Opleiding 2013 Duurzaam Gebouw Gezondheid en comfort

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Opleiding 2013 Duurzaam Gebouw Gezondheid en comfort"

Transcriptie

1 Opleiding 2013 Duurzaam Gebouw Gezondheid en comfort Leefmilieu Brussel MICROBIOLOGISCHE POLLUENTEN PREVENTIE: VOCHTBESTRIJDING Sandrine HERINCKX WTCB - CSTC 28 februari 2013 Opleiding tot stand gebracht door de Stadswinkel vzw.

2 WTCB Technologische Dienstverlening Duurzaam Bouwen en Duurzame Ontwikkeling in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Prioritaire thema s: Energie en gebouwen Renovatie en onderhoud van muren en gevels Akoestisch comfort Toegankelijkheid van gebouwen Duurzaam materiaalgebruik Innovatieve prospectie Technology watch (in samenwerking met SIRRIS) Missie: Duurzame mobiliteit (in samenwerking met Rechtstreekse OCW) en multidisciplinaire technische ondersteuning Informatie en collectieve vorming Marktverkenning, informatieverspreiding en innovatiestimulering Doelgroep: Alle Brusselse ondernemingen actief in de bouwsector In samenwerking met de Confederatie Bouw Brussel Hoofdstad Gesubsidieerd door het Brussels Hoofdstedelijk Gewest via InnovIRIS 2

3 Doelstellingen van de voordracht Frequente oorzaken van vochtproblemen in bestaande gebouwen herkennen en opnemen in de diagnose. Oplossingen (of eerder verbeteringen) voorstellen voor deze vochtproblemen, met kennis van hun voor- en nadelen. Verband tussen vochtproblemen en zoutproblemen herkennen. 3

4 Plan Inleiding: vocht en zouten in gebouwen Vochtdiagnose Behandeling tegen ops>jgend grondvocht Behandeling tegen regendoorslag Strijd tegen condensa>e en schimmelvorming Zoutdiagnose Behandeling van zouten Bibliografie 4

5 Vocht en zouten - inleiding Vocht is één van de meest frequente oorzaken van schade in gebouwen. Heel dikwijls is er een verband met de aanwezigheid van zouten, waarvan de vochtproblemen een oorzaak of een gevolg zijn. 5 5

6 Vocht en zouten - inleiding Vochtproblemen komen voor in oude, maar ook in recentere gebouwen. Vochtproblemen worden zeer nega>ef ervaren door de gebruikers, omwille van: De onmiddellijke impact op afwerkingen, Comfortproblemen: luchtvoch>gheid, condensa>es, schimmel, geurhinder, allergie, Belangrijke schade aan materialen, soms t.g.v. schijnbaar onschuldige bevoch>ging, Trage droging van de materialen (meerdere maanden) terwijl de bevoch>ging heel snel gebeurt (enkele minuten). 6 6

7 Vocht en zouten - inleiding Onmiddellijke impact op de afwerking: loskomen, vlekken, verkleuring, enz. 7 7

8 Vocht en zouten - inleiding Condensa>es, schimmel, algen, enz. 8 8

9 Vocht en zouten - inleiding Schade aan bouwmaterialen. 9 9

10 Vocht en zouten - inleiding Vochtoorzaken in gebouwen 10 10

11 Plan Inleiding: vocht en zouten in gebouwen Vochtdiagnose Behandeling tegen ops>jgend grondvocht Behandeling tegen regendoorslag Strijd tegen condensa>e en schimmelvorming Zoutdiagnose Behandeling van zouten Bibliografie 11

12 me>ngen 12 dialoog Héél dikwijls samenloop van verschillende oorzaken!! GLOBALE AANPAK Vochtdiagnose - inleiding vast- stellingen Dialoog Ouderdom, duur en frequen>e van de problemen Overeenkoms>ge omstandigheden (binnen/buiten) Historiek van het gebouw Wijzigingen (schrijnwerk, isola>e, enz.) Gebruik (densiteit, verwarming, ven>la>e, enz.) Vaststellingen Lokalisa>e en omvang van schade aan afwerkingen, schimmel Type en toestand beschadigde materialen (Vroegere) aanwezigheid van bepleistering, bebording, voorzetwand, enz. Me>ngen Vochtgehalte van lucht en materialen (lokalisa>e + intensiteit) Zouten: Cl -, NO 3-, SO 4 2- In de winter: oppervlaktetemperatuur Doel ALLE oorzaken en aangepaste behandelingen iden>ficeren Overbodige of zelfs nefaste ingrepen voorkomen 12

13 Vochtdiagnose - poten>ële oorzaken Slagregen (zie TV 224) Muren aan Z- W zijde, massief en/of in slechte staat Condensa>e (zie TV 153) Koudere ruimtes Hoeken, afgeschermde zones Koudebruggen Muren aan N- O zijde Ops>jgend grondvocht (zie TV 210) Alle muren in contact met de grond Hoogte rond 1,5 m Meest destruc>eve vochtoorzaak Andere Lokale lekken: sanitair, goten, enz. Hygroscopische zouten Bouwvocht 13 13

14 Vochtdiagnose - poten>ële oorzaken Verband tussen vaststellingen en mogelijke oorzaken: bron: TV 210 (WTCB) 14 14

15 Vochtdiagnose - poten>ële oorzaken bron: TV 210 (WTCB) 15

16 Vochtdiagnose - me>ngen Me>ng van het vochtgehalte van materialen: Indica>eve me>ng: resis>eve / capaci>eve toestellen Kwan>ta>eve me>ng: carbidefles / massa 16

17 Vochtdiagnoses - me>ngen Me>ng van de temperatuur en het vochtgehalte van de lucht en van oppervlaktes: 17 17

18 Plan Inleiding: vocht en zouten in gebouwen Vochtdiagnose Behandeling tegen ops>jgend grondvocht Behandeling tegen regendoorslag Strijd tegen condensa>e en schimmelvorming Zoutdiagnose Behandeling van zouten Bibliografie 18

19 Ops>jgend grondvocht - behandeling Plaatsing van een dich>ngsmembraan Injec>e Verluch>ngspijpen, atmosferische sifons Elektro- osmose Elektromagne>sche systemen 19 19

20 Ops>jgend grondvocht - behandeling 20 20

21 Ops>jgend grondvocht - membraan Plaatsing van een dich>ngsmembraan: Soepele folies Andere: Procédé Massari: vochtwerende hydraulische of harsmortel in twee reeksen elkaar overlappende gaten S7jve of hals7jve schermen 21 Shöner Turm procédé PAS OP: Enkel bij zeer goede stabiliteit Meestal nood aan een con>nu doorlopende horizontale voeg 21

22 Injec&eproducten: Ops>jgend grondvocht - injec>e Poriënvullende producten: moeizame migra>e in voch>ge materialen, bijwerkingen (vlekvorming, uitbloeiingen) en/of onbevredigende presta>es bitumineuze emulsies acrylamiden alkalische silicaten: vorming van hygroscopische carbonaten enz. Vochtwerende producten: verlagen de oppervlakte- energie van de poriën en maken ze waterafstotend silanen, siloxanen: > 90% van de markt organische metaalverbindingen (aluminiumstearaten) siliconaten: beperkte doeltreffendheid indien zouten, hoog vochtgehalte, dikke muren (te weinig CO 2 ) + vorming van zouten (carbonaten) 22 22

23 Ops>jgend grondvocht - injec>e Proeven op injec>eproducten: Op metselwerkwandjes geïmpregneerd met een zoutoplossing, injec>e van 5 maal minder product als in de realiteit, dan me>ng van de hoeveelheden vocht die door de behandelde zones migreren. Complementaire migra>eproeven op droge en voch>ge proefstukken. OBJECTIEVEN Ontwikkeling van een gestandaardiseerde procedure (OK). Vergelijkende doeltreffendheidsrapporten (sinds 2008). Ontwikkeling van een technische goedkeuring (BUAtg). Voorstel tot Europese procedure

24 Injec>eproducten: Ops>jgend grondvocht - injec>e 24 24

25 Ops>jgend grondvocht - injec>e Gestandaardiseerde procedure onwikkeld door het WTCB: Proefstukken uit kunstma>ge kalkzandsteen. Ini>eel vochtgehalte: 40%, 60% en 80% van verzadiging door capillariteit. De proefstukken worden op voorhand met zouten belast. 16 ml product waarvan 10% ac>eve bestanddelen, aangebracht zonder druk. 28 dagen herme>sch afgesloten, 7 dagen in labo. 2 opeenvolgende capillaire absorp>es (de eerste absorp>e verwijdert tensio- ac>eve bestanddelen, de tweede bepaalt de gemeten doeltreffendheid) Me>ng van het oppervlakte waarover het product zich heem verspreid (migra>e) op snijvlak Cavité forée de ø 20 mm et de 70 mm de profondeur Doeltreffendheid (%) = 100 % X (1- (m t24 - m td )/ (m n24 - m nd )) 100 mm Migra>e (%)= 100 X (behandelde oppervlakte/totale oppervlakte) 54 mm 100 mm 25

26 Ops>jgend grondvocht - injec>e Aanbrengen van de producten: 1. Verwijdering bestaande pleisterlagen: ten minste muurvoet, betrokken hoogte + 50 cm 2. Boren van de gaten: zo laag mogelijk boven de grond / langs binnen of buiten / horizontaal of schuin / tss afstand zie hieronder NB. baksteen en stenen: boren in de voegen / holle blokken: middenin de holtes / breuksteen: gaten in één lijn boren 26 26

