons Luijben (SP) en Richard Klerks (Provinciale Staten Friesland namens de SP), Tweede Kamerlid Janneke Schermers (CDA) en Tweede Kamerlid Rita Verdonk (TON). De beleidspersonen en politici brachten een bezoek aan instellingen verspreid over het land: Revalidatie Friesland, Revant Stichting Revalidatiecentrum Breda, De Vogellanden, centrum voor revalidatie in Zwolle, Stichting Revalidatiegeneeskunde Zeeland, Revalidatiecentrum Tolbrug locatie Oss, Groot Klimmendaal in Arnhem, Revalidatiecentrum De Hoogstraat in Utrecht, Stichting Heliomare in Wijk aan Zee, Revalidatiecentrum Amsterdam (RCA) en het Jan van Breemeninstituut (JBI) in Amsterdam, Revalidatiecentrum De Trappenberg in Huizen, Rijndam revalidatiecentrum in Rotterdam, Centrum voor Revalidatie UMCG, locatie Beatrixoord in Groningen en Rijnlands Revalidatie Centrum in Leiden. In 2010 zal het proces van informatievoorziening verder worden geoptimaliseerd, en worden de eerste stappen gezet op weg naar een meer innovatieve vorm van informatievoorziening. Hierbij wordt met name gedacht aan online informatievoorziening, die de revalidatie-instellingen meer ruimte biedt voor eigen analyses. Duidelijkheid over toegevoegde waarde In de diverse activiteiten op het gebied van communicatie en public affairs brengt Revalidatie Nederland de toegevoegde waarde van revalidatie onder de aandacht

16 In de serie nieuwe revalidatietechnieken, deel 3: De Wii Algemene informatie In de revalidatiesector wordt de Wii gebruikt voor diverse trainingen, zoals verbetering van balans en stabiliteit. Ook kunnen patiënten die hun arm-handfunctie willen verbeteren, trainen met de Wii. Deze vorm van training blijkt beter vol te houden te zijn en is voor velen uitdagender dan de klassieke arm-handfunctietraining, waarbij er aan tafel spelletjes gespeeld worden. De patiënt probeert zijn handelen aan te passen aan de resultaten van zijn eerdere bewegingen. Dank zij dit feedbacksysteem traint de patiënt zijn grove of fi jnere motoriek, of leert hij deze te verbeteren. Er wordt individueel getraind maar ook in groepen. 1 Boven het scherm is een sensor geplaatst, die het mogelijk maakt om met de controller naar het scherm te wijzen. 2 Op de tv ziet de patiënt zichzelf, oftewel zijn Wii-karakter (Mii), en zijn interactie met de virtuele omgeving. 3 Met de bewegingsgevoelige controller stuurt de patiënt zijn Mii aan. De Mii reageert nauwkeurig op de instructies van de patiënt. In feite doet de Mii de bewegingen van de patiënt na. voor vervolg zie volgende pagina 28 29

17

18 Revalidatie in cijfers Revalidatie Nederland - In 2009 is circa 410 miljoen euro uitgegeven aan revalidatiezorg. De totale omvang van de revalidatiezorg stijgt in 2009 met circa 2,5% ten opzichte van De opbrengst in de vorm van kwaliteit van leven en besparing op zorgkosten door revalidatie bedraagt 2,2 miljard euro. Elke geïnvesteerde euro in revalidatiezorg levert dus circa 5,3 euro op. - In 2009 hebben poliklinische patiënten, waarvan jeugdigen (jonger dan 17 jaar) en klinische patiënten, waarvan 422 jeugdigen, gebruikgemaakt van revalidatie. - In de revalidatie is 90% van de zorg verleend aan poliklinische patiënten. - Van alle patiënten is 44% behandeld voor neurologische aandoeningen zoals beroerte, spasticiteit en dwarslaesie. - Binnen de kinderrevalidatie is 64% van de kinderen in behandeling voor een neurologische aandoening revalidatieartsen zijn eind 2009 werkzaam in ziekenhuizen en revalidatiecentra assistenten (aio s) zijn eind 2009 in opleiding tot revalidatiearts. - Komend jaar zullen naar verwachting circa nieuwe patiënten van wie het grootste deel nu nog kerngezond is bij een revalidatie-instelling of op een revalidatieafdeling in een ziekenhuis revalideren. Revalidatie Nederland is de branche vereniging voor de revalidatie. Alle 23 revalidatiecentra in Nederland zijn lid. Ook is een aantal afdelingen van ziekenhuizen geassocieerd lid. Revalidatie Nederland zet zich in voor de belangen van haar leden, gericht op het aanbieden van optimale revalidatiegeneeskundige zorg. Het hoogste orgaan van Revalidatie Neder land is de algemene ledenvergadering. Revalidatie Nederland heeft als belang rijkste taak de belangen van de leden te behartigen en het beleid voor de sector te ontwikkelen. Daartoe behandelt Revalidatie Nederland een aantal voor de sector relevante dossiers en voert projecten uit. De dossiers en projecten hebben een plaats gekregen in verschil lende bestuurscommissies, waarin naast een beleidsmedewerker van Revalidatie Nederland ook een vertegenwoordiging van de leden van Revalidatie Nederland zitting heeft. De Bestuurscommissie Onderzoek, Innovatie en Kwaliteit (BOlK) behandelt onderwerpen als HKZ, lange termijn kwaliteitsbeleid, prestatie-indicatoren en wetenschappelijk onderzoek. Onder deze commissie ressorteren nog twee andere commis sies: de Commissie Prestatie Indicatoren en de Commissie Kinderrevalidatie. De Bestuurscommissie Sturing & Financiering (S&F) houdt zich onder meer bezig met de DBC s, innovatiebekosti ging en kapitaallasten. De Bestuurscommissie Informatiebeleid en Marketing (BIM) ontwikkelt en beheert het gewenste informatie- en marketingbeleid. Onder deze commissie ressorteren de Stuurgroep en de Adviescommissie Revalidatie EPD, de Commissie Informatievoorziening, de Commissie Ecarisbeheer en het Marketingplatform. Daarnaast is er een Permanente Commissie Ziekenhuisrevalidatie (PCZ) voor het ziekenhuisspecifi eke belang van de ontwikkelingen in de revalidatiesector. Voorzitter van Revalidatie Nederland is Paula Swenker, lid van de VVD-fractie in de Eerste Kamer en woordvoerder voor sociale zaken en werkgelegenheid, volksgezondheid, welzijn en sport. Leden en lidmaatschapscriteria In het kader van alle ontwikkelingen in de zorg zijn in 2009 de lidmaatschapscriteria van Revalidatie Nederland opnieuw tegen het licht gehouden. Om heldere afspraken te maken over het lidmaatschap van Revalidatie Nederland en de rechten die hieraan verbonden zijn, heeft het bestuur in 2009 nieuwe kaders voor de lidmaatschapscriteria vastgesteld. Deze worden in 2010 formeel bekrachtigd

