Voorkomen is beter dan genezen. Deel 3 Maatregelen nemen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Voorkomen is beter dan genezen. Deel 3 Maatregelen nemen"

Transcriptie

1 Voorkomen is beter dan genezen. Deel 3 Maatregelen nemen Tijd om maatregelen te nemen! Er bestaan allerlei modellen om de risico s van arbeidsongeschiktheid te beheersen. Om een idee te geven beschrijven wij in dit artikel: - Organisatorische maatregelen - Administratieve maatregelen - Financiële maatregelen - Geen maatregelen (accepteren, al dan niet bewust) Over geen maatregelen treffen kunnen we kort zijn: niet doen! Het financiële risico van arbeidsongeschiktheid is goed te berekenen en de gevolgen zijn door middel van allerlei maatregelen prima beheersbaar te maken. Daarom volgt hieronder een toelichting met voorbeelden voor wat betreft de andere drie soorten maatregelen. Organisatorische maatregelen Onder organisatorische maatregelen verstaan wij maatregelen die te maken hebben met het gedrag van mensen. Hiervoor zijn procedures, instructies en afspraken nodig. Maar ook het borgen van het onderwerp arbeidsongeschiktheid in het bedrijf. Hieronder geven we een aantal voorbeelden die vaak aan de orde zijn of zelfs verplicht worden gesteld. Gezondheidsmanagement Gezondheid is eigenlijk een onderschat maar onmisbaar onderdeel van het beleid rondom arbeidsongeschiktheid. Bij gezondheidsmanagement is er structureel aandacht voor de gezondheid van medewerkers en duurzame inzetbaarheid van mensen in alle levensfases. Gezondheidsmanagement kun je zelf (dus ook als ondernemer) of als bedrijf via de RI&E regelen. Gezonde werknemers zijn langer gezond, ook op oudere leeftijd. Een gezonde levensstijl bevordert vaak ook de productiviteit en werktevredenheid. Hieronder volgen enkele voorbeelden ter illustratie. - Bewegen. Dagelijks bewegen helpt om beter te functioneren. Wandelen tijdens de lunchpauze is hiervoor een heel eenvoudig instrument. Wandel je elke werkdag een halfuur, bijvoorbeeld tijdens de lunch, dan voldoe je aan de Nederlandse Norm Gezond Bewegen. Zie - Fietsen. Mensen die regelmatig fietsend naar hun werk gaan zijn minder vaak ziek. Ze verzuimen gemiddeld 1 dag per jaar minder dan hun niet-fietsende collega s. Het loont dus om te investeren in een fietsbeleid waarbij je goede faciliteiten aanbiedt, zoals douchemogelijkheden en fietsenstallingen. - Gezonde voeding. Werkgevers, ondernemers en werknemers kunnen gezamenlijk een gezond voedingspatroon creëren door op het werk een aantal maatregelen te nemen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een gevarieerd, aantrekkelijk en gezond aanbod in het bedrijfsrestaurant en het beschikbaar stellen van fruit en drinkwater. - Roken. Uit onderzoek blijkt dat acties om te stoppen met roken die door een werkgever worden gestimuleerd, een gunstig effect hebben op het rookgedrag van medewerkers. Onderdeel van het gezondheidsmanagement kan zijn leeftijdsbewustpersoneelsbeleid en een periodiek gezondheidsonderzoek. Leeftijdsbewust personeelsbeleid Leeftijdsbewust personeelsbeleid is preventief beleid dat zich richt op het voorkomen van problemen bij alle leeftijdscategorieën rondom kennisachterstand, eenzijdige ontwikkeling, eenzijdige belasting of verminderende motivatie. Men richt zich op het optimaal benutten en behouden van capaciteiten, kennis en ervaring van werknemers gedurende hun gehele loopbaan. Leeftijdsbewust personeelsbeleid richt zich op het voorkomen van individuele knelpunten en kent een individuele aanpak. Dat is nodig omdat een aantal persoonlijke kenmerken van invloed is op het risico van arbeidsongeschiktheid. Denk daarbij aan:

2 - Kwaliteiten - Belastbaarheid - Persoonlijke wensen - Opvattingen - Ambities Deze persoonlijke kenmerken zijn individueel bepaald en kunnen in de verschillende leeftijd- en loopbaanfasen veranderen. Door daar goed op in te spelen kan worden voorkomen dat gezondheidsrisico s van oudere medewerkers tot meer arbeidsongeschiktheid leiden. Gezondheidsonderzoeken Nederland kent een lange traditie in gezondheidsonderzoeken. Zo zijn er verplichte medische keuringen voor brandweermannen, piloten en militairen. Werknemers mogen in het algemeen niet worden gekeurd, maar wel als een specifieke functie dat vereist. Iedere werkgever is verplicht om al zijn werknemers periodiek in de gelegenheid te stellen een arbeidsgezondheidskundig onderzoek te ondergaan. Dat mag je als werknemer wel weigeren, maar waarom zou je? Hoe eerder een ziekte wordt ontdekt, hoe groter de kans is op genezing. Er bestaan veel soorten gezondheidsonderzoeken; we beschrijven er drie. Preventief Medisch Onderzoek (PMO) Het PMO is erop gericht om gezondheidsrisico s op het werk te voorkomen of te beperken. De werkgever voldoet met het aanbieden van een PMO aan een wettelijke verplichting. Werknemers mogen zelf kiezen of zij daarvan gebruikmaken. Een PMO houdt meestal in dat de werknemer eerst een vragenlijst invult, daarna volgt (eventueel) een verder onderzoek bij de bedrijfsarts. Met behulp van de resultaten van een PMO kunnen werkgever en werknemer maatregelen nemen om gezondheidsschade en arbeidsongeschiktheid te voorkomen. De inhoud van het PMO wordt door de werkgever in overleg met de bedrijfsarts en/of andere deskundigen van bijvoorbeeld de arbodienst vastgesteld. De werknemer wordt geïnformeerd over de resultaten. Daarnaast mag bij voldoende deelname aan het PMO het algehele resultaat in groepsoverzichten worden gerapporteerd aan de werkgever en de ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging. Vitaliteitsonderzoek In een vitaliteitsonderzoek wordt naast wat in het PMO aan de orde komt ook gekeken naar leefstijl zoals voeding, sport en leefwijze. Een vitaliteitsonderzoek is dus uitgebreider dan een PMO. Met een vitaliteitsonderzoek wordt vroegdiagnositiek toegepast. Dat wil zeggen dat in een vroeg stadium signalen naar voren komen die worden afgezet tegen de Nederlandse beroepsbevolking. Of een specifieke groep, zoals een sector of een beroepsgroep. Health Checks De Health Check wordt veelal gebruikt als een simpele controle om tijdig een eventueel verhoogd risico van bijvoorbeeld hart- en vaatziekten op te sporen. Inmiddels bestaan veel varianten op de Health Check, bijvoorbeeld voor ondernemers en topmanagers. Allemaal hebben ze een specifieke aanleiding, inhoud en doelstelling. Meedoen aan PMO, vitaliteitsonderzoek of Health Check biedt natuurlijk geen garantie voor een goede gezondheid in de daarop volgende jaren. Het onderzoek biedt kansen om ongezond gedrag aan te pakken. Wanneer een gezondheidsonderzoek bijdraagt aan de bewustwording van het huidige leef- en beweegpatroon van de werknemer of ondernemer, dan zijn de gedragsverandering en het onderhouden van dit gezonde gedrag waardevolle vervolgstappen. Maatregelen tegen lichamelijke klachten Arbeidsongeschiktheid kan worden veroorzaakt door de werkplek of de activiteit die is gemoeid met het beroep. Ter voorkoming van lichamelijke klachten, bijvoorbeeld door verkeerde belasting of overbelasting, kunnen tal van maatregelen worden getroffen. In figuur 1 staan enkele voorbeelden ter verduidelijking.

