Materiaaltechnische sanering van metselwerk, ter voorbereiding van een energetische renovatie

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Materiaaltechnische sanering van metselwerk, ter voorbereiding van een energetische renovatie"

Transcriptie

1 Materiaaltechnische sanering van metselwerk, ter voorbereiding van een energetische renovatie Yves Vanhellemont Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf

2 Waarom? Een energetische renovatie zorgt voor wijzigende omstandigheden waarin de oorspronkelijke materialen van het gebouw zich bevinden. Die wijziging in omstandigheden kan een verbetering inhouden, maar evengoed een verslechtering. Op zich hoeft dergelijke wijziging geen probleem te zijn, maar de mogelijkheid bestaat. Het is dus belangrijk om het gebouw te wapenen (indien nodig) tegen deze gewijzigde omstandigheden. Belangrijk om voor ogen te houden dat vrijwel alle materiaalschade gebeurt door een invloed van vocht: vorst- of zoutschade aan steenachtige materialen, schade door hygroscopiciteit en biologische inwerking organische materialen. 17/09/ Pagina 2

3 Waarom? De materiaaltechnische ingrepen aan de gebouwschil gebeuren vrijwel steeds om een vochtsanering door te voeren. Indien dit lukt, dan zijn de meeste thermische ingrepen perfect mogelijk, zonder risico op technische vervolgschade aan het gebouw. Het materiaaltechnisch herstel (en daardoor ook de sanering van de vochtproblemen) zijn op zich een thermische ingreep: het droogmaken van het gebouw betekend een energiewinst, door het verminderen van de thermische geleiding, én door het wegnemen van droging, waardoor warmte wordt onttrokken aan het gebouw. Probleem is uiteraard dat bij erfgoedgebouwen een vochtsanering niet steeds mogelijk is. Een vochtrisico dat niet geheel weggenomen kan worden, betekent een permanent risico voor het gebouw, specifiek voor vervolgschade op langere termijn. 17/09/ Pagina 3

4 Schade getriggerd door vocht Vorst Kristallisatie en/of hygroscopiciteit van zouten Biologische aantasting (zwam, schimmel, algen, ) Corrosie Vervormingen en scheuren Indien de vochtoorzaak niet of onvoldoende wordt weggenomen, kan een energetische renovatie die schade aanzienlijk intensifiëren! Dergelijke renovatie doet immers, enigszins karikaturaal voorgesteld, het volgende: Het overleveren van de buitenschil aan de elementen, zonder de verzachtende invloed van de warmte binnen het gebouw. Het reduceren of zelfs compleet wegnemen van de drogingsmogelijkheden van een gebouw (aanbrenging van dampschermen, aanbrenging van dampondoorlatende lagen, ) 17/09/ Pagina 4

5 Uitduwen van voegmortel door bevriezing van achterliggende legmortel. 17/09/ Pagina 5

6 Loskomen van muurbetegelingen door bevriezing van de achterliggende mortel 17/09/ Pagina 6

7 Schade door cycli van hydratatie en dehydratatie door schommelingen in het luchtvochtgehalte 17/09/ Pagina 7

8 Schade door cycli van vorst en dooi aan vorstgevoelige natuursteen 17/09/ Pagina 8

9 Schimmelvorming tengevolge van opstijgend grondvocht 17/09/ Pagina 9

10 Schimmelvorming tengevolge van lokale koudebruggetjes 17/09/ Pagina 10

11 Scheuren in hout door schommelingen in het luchtvochtgehalte. 17/09/ Pagina 11

12 Benadering Eén van, of een combinatie van, de volgende Eliminatie van de vochtproblemen. robuuster maken van het gebouw: ervoor zorgen dat de vochtige materialen de gewijzigde omstandigheden door de energetische renovatie, kunnen verdragen. In de praktijk evenwel nauwelijks toepasbaar op erfgoedgebouwen. Ingrepen waardoor eventueel vocht op een efficiënte manier kan afgevoerd worden. Optimaliseren van het binnenklimaat, inclusief vermijden van grote schommelingen van het luchtvochtgehalte. Indien bepaalde pathologieën niet weggenomen of verbeterd kunnen worden, kan de conclusie zijn dat een energetische renovatie niet, of slechts zeer beperkt, uitgevoerd kan worden (tenminste als men de erfgoedwaarde van een gebouw wil vrijwaren). 17/09/ Pagina 12