19 Bestuur - Mr. P. (Paula) Swenker, voorzitter - Dr. M.P. (Michael) Bergen, vice-voorzitter en voorzitter Permanente Commissie Ziekenhuizen - V.O.M. (Vincent) Buitendijk, penningmeester en voorzitter Bestuurscommissie Sturing & Financiering - J.G.M. (Jos) Buijs MHA, voorzitter Bestuurscommissie Informatiebeleid en Marketing (tot 1 januari 2010) - Drs. R.J. (Rob) Beuse, voorzitter Bestuurscommissie Informatiebeleid en Marketing (vanaf 1 januari 2010) - Drs. C.M. (Marc) van Gestel, voorzitter Bestuurscommissie Onderzoek, Innovatie en Kwaliteit Medewerkers landelijk bureau (bezetting mei 2010) - Drs. Jannie Riteco, directeur - Marianne Blom, offi cemanager - Rienk Harkema, projectmedewerker - Esther Hulst, directiesecretaresse - Samantha de Jong, secretaresse - Michel Leenders, beleidsmedewerker - Drs. Karin van Londen, senior communicatieadviseur - Marieke Renting, projectsecretaris - Drs. Jeroen Smale, beleidsmedewerker - Drs. Laura van Steenveldt, beleidsmedewerker - Drs. Marjet Veenstra, beleidsmedewerker - Bianca van Wesep, programma coördinator Innovatie Leden en geassocieerde leden van Revalidatie Nederland Friesland Revalidatie Friesland Beetsterzwaag T Groningen Centrum voor Revalidatie - UMCG (locatie Beatrixoord) Haren T Drenthe Ziekenhuis Bethesda (geassocieerd lid) Hoogeveen T Overijssel De Vogellanden, centrum voor revalidatie Zwolle T Het Roessingh, Centrum voor revalidatie Enschede T Gelderland ViaReva Apeldoorn T Groot Klimmendaal Arnhem T Revalidatiecentrum van de St. Maartenskliniek Nijmegen T UMC St. Radboud (geassocieerd lid) Nijmegen T Utrecht Militair Revalidatie Centrum Aardenburg Doorn T Revalidatiecentrum De Hoogstraat Utrecht T Noord-Holland Revalidatiecentrum De Trappenberg Huizen T Stichting Heliomare Wijk aan Zee T Revalidatiecentrum Amsterdam Amsterdam T Jan van Breemen Instituut Amsterdam T Gemini Ziekenhuis (geassocieerd lid) Den Helder T Zuid-Holland Sophia Revalidatie Den Haag T Rijnlands Revalidatie Centrum Leiden T Rijndam revalidatiecentrum Rotterdam T Capri Hartrevalidatie Rotterdam Rotterdam T Maasstadziekenhuis (geassocieerd lid) Rotterdam T Zeeland Revant St. Revalidatiegeneeskunde Zeeland Goes T Noord-Brabant Libra Zorggroep Revalidatiecentrum Leijpark Tilburg T Revant St. Revalidatiecentrum Breda Breda T Libra Zorggroep Revalidatiecentrum Blixembosch Eindhoven T Revalidatiecentrum Tolbrug s-hertogenbosch T Lievensberg Ziekenhuis (geassocieerd lid) Bergen op Zoom T Limburg Zorggroep Adelante Hoensbroek T VieCuri Medisch centrum voor Noord Limburg (geassocieerd lid) Venlo T Kijk voor meer informatie over revalidatie en de revalidatiecentra op

20 Colofon Uitgave van Revalidatie Nederland Oudlaan 4, Postbus 9696, 3506 GR Utrecht T , F Teksten: Eindredactie: Fotografi e: Vormgeving: Drukwerk: Met dank aan: Revalidatie Nederland Marianne ten Hoedt, Ten Hoedt Communicatie Inge Hondebrink Jet Westbroek, Westbroek en Ter Haar Roto Smeets Grafi Services Joyce Overgaag, Klaas Jan van Haastrecht, dhr. J. op der Heijde, Yannick van t Leven, Sophia Revalidatie, Den Haag; Astrid van de Laar, Hennie Rijken, dhr. J. van Gemert, Tamara Egbers, Maartenskliniek, Nijmegen; Hélène van der Veur, Bart Freriks, Gerdienke Prange, Birgit Molier, Thijs Krabben, Het Roessingh, Enschede 36

Revalidatie. Nederland

Revalidatie. Nederland Revalidatie Nederland Revalidatie richt zich op herstel of verbetering van mogelijkheden van mensen met blijvend lichamelijk letsel of een functionele beperking Wat is Revalidatie Nederland? Revalidatie

Nadere informatie

Revalidatiemogelijkheden in Nederland

Revalidatiemogelijkheden in Nederland Revalidatiemogelijkheden in Nederland De revalidatie heeft als doel om kinderen zo goed mogelijk te begeleiden bij het omgaan met de beperkingen die zij tijdelijk of blijvend ondervinden als gevolg van

Nadere informatie

Jaarbeeld 2010 www.revalidatienederland.nl

Jaarbeeld 2010 www.revalidatienederland.nl Jaarbeeld 2010 Jaarbeeld 2010 Voorwoord Medisch specialistische revalidatiezorg moet zichtbaar zijn Het thema van dit jaarbeeld is zichtbaar. En dat is niet voor niets gekozen. De medisch specialistische

Nadere informatie

Sites voor de intramurale fysiotherapie

Sites voor de intramurale fysiotherapie Sites voor de intramurale fysiotherapie In bijgaand document een overzicht van sites waarop informatie is te vinden over onderwerpen die van belang kunnen zijn voor de intramuraal werkende fysiotherapeut.