3 Figuur 1: Maatregelen tegen lichamelijke risico s Maatregel Uitleg Persoonlijke beschermingsmiddelen gebruiken Voorlichting geven Cultuur veranderen Werktijden afspreken Werkinhoud afstemmen Veilige en goedgekeurde bedrijfsmiddelen Beperken van handmatig tillen van zware voorwerpen Beperk te veel dragen, duwen, trekken, zitten Beperk brandrisico van bedrijfspanden en werkplaatsen Bevorder een goed werkklimaat Voorkom blootstelling aan teveel straling Voorkom overmatige blootstelling aan gevaarlijke stoffen Voorkom explosiegevaar Uitleg Middelen die door een werknemer worden gedragen of vastgehouden als bescherming tegen risico s die de gezondheid of veiligheid bedreigen. Denk aan gehoorbescherming, beschermende kleren of valbeveiliging. Doe regelmatig spier- en schouderoefeningen, stel je stoel goed in en let op je houding. Laat werknemers elkaar onderling aanspreken op verkeerde houding of verkeerd gebruik van beschermingsmiddelen. Regelmatig een korte pauze nemen (geldt ook voor klussende mannen en vrouwen privé!). Zorg voor voldoende afwisseling in het werk. Gebruik alleen regelmatig onderhouden en van keuring voorziene bedrijfsmiddelen. Dus voorkom dat werknemers door slecht functionerende middelen arbeidsongeschikt worden. De meest ideale en gunstige maximale til-situatie is volgens deskundigen 23 kilogram. Meer tillen is risicovoller en kan beter samen of met hulpmiddelen worden ondersteund. Verdeel het werk goed, maak voorschriften over statische of juist dynamische werkhouding. Voldoe aan voorschriften voor het ontwerp, de inrichting en de bouw van een bedrijfspand of andere werkplaats. Voldoe aan normen voor het aantal vierkante meters per persoon, voldoende licht, temperatuurbeheersing, juiste luchtvochtigheid, niet teveel lawaai. Onderscheid verschillende soorten straling, zoals elektromagnetisch, optisch of ioniserend. Voorkom overmatige blootstelling aan gevaarlijke stoffen. Hanteer strenge voorschriften voor chemische-, brand- en fijnstoffen, gas, micro-organismen, stoffen of preparaten die door invloed van buitenaf tot ontploffing kunnen komen of in bepaalde mengsels explosief reageren. Stoffen kunnen opeens door mengen, stoten, wrijven, temperatuurverandering, slag of vonk ontploffen. Als een werknemer lichamelijk zwaar werk verricht, controleer dan of hij: - fysiek in staat is om de taken uit te voeren; - de juiste kleding, correct schoeisel of andere persoonlijke uitrusting draagt; - de juiste kennis en opleiding heeft om de taken uit te voeren. Maatregelen tegen psychosociale klachten Werkgevers zijn verplicht de risico s in kaart te brengen die een psychosociale belasting kunnen veroorzaken. Dat is moeilijker dan de lichamelijke oorzaken. Hoe herken je deze klachten? We kunnen uitleggen wat dat precies betekent, maar wellicht maakt figuur 2 sneller duidelijk waar dat over gaat.

4 Figuur 2: Maatregelen tegen psychosociale klachten Onderwerp Toelichting Te hoge werkdruk Agressie en geweld - balans is zoek tussen de hoeveelheid werk dat moet worden verricht en de hoeveelheid werk die iemand aan kan - iemand heeft gebrek aan kennis en/of ervaring om de opgedragen taken uit te oefenen - werken met slecht functionerende middelen - schelden - schoppen, slaan Seksuele intimidatie Pesten Discriminatie - seksueel getinte aandacht die ongewenst en eenzijdig wordt ervaren - intieme vragen over het privéleven - betasten van het lichaam, aanranding - suggestieve opmerkingen - openlijk (bijvoorbeeld iemand negeren) - subtiel (bijvoorbeeld iemand nooit uitnodigen voor een pauzewandeling) - digitaal - ongelijke behandeling vanwege leeftijd, huidskleur, geslacht,handicap, geloof, seksuele voorkeur of op welke grond dan ook Let op dat deze risico s zich niet alleen tussen collega s onderling kunnen voordoen, maar ook met klanten of leveranciers. Zo nodig moet een preventieplan uitkomst bieden. Naast werk kan de oorzaak van psychosociale klachten in de privésfeer liggen. Dan is extra belangrijk dat dit op het werk kan worden gesignaleerd. Maar een gevoel van druk of spanning (stress) herkennen is erg moeilijk. We geven enkele aandachts- en herkenningspunten om psychosociale risico s te herkennen: - afspraken en belangrijke informatie vergeten - meer fouten maken dan gebruikelijk - snel afgeleid - snel geëmotioneerd - meer roken en koffie drinken - besluiteloosheid - woede om kleine dingen - zichtbare vermoeidheid - lichamelijke klachten zonder duidelijke oorzaak TIP: Maak hulpverlening laagdrempelig voor werknemers. Bij wie kunnen ze terecht met klachten of opmerkingen? Is het bedrijf groot, stel dan een klachtencommissie en/of vertrouwenspersoon aan. Verzuim- en re-integratiebeleid Iedere werknemer kan natuurlijk een keertje ziek worden. Dat kan kort duren maar ook lang. De oorzaken kunnen divers zijn. Voor alle gevallen moet een goed verzuimbeleid worden opgesteld, bijvoorbeeld in een verzuimprotocol. Daarmee wordt voorkomen dat wettelijke verplichtingen niet worden nagekomen of subsidies worden misgelopen. Hoe langer een zieke werknemer thuis zit, hoe lastiger het wordt om hem weer aan de slag te krijgen. Daarom is het van belang dat een zieke werknemer zo snel mogelijk weer aan de slag gaat, desnoods met hulpmiddelen, aangepast werk, aangepaste werktijden of in een andere functie. Dat heet re-integratie.

5 Administratieve maatregelen Onder administratieve maatregelen scharen wij de maatregelen die in een contract met een werknemer (bijvoorbeeld een arbeidscontract of een bijlage daarvan) of leverancier (bijvoorbeeld in inkoopvoorwaarden of overeenkomst van opdracht) zijn vastgelegd. We willen graag drie soorten administratieve maatregelen onder de aandacht brengen: - rechten bedingen - aansprakelijkheid uitsluiten - aansprakelijkheid verleggen Rechten bedingen Een administratieve maatregel kan inhouden dat rechten worden bedongen bij een schade. Denk daarbij aan het verhalen van schade op een derde. Stel, een werknemer wordt arbeidsongeschikt door toedoen van een ander. De werkgever zal dan ook financiële schade lijden. Deze financiële schade kan de werkgever proberen te verhalen op de ander. Dat heet regres. Om regres te kunnen uitoefenen heeft de werkgever wel toestemming van de werknemer nodig. Die toestemming kan op twee manieren worden verkregen: - per geval in een aparte overeenkomst; - bij voorbaat door een bepaling in de arbeidsovereenkomst of cao op te nemen. Aansprakelijkheid uitsluiten Een werkgever of ondernemer kan ook proberen de verantwoordelijkheid voor de gevolgen van het optreden van allerlei risico s uit te sluiten. Dat kan bijvoorbeeld bij een aantal onderwerpen die onder organisatorische maatregelen zijn omschreven. In figuur 3 zie je een aantal voorbeelden. Figuur 3: Aansprakelijkheden uitsluiten richting werknemers Uitsluiting aansprakelijkheid indien Persoonlijke beschermingsmiddelen worden door werknemer niet gebruikt Consequentie Werkgever niet aansprakelijk voor bedrijfsongeval Werknemer houdt zich ondanks waarschuwing niet aan voorschriften ten aanzien van pauzes, werktijden, vakantiedagen opnemen Werknemer houdt zich ondanks waarschuwing niet aan beperkt gebruik computer Werknemer blijft privé sporten terwijl de werkgever dat verboden heeft vanwege een blessure Een claim met betrekking tot burn-out slaagt niet Een claim met betrekking tot RSI slaagt niet Werkgever hoeft geen bovenwettelijke WIA-aanvullingen uit te keren Aansprakelijkheid verleggen Aansprakelijkheid kan ook worden verlegd. Dat is bijvoorbeeld het geval als je het probleem neerlegt bij de persoon die financiële schade heeft veroorzaakt. Dan kan het onderscheid tussen een bedrijfsongeval, beroepsziekte en een andere oorzaak van belang zijn. Werkgevers zijn bijna altijd verantwoordelijk voor loondoorbetaling van een werknemer. Dat is logisch als er sprake is van een ongeval dat plaatsvond gedurende werktijd of in geval van een beroepsziekte. Maar in Nederland geldt dat dus ook voor andere ziekten en privéoorzaken van arbeidsongeschiktheid, zoals sportblessures en privéongelukken. Wet- en regelgeving richt zich vooral op het voorkomen van bedrijfsongevallen of beroepsziekten. Werkgevers besteden relatief weinig aandacht aan andere oorzaken. Een werkgever kan in een aantal gevallen de loondoorbetalingsverplichting stopzetten, namelijk wanneer: - de werknemer de ziekte met opzet heeft veroorzaakt; - de uitval het gevolg is van een gebrek waarover de werknemer in het kader van een aanstellingskeuring valse informatie heeft verstrekten daardoor de toetsing aan de voor de functie opgestelde belastbaarheideisen door de werkgever niet juist kon worden uitgevoerd;