13 Eliminatie of reductie van vochtproblemen Opstijgend grondvocht Regeninfiltratie via gevels Regendoorslag door gevels Infiltratie via waterlijsten, vensterbanken, dekstenen, Spatwater Hemelwaterafvoer 17/09/ Pagina 13

14 Dé (technisch) ideale oplossing Een extra gebouwschil Huis Bellona, Brussel Greisch 17/09/ Pagina 14

15 Dé (technisch) ideale oplossing Een extra gebouwschil Zeevaartmuseum, Amsterdam Ney + partners 17/09/ Pagina 15

16 Langs buiten isoleren is een variant hierop, maar veelal niet compatibel met de erfgoedwaarden van het gebouw 17/09/ Pagina 16

17 Mijn woning, gebouwd rond 1900, heeft een in baksteenmetselwerk opgebouwde kelder. Die is vochtig. Er loopt geen water binnen, maar de muren zij vochtig door de vochtige aarde aan de andere kant van de muren. Bovendien wil ik m'n kelder wat warmer krijgen, door er vochtbestendige isolatie (met de nodige muurafwerking en dampschermen etc.) aan de binnenkant tegen te plaatsen. Zo wordt hopelijk ook het schimmelprobleem, dat vooral in de zomer optreedt, tegengegaan. Is dit, op vochtgebied, met zekerheid een verbetering voor mijn woning? 59% A. een goede oplossing B. een desastreuze oplossing C. een oplossing die eigenlijk weinig oplost, maar het kan ook geen kwaad. 11% 30% een goede oplossing een desastreuze oplo... een oplossing die eigen... 17/09/ Pagina 17

18 Opstijgend grondvocht Metselwerk in contact met het grondwater, maar evenzeer met regenwater dat infiltreert in de bodem. Relatief grote hoeveelheden water, veelal vervuild met zouten die pathologie nog verergeren. Opstijgend grondvocht kan zich onbelemmerd horizontaal verspreiden, en kan tot 10 à 15 meter hoog stijgen! Het wegstoppen van vocht achter afwerkingen of isolatie is recipe for disaster. 17/09/ Pagina 18

19 t Goede oplossingen zijn ondermeer het onderkappen of onderzagen 17/09/ Pagina 19

20 of het injecteren met hydrofobe producten. Meer info hierover in TV /09/ Pagina 20

21 Opstijgend grondvocht Andere interventies zijn doorgaans af te raden, hetzij door onvoldoende ervaring met het procédé, hetzij door een onvoldoende doeltreffendheid, hetzij doordat het om symptoombestrijdende behandelingen gaat. Electro-osmose Verdampingspijpjes Elektrokybernetische ingrepen Saneerpleisters: op zich een potentieel valabele ingreep tegen opstijgend grondvocht, maar niet indien men nadien wil isoleren. Deze pleisterd werken immers precies op het verdampen van het vocht zonder dat de pleister wordt aangetast. Maar isoleren en dampschermen stoppen de verdamping, waardoor deze pleister geen meerwaarde biedt. 17/09/ Pagina 21

22 Sluit vocht op, en het zoekt wel een andere weg. Een andere weg die het vaak vindt 17/09/ Pagina 22

23 Infiltratie doorheen gevels Regendoorslag door gevels Infiltratie via waterlijsten, vensterbanken, dekstenen, Spatwater Hemelwaterafvoer 17/09/ Pagina 23

24 In goede toestand brengen van de gevelmaterialen: herstellen of vervangen van stenen, pleisters, mortels, schilderwerken... Opdat er zo weinig mogelijk openingen/scheuren zijn waarlangs vocht naar binnen kan. 17/09/ Pagina 24

25 Bijkomende beschermlagen kunnen nuttig zijn, zoals (waterdampdoorlatende) verven of pleisters, of waterwerende oppervlaktebehandelingen. Elk van deze methodes heeft haar beperkingen, zie bvb TV /09/ Pagina 25

26 Scheuren in dekstenen, vensterbanken en aanverwanten zijn in het algemeen niet aanvaardbaar, en helemaal niet bij energetische renovaties: dichting van de scheuren, of beter nog vervanging, is aangewezen. 17/09/ Pagina 26