Nadere informatie

kwaliteit samenwerking Jaarbeeld 2008 betrokkenheid efficiëntie

kwaliteit samenwerking Jaarbeeld 2008 betrokkenheid efficiëntie kwaliteit samenwerking Jaarbeeld 2008 transparantie betrokkenheid efficiëntie Veertig jaar Revalidatie Nederland Colofon Uitgave van Revalidatie Nederland Coördinatie en tekst Karin van Londen, Revalidatie

Nadere informatie

Aan de directie/raad van bestuur van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen en Revalidatie Nederland. Geachte heer, mevrouw,

Aan de directie/raad van bestuur van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen en Revalidatie Nederland. Geachte heer, mevrouw, Aan de directie/raad van bestuur van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen en Revalidatie Nederland Datum Referentie NVZ Referentie RN Pagina 10 april 2015 10010204/dp.cb 15021 1/2 Onderwerp Deelname

Nadere informatie

Is uw instelling klaar voor de overgang. Deze whitepaper biedt een samenvatting van de veranderingen die de

Is uw instelling klaar voor de overgang. Deze whitepaper biedt een samenvatting van de veranderingen die de Is uw instelling klaar voor de overgang naar volledige prestatiebekostiging in 2015? Deze whitepaper biedt een samenvatting van de veranderingen die de afgelopen jaren hebben plaatsgevonden binnen de geneeskundige

Nadere informatie

Addendum ondersteuning Kwaliteitsinstituut. bij Programma Kwaliteit van Zorg: Versnellen, verbreden, vernieuwen

Addendum ondersteuning Kwaliteitsinstituut. bij Programma Kwaliteit van Zorg: Versnellen, verbreden, vernieuwen Addendum ondersteuning Kwaliteitsinstituut bij Programma Kwaliteit van Zorg: Versnellen, verbreden, vernieuwen December 2012 1. Inleiding In de algemene programmatekst Kwaliteit van Zorg zijn drie programmalijnen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 29 248 Invoering Diagnose Behandeling Combinaties (DBCs) Nr. 44 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

STRATEGISCH BELEID EFFICIËNT EN ZICHTBAAR NAAR EEN CENTRUM VOOR REVALIDATIE

STRATEGISCH BELEID EFFICIËNT EN ZICHTBAAR NAAR EEN CENTRUM VOOR REVALIDATIE STRATEGISCH BELEID 2013 2014 NAAR EEN EFFICIËNT EN ZICHTBAAR CENTRUM VOOR REVALIDATIE UMCG Centrum voor Revalidatie Strategisch beleidsplan 2013-2014 Vastgesteld op 1 november 2012 Vooraf Met het strategisch

Nadere informatie

Toezicht op de toegankelijkheid en kwaliteit van de veteranenzorg met behulp van de CQ-index

Toezicht op de toegankelijkheid en kwaliteit van de veteranenzorg met behulp van de CQ-index 110309.08/03 Toezicht op de toegankelijkheid en kwaliteit van de veteranenzorg met behulp van de CQ-index Inleiding In oktober 2007 is het Landelijk Zorgsysteem Veteranen (LZV) van start gegaan. Het LZV

Nadere informatie

Toegang tot weesgeneesmiddelen en zorg

Toegang tot weesgeneesmiddelen en zorg Toegang tot weesgeneesmiddelen en zorg NFK Staat voor mensen geraakt door kanker Pauline Evers, beleidsmedewerker 15 november 2013 Nationaal plan En nu? DOEL-workshop Implementatie van het nationaal plan

Nadere informatie

KBOEM-B voor kinderen. Verbeteren van looppatroon door botox en revalidatie

KBOEM-B voor kinderen. Verbeteren van looppatroon door botox en revalidatie KBOEM-B voor kinderen Verbeteren van looppatroon door botox en revalidatie Inhoudsopgave Inleiding 3 Waarom een opname? 3 Wat is KBOEM-B? 4 Voor wie? 4 Wat gaan we doen? 5 Wat kunt u als ouder doen? 6

Nadere informatie

Visie op Geriatrische Revalidatie in Groot Amsterdam. Notitie gemaakt voor platform Sigra GRZ. Versie 1.5

Visie op Geriatrische Revalidatie in Groot Amsterdam. Notitie gemaakt voor platform Sigra GRZ. Versie 1.5 Visie op Geriatrische Revalidatie in Groot Amsterdam Notitie gemaakt voor platform Sigra GRZ Versie 1.5 Deze notitie heeft tot doel de transmurale visie op revalidatie te omschrijven aan de hand waarvan

Nadere informatie

Logopedie in de DBC systematiek

Logopedie in de DBC systematiek Logopedie in de DBC systematiek 28 november 2012 Ingeborg van Dijke/ Jolien Ewalds DBC-Onderhoud i.van.dijke@dbconderhoud.nl 2 Inhoud 1. Hoezo Diagnose Behandel Combinaties (DBC s)? 2. Hoe werkt het systeem

Nadere informatie

Revalidatie. Jaarbeeld 2005. Waar vindt u de revalidatie-instellingen? Hoe kunt u Revalidatie Nederland bereiken?

Revalidatie. Jaarbeeld 2005. Waar vindt u de revalidatie-instellingen? Hoe kunt u Revalidatie Nederland bereiken? Revalidatie Jaarbeeld 2005 Waar vindt u de revalidatie-instellingen? 1 Haren Centrum voor Revalidatie - UMCG, locatie Beatrixoord 050 5338911 www.centrumvoorrevalidatie-umcg.nl 2 Beetsterzwaag Revalidatie

Nadere informatie

Zorgkosten nemen toe

Zorgkosten nemen toe DBC-Onderhoud Inzicht in zorgprestaties Eise Douma / Joost Warners 2 Zorgkosten nemen toe Inzicht: zorg wordt onbetaalbaar Uitdaging: duurzaam realiseren van goede, veilige en betaalbare zorg Doelstellingen:

Nadere informatie

DE VALKHORST. Intensieve verpleegkundige zorg, logeerzorg en revalidatie voor kinderen en jongeren tot 20 jaar