27 Ops>jgend grondvocht - injec>e Aanbrengen van de producten (vervolg): 3. Aanbrengen van het product: inspuiten onder druk (0,05 à 0,6 MPa) of door diffusie o.i.v. de zwaartekracht / hoeveelheid aangegeven door fabrikant of Q(liter) = lengte muur (m) x dikte muur (m) x c (c = 10 à 20 ar. van homogeniteit) / homogene verdeling over de gaten: debietmeter (injec>e) of vaste hoeveelheid (diffusie) 4. Opvullen van de gaten: mortel of zwellend PUR- hars 5. Aantal maanden wachten en droging controleren: als lacunes, oorzaak vinden en behandelen/ als chloriden of nitraten: beschermingsmembraan voorzien 6. Na droging, besmefe pleisterlagen verwijderen en normaal herpleisteren als het metselwerk niet te veel zouten bevat. Onderaan de muur: hydrofobe mortel

28 Opmerkingen: Ops>jgend grondvocht - injec>e Injec>e van solventgedragen producten: rekening houden met risico op geur en allergie, goed verluchten zelfs in de winter! Beter: alifa>sche gedesaroma>seerde solventen (maar: toch aantal gevallen met heel vervelende en hardnekkige geur, verbonden aan schimmelontwikkeling). In geval van allergie of onvoldoende ven>la>e- mogelijkheden (bijvoorbeeld bewoonde lokalen >jdens de winter): watergedragen producten. Heel dikke muren met holle ruimten: twee fases (1) injec>e van hydraulische specie, zwellend PUR- hars, enz. (2) injec>e van gewoon vochtwerend product

29 Ops>jgend grondvocht - injec>e Problemen na behandeling: Ondanks de doeltreffendheid van injec>eproducten, voldoen sommige interven>es niet onmiddellijk aan de wensen van de klant. 25 jaar ervaring leert dat het in dit geval dikwijls gaat om: Een doeltreffende injec>ebehandeling, Besmete pleisterlagen (oud of recent) die niet verwijderd werden, Pleisterlagen die werden aangebracht vooraleer de muren voldoende droog waren, Controles met ontoereikende apparatuur (resis>ef of capaci>ef), Aanwezigheid van hygroscopische zouten (chloriden of nitraten), Overbrugging van de behandelde zone met poreuze materialen, Andere vochtoorzaken (nieuw of op voorhand niet geïden>ficeerd)

30 Ops>jgend grondvocht - andere Verluch>ngspijpen / Atmosferische sifons: verdampingsbevorderende technieken. Twijfelach7ge doeltreffendheid 7jdens labo en in situ testen, o.a. verklaarbaar door: Het onstaan van koudebruggen die lokale condensa>es veroorzaken, De bevordeing van verdamping, waardoor de capillaire ops>jging versnelt en de migra>e van zouten bevorder wordt, hetgeen leidt tot lokale concentra>es rond de pijpen. Elektro- osmose: In het laboratorium werd aangetoond dat de capillaire bewegingen van water in een poreus materiaal een poten>aalverschil veroorzaken. Elektro- osmose probeert dit verschil uit te schakelen of om te keren om het ops>jgend vocht te blokkeren of terug te dringen. Onderzoek bij het WTCB en tal van andere interna>onale laboratoria hebben het principe beves>gd, maar unaniem wordt vastgesteld dat doeltreffendheid in de prak>jk zeer wisslevallend is. => Nagenoeg niet meer gebruikt in België

31 Ops>jgend grondvocht - andere Elektromagne>sche systemen: gebaseerd op theorieën van interferen>e van elektromagne>sche velden. Het geplaatste toestel zou de magne>sche velden in het metselwerk moeten neutraliseren. - > Weinig informa>e betreffende de geldigheid (>jdens testen door firma s worden steevast complementaire ingrepen uitgevoerd, bvb. beter ven>la>e). Een test loopt momenteel onder toezicht van het WTCB

32 Ops>jgend grondvocht - samenvahng 32 TV 3210

33 Ops>jgend grondvocht - opmerking Ondoorlatende bepleisteringen, ver>cale membranen, lambrisering of thermische isola>e plaatsen zonder voorafgaande behandeling van het ops>jgend grondvocht kan de hoogte van de capillaire ops>jging fors doen toenemen (theore>sch tot 15m). 33 Modifica>e van het evenwicht tussen verdamping an capillaire ops>jging. 33

34 Ingegraven metselwerk Drie sporen om kelders bewoonbaar te maken: 1. Oplossen van de vochtproblemen, vervolgens behandeling van de met zout belaste droge muren. Meestal totaal irrealis>sch. 2. Verplaatsen van de zoutkristallisa>e naar een saneerpleister. 3. Blokkeren van de verdamping naar de binnenkant van de kelder en elimina>e van de zoutkristallisa>e door het aanbrengen van een oplossing die ondoorlatend is voor waterdamp: coa>ng, kelderdich>ng, bepleistering op membraan, eventueel in combina>e met thermische isola>e. Onvermijdelijk indien er vochtgevoelige materialen in de kelder moeten worden opgeborgen (papier, hout, tex>el, enz)

35 Dit houdt in: Ingegraven metselwerk - oplossen van de vochtproblemen 1. Het «inpakken» van het deel van het gebouw onder het maaiveld, liefst m.b.v. een dich>ngsmembraan. 2. Opbreken van de vloer en herleggen, met de nodige waterdich>ngen. 3. Behandelen van het ops>jgend vocht in de muren (dit kan niet door inpakken worden opgelost. 4. Zoutbestendige binnenafwerkingen (bepleistering op membraan, voorzetwand)

36 Ingegraven metselwerk - oplossen van de vochtproblemen 36 36

37 Ingegraven metselwerk - saneerpleisters Pleistertype ontwikkeld om: 1. Vochtresistent te zijn: ze kunnen worden aangebracht op een voch>ge achtergrond. 2. Water- en waterdampdoorlatend te zijn: op die manier wordt het vochtprobleem niet verplaatst naar andere zones. 3. Zoutkristallisa>e toe te laten binnen de poriënstructuur zonder al te veel schade te veroorzaken. Limites: 1. Duurzaamheid beperkt tot 5-15 jaar, arankelijk van de situa>e. 2. Hygroscopische zouten kunnen nog steeds vochtvlekken veroorzaken. 3. Enkel vochtdoorlatende verven kunnen worden aangewend

38 Ingegraven metselwerk - waterdampondoorlatende Het doel is: oplossingen Om verdamping naar de binnenkant van de kelder te verhinderen, zodat de rela>eve luchtvoch>gheid in de kelder daalt en degrada>es t.g.v. zoutkristallisa>e geblokkeerd wordt. Mogelijkheden: Coa>ng, kelderdich>ng, bepleistering op membraan, eventueel in combina>e met thermische isola>e

39 Ingegraven metselwerk - waterdampondoorlatende oplossingen PAS OP! 39 39

40 Ingegraven metselwerk - waterdampondoorlatende oplossingen Vocht zoekt zijn weg en vindt hem al>jd! 40 40

41 Ingegraven metselwerk - waterdampondoorlatende Preven&eve injectering: oplossingen Wordt toegepast op meestal droge muren, om te verhinderen dat het vocht via de muren naar boven komt als de verdamping naar de kelder geblokkeerd wordt. Deze ingreep is niet nodig wanneer de muren van het gelijkvloers reeds beschikken over een beschermingsmaatregel (membraan). De uitvoering is analoog aan klassieke injec>es, maar het niveau kan verschillen

42 Ingegraven metselwerk - waterdampondoorlatende oplossingen Pas op: niets is 100% waterdicht voor de eeuwigheid

43 Plan Inleiding: vocht en zouten in gebouwen Vochtdiagnose Behandeling tegen ops>jgend grondvocht Behandeling tegen regendoorslag Strijd tegen condensa>e en schimmelvorming Zoutdiagnose Behandeling van zouten Bibliografie 43

44 Regendoorslag - behandeling Herstel van het metselwerk (voegen!) Aanbrengen van een verflaag (hydrofobe en waterdamp- doorlatende verf) Waterwerende behandeling (kleurloos) Bebording N.B. Enkel de laatste behandeling kan beschouwd worden als een 100% efficiënte oplossing, de rest zijn verbeteringen

45 Regendoorslag - waterwerende behandeling Waterwerende behandeling: Waterafstotend maken van poreuze materialen zonder hun uitzicht of waterdampdoorlaatbaarheid gevoelig te wijzigen. TV

46 Objec>even: Regendoorslag - waterwerende behandeling (In alle gevallen gaat het om een VERBETERING!) Bewoonbaarheid: Reduc>e van het vochtgehalte van materialen, Verbetering van het binneklimaat (hygrothermisch), Strijd tegen schimmel en houtrot. Duurzaamheid: Verbetering van de vorstweerstand, Daling van de schade berokkend door vervuiling, Vertraging van biologische ontwikkeling. Thermische isola&e: Verbetering van de isola>ewaarde van massieve muren (beperkt effect). Aspect: Bevordering van het zelfreinigend karakter, Reduc>e van de penetra>e van vervuiling, Bevordering van onderhoud op basis van zachte methodes

47 Regendoorslag - waterwerende behandeling Samenstelling: Siliconaten: jaren 60, witach>ge waas (carbonaten), uitspoeling door regen snel na behandeling; Monomere siliconen - silanen: heel delicate reac>e; Oligomere siliconen - siloxanen: meer dan 90% van de markt; Polymere siliconen: onvoldoende indringing; Fluorcopolymeren: voor leer en tex>el, hydrofoob (waterwerend) en oleofoob (vetafstotend); Samengestelde producten