6 - door toedoen van de werknemer genezing wordt belemmerd of vertraagd; - de werknemer zonder goede reden andere arbeid voor de werkgever of voor een door de werkgever aangewezen derde niet verricht; - de werknemer zonder goede reden weigert mee te werken aan redelijke voorschriften of getroffen maatregelen die erop gericht zijn om de werknemer in staat te stellen andere arbeid te verrichten; - de werknemer zonder goede reden weigert mee te werken aan het opstellen, evalueren en bijstellen van een plan van aanpak als bedoeld in WIA. Eigenlijk wil je als werkgever je werknemers liever niet straffen. Dat zijn de minst leuke maatregelen, maar deze zijn bedoeld om af te schrikken. Door dit soort maatregelen goed vast te leggen in arbeidsvoorwaarden, kun je werknemers meer bewust maken van het belang van deze maatregelen. Hopelijk worden ze dan ook echt opgevolgd. Financiële maatregelen Je kunt ook rekening houden met de financiële gevolgen van het optreden van risico s door financiële maatregelen te treffen. Dat kan grofweg op drie manieren: - Je reserveert een bedrag voor de maximale financiële schade die je kunt oplopen als alle geïnventariseerde risico s optreden. - Je reserveert een deel van het bedrag van de financiële schade die je denkt zelf te kunnen dragen (eigen behoud, eigen risico) en de rest verzeker je. - Je sluit een verzekering tegen alle financiële gevolgen van het optreden van het risico. Figuur 4: Typen maatregelen Organisatorisch Administratief Financieel Gezondheidsmanagement Aansprakelijkheden uitsluiten Reserveren Lichamelijke en psychische klachten voorkomen Rechten bedingen bij schade Verzuim- en re-integratiebeleid Aansprakelijkheden verleggen Verzekeren Eigen risico, eigen behoud Bestrijden van zwart verzuim Werknemers noemen zwart verzuim wel eens een baaldag of een compensatiedag. Maar eigenlijk is hier fraude in het spel. Voor een werkgever is het vaak lastig om zwart ziekteverzuim op te sporen, vaak is het verschil tussen grijs en zwart ziekteverzuim moeilijk te bepalen. Maar als werkgever kun je er wel wat aan doen. - De werkgever kan hier bijvoorbeeld via de leidinggevende extra aandacht aan besteden. - Een spoedcontrole aan huis kan plaatsvinden als je zwart verzuim vermoedt. - Daarnaast kan in arbeidsvoorwaarden een financiële prikkel bij de werknemer worden neergelegd om zich niet ziek te melden. Richard Smit Mede auteur Arbeidsongeschiktheid voor Dummies Productmanager Inkomen Delta Lloyd/Ohra

RSI. Informatie voor werknemers en werkgevers

RSI. Informatie voor werknemers en werkgevers RSI Informatie voor werknemers en werkgevers RSI RSI (Repetitive Strain Injury) is de veelgebruikte verzamelnaam voor klachten aan nek, bovenrug, schouders, armen, polsen en handen. Deze klachten komen

Nadere informatie

Arbocatalogus Grafimedia

Arbocatalogus Grafimedia Arbocatalogus Grafimedia Van werkdruk naar werkplezier Presentatie voor gebruik in eigen bedrijf Arbocatalogus Grafimedia Van Werkdruk naar Werkplezier Presentatie voor gebruik in het eigen bedrijf Deze

Nadere informatie

MEDEWERKERS VRAGENLIJST BRANCHE-RIE TECHNISCHE GROOTHANDEL

MEDEWERKERS VRAGENLIJST BRANCHE-RIE TECHNISCHE GROOTHANDEL 1 Betrekken medewerkers bij de uitvoering van de RI&E. Medewerkers zijn een belangrijke bron van informatie over veiligheid en gezondheid op het werk. Zij hebben belang bij veilige en gezonde werkomstandigheden.

Nadere informatie

Psychosociale belasting op het werk. informatie voor werknemers over o.a. seksuele intimidatie, agressie en pesten.

Psychosociale belasting op het werk. informatie voor werknemers over o.a. seksuele intimidatie, agressie en pesten. Psychosociale belasting op het werk informatie voor werknemers over o.a. seksuele intimidatie, agressie en pesten. Psychosociale belasting op het werk informatie voor werknemers over o.a. seksuele intimidatie,

Nadere informatie

7. Arbodeskundige(n) en arbodienst

7. Arbodeskundige(n) en arbodienst Handboek Ondernemingsraad en Personeelsvertegenwoordiging Inhoudsopgave 7. Arbodeskundige(n) en arbodienst... 1 7.1 Wat is een arbodeskundige?... 3 7.2 Wie toetst en geeft advies over de RI&E?... 3 7.3

Nadere informatie

Het betrekken van medewerkers bij de uitvoering van de RI&E

Het betrekken van medewerkers bij de uitvoering van de RI&E Het betrekken van medewerkers bij de uitvoering van de RI&E Medewerkers zijn een belangrijke bron van informatie over veiligheid en gezondheid op het werk. Zij hebben belang bij veilige en gezonde werkomstandigheden.

Nadere informatie

Inhoud. Lijst van auteurs. 1 De relatie tussen werk en gezondheid 1 J.H.A.M. Verbeek

Inhoud. Lijst van auteurs. 1 De relatie tussen werk en gezondheid 1 J.H.A.M. Verbeek Lijst van auteurs Inleiding xi xiii 1 De relatie tussen werk en gezondheid 1 J.H.A.M. Verbeek 1 Gezondheidsrisico s in het werk 1 2 Gezondheidsrisico s en belastende factoren 3 3 Beroepsziekte 4 4 Gevolgen

Nadere informatie

De arbeidsdeskundige en PSA. Patrick Ox - arbeidsdeskundige

De arbeidsdeskundige en PSA. Patrick Ox - arbeidsdeskundige De arbeidsdeskundige en PSA Patrick Ox - arbeidsdeskundige Expereans: even voorstellen Expertisecentrum voor verzuim-, re-integratievraagstukken en Arboconcepten Nieuwe Stijl. Onafhankelijk, landelijk,

Nadere informatie

Toelichting. Thema 1: Oorzaken van werkstress. Hoofdvragen Wanneer is er voor jou sprake van werkstress? Heb je hier wel eens mee te maken?