DE VALKHORST. Intensieve verpleegkundige zorg, logeerzorg en revalidatie voor kinderen en jongeren tot 20 jaar DE VALKHORST Intensieve verpleegkundige zorg, logeerzorg en revalidatie voor kinderen en jongeren tot 20 jaar 1 In deze brochure vindt u informatie over: De zorg van De Valkhorst 4 Voor wie De Valkhorst

Nadere informatie

Behandelmodules. Nieuwsbrief. Nummer 3, 18 december 2014

Behandelmodules. Nieuwsbrief. Nummer 3, 18 december 2014 Nieuwsbrief Behandelmodules Nummer 3, 18 december 2014 Deze nieuwsbrief informeert u over de laatste stand van zaken in de ontwikkeling van de behandelmodules en bekostiging voor revalidatie. Deze modules

Nadere informatie

HAAL HET BESTE UIT JEZELF. volwassenenrevalidatie kinderrevalidatie audiologie speciaal onderwijs arbeidsreïntegratie

HAAL HET BESTE UIT JEZELF. volwassenenrevalidatie kinderrevalidatie audiologie speciaal onderwijs arbeidsreïntegratie HAAL HET BESTE UIT JEZELF volwassenenrevalidatie kinderrevalidatie audiologie speciaal onderwijs arbeidsreïntegratie ADELANTE WIE ZIJN WIJ Adelante is een zorggroep met revalidatie, audiologie, speciaal

Nadere informatie

Brief van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Brief van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport 29689 Herziening Zorgstelsel 25424 Geestelijke gezondheidszorg Nr. 599 Brief van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den

Nadere informatie

Voorwaarden voor vergoeding

Voorwaarden voor vergoeding Voorwaarden voor vergoeding Introductie in de procedures voor de aanvraag van een DBC. Mr. Ron de Graaff 12 maart 2008 Vergoeding medische technologie Extramuraal (Regeling Hulpmiddelen) AWBZ gefinancierde

Nadere informatie

2.3 Ontwikkelingen mbt financiering, wet- en regelgeving

2.3 Ontwikkelingen mbt financiering, wet- en regelgeving Kennis over Ketenzorg Externe analyse, financiering 2.3 Ontwikkelingen mbt financiering, wet- en regelgeving In dit hoofdstuk verkennen we de externe omgeving die van invloed is op de vraag of het voor

Nadere informatie

Revalideren in het Roessingh. Vernieuwend - Attent - Samen

Revalideren in het Roessingh. Vernieuwend - Attent - Samen Revalideren in het Roessingh Vernieuwend - Attent - Samen Moderne middelen en maatwerk Ik heb het moeten leren accepteren. Af en toe zeggen: stop en niet verder. Daarmee kreeg ik weer een stukje van mijzelf

Nadere informatie

Bekostiging & financiering in de cure

Bekostiging & financiering in de cure Alleen de hoofdzaken 2011 Bekostiging & financiering in de cure Inleiding 2001 2002 Afstudeeronderzoek DBC Ministerie VWS 2002 2004 Lid landelijk projectteam DBC s NVZ vereniging van Ziekenhuizen 2004

Nadere informatie

Kinderrevalidatie. Informatie voor ouders

Kinderrevalidatie. Informatie voor ouders Kinderrevalidatie Informatie voor ouders Kinderrevalidatie ViaReva is het centrum voor revalidatie voor volwassenen en jeugd in de regio Apeldoorn, Deventer en Zutphen. Wanneer uw kind een handicap of

Nadere informatie

Informatie over het knowledge broker netwerk CVA

Informatie over het knowledge broker netwerk CVA Datum: september 2015 Informatie over het knowledge broker netwerk CVA Lees hieronder meer over: Wat is het knowledge broker netwerk CVA? Wat doen de knowledge brokers? Wat levert het uw organisatie op?

Nadere informatie

Technische bedrijfskunde voor de gezondheidszorg

Technische bedrijfskunde voor de gezondheidszorg Where innovation starts Informatie Technische Universiteit Eindhoven Faculteit Industrial Engineering & Innovation Sciences Postbus 513 5600 MB Eindhoven Tel. 040-2472234 Email: voorlichting.tbg@tue.nl

Nadere informatie

s-gravenhage, 14 januari 2000 De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, E. Borst-Eilers

s-gravenhage, 14 januari 2000 De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, E. Borst-Eilers Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal s-gravenhage, 14 januari 2000 Onderwerp: Beleidsvisie landelijk kennis/behandelcentrum eetstoornissen Hierbij doe ik u een mijn «beleidsvisie voor

Nadere informatie

Revalidatie. Revalidatie & Herstel

Revalidatie. Revalidatie & Herstel Revalidatie Revalidatie & Herstel De afdeling Revalidatie in het BovenIJ ziekenhuis is een onderdeel van de afdeling Revalidatie en Herstel. Met deze folder willen wij u graag vertellen wat wij voor u

Nadere informatie

Samenwerken. kwaliteit

Samenwerken. kwaliteit Beter voorkomen Kwaliteitsprogramma preventie Samenwerken Doe mee met aan het landelijke kwaliteitsprogramma kwaliteit Samenwerken aan kwaliteit Het kwaliteitsprogramma Beter voorkomen heeft tot doel de

Nadere informatie

Samenvatting Beleidsplan Kwaliteit 2015-2017

Samenvatting Beleidsplan Kwaliteit 2015-2017 Samenvatting Beleidsplan Kwaliteit 2015-2017 Inleiding De Nederlandse Vereniging voor Urologie (NVU) heeft als doel kwaliteitsverbetering te bewerkstelligen bij iedere uroloog ten gunste van iedere patiënt.

Nadere informatie

Poliklinische Revalidatie voor Jongeren

Poliklinische Revalidatie voor Jongeren Poliklinische Revalidatie voor Jongeren Visie Sophia Revalidatie biedt revalidatie op specialistisch niveau voor kinderen en volwassenen. Het doel van revalidatiezorg is de patiënt te helpen de door haar/hem

Nadere informatie

Patiënt en Netwerk ontketenen Innovatie

Patiënt en Netwerk ontketenen Innovatie Patiënt en Netwerk ontketenen Innovatie Dr. Marten Munneke Afdeling Neurologie, Revalidatie en IQ Healthcare, UMC St Radboud MijnZorgNet Factsheet Parkinson Nederland: 50 duizend Patiënten Impact kwaliteit

Nadere informatie

Grip op Zorgpaden. Best of both worlds!