48 Regendoorslag - waterwerende behandeling Onderzoek door het WTCB: proefgevel uit natuursteen TV

49 Regendoorslag - waterwerende behandeling Onderzoek door het WTCB: proefgevel uit natuursteen 49 49

50 Regendoorslag - waterwerende behandeling Onderzoek door het WTCB RILEM 25 PEM methode. 98 mm water = wind 40 m/ s me>ng na 5, 10 en 15 minuten Δ 15-5 (ml) of >jd tot absorp>e van 4 ml (indien < 15 ) TV

51 Regendoorslag - waterwerende behandeling Onderzoek door het WTCB: proefgevel uit natuursteen => Goede doeltreffendheid, zeer goede duurzaamheid. 51 TV

52 Regendoorslag - waterwerende behandeling Onderzoek door het WTCB: werfopvolging => Goede doeltreffendheid, goede duurzaamheid Onderzoek door het WTCB: systema>sche proeven op gecommercialiseerde producten - doeltreffendheid, duurzaamheid, neveneffecten op 4 representa>eve materialen => Uiteenlopende resultaten 52 52

53 Regendoorslag - waterwerende behandeling Productkeuze: Siloxanen: polyvalent. Silanen indien lage porositeit of heel fijne poriën (beton), o.d.v.v. gels of crèmes. Aanbrenging: 5-30 C, beschut tegen wind, neerslag en zon. Aanbrenging tot ogenblikkelijke verzadiging, spuiten onder lage druk, stroken 2-3 m breed, van boven naar beneden. 3 droge dagen voor behandeling. 53 TV

54 Voordelen: Regendoorslag - waterwerende behandeling Duidelijk merkbare verbetering in de meeste gevallen. Beperkte wijziging van het aspect en de waterdampdoorlatendheid. Beperkte kost, eenvoudige en snelle aanbrenging. Goede tot zeer goede duurzaamheid. Effect op de droogsnelheid: Over de gehydrofobeerde diepte kan het voctransport enkel nog plaatsvinden o.d.v.v. waterdamp. Dit vertraagt het droogproces (aanzienlijk). TV

55 Regendoorslag - waterwerende behandeling Pas op! Zouten: de aanwezigheid van sulfaten (uitbloeiende zouten) kan kristallisa>e teweegbrengen onder de waterwerende zone, met als gevolg afschilfering of verpeodering. Ook chloriden en nitraten (hygroscopische zouten) kunne nevenverschijnselen veroorzaken. Oppervlaktes met openingen > 0.3 mm: onmogelijk waterwerend te maken. Horizontale oppervlaktes of in permanent contact met water: idem. Ops>jgend grondvocht: moet eerst behandeld worden, anders risico op vorstschade. Idem voor infiltra>es achter de waterwerende oppervlaktes via scheuren, voegen in slechte staat, horizontale of onbehandelde zijvlakken, lekkende goten, enz. Zeer weinig of niet poreuze materialen: blauwe hardsteen, glas, - > vlek- vorming. Vormt geen bescherming tegen graffi>. Niet systema>sch te gebruiken ter vervanging van een bebording. 55

56 Regendoorslag - waterwerende behandeling Metselwerk behandeld zonder voorafgaande behandeling tegen ops>jgend grondvocht: resultaat 12 maanden na behandeling. Diest, Begijnhof (foto KIK) 56 56

57 Regendoorslag - waterwerende behandeling Vorstgevoelig metselwerk: verhoogd risico op schade t.g.v. de langere droog>jd (resultaat 9 jaar na behandeling). Lampernisse, H. Kruisverheffingskerk (foto KIK) 57 57

58 Regendoorslag - waterwerende behandeling Deels behandelde gevels: te vermijden! 58 58

59 Regendoorslag - waterwerende behandelingen Deels behandelde gevels: te vermijden! 59 59

60 Plan Inleiding: vocht en zouten in gebouwen Vochtdiagnose Behandeling tegen ops>jgend grondvocht Behandeling tegen regendoorslag Strijd tegen condensa>e en schimmelvorming Zoutdiagnose Behandeling van zouten Bibliografie 60

61 Condensa>e en schimmel - voorwaarden Voorwaarden voor schimmelontwikkeling: Aanwezigheid van sporen: OK. Voldoende zuurstof: OK. Temperatuur tussen 5 en 25 C: OK. Voedingsbodem: OK. Voldoende luchtvochtgehalte:!!! Bronnen van vocht: Bovenvermelde pathologieën, Menselijke ac>viteit: 5 à 10 liter per dag per persoon (ademhaling, douche, keuken, schoonmaak, strijk, enz.)

62 Condensa>e en schimmel - condensa>e Vorming van oppervlaktecondensa>e: Hoe warmer de lucht, hoe meer waterdamp het kan bevaten (in absolute hoeveelheid). Elke luchtemperatuur komt overeen met eenn maximale hoeveelheid waterdamp per volume lucht, d.i. de verzdigingswaarde. De rela>eve luchtvoch>gheid bedraagt dan 100%. De rela>eve luchtvoch>gheid (ϕ) is gedefinieerd als: ϕ = p/p s (θ) x 100, met p de par>ële dampdruk in de lucht (dit komt overeen met een zeker hoeveelheid waterdamp per volume lucht) en p s (θ) de maximale par>ële dampdruk in de lucht bij de temperatuur θ. Bij verzadiging geldt p = p s (θ)

63 Condensa>e en schimmel - condensa>e Vorming van oppervlaktecondensa>e: Als lucht dat een vaste absolute hoeveelheid waterdamp χ (g/kg) bevat, geleidelijk op een lagere temperatuur wordt gebracht, s>jgt de rela>eve luchtvoch>gheid totdat ze 100% bedraagt. Op dat moment kan de lucht niet meer alle waterdamp bevaten en wordt er condens gevormd. De luchtemperatuur waarbij de rela>eve luchtvoch>gheid 100% bereikt heet dauwpunt. Voor elke absolute hoeveelheid vocht χ (g/kg) per volume lucht, bestaat er een overeenkoms>g dauwpunt, d.i. een temperatuur waarbij de waterdamp begint te condenseren

64 Condensa>e en schimmel - condensa>e Vorming van oppervlaktecondensa>e: Dauwpunt = 12 C 64 Koud oppervlakte: θ = 10 C Binnenlucht: θ = 20 C, ϕ = 60% TV

65 Condensa>e en schimmel - condensa>e Vorming van oppervlaktecondensa>e: In gebouwen treedt het fenomeen hierboven op in contact met wanden die kouder zijn dat de binnenlucht. Dit gebeurt typisch op enkele beglazing, in hoeken, op koudebruggen en in afgeschermde zones (achter een kast, bed, enz.). Glasoppervlak (enkele beglazing): condens wordt gevormd en is onmiddellijk zichtbaar. Geen schimmelgroei. Poreuze materialen (behangpapier, pleisterwerk, baksteen, beton, enz.): het condens wordt door de materialen opgenomen en is niet zichtbaar, maar het materiaal wordt voch>g. Als het fenomeen regelma>g optreedt, neemt het vochtgehalte van het materiaal toe in de diepte en kan schimmelgroei ontstaan

66 Condensa>e en schimmel - condensa>e Mogelijke interven>es, in chronologische volgorde: Cura>eve ac>e: verwijderen van de getroffen elementen, aanbrengen van een biocide. Nakijken of de temperatuur lokaal verhoogd moet worden. Lokale luchtextrac>e plaatsen voor de piekproduc>e in badkamers en keukens (afzuigkap), en vermijden dat lucht vanuit die warme en voch>ge ruimtes naar de leefruimtes kan stromen. Indien nodig: verhogen van de globale ven>la>e. Dit kan als preven>eve maatregel dienen bij het verhogen van de luchtdichtheid door energe>sche ingrepen (dakisola>e, vervangen van het schrijnwerk, enz.)

67 Plan Inleiding: vocht en zouten in gebouwen Vochtdiagnose Behandeling tegen ops>jgend grondvocht Behandeling tegen regendoorslag Strijd tegen condensa>e en schimmelvorming Zoutdiagnose Behandeling van zouten Bibliografie 67

68 Zoutdiagnose - probleemstelling Zoutproblemen zijn onlosmakelijk verbonden met vochtproblemen. Uibloeiende zouten verschijnen o.d.v.v. kristallen wanneer de zouten o.i.v. droging naar het oppervlakte van de materialen worden gebracht indien kristallisa>e aan het oppervlakte (uitbloeiingen): weinig schade, behalve esthe>sch indien kristallisa>e onder het oppervlakte (crypto- uitbloeiingen): mogelijk diepe schade aan de materialen meestal sulfaten en carbonaten 68 68

69 Zoutdiagnose - probleemstelling Uitbloeiende zouten: esthe>sche schade (links) en degrada>e van de materialen (rechts)

70 Zoutdiagnose - probleemstelling Zoutproblemen zijn onlosmakelijk verbonden met vochtproblemen. Hygroscopische zouten nemen omgevingsvocht op o.i.v. de rela>eve luchtvoch>gheid vorming van vochtvlekken in func>e van de variërende rela>eve luchtvoch>gheid, en zonder aanwezigheid van een bron van vloeibaar water vermoedelijke schade aan de afwerking: verkleuring, slechte duurzaamheid meestal chloriden en nitraten (of nitrieten bij recentere besmegng) 70 70

71 Zoutdiagnose - probleemstelling Hygroscopische zouten: vochtvlekken en beschadigde materialen 71 71

72 Zoutdiagnose - zoutstrips (snelle methode) Op de werf: kwalita>eve analyse In het laboratorium: semi- kwan>ta>eve analyse 72 72