Toelichting. Thema 1: Oorzaken van werkstress. Hoofdvragen Wanneer is er voor jou sprake van werkstress? Heb je hier wel eens mee te maken? Thema 1: Oorzaken van werkstress Hoofdvragen Wanneer is er voor jou sprake van werkstress? Heb je hier wel eens mee te maken? Welke situaties op het werk veroorzaken bij jou stress? Welke dingen in het

Nadere informatie

Verzuim- en re-integratieprotocol AURO

Verzuim- en re-integratieprotocol AURO Verzuim- en re-integratieprotocol AURO vastgesteld 15 september 2015 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Begrippenlijst 3. Rechten en plichten 4. Ik ben ziek en nu? 5. Rolverdeling 6. Procesverloop 7. Ziek

Nadere informatie

Beeldschermwerk en werken in de e-gemeente

Beeldschermwerk en werken in de e-gemeente Beeldschermwerk en werken in de e-gemeente Gezond werken aan het beeldscherm (voor medewerkers) Brochure voor medewerkers over het voorkomen van gezondheidsklachten door beeldschermwerk Inhoudsopgave Gezond

Nadere informatie

Arbodienstverlening. Informatie voor werkgevers

Arbodienstverlening. Informatie voor werkgevers Arbodienstverlening Informatie voor werkgevers Bedrijven moeten zich bij het opstellen en uitvoeren van een goed arbeidsomstandighedenbeleid en ziekteverzuimbeleid deskundig laten ondersteunen. Dit is

Nadere informatie

1. Arbowet: plichten van de werkgever

1. Arbowet: plichten van de werkgever Handboek Ondernemingsraad en Personeelsvertegenwoordiging Inhoudsopgave 1. Arbowet: plichten van de werkgever... 1 1.1 Pak risico s aan bij de bron... 2 1.2 Wat is psychosociale arbeidsbelasting (PSA)?...

Nadere informatie

DieselMotorEmissie. Kijk op www.arbomobiel.nl voor meer informatie

DieselMotorEmissie. Kijk op www.arbomobiel.nl voor meer informatie DieselMotorEmissie DieselMotorEmissie (DME of dieselrook) is een sluipend gevaar. De kleine roetdeeltjes zijn kankerverwekkend en je hebt niet meteen in de gaten dat ze zo schadelijk zijn. Het is belangrijk

Nadere informatie

Preventie en verzuimkosten

Preventie en verzuimkosten Preventie en verzuimkosten Risico ontstaat door het niet weten wat je aan het doen bent (Warren Buffet) Pascalle Smit Strategisch adviseur duurzame inzetbaarheid Ervaring Goede hulp bij ontslag scheelt

Nadere informatie

groot belang in de Wet werk en zekerheid (WWZ)

groot belang in de Wet werk en zekerheid (WWZ) Zorg voor arbeidsomstandigheden van groot belang in de Wet werk en zekerheid (WWZ) Datum: 1 juli 2015 Auteur: Drs. Roelof Heidema, bedrijfsarts en directeur kwaliteit 1 juli 2015 Nieuw ontslagrecht per

Nadere informatie

Hogeschool van Amsterdam. Beeldschermwerk? Voorkom RSI!

Hogeschool van Amsterdam. Beeldschermwerk? Voorkom RSI! Hogeschool van Amsterdam Beeldschermwerk? Voorkom RSI! RSI, dat krijg ik toch niet, dat krijgen anderen... Iedereen die dagelijks langer dan 2 uur ononderbroken op de computer werkt loopt het risico om

Nadere informatie

Tien tips voor werkgevers

Tien tips voor werkgevers Hoofdstuk 13 Tien tips voor werkgevers In dit hoofdstuk: De belangrijkste tips voor werkgevers op een rij Uitleg over hoe om te gaan met veel voorkomende aandachtspunten Veel werkgevers laten zich uitstekend

Nadere informatie

Kenmerken BedrijfsMaatschappelijk Werk:

Kenmerken BedrijfsMaatschappelijk Werk: De bedrijfsmaatschappelijk werker helpt bij het tot stand laten komen van gezondere arbeidsverhoudingen en meer welzijn binnen het bedrijf of de instelling. Op die manier ontstaat bij werknemers een grotere

Nadere informatie

Werkstress en de rol van de preventiemedewerker. Jan Harmen Kwantes inpreventie.nl

Werkstress en de rol van de preventiemedewerker. Jan Harmen Kwantes inpreventie.nl Werkstress en de rol van de preventiemedewerker Jan Harmen Kwantes inpreventie.nl 2 Risico s in het VO Voor wie? 1. Psycho-sociale arbeidsbelasting 2. Fysische arbeidsbelasting 3. Chemische belasting 4.

Nadere informatie

Verzuimprotocol: ziekteverlof aanvragen

Verzuimprotocol: ziekteverlof aanvragen Bij verzuim ligt het accent op wat je nog wel kan. Ziek is ziek, maar betekent niet automatisch dat je niet kunt werken. Ziekteverzuim is minder vrijblijvend en vraagt van werkgever en medewerker meer

Nadere informatie

Dé VCA-specialist van Zuid-Nederland

Dé VCA-specialist van Zuid-Nederland Toolbox: Fysieke belasting Het doel van een toolboxmeeting is om de aandacht en motivatie voor veiligheid en gezondheid binnen het bedrijf te verbeteren. Wat verstaan we onder fysieke belasting? De door

Nadere informatie

DieselMotorEmissie (DME)

DieselMotorEmissie (DME) DieselMotorEmissie (DME) DieselMotorEmissie (DME of dieselrook) is een sluipend gevaar. De kleine roetdeeltjes zijn kankerverwekkend en je hebt niet meteen in de gaten dat ze zo schadelijk zijn. DME wordt

Nadere informatie

Branchetoetsdocument: Arbo en veiligheid

Branchetoetsdocument: Arbo en veiligheid pagina van 5 Branchetoetsdocument: Arbo en veiligheid Versie 4. VERVALLEN - Vervangen door RI&E en Preventiemedewerker (alle branche) Deelbranche(s) Camper en Caravan Algemene beschrijving & doelstelling

Nadere informatie

VeReFi model Verzuimprotocol

VeReFi model Verzuimprotocol VeReFi model Verzuimprotocol Als een werknemer zich ziek meldt, is het belangrijk om zo snel mogelijk vast te stellen hoe ernstig de situatie is. Gaat het om kortdurend of langer verzuim, zijn er aanpassingen

Nadere informatie

Verzuimverlof aanvragen

Verzuimverlof aanvragen In dit protocol staan de door [naam organisatie] verplicht gestelde voorschriften en procedures als je door ziekte arbeidsongeschikt bent en je eigen werk niet kunt doen. 1. Verzuimverlof aanvragen Verzuimverlof

Nadere informatie

GEZOND WERKEN INDIGO BRABANT. Training en ondersteuning in mentaal fit werken

GEZOND WERKEN INDIGO BRABANT. Training en ondersteuning in mentaal fit werken GEZOND WERKEN INDIGO BRABANT Training en ondersteuning in mentaal fit werken 2 Gezond Werken Gezonde werknemers gaan met plezier naar het werk. Ze zijn geestelijk fit en blijven fit. Gezonde werkdruk biedt

Nadere informatie

Jaargang 2014 / nieuwsbrief 19 / januari en februari 2014 INHOUD:

Jaargang 2014 / nieuwsbrief 19 / januari en februari 2014 INHOUD: Jaargang 2014 / nieuwsbrief 19 / januari en februari 2014 INHOUD: Is uw RI&E compleet? 1 op de 3 gevallen ziekteverzuim door werkstress Duurzaam inzetbaar met nieuwe Loopbaanspiegel 'Preventiemedewerker