Grip op Zorgpaden. Best of both worlds! Grip op Zorgpaden Best of both worlds! Christiaan Hol Business Partner Zorglogistiek, Amphia Ziekenhuis Robert Klingens Senior Consultant, Process Express [1] Agenda 1. Het ziekenhuis: een complexe organisatie

Nadere informatie

DOT de stand van zaken en hoe verder. Congres SKGZ 8 oktober 2014 Jaap Stam

DOT de stand van zaken en hoe verder. Congres SKGZ 8 oktober 2014 Jaap Stam DOT de stand van zaken en hoe verder Congres SKGZ 8 oktober 2014 Jaap Stam 2 Inhoud presentatie Wie is DBC-Onderhoud DOT in het kort Belangrijkste kenmerken huidige declaratiepraktijk Problemen binnen

Nadere informatie

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Uitslag (CDA) over "Anorexia-patient: ik zocht herkenning" (Ingezonden 8 juni 2010).

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Uitslag (CDA) over Anorexia-patient: ik zocht herkenning (Ingezonden 8 juni 2010). > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Eindopdracht Verbeterplan zorg aan chronisch zieken

Eindopdracht Verbeterplan zorg aan chronisch zieken OEFENTOETS 1 Dit document bevat een uitwerking van de eindopdracht behorende bij de Praktijkcursus Gezondheidszorg, namelijk het schrijven van een verbeterplan voor de zorg aan chronisch zieke patiënten

Nadere informatie

Oncologische Revalidatie:

Oncologische Revalidatie: Oncologische Revalidatie: Verleden Heden - Toekomst dr. Jan Paul van den Berg, revalidatiearts Meander MC Doelstelling Oncologische Revalidatie Het verbeteren van de kwaliteit van leven van patiënten met

Nadere informatie

Plan van aanpak ICD-10

Plan van aanpak ICD-10 Plan van aanpak ICD-10 december 2013 Inhoud 1. Waarom ICD-10? 4 2. Doelstelling 5 3. Aanpak 6 3.1 Voorfase 6 3.2 Fase 1: Informatieverplichting ICD-10 diagnose per 2015 6 3.3 Fase 2: Integratie in productstructuur

Nadere informatie

Begeleiding zieke leerlingen en Passend onderwijs. voor het regulier, primair en voorgezet onderwijs Midden- en Oost-Brabant

Begeleiding zieke leerlingen en Passend onderwijs. voor het regulier, primair en voorgezet onderwijs Midden- en Oost-Brabant Begeleiding zieke leerlingen en Passend onderwijs voor het regulier, primair en voorgezet onderwijs Midden- en Oost-Brabant Definitie zieke leerlingen: Die leerlingen die geen (volledig) schoolprogramma

Nadere informatie

Poliklinische medisch specialistische revalidatie

Poliklinische medisch specialistische revalidatie Poliklinische medisch specialistische revalidatie Revalidatie verbetert uw leefsituatie Door middel van deze informatiefolder informeren wij u over de poliklinische medisch specialistische revalidatiebehandeling.

Nadere informatie

Proefpersooninformatie

Proefpersooninformatie Proefpersooninformatie UMCG-RuG Geachte heer/mevrouw, Door middel van deze brief willen we u benaderen voor deelname aan het onderzoeksproject rondom de Handbike Battle, die plaats zal vinden in Oostenrijk

Nadere informatie

Overzicht Financiering eerste lijn

Overzicht Financiering eerste lijn Overzicht Financiering eerste lijn Wat gaan we doen? Terugblik inventarisatie ZonMw onder 22 praktijkprojecten Overzicht financieringsbronnen Goed voorbeeld In dialoog met Waarom deze workshop? Quickscan

Nadere informatie

Provinciale Staten van Overijssel

Provinciale Staten van Overijssel www.prv-overijssel.nl Provinciale Staten van Overijssel Postadres Provincie Overijssel Postbus 10078 8000 GB Zwolle Telefoon 038 425 25 25 Telefax 038 425 75 02 Uw kenmerk Uw brief Ons kenmerk Datum EMT/2005/1830

Nadere informatie

Arbeidsrevalidatie Folder voor werkgevers

Arbeidsrevalidatie Folder voor werkgevers Arbeidsrevalidatie Folder voor werkgevers Arbeidsrevalidatie Revant, uw partner bij verzuim! Heeft u medewerkers die al langere tijd fysieke en/of psychische klachten hebben waardoor zij hun werk niet

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst Inkoop Geriatrische Revalidatiezorg 2016. Woensdag 1 juli 2015 10:00 12:00 CZ, Ringbaan West 236, Tilburg

Informatiebijeenkomst Inkoop Geriatrische Revalidatiezorg 2016. Woensdag 1 juli 2015 10:00 12:00 CZ, Ringbaan West 236, Tilburg Informatiebijeenkomst Inkoop Geriatrische Revalidatiezorg 2016 Woensdag 1 juli 2015 10:00 12:00 CZ, Ringbaan West 236, Tilburg 16-07-2015 Programma: Contracteringsproces 2016 Tijdspad Ervaringen 2015 2

Nadere informatie

Verslag 1 e fase project optimale transmurale voedingszorg voor de ondervoede patiënt

Verslag 1 e fase project optimale transmurale voedingszorg voor de ondervoede patiënt Verslag 1 e fase project optimale transmurale voedingszorg voor de ondervoede patiënt Amsterdam, Januari 2015 Inleiding De afgelopen jaren is er veel geïnvesteerd in vroege herkenning en behandeling van

Nadere informatie

Samenwerking en INnovatie in GEriatrische Revalidatie Ineke Zekveld LUMC

Samenwerking en INnovatie in GEriatrische Revalidatie Ineke Zekveld LUMC Resultaten monitor proeftuinen SINGER Samenwerking en INnovatie in GEriatrische Revalidatie Ineke Zekveld LUMC Inhoud presentatie Organisatie proeftuinen Vraagstelling SINGER Conclusies uit eerder onderzoek