27 Detaillering van vensterbanken (opstand, oversteek, druiplijst, ) zijn evenzeer cruciaal, en dienen soms geoptimaliseerd te worden. 17/09/ Pagina 27

28 Belang van een goede hemelwaterafvoer, en voorzieningen aan de muurvoeten tegen spatwater! 17/09/ Pagina 28

29 Robuuster maken van gebouwen, efficiëntere afvoer van vocht Materialen verduurzamen soms theoretisch mogelijk (bvb natuursteen door toepassing van ethylsilicaat), maar stuit op heel wat praktische bezwaren. Andere, soms wél in de praktijk toepasbare zaken, kunnen zijn: Vervangen van waterdampondoorlatende verflagen door waterdampdoorlatende Vervangen van waterdampondoorlatende pleisterlagen (cementeringen.) door waterdampdoorlatender (kalkpleisters) Natuursteenvervanging, waarbij duurzamere materialen worden ingebracht. Gebruik van geschikte voegmortels die een betere droging toelaten Bij erfgoed soms evenwel problematisch, tot totaal onmogelijk. 17/09/ Pagina 29

30 Gevelbetegelingen zijn op termijn niet als waterdicht te beschouwen, maar laten droging nauwelijks toe. Dergelijke gevels zijn minder tot niet geschikt voor binnenisolatie. 17/09/ Pagina 30

31 Gelijkaardige opmerking (evenwel iets minder cruciaal) voor gevels met grote oppervlakken in geglazuurde baksteen 17/09/ Pagina 31

32 Ook (al dan niet decoratieve) cementeringen zijn eerder als dampondoorlatend te beschouwen. De talrijke krimpscheuren zorgen ervoor dat ze doorgaans niet waterdicht zijn. Ook dit soort van afwerkingen is daardoor vaak niet verenigbaar met binnenisolatie. 17/09/ Pagina 32

33 Uitermate cruciaal is voegmortel die uitdroging van de achterliggende legmortel toestaat. Droging van gevels gebeurt immers aanzienlijk sneller doorheen de voegen. Een ongepaste voegmortel, gecombineerd met het kouder worden van het parament door (bijvoorbeeld) binnenisolatie kan aanzienlijke vorstschade veroorzaken. 17/09/ Pagina 33

34 Invloed van het binnenklimaat Het binnenklimaat kan een invloed hebben op de conservering van de binnenafwerking: Doorgangen van het relatieve luchtvochtgehalte doorheen de hydratatiedehydratatie punt van zouten kan schade versnellen. Te grote/snelle schommelingen van het luchtvocht veroorzaken schade aan organische materialen (papier, hout, leer, canvas, ) of kunnen schimmelgroei bevorderen. Controle van het binnenklimaat (voldoende ventilatie, maar niet teveel bevochtiging of droging van de binnenlucht) is van aanzienlijk belang voor het behoud van het interieur van historische gebouwen. 17/09/ Pagina 34

35 Van harte bedankt voor uw aandacht! 17/09/ Pagina 35

TECHNISCHE INGREPEN TEGEN VOCHT ONDERAAN DE MUREN. Er kan een onderscheid gemaakt worden tussen :

TECHNISCHE INGREPEN TEGEN VOCHT ONDERAAN DE MUREN. Er kan een onderscheid gemaakt worden tussen : TECHNISCHE INGREPEN TEGEN VOCHT ONDERAAN DE MUREN Ongeacht de aard van de ingreep en zijn doeltreffendheid vergt het drogen van muren vrij veel tijd. Zo bijvoorbeeld bevat een muur met een dikte van 40

Nadere informatie

Vochtproblemen. Condensatie - infiltratie. Ilse De Pot WTCB - Departement Technisch Advies en Consultancy

Vochtproblemen. Condensatie - infiltratie. Ilse De Pot WTCB - Departement Technisch Advies en Consultancy Vochtproblemen Condensatie - infiltratie Ilse De Pot WTCB - Departement Technisch Advies en Consultancy Inhoud Inleiding Vochtproblemen te wijten aan vocht in de lucht Vochtproblemen te wijten aan infiltraties