73 Plan Inleiding: vocht en zouten in gebouwen Vochtdiagnose Behandeling tegen ops>jgend grondvocht Behandeling tegen regendoorslag Strijd tegen condensa>e en schimmelvorming Zoutdiagnose Behandeling van zouten Bibliografie 73

74 Zoutbehandeling - noodzaak van een ingreep «Kri>sche» waarden heel moeilijk te bepalen want func>e van: het aanwezige (mengsel) zout(en) de bouwmaterialen en omstandigheden (gebruik, omgeving, enz.) Bovendien kan de concentra>e aan zout(en) binnen een bouwwerk sterk variëren. De tabel hieronder (gebaseerd op de Oostenrijkse Önorm B ) geem een eerste indica>e. TV

75 Zoutbehandeling - interven>es Om te beginnen, indien mogelijk, verwijdering van de zoutbron Behandeling tegen ops>jgend grondvocht Herstelling van lekken en infiltra>es enz. Verwijdering van zouten aan het oppervlakte (enkel voor uitbloeiende zouten): Droog borstelen of cycli van borstelen/spoelen Spoelen: met water / met een verdunde zuuroplossing (10% HCl, pas op: voorverzadigen van het materiaal met water en naspoelen!!) voor carbonaten / met een alkalische oplossing voor sulfaten (moeilijk) Zoutextrac>e (voor oplosbare zouten, beschermde monumenten): Zoutcompres: cellulose, klei, enz. Saneringspleisters: bijkoms>g effect Electroforese: migra>e van ionen in een elektrisch veld 75 75

76 Zoutbehandeling - interven>es Afzonderen van de zouten (vooral voor hygroscopische zouten): «An>- zout» membranen Zout- en vochtbestendige afwerking Chemische an>- zout behandeling 76 76

77 Zoutbehandeling - andere zouten Candlot zout (Al 2 O 3 3CaSO 4 31H 2 O) Reac>e tussen sulfaten en cementcomponenten. Opzwelling, afschilfering, stukspringen van het metselwerk. Geen behandeling. Ijzerzouten (meestal oxida>e van pyriet FeS 2 ) Bruine sporen, stukspringen indien nodules. Reinigen met oxaalzuur, fosforzuur, ammoniumbifluoride, Mangaanzouten (baksteenpigment) Bruine of zwarte sporen. Azijnzuur + waterstofperoxide. Vanadiumzouten (baksteenpigment) Groen, geel, blauwe uitbloei. KOH

78 Plan Inleiding: vocht en zouten in gebouwen Vochtdiagnose Behandeling tegen ops>jgend grondvocht Behandeling tegen regendoorslag Strijd tegen condensa>e en schimmelvorming Zoutdiagnose Behandeling van zouten Bibliografie 78

79 Bibliografie WTCB Publica>es Gids voor de Restaura7e van Metselwerk, WTCB, 2002 Inleiding Deel 1: Standzekerheid Deel 2: Ops7jgend grondvocht en zouten Deel 3: Gevelreiniging Deel 4 a et b: Restaura7e van gevelmaterialen Technische Voorlich7ng TV 224 Waterwerende oppervlaktebehandeling TV 210 Vocht in gebouwen: bijzonderheden van ops7jgend vocht TV 197 Gevelreiniging Ar7kels Uitbloeiingen in baksteenmetselwerk, G. Muzzin, WTCB- Magazine, December

80 Sandrine Herinckx Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf

Opleiding Duurzaam Gebouw:

Opleiding Duurzaam Gebouw: Opleiding Duurzaam Gebouw: Binnenhuispolluenten: hoe ze te beperken? Leefmilieu Brussel Vochtbestrijding in bouwwerken Sandrine HERINCKX CSTC - WTCB Vochtbestrijding in bouwwerken Sandrine Herinckx - 2014

Nadere informatie

OPSTIJGEND VOCHT. Rewah nv. Sinds 1985 uw specialist in de ontwikkeling van producten voor vochtbestrijding

OPSTIJGEND VOCHT. Rewah nv. Sinds 1985 uw specialist in de ontwikkeling van producten voor vochtbestrijding OPSTIJGEND VOCHT Rewah nv Sinds 1985 uw specialist in de ontwikkeling van producten voor vochtbestrijding Diagnose: opstijgend vocht! - Vlekvorming - Geurhinder - Vochtig pleisterwerk - Schimmels - Zoutuitbloeiingen

Nadere informatie

TECHNISCHE INGREPEN TEGEN VOCHT ONDERAAN DE MUREN. Er kan een onderscheid gemaakt worden tussen :

TECHNISCHE INGREPEN TEGEN VOCHT ONDERAAN DE MUREN. Er kan een onderscheid gemaakt worden tussen : TECHNISCHE INGREPEN TEGEN VOCHT ONDERAAN DE MUREN Ongeacht de aard van de ingreep en zijn doeltreffendheid vergt het drogen van muren vrij veel tijd. Zo bijvoorbeeld bevat een muur met een dikte van 40

Nadere informatie

SECAUGEL INJECT 2 INJECTIEGEL TEGEN OPSTIJGEND VOCHT WTCB-RAPPORT DE 622X748-2

SECAUGEL INJECT 2 INJECTIEGEL TEGEN OPSTIJGEND VOCHT WTCB-RAPPORT DE 622X748-2 SECAUGEL INJECT 2 INJECTIEGEL TEGEN OPSTIJGEND VOCHT WTCB-RAPPORT DE 622X748-2 Hoogwaardig injectieproduct voor de behandeling van opstijgend vocht in muren Enkel te gebruiken na raadpleging van onze technische

Nadere informatie

Materiaaltechnische sanering van metselwerk, ter voorbereiding van een energetische renovatie

Materiaaltechnische sanering van metselwerk, ter voorbereiding van een energetische renovatie Materiaaltechnische sanering van metselwerk, ter voorbereiding van een energetische renovatie Yves Vanhellemont Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf Waarom? Een energetische renovatie

Nadere informatie

BATIBOUW 2011 25 februari 2011

BATIBOUW 2011 25 februari 2011 Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf www.wtcb.be BATIBOUW 2011 25 februari 2011 Antoine Tilmans, ir Afdeling Klimaat, Installaties en Energieprestatie WTCB - Wetenschappelijk en Technisch

Nadere informatie

DryStone Gel Combibox

DryStone Gel Combibox Product Solventvrij en gebruiksklaar injectie systeem op basis van siloxanen en silanen voor het blokkeren van opstijgend vocht. Eenvoudig in te brengen met een kokerpistool in boorgaten in een horizontale

Nadere informatie

DryStone Gel Combibox

DryStone Gel Combibox Product Solventvrij en gebruiksklaar injectie systeem op basis van siloxanen en silanen voor het blokkeren van opstijgend vocht. Eenvoudig in te brengen met een silicone pistool in boorgaten in een horizontale

Nadere informatie

Injecteren tegen opstijgend vocht

Injecteren tegen opstijgend vocht Injecteren tegen opstijgend vocht Basisprincipes Capillair opstijgend grondvocht = vocht dat uit de bodem langs deporiën in de muur opstijgt Dit kan enkel bij een ideale poriëndiameter (zoals bvb in baksteen).

Nadere informatie

Renovatie van kelders vocht, isolatie, ventilatie

Renovatie van kelders vocht, isolatie, ventilatie Renovatie van kelders vocht, isolatie, ventilatie Batibouw 25 februari 2011 Ir. Yves Vanhellemont Laboratorium Renovatie (WTCB) Technologische Dienstverlening Duurzaam Bouwen en Duurzame Ontwikkeling in

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam gebouw: Renovatie met een hoge energie-efficiëntie: technische details Leefmilieu Brussel

Opleiding Duurzaam gebouw: Renovatie met een hoge energie-efficiëntie: technische details Leefmilieu Brussel Opleiding Duurzaam gebouw: Renovatie met een hoge energie-efficiëntie: technische details Leefmilieu Brussel ISOLATIE VAN MUREN BIJ RENOVATIE Pierre DEMESMAECKER Institut de Conseil et d Etudes en Développement

Nadere informatie

Productnaam: Artikelnr: 21009 RC DRYGEL 74

Productnaam: Artikelnr: 21009 RC DRYGEL 74 Productnaam: Artikelnr: 21009 RC DRYGEL 74 GECONCENTREERDE INJECTIECREME OP BASIS VAN SILAAN/SILOXAAAN MENGSEL VOOR EEN DOELTREFFENDE INJECTIE BEHANDELING TEGEN OPSTIJGEND VOCHT IN MUREN Beschrijving RC

Nadere informatie

Beperkt warmteverliezen. Beschermt tegen wateroverlast

Beperkt warmteverliezen. Beschermt tegen wateroverlast Stopt regendoorslag Beperkt warmteverliezen Beschermt tegen wateroverlast Stormdry beschermende crème voor metselwerk Wanneer metselwerk nat wordt, wordt het koud en koude muren betekenen koude gebouwen,

Nadere informatie

GECONCENTREERDE INJECTIECREME OP BASIS VAN SILAAN/SILOXAAAN MENGSEL VOOR EEN DOELTREFFENDE INJECTIE BEHANDELING TEGEN OPSTIJGEND VOCHT IN MUREN

GECONCENTREERDE INJECTIECREME OP BASIS VAN SILAAN/SILOXAAAN MENGSEL VOOR EEN DOELTREFFENDE INJECTIE BEHANDELING TEGEN OPSTIJGEND VOCHT IN MUREN NATRIC DRYGEL 74 GECONCENTREERDE INJECTIECREME OP BASIS VAN SILAAN/SILOXAAAN MENGSEL VOOR EEN DOELTREFFENDE INJECTIE BEHANDELING TEGEN OPSTIJGEND VOCHT IN MUREN Beschrijving Eigenschappen DRYGEL 74 is

Nadere informatie

STOP OPSTIJGEND VOCHT!