Nadere informatie

Kwaliteitscriteria Rotterdam Stroke Service April 2011

Kwaliteitscriteria Rotterdam Stroke Service April 2011 Kwaliteitscriteria Rotterdam Stroke Service April 2011 Inleiding De missie van de RSS is Het realiseren van de best mogelijke kwaliteit van leven voor iedere CVA-patiënt binnen de regio Rotterdam, uitgaande

Nadere informatie

Ruud Janssen, Lectoraat ICT-innovaties in de Zorg, Hogeschool Windesheim

Ruud Janssen, Lectoraat ICT-innovaties in de Zorg, Hogeschool Windesheim Ruud Janssen, Lectoraat ICT-innovaties in de Zorg, Hogeschool Windesheim Netwerkbijeenkomst decentraliseren = innoveren, georganiseerd door Zorg voor Innoveren, Utrecht, 26 juni 2014 Zorgverzekeringswet

Nadere informatie

Geriatrische revalidatiezorg 2015 Informatiebijeenkomst 1 juli 2014, Tilburg

Geriatrische revalidatiezorg 2015 Informatiebijeenkomst 1 juli 2014, Tilburg Geriatrische revalidatiezorg 2015 Informatiebijeenkomst 1 juli 2014, Tilburg Programma Informatiebijeenkomst GRZ 2015 12:30 12:40 Welkom en opening 12:30 12:40 Welkom en opening 12:40 13:30 Wijzigingen

Nadere informatie

Het betalen van ziekenhuiszorg

Het betalen van ziekenhuiszorg Het betalen van ziekenhuiszorg Universitair Medisch Centrum Groningen Met deze folder willen we u informeren over het betalen van ziekenhuiszorg. Dit is belangrijk als u patiënt bent van het UMCG of als

Nadere informatie

Steeds minder startersleningen beschikbaar

Steeds minder startersleningen beschikbaar RAPPORT Starterslening in Nederland Steeds minder startersleningen beschikbaar Uitgevoerd in opdracht van www.starteasy.nl INHOUD Starterslening in Nederland Steeds minder startersleningen beschikbaar

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 27 juni 2013 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 27 juni 2013 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP Den Haag www.rijksoverheid.nl Ons kenmerk

Nadere informatie

Eindopdracht Verbeterplan zorg aan chronisch zieken

Eindopdracht Verbeterplan zorg aan chronisch zieken OEFENTOETS 2 Dit document bevat een uitwerking van de eindopdracht behorende bij de Praktijkcursus Gezondheidszorg, namelijk het schrijven van een verbeterplan voor de zorg aan chronisch zieke patiënten

Nadere informatie

Uw persoonlijke Behandelplan

Uw persoonlijke Behandelplan Patiëntenbrochure Welkom bij Revacare Welkom bij Revacare. Revacare is een zelfstandig behandelcentrum dat poliklinische geneeskundige revalidatie aanbiedt. Door de krachten te bundelen tussen artsen,

Nadere informatie

Zorg na een ziekenhuisopname

Zorg na een ziekenhuisopname Zorg na een ziekenhuisopname Met ingang van 1 januari 2015 is er veel veranderd in de zorg. Belangrijk is dat u weet dat niet meer alle zorg wordt vergoed en verzorgd door de overheid, thuiszorg of het

Nadere informatie

Functieprofiel Programmamedewerker voor: Programma Implementatie Medische Kindzorgsysteem voor het zieke kind in de eigen omgeving

Functieprofiel Programmamedewerker voor: Programma Implementatie Medische Kindzorgsysteem voor het zieke kind in de eigen omgeving Functieprofiel Programmamedewerker voor: Programma Implementatie Medische Kindzorgsysteem voor het zieke kind in de eigen omgeving Functieprofielen programma Implementatie MKS Inleiding Het rapport Samen

Nadere informatie

Declaratievoorschrift multidisciplinaire zorgverlening chronische aandoeningen (DM type 2 1, CVR 2 )

Declaratievoorschrift multidisciplinaire zorgverlening chronische aandoeningen (DM type 2 1, CVR 2 ) REGELING CV/NR-100.106 Declaratievoorschrift multidisciplinaire zorgverlening chronische aandoeningen (DM type 2 1, CVR 2 ) Gelet op artikel 37 van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), heeft de

Nadere informatie

Revalidatie in Beweging. 8 waardevolle lessen voor meer efficiency in de revalidatiesector

Revalidatie in Beweging. 8 waardevolle lessen voor meer efficiency in de revalidatiesector Revalidatie in Beweging 8 waardevolle lessen voor meer efficiency in de revalidatiesector Revalidatie in Beweging Revalidatie in Beweging CC Zorgadviseurs ZonMw Revalidatie Nederland December 2010 Prachtige

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Primair Onderwijs IPC 2400 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ

Nadere informatie

Nederlandse Zorgautoriteit

Nederlandse Zorgautoriteit Nederlandse Zorgautoriteit Aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG Newtonlaan 1-41 3584 BX Utrecht Postbus 3017 3502 GA Utrecht T 030 296 81 11 F 030 296 82

Nadere informatie

Sophia Revalidatie. Voorzitter raad van bestuur

Sophia Revalidatie. Voorzitter raad van bestuur Sophia Revalidatie Voorzitter raad van bestuur Profiel met betrekking tot de positie voorzitter raad van bestuur Sophia Revalidatie Organisatie: Sophia Revalidatie biedt medisch specialistische revalidatiezorg

Nadere informatie

Handleiding RZ15b. Versie 20141113

Handleiding RZ15b. Versie 20141113 Handleiding RZ15b Versie 20141113 Ingangsdatum 1 januari 2015 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Uitlevering RZ15b... 4 3 Inhoud release... 5 3.1 Soorten wijzigingen... 5 3.2 Informatieproducten RZ15a gelden

Nadere informatie

Voorlichting Handleiding registratiemodules MSRZ 2015

Voorlichting Handleiding registratiemodules MSRZ 2015 Voorlichting Handleiding registratiemodules MSRZ 2015 Ingangsdatum 1 juni 2015 Versie 20150601, 1 juni 2015 Inhoud 1. Inleiding 4 2. Toelichting opzet moduleregistratie 5 2.1 Doel van de moduleregistratie