Nadere informatie

ZIEKTEVERZUIMBELEIDSPLAN. voor de Stichting Katholiek Onderwijs Mergelland

ZIEKTEVERZUIMBELEIDSPLAN. voor de Stichting Katholiek Onderwijs Mergelland ZIEKTEVERZUIMBELEIDSPLAN voor de Stichting Katholiek Onderwijs Mergelland INHOUDSOPGAVE PAGINA 1. INLEIDING 1.1 Uitgangspunten 2 2. BELEID 3 2.1 Preventief beleid 3 2.1.1 Inzet medewerkers 3 2.1.2 Functioneringsgesprek

Nadere informatie

Discriminatie op de werkvloer:

Discriminatie op de werkvloer: Discriminatie op de werkvloer: herkennen, oplossen en voorkomen Discriminatie op de werkvloer: herkennen, oplossen en voorkomen Inhoudsopgave Inleiding 5 Problemen herkennen, oplossen en voorkomen Hoe

Nadere informatie

Medewerkerstevredenheidsonderzoek

Medewerkerstevredenheidsonderzoek Medewerkerstevredenheidsonderzoek november - december 2015 Effectory E: info@effectory.com T: +31 (0)20 30 50 100 Uitleg, Medewerkerstevredenheidsonderzoek november - december 2015 Uitleg 3 , Medewerkerstevredenheidsonderzoek

Nadere informatie

BRAVO Company Check. 1. Algemeen gezondheidsmanagement

BRAVO Company Check. 1. Algemeen gezondheidsmanagement BRAVO Company Check Ter informatie Met deze vragenlijst kunt u nagaan aan welke leefstijl factoren aandacht besteedt kan worden voor uw bedrijf. Gezonde en vitale werknemers verzuimen minder en zijn productiever.

Nadere informatie

Hulpmiddelen voor werknemers 1

Hulpmiddelen voor werknemers 1 Hulpmiddelen voor werknemers 1 Oriënterende vragenlijsten Vragenlijst Inzetbaarheid algemeen Mini-scan Duurzame Inzetbaarheid Duurzame Inzetbaarheid Index Performance Beschrijving De korte versie van de

Nadere informatie

Preventief Medisch Onderzoek. vragenlijstonderzoek

Preventief Medisch Onderzoek. vragenlijstonderzoek Preventief Medisch Onderzoek vragenlijstonderzoek 1. Inleiding De vragenlijst Preventief Medisch Onderzoek (PMO) is ontwikkeld voor een snelle en betrouwbare analyse naar gezondheidsaspecten in relatie

Nadere informatie

TOT HIER EN NIET VERDER! OVER ONGEWENSTE OMGANGSVORMEN OP HET WERK EN WAT JE ER TEGEN KUNT DOEN DE KLACHTENREGELING VAN WSD (VEREENVOUDIGDE VERSIE)

TOT HIER EN NIET VERDER! OVER ONGEWENSTE OMGANGSVORMEN OP HET WERK EN WAT JE ER TEGEN KUNT DOEN DE KLACHTENREGELING VAN WSD (VEREENVOUDIGDE VERSIE) TOT HIER EN NIET VERDER! OVER ONGEWENSTE OMGANGSVORMEN OP HET WERK EN WAT JE ER TEGEN KUNT DOEN DE KLACHTENREGELING VAN WSD (VEREENVOUDIGDE VERSIE) Inhoud Algemeen 2 Seksuele intimidatie 4 Agressie en

Nadere informatie

Hou de vaart erin. Met verzuimspecialist Gezond Transport.

Hou de vaart erin. Met verzuimspecialist Gezond Transport. Hou de vaart erin. Met verzuimspecialist Gezond Transport. Gezond Transport: dé verzuimspecialist voor transport en logistiek. Uw bedrijf werkt op het gebied van transport en logistiek en u bent op zoek

Nadere informatie

Arbeidsomstandigheden

Arbeidsomstandigheden t b r o n s e k Arbeidsomstandigheden T Inleiding Wettelijke regels Veiligheid, gezondheid en welzijn Rechten en plichten Uitvoering arbobeleid Inleiding Johan ter Veer, administratief medewerker bij blikfabriek

Nadere informatie

Gedragscode ter voorkoming van ongewenst gedrag

Gedragscode ter voorkoming van ongewenst gedrag Gedragscode ter voorkoming van ongewenst gedrag Kinderdagverblijf Eigenwijs, handelend onder Vertah BV, verder te noemen organisatie: hanteert deze Gedragscode ter voorkoming van ongewenst gedrag voor

Nadere informatie

Opzet alcoholbeleid voor werknemers binnen een instelling of bedrijf in de gemeente Raalte Alcoholpreventie volwassenen

Opzet alcoholbeleid voor werknemers binnen een instelling of bedrijf in de gemeente Raalte Alcoholpreventie volwassenen Opzet alcoholbeleid voor werknemers binnen een instelling of bedrijf in de gemeente Raalte Alcoholpreventie volwassenen Tactus Verslavingszorg Preventie & Consultancy Brink 40 7411 BT Deventer 088 3822

Nadere informatie

Zonder afscherming is machine moordwapen. Nog geen rookverbod op horecaterras. 5 tips voor top veiligheidsschoenen. Risicogestuurd risico s te lijf

Zonder afscherming is machine moordwapen. Nog geen rookverbod op horecaterras. 5 tips voor top veiligheidsschoenen. Risicogestuurd risico s te lijf Jaargang 2015 / nieuwsbrief 29 / september en oktober 2015 Zonder afscherming is machine moordwapen Ongevallen met machines komen veel voor. Jaarlijks gebeuren er ongeveer 425 ernstige ongevallen in Nederland.

Nadere informatie

MKB-ondernemer geeft grenzen aan

MKB-ondernemer geeft grenzen aan M0040 MKB-ondernemer geeft grenzen aan Reactie van MKB-ondernemers op wetswijzigingen in sociale zekerheid Florieke Westhof Peter Brouwer Zoetermeer, 0 april 004 MKB-ondernemer geeft grenzen aan Ondernemers

Nadere informatie

Handreiking werknemer Aan het werk blijven met een chronische aandoening

Handreiking werknemer Aan het werk blijven met een chronische aandoening Handreiking werknemer Aan het werk blijven met een chronische aandoening Eén op de drie mensen krijgt te maken met een chronische aandoening. Werken met een chronische aandoening is goed mogelijk. Vaak

Nadere informatie

Verzuim? Verzuim voorkomen, Verzuimbeleid en Verzuimprotocol

Verzuim? Verzuim voorkomen, Verzuimbeleid en Verzuimprotocol Goede arbeidsomstandigheden en duidelijke afspraken over het verzuimbeleid binnen uw onderneming kunnen u helpen verzuim te voorkomen. Zorg voor goede arbeidsomstandigheden U kunt de arbeidsomstandigheden

Nadere informatie

Rapportage Quickscan welzijn personeel

Rapportage Quickscan welzijn personeel Aangemaakt door: Dennis Burger Rapportage is aangemaakt op: 29 15 Betreft rapport van: Naam school: Heilige Henricus School Brinnummer: 04BD Locatie: Heilige Henricusschool Deze school maakt onderdeel

Nadere informatie

VERZUIM EN RE-INTEGRATIE. Gezond aan het werk

VERZUIM EN RE-INTEGRATIE. Gezond aan het werk VERZUIM EN RE-INTEGRATIE Gezond aan het werk Voorwoord Het kan gebeuren dat je je niet prettig voelt op je werk, of dat je door ziekte of een ongeval niet kunt werken. Dan is het prettig om te weten waar

Nadere informatie

Vragenlijst monitor VPT Provincie Zeeland. Nulme&ng

Vragenlijst monitor VPT Provincie Zeeland. Nulme&ng Vragenlijst monitor VPT Provincie Zeeland Nulme&ng Nulme7ng. In het landelijk programma Veilige Publieke Taak worden er door het ministerie van Binnenlandse Zaken acht maatregelen genoemd die belangrijk

Nadere informatie

WE VANGEN DE KRACHT WE PAKKEN DE ENERGIE

WE VANGEN DE KRACHT WE PAKKEN DE ENERGIE ARBODIENSTVERLENING WE VANGEN DE KRACHT WE PAKKEN DE ENERGIE zorgt voor arbeidskracht WE ZIEN HET DOEL WE ZORGEN VOOR RESULTAAT Ik ben trots op mijn mensen. En zuinig op mijn tijd. Ik wil een arbodienst

Nadere informatie

Helger Siegert. Agenda

Helger Siegert. Agenda Stand van Zaken Arbeidsomstandigheden www.molens.nl en www.molen.pagina.nl Helger Siegert 1 Agenda Introductie Uitgangspunten Veranderingen in de wet Discussie 2 1 Arbeidsomstandigheden Wat is aandacht

Nadere informatie

Bedrijfsgegevens. Bedrijf of organisatie. Adres. Gemeente en postcode. Land. Contactpersoon. Functie. E-mail. Telefoon.