STOP OPSTIJGEND VOCHT! STOP OPSTIJGEND VOCHT! SNEL EENVOUDIG DOELTREFFEND SUPERSNEL & EENVOUDIG Boren, injecteren en klaar GEBRUIKSVRIENDELIJK Solventvrij, niet bijtend & reukloos PROPER Geen risico op morsen dankzij de precieze

Nadere informatie

Hydrosec, vochtexpert in dienst van uw comfort.

Hydrosec, vochtexpert in dienst van uw comfort. Hydrosec, vochtexpert in dienst van uw comfort. Gespoten PUR-isolatie: Hoogste isolatiewaarde Lagere energiefactuur Meer com fort 10 jaar waarborg Vochtwerende gevelbehandeling: W aterdicht Zelfreinigend

Nadere informatie

doelgerichte behandeling tegen optrekkend vocht

doelgerichte behandeling tegen optrekkend vocht doelgerichte behandeling tegen optrekkend vocht snel eenvoudig doeltreffend milieuvriendelijk Snel Niet boren en injecteren in stappen Bij het injecteren geen wachttijden tot verzadiging Het metselwerk

Nadere informatie

Doelgerichte behandeling tegen opstijgende vochtigheid!

Doelgerichte behandeling tegen opstijgende vochtigheid! WILLCO Dry Wall Doelgerichte behandeling tegen opstijgende vochtigheid! SNEL Niet boren en injecteren in stappen, bij het injecteren geen wachttijden tot verzadiging. Met WILLCO Dry Wall krijgt u veel

Nadere informatie

Na-isolatie van muren

Na-isolatie van muren Na-isolatie van muren Aandachtspunten en kwaliteitsbewaking Joost Beke, expert-architect (joost.beke@expert-architect.be) Na-isolatie van muren Inleiding Mogelijkheden Algemene aandachtspunten Isolatietechnieken

Nadere informatie

INDIVIDUELE TAAK OPLEIDINSONDERDEEL CONSTRUCTIES 1. JULIE VANDENBULCKE MAK 1 E Aannemer: Luc Vandermeulen

INDIVIDUELE TAAK OPLEIDINSONDERDEEL CONSTRUCTIES 1. JULIE VANDENBULCKE MAK 1 E Aannemer: Luc Vandermeulen INDIVIDUELE TAAK OPLEIDINSONDERDEEL CONSTRUCTIES 1 JULIE VANDENBULCKE MAK 1 E Aannemer: Luc Vandermeulen Inhoud 1. 1 ste constructiedetail... 2 2. 2 de constructiedetail... 3 3. Beschrijving van de opbouw

Nadere informatie

doelgerichte behandeling tegen optrekkend vocht

doelgerichte behandeling tegen optrekkend vocht doelgerichte behandeling tegen optrekkend vocht snel eenvoudig doeltreffend milieuvriendelijk Internationaal getest door Optrekkend vocht De gevolgen van optrekkend vocht manifesteren zich als volgt: verwering

Nadere informatie

Verwarming en ventilatie

Verwarming en ventilatie Verwarming en ventilatie Gebouwen met hoge energieprestaties Mei 2013 Christophe Delmotte, Ir Laboratorium Luchtkwaliteit en ventilatie WTCB Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf Bladzijde

Nadere informatie

OPSTIJGEND VOCHT TECHNISCHE DOSSIER

OPSTIJGEND VOCHT TECHNISCHE DOSSIER OPSTIJGEND VOCHT TECHNISIL MS ECO TECHNISIL MS TECHNISIL MS HYBRIDE TECHNICURE CS TECHNIPLATRE TECHNIMIX + 2 OPSTIGEND VOCHT INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 OPSTIJGEND VOCHT A. Algemene principes 1. Oorsprong

Nadere informatie

Injectiegel op basis van silaan voor de behandeling van opstijgend vocht

Injectiegel op basis van silaan voor de behandeling van opstijgend vocht Technische fiche Editie 1, 2012 Identificatie no. 02 07 01 01 003 0 000002 Versie no. 09022012 Injectiegel op basis van silaan voor de behandeling van opstijgend vocht Construction Product Omschrijving

Nadere informatie

A. Hacquebord 1, B.A. Lubelli 1,2, R.P.J. van Hees 1,2

A. Hacquebord 1, B.A. Lubelli 1,2, R.P.J. van Hees 1,2 Optrekkend vocht: een woud van bestrijdingsmiddelen, -methoden en ervaringen A. Hacquebord 1, B.A. Lubelli 1,2, R.P.J. van Hees 1,2 1 TNO, Delft & 2 MIT, TU Delft Inleiding Metselwerk kan zwaar te lijden

Nadere informatie

ANTIGRAFFITI TECHNISCHE DOSSIER TECHNIFOND TECHNIGUARD+ TECHNICLEAN GEL

ANTIGRAFFITI TECHNISCHE DOSSIER TECHNIFOND TECHNIGUARD+ TECHNICLEAN GEL ANTIGRAFFITI TECHNIFOND TECHNIGUARD+ TECHNICLEAN GEL 2 ANTIGRAFFITI INHOUDSTABEL Hoofdstuk 1 Inleiding Hoofdstuk 2 Doel van een preventieve antigraffiti behandeling Hoofdstuk 3 Graffiti en ondergronden

Nadere informatie

Als je aan een drukke weg woont verlucht je beter niet. Door beddengoed op 60 C te wassen dood je huisstofmijt.

Als je aan een drukke weg woont verlucht je beter niet. Door beddengoed op 60 C te wassen dood je huisstofmijt. Is 22 C de ideale slaapkamertemperatuur? Ventileren = verluchten CO kan je proeven Als het buiten koud is, verlucht je niet. Als je aan een drukke weg woont verlucht je beter niet. Hoeveel kan je best

Nadere informatie

WATERWEREND MAKEN TECHNISCHE DOSSIER

WATERWEREND MAKEN TECHNISCHE DOSSIER TECHNISIL TECHNISIL ECO TECHNISIL ECO + VERHARDER TECHNIFUGE TECHNILANE TECHNISIL HYDRO TECHNISIL HYDRO PLUS (KLASSE A) TECHNIGUARD + TECHNISIL AQUA TECHNIROC R.F. TECHNIROC HYDRO 2 INHOUDSTAFEL Hoofdstuk

Nadere informatie

Bouw. Injectiegel op basis van silaan voor de behandeling van optrekkend vocht. Product Omschrijving

Bouw. Injectiegel op basis van silaan voor de behandeling van optrekkend vocht. Product Omschrijving Productinformatieblad Editie 23/08/2011 Identificatie nummer 02 07 01 01 003 0 000002 Versie NL: 03-02-2014 Injectiegel op basis van silaan voor de behandeling van optrekkend vocht. Product Omschrijving

Nadere informatie

Rolith Chemicals. Bestaat sinds 1977. Sinds november 2003 onderdeel van de Pearl Paint Group te Lelystad. Rolith bouwchemie

Rolith Chemicals. Bestaat sinds 1977. Sinds november 2003 onderdeel van de Pearl Paint Group te Lelystad. Rolith bouwchemie Rolith Chemicals Bestaat sinds 1977 Sinds november 2003 onderdeel van de Pearl Paint Group te Lelystad Waarom Rolith producten! Producten ontwikkeld i.s.m. baksteenindustrie (al sinds 1988!) Alle producten

Nadere informatie

Condensatie op mijn ramen

Condensatie op mijn ramen 1-5 De vorming van condensatie op je ramen is niet altijd te wijten aan een fout aan je ramen, het kan het gevolg zijn van een natuurlijk fenomeen. Hoe ontstaat condensatie? Lucht kan, volgens zijn temperatuur,

Nadere informatie

Opleiding. Duurzaam gebouw : ENERGIE. Leefmilieu Brussel WORKSHOP GEBOUWSCHIL. Thomas GOETGHEBUER MATRICIEL

Opleiding. Duurzaam gebouw : ENERGIE. Leefmilieu Brussel WORKSHOP GEBOUWSCHIL. Thomas GOETGHEBUER MATRICIEL Opleiding Duurzaam gebouw : ENERGIE Leefmilieu Brussel WORKSHOP GEBOUWSCHIL Thomas GOETGHEBUER MATRICIEL Presentatie van het project 2 Presentatie van het project 3 Presentatie van het project 4 Presentatie

Nadere informatie

Titel. Tekst. Orange Nano Guardon HydroProtect

Titel. Tekst. Orange Nano Guardon HydroProtect Titel Tekst Orange Nano Guardon HydroProtect Schade door vocht Minerale bouwmaterialen absorberen vocht, door de capillaire werking worden water en daarin opgeloste mineralen tot diep in het materiaal

Nadere informatie

C o n s t r u c t i e s 1

C o n s t r u c t i e s 1 Individuele taak constructies Andreas Geldof Bouwheer: Lecobouw BVBA Architect: Hans Geldof Aannemer: Ronny Bernaert Ligging: Handzamestraat 3, 8840 Staden C onstructies 1 Opzoekingswerk WTCB, korte samenvatting

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw:

Opleiding Duurzaam Gebouw: Opleiding Duurzaam Gebouw: Diagnosetools voor renovatie Leefmilieu Brussel Diagnose van de isolatie van de gebouwschil Gauthier KEUTGEN ICEDD Doelstelling(en) van de presentatie De aandacht vestigen op

Nadere informatie

Heeft luchtdicht bouwen wel zin? copyright: Innoceal bvba

Heeft luchtdicht bouwen wel zin? copyright: Innoceal bvba Heeft luchtdicht bouwen wel zin? HEEFT LUCHTDICHT BOUWEN WEL ZIN? WAAROM? - Europees streven naar energieneutrale gebouwen tegen 2020 - bouwregelgeving volgt en verlaagt gestaag het toegelaten E-peil -

Nadere informatie

Thermische isolatie van bestaande platte daken

Thermische isolatie van bestaande platte daken Thermische isolatie van bestaande platte daken In onze maatschappij gaat steeds meer aandacht naar energiebesparingen, milieubescherming en comfort, wat een doordachte thermische isolatie van de gebouwschil

Nadere informatie

Waterdichting. Pas weber.dry inject toe. Controleer op waterdoorslag naar bovenliggende verdieping of fundering.