Nadere informatie

Decentralisatie begeleiding naar de Wmo

Decentralisatie begeleiding naar de Wmo Oktober 2011 Decentralisatie begeleiding naar de Wmo Plan van aanpak TransitieBureau Inhoudsopgave Aanleiding Ambitie en Visie van het TransitieBureau Werkwijze TransitieBureau Activiteiten TransitieBureau

Nadere informatie

Inhoud. Doel en uitgangspunten Aanpak en gegevensverzameling Resultaten Tot slot

Inhoud. Doel en uitgangspunten Aanpak en gegevensverzameling Resultaten Tot slot Onderzoek naar potentiële besparingen van innovatieve complexe wondzorg September 2014 Transform to the power of digital Inhoud Doel en uitgangspunten Aanpak en gegevensverzameling Resultaten Tot slot

Nadere informatie

Nederlandse Zorgautoriteit Secretariaat Directie Ontwikkeling Postbus 3017 3502 GA UTRECHT. Geachte heer, mevrouw,

Nederlandse Zorgautoriteit Secretariaat Directie Ontwikkeling Postbus 3017 3502 GA UTRECHT. Geachte heer, mevrouw, Nederlandse Zorgautoriteit Secretariaat Directie Ontwikkeling Postbus 3017 3502 GA UTRECHT datum Utrecht, 27 mei 2009 ons kenmerk 2009-366/DSB/01.01.01/fv/tk voor informatie F. Vogelzang uw kenmerk --

Nadere informatie

Behandeld door Telefoonnummer E-mailadres Kenmerk SBES/djon/GGZ 088 770 8770 vragencure@nza.nl 0146749/0204428

Behandeld door Telefoonnummer E-mailadres Kenmerk SBES/djon/GGZ 088 770 8770 vragencure@nza.nl 0146749/0204428 Aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport T.a.v. mevrouw drs. E.I. Schippers Postbus 20350 2500 EJ 'S-GRAVENHAGE Newtonlaan 1-41 3584 BX Utrecht Postbus 3017 3502 GA Utrecht T 030 296 81 11

Nadere informatie

2.4 Samenwerking. 2.4.1 Welke belang hechten potentiële partners aan samenwerking?

2.4 Samenwerking. 2.4.1 Welke belang hechten potentiële partners aan samenwerking? 2.4 Samenwerking In dit hoofdstuk geven we een analyse van de externe omgeving die van invloed is op de vraag of het voor zorgondernemers zinvol is om te participeren in ketensamenwerking. In dat kader

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2015 139 Besluit van 25 maart 2015, houdende wijziging van het Besluit beschikbaarheidbijdrage WMG en van het Besluit uitbreiding en beperking werkingssfeer

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Pijnrevalidatie. Locatie Spijkenisse Medisch Centrum VAN WEEL-BETHESDA

PATIËNTEN INFORMATIE. Pijnrevalidatie. Locatie Spijkenisse Medisch Centrum VAN WEEL-BETHESDA PATIËNTEN INFORMATIE Pijnrevalidatie Locatie Spijkenisse Medisch Centrum VAN WEEL-BETHESDA In deze folder geven het Maasstad Ziekenhuis, het Spijkenisse Medisch Centrum en Het Van Weel-Bethesda Ziekenhuis

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 26 mei 2015 Betreft Kamervragen. Geachte Voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 26 mei 2015 Betreft Kamervragen. Geachte Voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 255 XP DEN HAAG T 070 340 79 F 070 340 78 34

Nadere informatie

Op welke vragen geeft dit digitale kaartenboek antwoord?

Op welke vragen geeft dit digitale kaartenboek antwoord? Op welke vragen geeft dit digitale kaartenboek antwoord? Wie doet wat in de bekostiging, verstrekking, financiering en het pakketbeheer van specialistische en? Hoe kan een specialistisch worden bekostigd?

Nadere informatie

Libra R&A locatie Leijpark. Longrevalidatie. in samenwerking met het specialisme longziekten van het St. Elisabeth Ziekenhuis

Libra R&A locatie Leijpark. Longrevalidatie. in samenwerking met het specialisme longziekten van het St. Elisabeth Ziekenhuis Libra R&A locatie Leijpark Longrevalidatie in samenwerking met het specialisme longziekten van het St. Elisabeth Ziekenhuis Libra Revalidatie & Audiologie locatie Leijpark organiseert in samenwerking met

Nadere informatie

Aandoening Indicatie Eerste Consult (intake) Behandeling. Spataderen Niet medisch noodzakelijk Verzekerde zorg* Niet verzekerde zorg

Aandoening Indicatie Eerste Consult (intake) Behandeling. Spataderen Niet medisch noodzakelijk Verzekerde zorg* Niet verzekerde zorg Welkom bij de Mauritsklinieken. Om u vooraf zo volledig mogelijk te informeren over de kosten en procedures van het zorgtraject dat u bij de Mauritsklinieken doorloopt, hebben wij voor u een overzicht

Nadere informatie

Verkennend onderzoek ervaringen patiënten met Zorgdomein

Verkennend onderzoek ervaringen patiënten met Zorgdomein December 2010 Verkennend onderzoek ervaringen patiënten met Zorgdomein Verkennend onderzoek Ervaringen patiënten met Zorgdomein Henriëtte Bleumink, Belangenbehartiger Zorgbelang December 2010 Onderzoek

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 23 juni 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 23 juni 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Noordelijk Expertisecentrum Sport & Handicap UMCG. Concept startdocument

Noordelijk Expertisecentrum Sport & Handicap UMCG. Concept startdocument Noordelijk Expertisecentrum Sport & Handicap UMCG Concept startdocument Historie & Introductie Het UMCG heeft sinds jaar en dag met het Interfacultair Centrum voor Bewegingswetenschappen en de afdeling

Nadere informatie

Het heft in eigen handen - De implementatie van 16 miljoen netwerken Conferentie Pharos & RVZ, 1 november 2011

Het heft in eigen handen - De implementatie van 16 miljoen netwerken Conferentie Pharos & RVZ, 1 november 2011 Het heft in eigen handen - De implementatie van 16 miljoen netwerken Conferentie Pharos & RVZ, 1 november 2011 Dr. Marjan Faber IQ healthcare, UMC St Radboud, Nijmegen MijnZorgnet, Nijmegen m.faber@iq.umcn.nl