Bedrijfsgegevens. Bedrijf of organisatie. Adres. Gemeente en postcode. Land. Contactpersoon. Functie. E-mail. Telefoon. Inleiding Vul de Company Health Check in om na te gaan hoe het gezondheidsbeleid binnen uw organisatie kan worden verbeterd! In 15 minuten komt u te weten in welke mate gezondheidsbevordering een rol speelt

Nadere informatie

Richtlijnen aanpak verzuim om psychische redenen

Richtlijnen aanpak verzuim om psychische redenen Richtlijnen aanpak verzuim om psychische redenen HR&O november 2014 Opgesteld door: Asja Gruijters, adviseur HR&O 1 1. Inleiding Om te komen tot een integraal PSA-beleid is het belangrijk richtlijnen op

Nadere informatie

Wat is er aan de hand?

Wat is er aan de hand? Wat is er aan de hand? Hieronder staan allerlei praktijksituaties die op jou van toepassing kunnen zijn. Herken je hier iets van? Als je op de items klikt, krijg je als advies welke oplossingen uit de

Nadere informatie

Ingrijpende gebeurtenissen Agressie en geweld Preventie Opvang Behandelen van PTSS. Jaap Dogger

Ingrijpende gebeurtenissen Agressie en geweld Preventie Opvang Behandelen van PTSS. Jaap Dogger Ik zal handhaven Ingrijpende gebeurtenissen Agressie en geweld Preventie Opvang Behandelen van PTSS Jaap Dogger Definitie. Onder een traumatische ervaring wordt verstaan: een gebeurtenis die een dreigende

Nadere informatie

PSYCHOSOCIALE ARBEIDSBELASTING (PSA)

PSYCHOSOCIALE ARBEIDSBELASTING (PSA) PSYCHOSOCIALE ARBEIDSBELASTING (PSA) Wettelijke grondslag De maatregelen beschrijven op welke wijze werkgevers en werknemers invulling kunnen geven aan de wettelijke bepalingen uit de Arbowet. Bron: Arbowet

Nadere informatie

Ziekte en verzuim in de praktijk. Het kader. Wet Verbetering Poortwachter 1. Breda, 24 maart 2009

Ziekte en verzuim in de praktijk. Het kader. Wet Verbetering Poortwachter 1. Breda, 24 maart 2009 Ziekte en verzuim in de praktijk Breda, 24 maart 2009 Het kader Wet Verbetering Poortwachter Beleidsregels beoordelingskader poortwachter (UWV) Burgerlijk wetboek Wet Verbetering Poortwachter 1 Ziekmelding

Nadere informatie

Wet verbetering Poortwachter. Marcel Geerts, bedrijfsarts 15 april 2015 marcel.geerts@arbounie.nl

Wet verbetering Poortwachter. Marcel Geerts, bedrijfsarts 15 april 2015 marcel.geerts@arbounie.nl Wet verbetering Poortwachter Marcel Geerts, bedrijfsarts 15 april 2015 marcel.geerts@arbounie.nl Psychische steeds groter aandeel van verzuim Jaar Oorzaak Mannen Vrouwen Totaal Totaal GVD a 2010 Klachten

Nadere informatie

Arbo en de rechten van de OR

Arbo en de rechten van de OR Arbo en de rechten van de OR In de Arbowet zijn verplichtingen voor de werkgever en plichten en rechten voor de werknemer vastgelegd. De achtergrondfilosofie van de Arbowet is eenvoudig: de werkgever moet

Nadere informatie

PersoneelsImpulz. Hét verzekeringspakket voor bedrijven met personeel. PersoneelsImpulz biedt u. Informatie voor de werkgever

PersoneelsImpulz. Hét verzekeringspakket voor bedrijven met personeel. PersoneelsImpulz biedt u. Informatie voor de werkgever PersoneelsImpulz PersoneelsImpulz Hét verzekeringspakket voor bedrijven met personeel PersoneelsImpulz biedt u Financiële zekerheid voor u en uw werknemers Dienstverlening om verzuim te voorkomen en te

Nadere informatie

WIA 0-tot-100 Plan. Diensten en vergoedingen 2015. Informatie voor de werkgever

WIA 0-tot-100 Plan. Diensten en vergoedingen 2015. Informatie voor de werkgever Diensten en vergoedingen 2015 Informatie voor de werkgever Wij zijn Geert Bouwmeester was pas 22 toen hij in 1924 voor zichzelf begon. Een overloop werd ingericht als kantoorruimte en de eerste polissen

Nadere informatie

Protocol Ongewenste Omgangsvormen. Van. De Banketgroep. en haar dochtervennootschappen

Protocol Ongewenste Omgangsvormen. Van. De Banketgroep. en haar dochtervennootschappen Protocol Ongewenste Omgangsvormen Van De Banketgroep en haar dochtervennootschappen van toepassing vanaf 1 december 2013 Inleiding De Banketgroep wil ongewenste omgangsvormen zoals seksuele intimidatie,

Nadere informatie

PersoneelsImpulz. Hét verzekeringspakket voor bedrijven met personeel. PersoneelsImpulz biedt u. Informatie voor de werkgever

PersoneelsImpulz. Hét verzekeringspakket voor bedrijven met personeel. PersoneelsImpulz biedt u. Informatie voor de werkgever PersoneelsImpulz PersoneelsImpulz Hét verzekeringspakket voor bedrijven met personeel PersoneelsImpulz biedt u Financiële zekerheid voor u en uw werknemers Dienstverlening om verzuim te voorkomen en beperken

Nadere informatie

Achtergrond. Visie op arbeidsverzuim

Achtergrond. Visie op arbeidsverzuim Deze visienota richt zich specifiek op preventie van arbeidsverzuim. Deze visie is door te vertalen naar terugkeer vanuit arbeidsverzuim en op instroom, doorstroom en uitstroom vraagstukken. Deze doorvertaling

Nadere informatie

HANDLEIDING OPZETTEN BELEID TER VOORKOMING EN BESTRIJDING VAN ONGEWENST GEDRAG

HANDLEIDING OPZETTEN BELEID TER VOORKOMING EN BESTRIJDING VAN ONGEWENST GEDRAG HANDLEIDING OPZETTEN BELEID TER VOORKOMING EN BESTRIJDING VAN ONGEWENST GEDRAG INHOUD 0. ALGEMEEN 3 Wat is de bedoeling van het beleid voor ongewenst gedrag? 3 Voor wie? 3 Hoe pak je het aan? 3 1. MAATREGELEN

Nadere informatie

Oefening 3 Luisteren Opdracht 4 1C, 2B, 3C, 4B. Oefening 4 Luisteren Opdracht 2 1A, 2B, 3C, 4C, 5B, 6B, 7B

Oefening 3 Luisteren Opdracht 4 1C, 2B, 3C, 4B. Oefening 4 Luisteren Opdracht 2 1A, 2B, 3C, 4C, 5B, 6B, 7B Hoofdstuk 5 - Sleutels Oefening 3 Luisteren Opdracht 4 1C, 2B, 3C, 4B Oefening 4 Luisteren Opdracht 2 1A, 2B, 3C, 4C, 5B, 6B, 7B Oefening 5 Luisteren Opdracht 2 1B, 2A, 3B, 4B, 5C, 6B Oefening 6 Luisteren

Nadere informatie

Protocol. (On)Gewenst Gedrag MCO

Protocol. (On)Gewenst Gedrag MCO Protocol (On)Gewenst Gedrag MCO INHOUD 1. Uitgangspunten MCO 3 1.1. Intentieverklaring 3 1.2. Begripsbepalingen 3 1.3. Werkklimaat 3 1.4. MCO beleid 4 2. Wettelijk kader 4 2.1. Algemeen 4 2.2. Toetsingscriteria

Nadere informatie

Een werkgever is ook verplicht zich aan allerlei wetten te houden. Een van die wetten is de Arbeidsomstandighedenwet, kortweg de Arbo-wet.