Waterdichting. Pas weber.dry inject toe. Controleer op waterdoorslag naar bovenliggende verdieping of fundering. binnen toepassen Controleer op waterdoorslag naar bovenliggende verdieping of fundering. Nee Bestaat de ondergrond uit baksteen, betonsteen of betonblokken? Ja Ja Pas weber.dry inject toe. A Controleer

Nadere informatie

basis college bouwkunde bok5

basis college bouwkunde bok5 basis college bouwkunde bok5 lesweek 7 gevels Instituut Bouwkunde & Civiele Techniek docent: ir.m.marynissen beëindiging gemetselde muren muurafdekker met minimaal 40mm overstek en voorzien van een waterhol

Nadere informatie

Na-isolatie: geïntegreerd versus gefaseerd

Na-isolatie: geïntegreerd versus gefaseerd Passiefhuis-Platform vzw De REFLEX voor energiebewust bouwen Na-isolatie: geïntegreerd versus gefaseerd Na-isolatie: geïntegreerd versus gefaseerd Ir. Arch. Wouter Hilderson, technisch adviseur Wouter.hilderson@passiefhuisplatform.be

Nadere informatie

Ondergrondse constructies

Ondergrondse constructies Ondergrondse constructies 2.1. Funderingen bouwputten prestatie-eisen funderingssystemen 2.2. Ingegraven constructies waterdichte bescherming drainage bekuiping 2.1. Funderingen BOUWPUTTEN stabiliteit

Nadere informatie

Chemical. CE-27 (W) / CE-27 W Gel / CE-35 (W) met 3 tot 5 polymeren (97 % efficiëntie na 10 jaar)

Chemical. CE-27 (W) / CE-27 W Gel / CE-35 (W) met 3 tot 5 polymeren (97 % efficiëntie na 10 jaar) Cruysberghs bvba Chemical Producent van bouwchemische specialiteiten Erkend BASF Construc on Chemicals partner Dealer van PCI tegellijmsystemen en bouwchemische hulpstoffen Voor bouwprofessionals Reaxyl

Nadere informatie

DELTA -LIQUIXX FX: Plaatsingsvoorschriften «binnentoepassing»

DELTA -LIQUIXX FX: Plaatsingsvoorschriften «binnentoepassing» DELTA -LIQUIXX FX: Plaatsingsvoorschriften «binnentoepassing» Is geschikt voor volgende lucht- en dampschermen: DELTA -DBF FX DELTA -REFLEX PLUS DELTA -DAWI GP DELTA -SPARXX M1 Het systeem DELTA -LIQUIXX

Nadere informatie

Binnenluchtkwaliteit. Infoavond 18 november 2010 - Mortsel

Binnenluchtkwaliteit. Infoavond 18 november 2010 - Mortsel Binnenluchtkwaliteit Infoavond 18 november 2010 - Mortsel Logo Antwerpen vzw Borstkanker Roken Vaccinaties Ongevallen Geestelijke gezondheid Voeding & beweging Milieu & Gezondheid Goed of fout? Binnen

Nadere informatie

Drempel(loo)s zonder hindernissen

Drempel(loo)s zonder hindernissen 11/06/2010 Drempel(loo)s zonder hindernissen Stefan Danschutter Contact: sda@bbri.be, Av. P. Holoffe 21, B-1342 Limelette, Tel: 02/655.77.11 Probleemstelling We willen een drempelloze, rolstoeltoegankelijke

Nadere informatie

Matrix van prestatie-eisen

Matrix van prestatie-eisen Matrix van prestatie-eisen DEELDOMEIN GEBOUWTOETSEN BOUWDEELTOETSEN MATERIAAL Functionaliteit organisatie van het grondplan vloeroppervlakten afstemming op antropometrie afstemming op antropometrie gemakkelijke

Nadere informatie

WILLCO Isolatiesystemen

WILLCO Isolatiesystemen WILLCO Isolatiesystemen De WILLCO Isolatiesystemen kunnen afgewerkt worden met WILLCO Kunstharssierpleisters, WILLCO Silicoonharssierpleisters, WILLCO Silicaatsierpleisters of WILLCO Minerale Sierpleisters.

Nadere informatie

Na-isolatie van spouwmuren door insitu vullen van de luchtspouw. Kwaliteitsborging

Na-isolatie van spouwmuren door insitu vullen van de luchtspouw. Kwaliteitsborging Na-isolatie van spouwmuren door insitu vullen van de luchtspouw Kwaliteitsborging Jörg Wijnants Afdeling Technisch Advies WTCB 1 Het Energierenovatieprogramma 2020 van de Vlaamse overheid Het programma

Nadere informatie

Welke ventilatieoplossingen voor de renovatie van woongebouwen?

Welke ventilatieoplossingen voor de renovatie van woongebouwen? 1 Seminarie Duurzaam Bouwen : Welke ventilatieoplossingen voor de renovatie van woongebouwen? 7 oktober 2014 Leefmilieu Brussel Ontwerp en onderhoud van ventilatiesystemen Christophe DELMOTTE, Ir CSTC

Nadere informatie

Condensatie op dubbele beglazingen

Condensatie op dubbele beglazingen Algemeen Het verschijnsel oppervlaktecondensatie op dubbele komt voor in drie vormen, te weten: op de buitenzijde of positie 1; op de spouwzijdes 2 en 3 van de dubbele beglazing; op de binnenzijde of positie

Nadere informatie

Negen vochtproblemen in uw woning: hoe kan u ze vaststellen?

Negen vochtproblemen in uw woning: hoe kan u ze vaststellen? Negen vochtproblemen in uw woning: hoe kan u ze vaststellen? Inhoudsopgave - Hoofdstuk 1 - Heeft u last van een vochtige kelder? - Hoofdstuk 2 - Stelt u waterinfiltratie vast in uw woning? - Hoofdstuk

Nadere informatie

Drempeldetaillering voor toegankelijk buitenschrijnwerk

Drempeldetaillering voor toegankelijk buitenschrijnwerk Drempeldetaillering voor toegankelijk buitenschrijnwerk Eddy Mahieu Hoofdadviseur Technisch Advies Probleemstelling We WILLEN: een drempelloze, rolstoeltoegankelijke woning realiseren MAAR zonder dat door

Nadere informatie

Vocht & Ventilatie. Nummer 25

Vocht & Ventilatie. Nummer 25 Nummer 25 Art.nr. 912697 In deze KlusZo Vocht & Ventilatie Folder beschrijven we stapsgewijs waar u rekening mee moet houden als u vocht in uw huis gaat bestrijden en waarom u moet ventileren. In deze

Nadere informatie

Duurzaam bouwen. Muren

Duurzaam bouwen. Muren Duurzaam bouwen Muren 1 % zonder isolatie Muren isoleren waar staan we? 100 80 60 40 20 0 1998 2001 2003 2005 2008 2020 2 Ouderdom woning 3 Energieverlies per 100 m² ca. 1500 m³ aardgas of 1500 liter stookolie

Nadere informatie

Vocht, schimmels & gezondheid

Vocht, schimmels & gezondheid Vocht, schimmels & gezondheid Ongeveer 15 procent van de woningen in Nederland is vochtig. Te veel vocht vermindert de kwaliteit van de binnenlucht. Dit kan luchtweg- en andere gezondheidsklachten bij

Nadere informatie

Vocht & Ventilatie. 10000560_KlusZo_25_Vocht/Ventil 13-05-2003 14:46 Pagina 1. Nummer 25 Art.nr. 912697

Vocht & Ventilatie. 10000560_KlusZo_25_Vocht/Ventil 13-05-2003 14:46 Pagina 1. Nummer 25 Art.nr. 912697 0000560_KlusZo_25_Vocht/Ventil 3-05-2003 4:46 Pagina Nummer 25 Art.nr. 92697 In deze KlusZo Vocht & Folder beschrijven we stapsgewijs waar u rekening mee moet houden als u vocht in uw huis gaat bestrijden

Nadere informatie

Duurzaam bouwen. Muren

Duurzaam bouwen. Muren Duurzaam bouwen Muren 1 % zonder isolatie Muren isoleren waar staan we?? 100 80 60 40 20 0 1998 2001 2003 2005 2008 2020 2 Ouderdom woning 3 Energieverlies per 100 m² ca. 1500 m³ aardgas of 1500 liter

Nadere informatie

5 Bouwfysische aspecten 5.05 Voorkomen en bestrijden van optrekkend vocht door: ir. J.A. Kooren, architect bna

5 Bouwfysische aspecten 5.05 Voorkomen en bestrijden van optrekkend vocht door: ir. J.A. Kooren, architect bna 5 Bouwfysische aspecten 5.05 Voorkomen en bestrijden van optrekkend vocht door: ir. J.A. Kooren, architect bna Doel Deze informatie geeft inzicht in de omstandigheden waaronder optrekkend vocht kan optreden