Nadere informatie

Hygrothermisch ontwerp van buitenmuren

Hygrothermisch ontwerp van buitenmuren Hygrothermisch ontwerp van buitenmuren Labo Hygrothermie Hygrothermisch ontwerp van wanden DEEL 2 23 maart 2017 Hygrothermisch ontwerp van buitenmuren 23/03/2017 1 van 16 Hygrothermisch ontwerp van buitenmuren

Nadere informatie

Renovatie van kelders vocht, isolatie, ventilatie

Renovatie van kelders vocht, isolatie, ventilatie Renovatie van kelders vocht, isolatie, ventilatie Batibouw 25 februari 2011 Ir. Yves Vanhellemont Laboratorium Renovatie (WTCB) Technologische Dienstverlening Duurzaam Bouwen en Duurzame Ontwikkeling in

Nadere informatie

OPSTIJGEND VOCHT. Rewah nv. Sinds 1985 uw specialist in de ontwikkeling van producten voor vochtbestrijding

OPSTIJGEND VOCHT. Rewah nv. Sinds 1985 uw specialist in de ontwikkeling van producten voor vochtbestrijding OPSTIJGEND VOCHT Rewah nv Sinds 1985 uw specialist in de ontwikkeling van producten voor vochtbestrijding Diagnose: opstijgend vocht! - Vlekvorming - Geurhinder - Vochtig pleisterwerk - Schimmels - Zoutuitbloeiingen

Nadere informatie

Injecteren tegen opstijgend vocht

Injecteren tegen opstijgend vocht Injecteren tegen opstijgend vocht Basisprincipes Capillair opstijgend grondvocht = vocht dat uit de bodem langs deporiën in de muur opstijgt Dit kan enkel bij een ideale poriëndiameter (zoals bvb in baksteen).

Nadere informatie

Vochtbestrijding in gebouwen. Diagnose en behandeling

Vochtbestrijding in gebouwen. Diagnose en behandeling Vochtbestrijding in gebouwen Diagnose en behandeling Samuel Dubois 21-02-2017 Inleiding Inleiding Pathologieën die te wijten zijn aan de aanwezigheid van vocht en zouten 1. Capillaire opstijging 2. Zoutkristallisatie

Nadere informatie

DIGEST. Injectie van metselwerk tegen opstijgend vocht. wtcb.be. Een goede diagnose stellen

DIGEST. Injectie van metselwerk tegen opstijgend vocht. wtcb.be. Een goede diagnose stellen WTCB wtcb.be DIGEST Injectie van metselwerk tegen opstijgend vocht Vocht is het meest voorkomende schadebeeld in de bouw. Het treedt niet alleen op in oude gebouwen, maar soms ook in recentere bouwwerken.

Nadere informatie

Rewah nv OPSTIJGEND VOCHT. Nabehandeling. Hebt u nog vragen? Sinds 1985 uw specialist in de ontwikkeling van producten voor vochtbestrijding

Rewah nv OPSTIJGEND VOCHT. Nabehandeling. Hebt u nog vragen? Sinds 1985 uw specialist in de ontwikkeling van producten voor vochtbestrijding Nabehandeling Wat na het injecteren? Na het injecteren moet het product de tijd krijgen om in te dringen in de poriën van de mortel en de steen, alsook om te polymeriseren, dus uit te harden en de waterafstotende

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam gebouw: Renovatie met een hoge energie-efficiëntie: technische details Leefmilieu Brussel

Opleiding Duurzaam gebouw: Renovatie met een hoge energie-efficiëntie: technische details Leefmilieu Brussel Opleiding Duurzaam gebouw: Renovatie met een hoge energie-efficiëntie: technische details Leefmilieu Brussel ISOLATIE VAN MUREN BIJ RENOVATIE Pierre DEMESMAECKER Institut de Conseil et d Etudes en Développement

Nadere informatie

Binnenisolatie Technieken en Aandachtspunten

Binnenisolatie Technieken en Aandachtspunten Binnenisolatie Technieken en Aandachtspunten Paul Steskens, dr. ir., Xavier Loncour, ir. - Afdeling Energie en Gebouw, WTCB Staf Roels, prof. dr. ir., Evy Vereecken, ir. Afdeling Bouwfysica, KULeuven CeDuBo

Nadere informatie

Opleiding. Duurzaam gebouw : ENERGIE. Leefmilieu Brussel WORKSHOP GEBOUWSCHIL. Thomas GOETGHEBUER MATRICIEL