Een werkgever is ook verplicht zich aan allerlei wetten te houden. Een van die wetten is de Arbeidsomstandighedenwet, kortweg de Arbo-wet. Arbo Inhoud Arbowet Als werknemer in een winkel heb je samen met de werkgever afspraken genaakt over het werk dat je doet. Dat zijn niet de enige regels waaraan een bedrijf zich moet houden. We gaan het

Nadere informatie

RSI beleid NIKHEF RSI beleid NIKHEF

RSI beleid NIKHEF RSI beleid NIKHEF Arbocatalogus Nikhef Nummer RSI0004V1SVM Versie 1 Bestandsnaam: Arbo-management Occupational Health & Safety RSI beleid NIKHEF RSI beleid NIKHEF blz. 2 t/m 6 Inleiding blz. 2 Beschrijving problematiek

Nadere informatie

Interventies Houdings- en Bewegingsapparaat

Interventies Houdings- en Bewegingsapparaat Interventies Houdings- en Bewegingsapparaat 2013 Re. Entry is samenwerkingspartner binnen FIT Return (zie www.fit-return.nl) 1 Arbeid en Belastbaarheid Intake Fysiek (Arbeids- Bedrijfsfysiotherapeut) De

Nadere informatie

4 dood 0 4 8 12 16 20. Risico-analyse d.m.v de matrix. Risicomatrix. Gevolg

4 dood 0 4 8 12 16 20. Risico-analyse d.m.v de matrix. Risicomatrix. Gevolg Risico-analyse d.m.v de matrix 1. Maak een lijst met alle gevaren tijdens de werkzaamheden. (met andere woorden: maak een lijst met alles wat mis kan gaan) 2. Bepaal van per gevaar de kans dat het gevaar

Nadere informatie

VERZUIMREGLEMENT (VE R S I E 2. 2 )

VERZUIMREGLEMENT (VE R S I E 2. 2 ) VERZUIMREGLEMENT (VE R S I E 2. 2 ) 1 Begripsbepalingen Medewerker: personeelslid van stichting PCPO Capelle-Krimpen Werkgever: Stichting PCPO Capelle-Krimpen Directeur: eindverantwoordelijke van de school.

Nadere informatie

DEPRESSIE EN LEEFTIJD

DEPRESSIE EN LEEFTIJD DEPRESSIE EN LEEFTIJD BROCHURE Kathleen Van Hyfte Universiteit Gent Kathleen.vanhyfte@ugent.be 1 Project CAPA BROCHURE DEPRESSIE & LEEFTIJD Brochure : Depressie (1) Depressie en leeftijd (2) Depressie,

Nadere informatie

Persoonlijk rapport van B

Persoonlijk rapport van B Persoonlijk rapport van B Jouw GGW-score: 71.2 Gegevens rapport Sector Hotels, restaurants, cafes Uitleg over de scores In de balk hierboven zie je hoe jij scoort op de Gewoon Goed Werk-meter. Op pagina

Nadere informatie

Persoonlijke Risico Inventarisatie & Maatwerk Aanpak (PRIMA basislijst)

Persoonlijke Risico Inventarisatie & Maatwerk Aanpak (PRIMA basislijst) Persoonlijke Inventarisatie & Maatwerk Aanpak (PRIMA basislijst) Waar komt 1 Psychosociale arbeidsbelasting 1.1 Discriminatie 1.2 Agressie en geweld; 1.3 Seksuele intimidatie; 1.4 Pesten; 1.5 Werkdruk;

Nadere informatie

Inspectie SZW Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid TITELPAGI NA. Hollen. Stilstaan bij Werkdruk. dát maakt zorg beter.

Inspectie SZW Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid TITELPAGI NA. Hollen. Stilstaan bij Werkdruk. dát maakt zorg beter. Inspectie SZW Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid TITELPAGI NA Hollen Stilstaan bij Werkdruk dát maakt zorg beter Anita Hertogh Waarom is Zorg en Welzijn een van de prioritaire sectoren voor

Nadere informatie

Arbo- en Milieudienst

Arbo- en Milieudienst Arbo- en Milieudienst KANS B.Groenenberg, bedrijfsarts 19 november 2013 1 KANS - Wat is KANS? - Welke factoren kunnen KANS veroorzaken? - Wat kan de medewerker doen bij KANS? - Wat kan de PAM doen bij

Nadere informatie

Turbulente Arbeidstijden Tilburg, 12 september 2013

Turbulente Arbeidstijden Tilburg, 12 september 2013 De winst van duurzaam inzetbare medewerkers. Hoe organiseer ik dat? Turbulente Arbeidstijden Tilburg, 12 september 2013 Niels Mooij Gezond Transport Wanneer zwaaien mensen in uw bedrijf af? Wanneer is

Nadere informatie

Ziekte en re-integratie

Ziekte en re-integratie Landelijke vereniging Artsen in Dienstverban Ziekte en re-integratie Als u ziek bent, wilt u waarschijnlijk maar een ding: zo snel mogelijk herstellen en gewoon weer aan het werk. De meeste mensen zijn

Nadere informatie

Stop met roken, eet gezond, en neem vooral een abonnement op de sportschool. U adviseert zich suf. Maar wie luistert? Lees hier verder >>>

Stop met roken, eet gezond, en neem vooral een abonnement op de sportschool. U adviseert zich suf. Maar wie luistert? Lees hier verder >>> Jaargang 2016 / nieuwsbrief 32 / maart en april 2016 De mens is niet de zwakste schakel We beschouwen de mens traditioneel als zwakste schakel in hoogtechnologische omgevingen. Maar (teams van) werknemers

Nadere informatie

Inhoud. Deel 1 Toetreding tot de onderneming 16. Inleiding 13

Inhoud. Deel 1 Toetreding tot de onderneming 16. Inleiding 13 Inhoud Inleiding 13 Deel 1 Toetreding tot de onderneming 16 1 Nieuw personeel: aanstellingsmogelijkheden 19 1.1 Vaste kracht 21 1.2 Tijdelijke kracht 21 1.3 Uitzendkracht 23 1.4 Oproepkracht 24 1.5 Thuiswerker

Nadere informatie

Dik is duur. Wat werkgevers kunnen doen aan overgewicht

Dik is duur. Wat werkgevers kunnen doen aan overgewicht Praktijkwijzer van VNO-NCW Dik is duur Wat werkgevers kunnen doen aan overgewicht Eén op de twee Nederlanders is te zwaar; twintig jaar geleden was dat nog één op de drie. Overgewicht wordt een steeds

Nadere informatie

Preventie van werkdruk in de bouwsector. Werknemer

Preventie van werkdruk in de bouwsector. Werknemer Preventie van werkdruk in de bouwsector Werknemer Inhoud Wat is werkdruk/stress? Welke factoren bevorderen stress op het werk? Hoe herken ik stress-symptomen bij mezelf? Signalen van een te hoge werkdruk

Nadere informatie

Welkom! Workshop Stress heb je nodig, maar wel met mate

Welkom! Workshop Stress heb je nodig, maar wel met mate Welkom! Workshop Stress heb je nodig, maar wel met mate Nicole Pikkemaat, Trainer / adviseur Arbeid & Gezondheid, SBI Formaat Vraagje Geldt dat voor u? Wilt u dan gaan staan? Stress. Mij overkomt het niet!