Nadere informatie

MENUISERITE NT - Onderdakplaat

MENUISERITE NT - Onderdakplaat Dak MENUISERITE NT - Onderdakplaat TOEPASSINGSRICHTLIJNEN 1 1 ALGEMEEN Een onderdak is een doorlopend scherm onder de dakbedekking dat voor een totale dichtheid tegen stuifsneeuw en wind zorgt. Het moet

Nadere informatie

1.2. Isolatie- en dichtingsmaterialen

1.2. Isolatie- en dichtingsmaterialen 1.2. Isolatie- en dichtingsmaterialen MATERIALEN VOOR WARMTE-ISOLATIE 3 4 2 Warmtetransport in een poreus materiaal 1 DROOG 1. geleiding door de materiaalmatrix 2. geleiding door het poriëngas 3. convectie

Nadere informatie

Studienamiddag Energetische renovatie van woningen 9 juni 2015 VAC, Gent CAPILLAIR ACTIEVE SYSTEMEN VOOR BINNENISOLATIE. Evy Vereecken, Staf Roels

Studienamiddag Energetische renovatie van woningen 9 juni 2015 VAC, Gent CAPILLAIR ACTIEVE SYSTEMEN VOOR BINNENISOLATIE. Evy Vereecken, Staf Roels Studienamiddag Energetische renovatie van woningen 9 juni 215 VAC, Gent CAPILLAIR ACTIEVE SYSTEMEN VOOR BINNENISOLATIE Evy Vereecken, Staf Roels Afdeling Bouwfysica Departement Bouwkunde KU Leuven, Belgium

Nadere informatie

TECHNISCH DOSSIER. Mogelijke gevolgen van doorsijpeling van water. Oplossingen. Samenstelling van de ingegraven wanden. Inleiding

TECHNISCH DOSSIER. Mogelijke gevolgen van doorsijpeling van water. Oplossingen. Samenstelling van de ingegraven wanden. Inleiding TECHNISCH DOSSIER Deze technische voorlichting beperkt zich tot kleine en middelgrote gebouwen met volledig of gedeeltelijk ingegraven ruimtes (kelders, woon- of werkruimtes) op een beperkte diepte (tot

Nadere informatie

Sint-Bernadettewijk. Problemen en oorzaken - UITTREKSEL. Maart 2014. WoninGent CVBA-SO Brusselsesteenweg 479 9050 Gentbrugge

Sint-Bernadettewijk. Problemen en oorzaken - UITTREKSEL. Maart 2014. WoninGent CVBA-SO Brusselsesteenweg 479 9050 Gentbrugge Sint-Bernadettewijk Problemen en oorzaken - UITTREKSEL Maart 2014 WoninGent CVBA-SO Brusselsesteenweg 479 9050 Gentbrugge Inhoud Inhoud... 2 De Sint-Bernadettewijk... 3 Problematiek... 3 Beschrijving type-woning...

Nadere informatie

DUURZAME MONUMENTEN? kunnen en/of moeten monumenten duurzaam zijn? Architect Breakfast Session DUBO Limburg

DUURZAME MONUMENTEN? kunnen en/of moeten monumenten duurzaam zijn? Architect Breakfast Session DUBO Limburg DUURZAME MONUMENTEN? kunnen en/of moeten monumenten duurzaam zijn? Architect Breakfast Session DUBO Limburg INHOUD INHOUD Restauratie en renovatie zijn duurzaam maximaal behoud en gebruik van (historisch)

Nadere informatie

Vochtproblemen in zwembaden

Vochtproblemen in zwembaden Technische Kennis Dag 2014 Vochtproblemen in zwembaden Bart Folkerts Vochtproblemen in zwembaden Wat gaan we behandelen? Vocht in constructies Optrekkend & doorslaand vocht Dampdifussie & damptransport

Nadere informatie

WETENSWAARDIGHEDEN OVER DE ONTVOCHTIGERS VAN DE LONGHI

WETENSWAARDIGHEDEN OVER DE ONTVOCHTIGERS VAN DE LONGHI WETENSWAARDIGHEDEN OVER DE ONTVOCHTIGERS VAN DE LONGHI Ontvochtigers Ontvochtigers bestaan al vele jaren. Ze worden meestal aangeschaft in de herfst en winter wanneer het koud en vochtig is. Ook u kunt

Nadere informatie

Chemical CO². Negative

Chemical CO². Negative Cruysberghs bvba Chemical Producent van bouwchemische specialiteiten REAXYL Bouwchemie Erkend BASF Construc on Chemicals partner Dealer van PCI tegellijmsystemen en bouwchemische hulpstoffen Voor bouwprofessionals

Nadere informatie

BEHANDELEN VAN OPTREKKEND VOCHT INJECTEREN + REPLA of HYDROMENT ZONDER INJECTIE?

BEHANDELEN VAN OPTREKKEND VOCHT INJECTEREN + REPLA of HYDROMENT ZONDER INJECTIE? BEHANDELEN VAN OPTREKKEND VOCHT INJECTEREN + REPLA of HYDROMENT ZONDER INJECTIE? De firma Hydrosolf Benelux, verdeler van Hydroment vochtregulerend stucwerk, beweert op haar website dat problemen van optrekkend

Nadere informatie

Orange Nano InfiniClean. Met minder inspanning langer schoon. Orange Nano InfiniClean

Orange Nano InfiniClean. Met minder inspanning langer schoon. Orange Nano InfiniClean Orange Nano Met minder inspanning langer schoon Orange Nano reinigingsmiddelen, easy to clean en selfclean coatings maken oppervlakken minder vatbaar voor vervuiling en eenvoudiger te reinigen. Productlijnen

Nadere informatie

THIJCO BVBA TIPS & TRICKS LUCHTDICHT BOUWEN

THIJCO BVBA TIPS & TRICKS LUCHTDICHT BOUWEN THIJCO BVBA TIPS & TRICKS LUCHTDICHT BOUWEN In dit document zullen de basisvereisten voor een goede luchtdichtheid kort besproken worden. Indien deze principes aangehouden worden tijdens de werken zal

Nadere informatie

Dynamisch hulpmiddel ter ondersteuning van het advies inzake de correcte ventilatie van woningen

Dynamisch hulpmiddel ter ondersteuning van het advies inzake de correcte ventilatie van woningen Dynamisch hulpmiddel ter ondersteuning van het advies inzake de correcte ventilatie van woningen Pieter Logghe, Departement Gezondheid en Binnenhuisvervuiling, Leefmilieu Brussel Ventilatie hangt onlosmakelijk

Nadere informatie

Gevels. 4.1. Inleiding. 4.2. Massieve gevel. 4.3. Spouwmuren. functie van de gevel prestatie-eisen van toepassing op gevels

Gevels. 4.1. Inleiding. 4.2. Massieve gevel. 4.3. Spouwmuren. functie van de gevel prestatie-eisen van toepassing op gevels Gevels 4.1. Inleiding 4.2. Massieve gevel 4.3. Spouwmuren functie van de gevel prestatie-eisen van toepassing op gevels traditionele gevel, isolerende blokken binnen- en buitenisolatie 4.1. Inleiding GEVELS

Nadere informatie

Creëer Bufferruimtes. Praktische tips voor een energiezuinig en comfortabel monument

Creëer Bufferruimtes. Praktische tips voor een energiezuinig en comfortabel monument Wonen en werken in een betekent leven in een bijzondere omgeving. Tegenover de pluspunten zoals de prachtige sfeer van de en staan ook zaken Creëer Bufferruimtes In historische gebouwen zijn vaak tochtportalen,

Nadere informatie

Reinigen van metselwerk en beton met de hoge drukreiniger. Jaap Koek J. Koek Gevelconsultancy B.V.

Reinigen van metselwerk en beton met de hoge drukreiniger. Jaap Koek J. Koek Gevelconsultancy B.V. Reinigen van metselwerk en beton met de hoge drukreiniger Jaap Koek J. Koek Gevelconsultancy B.V. De dagelijkse praktijk: een gevel is vervuild, en nu? De dagelijkse praktijk: een gevel is vervuild, en

Nadere informatie

Het op de juiste manier afdichten van privé badkamers behoort in Nederland tot de weinig toegepaste werkwijzen.