Opleiding. Duurzaam gebouw : ENERGIE. Leefmilieu Brussel WORKSHOP GEBOUWSCHIL. Thomas GOETGHEBUER MATRICIEL Opleiding Duurzaam gebouw : ENERGIE Leefmilieu Brussel WORKSHOP GEBOUWSCHIL Thomas GOETGHEBUER MATRICIEL Presentatie van het project 2 Presentatie van het project 3 Presentatie van het project 4 Presentatie

Nadere informatie

Renovatie van kelders vocht, isolatie, ventilatie

Renovatie van kelders vocht, isolatie, ventilatie Renovatie van kelders vocht, isolatie, ventilatie Batibouw 25 februari 2011 Ir. Yves Vanhellemont Laboratorium Renovatie (WTCB) Technologische Dienstverlening Duurzaam Bouwen en Duurzame Ontwikkeling in

Nadere informatie

Drempeldetaillering voor toegankelijk buitenschrijnwerk

Drempeldetaillering voor toegankelijk buitenschrijnwerk Drempeldetaillering voor toegankelijk buitenschrijnwerk Eddy Mahieu Hoofdadviseur Technisch Advies Probleemstelling We WILLEN: een drempelloze, rolstoeltoegankelijke woning realiseren MAAR zonder dat door

Nadere informatie

Na-isolatie van muren

Na-isolatie van muren Na-isolatie van muren Aandachtspunten en kwaliteitsbewaking Joost Beke, expert-architect (joost.beke@expert-architect.be) Na-isolatie van muren Inleiding Mogelijkheden Algemene aandachtspunten Isolatietechnieken

Nadere informatie

Hydrosec, vochtexpert in dienst van uw comfort.

Hydrosec, vochtexpert in dienst van uw comfort. Hydrosec, vochtexpert in dienst van uw comfort. Gespoten PUR-isolatie: Hoogste isolatiewaarde Lagere energiefactuur Meer com fort 10 jaar waarborg Vochtwerende gevelbehandeling: W aterdicht Zelfreinigend

Nadere informatie

Thermische isolatie van bestaande platte daken

Thermische isolatie van bestaande platte daken Thermische isolatie van bestaande platte daken In onze maatschappij gaat steeds meer aandacht naar energiebesparingen, milieubescherming en comfort, wat een doordachte thermische isolatie van de gebouwschil

Nadere informatie

DryStone Gel Combibox

DryStone Gel Combibox Product Solventvrij en gebruiksklaar injectie systeem op basis van siloxanen en silanen voor het blokkeren van opstijgend vocht. Eenvoudig in te brengen met een kokerpistool in boorgaten in een horizontale

Nadere informatie

STOP OPSTIJGEND VOCHT!

STOP OPSTIJGEND VOCHT! STOP OPSTIJGEND VOCHT! SNEL EENVOUDIG DOELTREFFEND SUPERSNEL & EENVOUDIG Boren, injecteren en klaar GEBRUIKSVRIENDELIJK Solventvrij, niet bijtend & reukloos PROPER Geen risico op morsen dankzij de precieze

Nadere informatie

VOCHT. (1) vocht al dan niet met. (2) schimmelvorming. insijpelend doorslaand opstijgend condensatie bouwvocht occasioneel

VOCHT. (1) vocht al dan niet met. (2) schimmelvorming. insijpelend doorslaand opstijgend condensatie bouwvocht occasioneel (1) vocht al dan niet met insijpelend doorslaand opstijgend condensatie bouwvocht occasioneel (2) schimmelvorming Insijpelend Fenomenen : concentrische en kringvormige verkleuring van het oppervlak effectieve

Nadere informatie

Onvolkomenheden in de isolatie van de gebouwschil

Onvolkomenheden in de isolatie van de gebouwschil Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf http://www.wtcb.be Implicaties van lageenergieconstructies voor de ruwbouw Onvolkomenheden in de isolatie van de gebouwschil Sven Eeckhout, ing.,

Nadere informatie

Studienamiddag Energetische renovatie van woningen 9 juni 2015 VAC, Gent CAPILLAIR ACTIEVE SYSTEMEN VOOR BINNENISOLATIE. Evy Vereecken, Staf Roels