Nadere informatie

KLACHTENREGELING ONGEWENST GEDRAG GERRIT RIETVELD ACADEMIE

KLACHTENREGELING ONGEWENST GEDRAG GERRIT RIETVELD ACADEMIE KLACHTENREGELING ONGEWENST GEDRAG GERRIT RIETVELD ACADEMIE Seksuele intimidatie, verbale intimidatie en discriminatie, agressie en geweld, pesten, e.d.) Klachtenregeling ongewenst gedrag Gerrit Rietveld

Nadere informatie

Seksuele intimidatie. informatie voor werkgevers

Seksuele intimidatie. informatie voor werkgevers Seksuele intimidatie informatie voor werkgevers Seksuele intimidatie: informatie voor werkgevers Van dubbelzinnige opmerking tot verkrachting: seksuele intimidatie kent veel vormen en komt overal voor,

Nadere informatie

Arbobeleidskader Lucas

Arbobeleidskader Lucas Arbobeleidskader Lucas t.b.v de scholen voor VO van de Lucas 1. Uitgangspunten Het bestuur van Lucas en de directie(s) van de aangesloten scholen zijn verantwoordelijk voor het schoolbeleid. Het arbobeleid

Nadere informatie

Salbar Health Concept op de werkvloer.

Salbar Health Concept op de werkvloer. Salbar Health Concept op de werkvloer. Salbar Health Concept op de werkvloer: voor bedrijven die gezonde werkomstandigheden willen scheppen Over de toename en de gevolgen van ziekteverzuim, RSI, burn-out

Nadere informatie

Werken aan Mentaal Welzijn. Hoe een mentaal gezonde werkplek creëren Werknemersbrochure

Werken aan Mentaal Welzijn. Hoe een mentaal gezonde werkplek creëren Werknemersbrochure Werken aan Mentaal Welzijn Hoe een mentaal gezonde werkplek creëren Werknemersbrochure Mentaal welzijn is belangrijk voor iedereen op de werkplek Als werknemer heb je recht om te verwachten van je werkgever

Nadere informatie

Limaweg 51a 2743 CC Waddinxveen 0182 62 31 00 info@fondsarm.nl www.fondsarm.nl. PMO Duurzame inzetbaarheid 2010

Limaweg 51a 2743 CC Waddinxveen 0182 62 31 00 info@fondsarm.nl www.fondsarm.nl. PMO Duurzame inzetbaarheid 2010 Limaweg 51a 2743 CC Waddinxveen 0182 62 31 00 info@fondsarm.nl www.fondsarm.nl PMO Duurzame inzetbaarheid 2010 1. Inleiding Het O&O fonds ARM heeft een instrument ontwikkeld om de duurzame inzetbaarheid

Nadere informatie

Toelichting Arbochecklist Algemeen

Toelichting Arbochecklist Algemeen 1 2 Gegevens in te vullen door inlenende partij Let hierbij op, dat voor iedere functie en aparte checklist wordt ingevuld! Als het vak je Ja is aangekruist Voeg de kopie toe aan het dossier en zorg voor

Nadere informatie

Online Psychologische Hulp Overspanning & Burn-out

Online Psychologische Hulp Overspanning & Burn-out Online Psychologische Hulp 2 Therapieland 3 Therapieland Online Psychologische Hulp In deze brochure maak je kennis met de online behandeling Overspanning & Burn-out van Therapieland. Je krijgt uitleg

Nadere informatie

jouw gezondheid telt! Zwangerschap HAIRDRESSER

jouw gezondheid telt! Zwangerschap HAIRDRESSER HEALTHY jouw gezondheid telt! Zwangerschap HAIRDRESSER Zwangerschap Zwangerschap is een heugelijk feit voor de medewerkster. De werkgever is verplicht om de gezondheid van de medewerkster en haar (ongeboren)

Nadere informatie

Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak

Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak Inhoud Inleiding 3 Stap 1 De noodzaak vaststellen 4 Stap 2 De business case 5 Stap 3 Probleemverdieping 6 Stap 4 Actieplan 8 Stap 5

Nadere informatie

Re-integratie & Preventie mogelijkheden ARBO West

Re-integratie & Preventie mogelijkheden ARBO West Re-integratie & Preventie mogelijkheden ARBO West BELASTBAARHEIDSMANAGERS benut uw mogelijkheden 1 Re-integratie & Preventie mogelijkheden ARBO West Ons credo is: ARBO West Benut Uw Mogelijkheden. Hiermee

Nadere informatie

af. Met dit protocol, in haar handelen en in haar beleid wil Klik Kinderopvang

af. Met dit protocol, in haar handelen en in haar beleid wil Klik Kinderopvang Grensoverschrijdend gedrag Klik Kinderopvang wijst alle vormen van grensoverschrijdend gedrag af. Met dit protocol, in haar handelen en in haar beleid wil Klik Kinderopvang grensoverschrijdend gedrag voorkomen

Nadere informatie

Arbocatalogus Werkdruk en werkstress

Arbocatalogus Werkdruk en werkstress Arbocatalogus Werkdruk en werkstress Het werk gezond organiseren Brochure voor direct leidinggevenden Inhoudsopgave 5 Het werk gezond organiseren 3 5.1 Sociale steun 4 5.2 Preventieve maatregelen 4 5.3

Nadere informatie

VGZ Bedrijfszorg werkt altijd!

VGZ Bedrijfszorg werkt altijd! VGZ Bedrijfszorg werkt altijd! De beste aanpak van preventie en verzuimbeheersing VGZ Bedrijfszorg Verzuim en vitaliteit van medewerkers blijft voor werk gevers een belangrijk aandachtspunt. Klachten en

Nadere informatie

Dubbel U - Verzuimreglement

Dubbel U - Verzuimreglement Dubbel U - Verzuimreglement Inleiding In dit verzuimprotocol zijn de regels vastgelegd die gelden voor werknemers van Dubbel U die de werkzaamheden niet kunnen verrichten in verband met ziekte (hierna

Nadere informatie

fit for work MEDEWERKERS MET EEN CHRONISCHE AANDOENING HANDREIKING LEIDINGGEVENDE

fit for work MEDEWERKERS MET EEN CHRONISCHE AANDOENING HANDREIKING LEIDINGGEVENDE HANDREIKING LEIDINGGEVENDE MEDEWERKERS MET EEN CHRONISCHE AANDOENING fit for work Eén op de drie mensen krijgt te maken met een chronische aandoening. Werken met een chronische aandoening is goed mogelijk.

Nadere informatie

Inhoud. deel i het domein arbeid en gezondheid 31. Voorwoord 1 0

Inhoud. deel i het domein arbeid en gezondheid 31. Voorwoord 1 0 Voorwoord 1 0 1 Inleiding 1 2 1.1 Aanleiding en doelstelling 1 5 1.2 Doelstelling 2 4 1.3 Leeswijzer 2 6 deel i het domein arbeid en gezondheid 31 2 Wat is arbeid, wat is gezondheid? 3 3 2.1 Wat is arbeid?

Nadere informatie

Werk en kanker: je hoeft er niet alleen voor te staan.

Werk en kanker: je hoeft er niet alleen voor te staan. Kanker, waarbij het verleden, het heden en de toekomst niet langer met elkaar verbonden lijken. Kanker... je hebt het niet alleen en je hoeft er niet alleen voor te staan Werk en kanker: je hoeft er niet

Nadere informatie