Nadere informatie

Pilot Persoonsgebonden Dossier Friesland. Drs Freek.L.A. Korver MBA

Pilot Persoonsgebonden Dossier Friesland. Drs Freek.L.A. Korver MBA Pilot Persoonsgebonden Dossier Friesland Drs Freek.L.A. Korver MBA In Friesland wordt gewerkt aan een duurzaam zorglandschap Friesland Voorop is een samenwerking tussen alle Friese zorgaanbieders, de Friesland

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 29 mei 2012 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 29 mei 2012 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Revalidatie. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl

Revalidatie. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl Revalidatie Informatie voor patiënten F1017-3135 september 2014 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070 357 44

Nadere informatie

Aandachtspunten voor de implementatie en aanbevelingen voor de doorontwikkeling van DOT

Aandachtspunten voor de implementatie en aanbevelingen voor de doorontwikkeling van DOT Rapportage Aandachtspunten voor de implementatie en aanbevelingen voor de doorontwikkeling van DOT DOT experiment Sint Maartenskliniek Nijmegen Leerdoel 3 Nijmegen, juni 2011 Inhoudsopgave Inleiding 2

Nadere informatie

Kwaliteit meetbaar maken en verantwoorden

Kwaliteit meetbaar maken en verantwoorden Kwaliteit meetbaar maken en verantwoorden Inspectie voor de Gezondheidszorg drs. Jenneke van Veen Algemene leden vergadering VGN 27 juni 2006 Hoofdinspecteur Verpleging en chronische zorg www.igz.nl WAT

Nadere informatie

Snel herstel en weer regie over uw eigen leven

Snel herstel en weer regie over uw eigen leven Revalidatie Snel herstel en weer regie over uw eigen leven Revalideren bij TriviumMeulenbeltZorg (TMZ) Een volledig op uw situatie afgestemd revalidatieplan Uw mantelzorgers worden nauw betrokken Vertrouw

Nadere informatie

Oncologie. Herstel & Balans. Afdeling: Onderwerp:

Oncologie. Herstel & Balans. Afdeling: Onderwerp: Afdeling: Onderwerp: Oncologie Herstel & Balans Revalidatie bij kanker Door betere behandelingen hebben mensen met kanker tegenwoordig een grotere kans op genezing dan vroeger. Toch blijft kanker een ingrijpende

Nadere informatie

Nieuwsflits. Evaluatieonderzoek naar de Regeling palliatieve terminale zorg

Nieuwsflits. Evaluatieonderzoek naar de Regeling palliatieve terminale zorg Nieuwsflits Inhoud Evaluatieonderzoek naar de Regeling palliatieve terminale zorg 1. Adviesrapport bureau HHM is openbaar gemaakt Pagina 1 2. Conclusies en advies HHM voor toekomst Pagina 1 3. Kamerbrief

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 8 oktober 2015 Betreft Bekostiging intensieve kindzorg

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 8 oktober 2015 Betreft Bekostiging intensieve kindzorg > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag www.rijksoverheid.nl Bijlage(n)

Nadere informatie

Geachte leden van de Vaste Commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport,

Geachte leden van de Vaste Commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Sparrenheuvel 16 Postbus 520 3700 AM ZEIST Telefoon (030) 698 89 11 Telefax (030) 698 83 33 E-mail info@zn.nl Contactpersoon Doorkiesnummer

Nadere informatie

De patiënt centraal van meldpunt naar mijlpaal

De patiënt centraal van meldpunt naar mijlpaal De patiënt centraal van meldpunt naar mijlpaal Ir. Titia Lekkerkerk oktober 2011 Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie Een koepel van patiëntenorganisaties 2 Wat doen we? Samen met lidorganisaties

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 19 januari 2016 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 19 januari 2016 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 25 VX Den Haag T 070 340 79 F 070 340 78 34

Nadere informatie

Revalidatie bij handletsel Revalidatiecentrum Breda

Revalidatie bij handletsel Revalidatiecentrum Breda Revalidatie bij handletsel Revalidatiecentrum Breda Inleiding U bent naar de revalidatiearts van Revant Revalidatiecentrum Breda doorverwezen, omdat u onlangs een letsel of een operatieve behandeling heeft

Nadere informatie

Missie Revalidanten ontwikkelen en behouden een gezonde (sportieve) en actieve leefstijl.

Missie Revalidanten ontwikkelen en behouden een gezonde (sportieve) en actieve leefstijl. Algemene informatie programma Revalidatie, Sport en Bewegen Het programma Revalidatie, Sport en Bewegen is een doorontwikkeling van het project Revalidatie en Sport dat in de periode van 1997 tot en met

Nadere informatie

behoud. Uw zelfstandigheid. Informatie over: Een beroerte

behoud. Uw zelfstandigheid. Informatie over: Een beroerte behoud. Informatie over: Een beroerte Uw zelfstandigheid. Uw leven zo goed mogelijk oppakken na een beroerte. Samen met Laurens. Lees meer over wat Laurens voor u kan betekenen. meer dan zorg De medische

Nadere informatie

Met ingang van 1 januari 2013 is de Geriatrische Revalidatie Zorg (GRZ) overgeheveld van de AWBZ naar

Met ingang van 1 januari 2013 is de Geriatrische Revalidatie Zorg (GRZ) overgeheveld van de AWBZ naar Inkoop Geriatrische Revalidatiezorg 2015 Inkoop GRZ 2015 Met ingang van 1 januari 2013 is de Geriatrische Revalidatie Zorg (GRZ) overgeheveld van de AWBZ naar de Zvw. De afgelopen twee jaar is de zorg

Nadere informatie

Reglement Geestelijke gezondheidszorg (GGZ)

Reglement Geestelijke gezondheidszorg (GGZ) Reglement Geestelijke gezondheidszorg (GGZ) geldig vanaf 1 januari 2016 575.774.000.000.1550 Pagina 1 van 10 INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE...2 Reglement GGZ 2016...3 1.1. Het Reglement Geestelijke gezondheidszorg

Nadere informatie

BELEIDSREGEL BR/CU-7073

BELEIDSREGEL BR/CU-7073 BELEIDSREGEL Stoppen-met-rokenprogramma Ingevolge artikel 57, eerste lid, aanhef en onder b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), stelt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) beleidsregels

Nadere informatie