Het op de juiste manier afdichten van privé badkamers behoort in Nederland tot de weinig toegepaste werkwijzen. Afdichten zeker en duurzaam Het op de juiste manier afdichten van privé badkamers behoort in Nederland tot de weinig toegepaste werkwijzen. Afdichtingen in badkamers worden over het algemeen alleen bij

Nadere informatie

Ventileren en verluchten. Woon gezond, geef lucht aan je huis! Ventileer 24 uur op 24 en verlucht aanvullend Tips voor gezonde binnenlucht

Ventileren en verluchten. Woon gezond, geef lucht aan je huis! Ventileer 24 uur op 24 en verlucht aanvullend Tips voor gezonde binnenlucht Ventileren en verluchten Woon gezond, geef lucht aan je huis! Ventileer 24 uur op 24 en verlucht aanvullend Tips voor gezonde binnenlucht 1 Waarom ventileren en verluchten? Binnen is de lucht meestal slechter

Nadere informatie

Artikel naar aanleiding van 3 e bijeenkomst Kennisnetwerk Baksteenmetselwerk GEVELREINIGING VAN BAKSTEENMETSELWERK

Artikel naar aanleiding van 3 e bijeenkomst Kennisnetwerk Baksteenmetselwerk GEVELREINIGING VAN BAKSTEENMETSELWERK Artikel naar aanleiding van 3 e bijeenkomst Kennisnetwerk Baksteenmetselwerk GEVELREINIGING VAN BAKSTEENMETSELWERK Het door KNB geïnitieerde kennisnetwerk Baksteenmetselwerk discussieerde over gevelreiniging

Nadere informatie

Studiedag EPB passief 2015 CBB-H 30 mei 2013

Studiedag EPB passief 2015 CBB-H 30 mei 2013 De bouwknopen Studiedag passief 2015 CBB-H 30 mei 2013 Antoine Tilmans Laboratorium Energiekarakteristieken WTCB Met de steun van de Technologische Dienstverlening Ecobouwen en Duurzame ontwikkeling in

Nadere informatie

Rondom ons gamma gevelverven en houtverven bieden wij nu ook : 2-3 2-3

Rondom ons gamma gevelverven en houtverven bieden wij nu ook : 2-3 2-3 ReinigEN Hydrofoberen Anti-Graffiti Mathys ontwikkelt al ruim 4 decennia effectieve en eigentijdse oplossingen voor de bescherming, renovatie en decoratie van gevels. Door zijn ongeëvenaarde kwaliteit

Nadere informatie

RUWBOUW - DICHTING PRODUCT VOOR DE BEHANDELING TEGEN OPSTIJGEND GRONDVOCHT HUMABLOC PLUS. Geldig van 08/08/2011 tot 07/08/2014.

RUWBOUW - DICHTING PRODUCT VOOR DE BEHANDELING TEGEN OPSTIJGEND GRONDVOCHT HUMABLOC PLUS. Geldig van 08/08/2011 tot 07/08/2014. Technische Goedkeuring ATG met Certificatie RUWBOUW - DICHTING Goedkeurings- en Certificatie-operator PRODUCT VOOR DE BEHANDELING TEGEN OPSTIJGEND GRONDVOCHT HUMABLOC PLUS ATG 11/2856 Geldig van 08/08/2011

Nadere informatie

De oplossing voor koudebruggen in het metselwerk

De oplossing voor koudebruggen in het metselwerk FOAMGLAS PERINSUL S FOAMGLAS PERINSUL HL De oplossing voor koudebruggen in het metselwerk www. foamglas.be FOAMGLAS Isoleer met visie voor de toekomst 45 cm 5 cm of 10 cm 9 11 14 19 cm of 11,5 17,5 24

Nadere informatie

Editie september 2009 Memento verpakt cement

Editie september 2009 Memento verpakt cement Editie september 2009 Memento verpakt cement tv@enci.nl - www.enci.nl Overzicht ENCI verpakt cement Cementbenaming Portlandcement 42,5 N Portlandcement 52,5 R Wit portlandcement Wit portlandkalksteencement

Nadere informatie

TECHNISCHE FICHE. Leempleisters van Wanlin. Samenstelling van de pleistermaterialen. Verpakking en opslag. Fysieke eigenschappen.

TECHNISCHE FICHE. Leempleisters van Wanlin. Samenstelling van de pleistermaterialen. Verpakking en opslag. Fysieke eigenschappen. Leempleisters van Wanlin Samenstelling van de pleistermaterialen Zand, zuivere leem van Wanlin, gehakseld stro. Verpakking en opslag Het pleistermateriaal Argibase is verkrijgbaar in twee varianten: Argibase-D

Nadere informatie

Technische steekkaart -1- KEUKEN & BADKAMER EXPERT

Technische steekkaart -1- KEUKEN & BADKAMER EXPERT Technische steekkaart -1- A) Algemene informatie Matte verf van topkwaliteit speciaal voor muren in keuken en badkamer. Vochtafstotend waardoor geen schimmelvorming. Maskeert vlekken zoals nicotine,...

Nadere informatie

REV:02-18/07/13. RapidRoof Waterproof Anti-Skid Specificaties op metaal

REV:02-18/07/13. RapidRoof Waterproof Anti-Skid Specificaties op metaal REV:02-18/07/13 RapidRoof Inhoud 1. Voorbereiding 2. Aanbrenging: 3. Aanbrenging: enkel Waterproof 4. Aanbrenging: enkel Anti-Skid 5. Menghandleiding 6. Bijkomende informatie Let op: alle RapidRoof-producten

Nadere informatie

Akoestische isolatie een concreet project

Akoestische isolatie een concreet project Akoestische isolatie een concreet project Philippe Broigniez Dia Design Alsemberg ten zuiden van Brussel, in een schitterend landelijk gebied tussen Zenne en Zoniën, bijna een stiltegebied Copyright :

Nadere informatie

REV:02-18/07/13. RapidRoof Waterproof Anti-Skid Specificaties op hout

REV:02-18/07/13. RapidRoof Waterproof Anti-Skid Specificaties op hout REV:02-18/07/13 RapidRoof Inhoud 1. Voorbereiding 2. Aanbrenging: 3. Aanbrenging: enkel Waterproof 4. Aanbrenging: enkel Anti-Skid 5. Menghandleiding 6. Bijkomende informatie 7. Waar u op moet letten bij

Nadere informatie

CEMENTSLUIER OP GLAS. Oorzaak, preventie en reinigingsmethode

CEMENTSLUIER OP GLAS. Oorzaak, preventie en reinigingsmethode CEMENTSLUIER OP GLAS Oorzaak, preventie en reinigingsmethode Dit document geeft achtergrond informatie over de diverse oorzaken van het ontstaan van cementsluier op glas, de preventieve maatregelen die

Nadere informatie

6IWc Volbouw 1. Deel 2: Volbouw

6IWc Volbouw 1. Deel 2: Volbouw 6IWc Volbouw 1 Inleiding Deel 2: Volbouw Er zijn verschillende manieren voor het bouwen van een passief huis. Een van die technieken is de volbouw techniek. Het wordt ook wel soms de traditionele manier

Nadere informatie

innovation in insulation

innovation in insulation warmte vocht geluid 2.500 / BV / 07-2003 Bergman Grafimedia Deze uitgave is met de meeste zorg samengesteld. Eventuele wijzigingen en zetfouten ten alle tijde voorbehouden. Vocht Inleiding Vocht kan de

Nadere informatie

Na-isoleren van bestaande buitenmuren

Na-isoleren van bestaande buitenmuren Na-isoleren van bestaande buitenmuren Spouwvulling meest kostenefficiënte techniek (Foto: Rockwool) Hoe isoleer je bestaande buitenmuren: in de spouw, aan de binnenzijde of aan de buitenzijde? In deze

Nadere informatie

Het gamma massieve elementen voor woningbouw volgens de passief huis -normen. www.alphabeton.com www.pamaflex.eu

Het gamma massieve elementen voor woningbouw volgens de passief huis -normen. www.alphabeton.com www.pamaflex.eu Het gamma massieve elementen voor woningbouw volgens de passief huis -normen www.alphabeton.com www.pamaflex.eu Het gamma Pamaflex bouwelementen, ontwikkeld door Alpha Beton, houdt in het bijzonder rekening

Nadere informatie

BASWAPHON Cool naadloos akoestisch klimaatplafond

BASWAPHON Cool naadloos akoestisch klimaatplafond BASWAPHON Cool naadloos akoestisch klimaatplafond CATEGORIE TOEPASSINGEN DRAAGPLAAT OPPERVLAKTESTRUCTUUR AFWERKING Breedbandige naadloze geluidsabsorptie Koeling en verwarming d.m.v. capilair systeem Naadloze,

Nadere informatie

Kaleien. Rewah Paint. Preferred by Masters of excellence

Kaleien. Rewah Paint. Preferred by Masters of excellence Kaleien Rewah Paint Preferred by Masters of excellence Authentieke kaleisystemen De basis van deze pure of echte kaleisystemen is steeds Kalei Liscio 2. Kalei Liscio 2 is een cementvrije fijne kaleimortel

Nadere informatie

Gedetailleerde opmetingen

Gedetailleerde opmetingen Les Habitations Sociales de Woluwe-Saint-Pierre Renovatie door problemen met opstijgend vocht in 8 woningen Val des Epinettes 21/1,21/3,23/1,27/1,29/1,29/3,31/1,33/1, Brussel 1150 Gedetailleerde opmetingen

Nadere informatie

XELLA Bouwknopen eenvoudig oplossen

XELLA Bouwknopen eenvoudig oplossen XELLA Bouwknopen eenvoudig oplossen Bouwdetails in de praktijk CeDuBo VDAB Hamme 1 oktober 2015 Geteste luchtdichtheid Silka kalkzandsteen Dragende Silka muur blokken of elementen Zeer kleine maattoleranties

Nadere informatie

Strategie voor energiezuinig wooncomfort

Strategie voor energiezuinig wooncomfort VENTILATIE IN WONINGEN Ventilatie en renovatie Informatie-avond 18 mei 2011 Paul Van den Bossche WTCB Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf Strategie voor energiezuinig wooncomfort

Nadere informatie

REV:02-18/07/13. RapidRoof Waterproof Anti-Skid Specificaties op asfalt

REV:02-18/07/13. RapidRoof Waterproof Anti-Skid Specificaties op asfalt REV:02-18/07/13 RapidRoof Inhoud 1. Voorbereiding 2. Aanbrenging: 3. Aanbrenging: enkel Waterproof 4. Aanbrenging: enkel Anti-Skid 5. Menghandleiding 6. Bijkomende informatie Let op: alle RapidRoof-producten

Nadere informatie