Studienamiddag Energetische renovatie van woningen 9 juni 2015 VAC, Gent CAPILLAIR ACTIEVE SYSTEMEN VOOR BINNENISOLATIE. Evy Vereecken, Staf Roels Studienamiddag Energetische renovatie van woningen 9 juni 215 VAC, Gent CAPILLAIR ACTIEVE SYSTEMEN VOOR BINNENISOLATIE Evy Vereecken, Staf Roels Afdeling Bouwfysica Departement Bouwkunde KU Leuven, Belgium

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw:

Opleiding Duurzaam Gebouw: Opleiding Duurzaam Gebouw: Diagnosetools voor renovatie Leefmilieu Brussel Diagnose van de isolatie van de gebouwschil Gauthier KEUTGEN ICEDD Doelstelling(en) van de presentatie De aandacht vestigen op

Nadere informatie

DryStone Gel Combibox

DryStone Gel Combibox Product Solventvrij en gebruiksklaar injectie systeem op basis van siloxanen en silanen voor het blokkeren van opstijgend vocht. Eenvoudig in te brengen met een silicone pistool in boorgaten in een horizontale

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw:

Opleiding Duurzaam Gebouw: Opleiding Duurzaam Gebouw: Binnenhuispolluenten: hoe ze te beperken? Leefmilieu Brussel Vochtbestrijding in bouwwerken Sandrine HERINCKX CSTC - WTCB Vochtbestrijding in bouwwerken Sandrine Herinckx - 2014

Nadere informatie

SECAUGEL INJECT 2 INJECTIEGEL TEGEN OPSTIJGEND VOCHT WTCB-RAPPORT DE 622X748-2

SECAUGEL INJECT 2 INJECTIEGEL TEGEN OPSTIJGEND VOCHT WTCB-RAPPORT DE 622X748-2 SECAUGEL INJECT 2 INJECTIEGEL TEGEN OPSTIJGEND VOCHT WTCB-RAPPORT DE 622X748-2 Hoogwaardig injectieproduct voor de behandeling van opstijgend vocht in muren Enkel te gebruiken na raadpleging van onze technische

Nadere informatie

I 130-1 Informatieblad herstel buitenpleisterwerk

I 130-1 Informatieblad herstel buitenpleisterwerk I 130-1 Informatieblad herstel buitenpleisterwerk Schoonmaken, schilderen en repareren. Tijdens onze inspectie zijn aan het buitenpleisterwerk gebreken en onvolkomenheden geconstateerd. Om verder verval

Nadere informatie

Bouwpathologie, renovatie en onderhoud

Bouwpathologie, renovatie en onderhoud Bouwpathologie, renovatie en onderhoud Individuele taak Docent: Dirk Gijsemans Louise Aers Vastgoed Makelaardij 2B Faculteit Natuur en Techniek Campus Schoonmeersen Academiejaar 2015-2016 Voorwoord Opleidingsonderdeel

Nadere informatie

Titel. Tekst. Orange Nano Guardon HydroProtect

Titel. Tekst. Orange Nano Guardon HydroProtect Titel Tekst Orange Nano Guardon HydroProtect Schade door vocht Minerale bouwmaterialen absorberen vocht, door de capillaire werking worden water en daarin opgeloste mineralen tot diep in het materiaal

Nadere informatie

Heeft luchtdicht bouwen wel zin? copyright: Innoceal bvba

Heeft luchtdicht bouwen wel zin? copyright: Innoceal bvba Heeft luchtdicht bouwen wel zin? HEEFT LUCHTDICHT BOUWEN WEL ZIN? WAAROM? - Europees streven naar energieneutrale gebouwen tegen 2020 - bouwregelgeving volgt en verlaagt gestaag het toegelaten E-peil -

Nadere informatie

STABILITEIT. scheuren in gebouwen

STABILITEIT. scheuren in gebouwen STABILITEIT scheuren in gebouwen Uit analyse van de TV s (2011, zelfstandige woningen): - 27 % van de onderzochte niet-conforme woningen minstens 1 ernstig of zeer ernstig stabiliteitsprobleem; - 7 % met

Nadere informatie

Humabloc Plus. Geavanceerde geltechnologie. Humabloc Plus een revolutionaire productontwikkeling

Humabloc Plus. Geavanceerde geltechnologie. Humabloc Plus een revolutionaire productontwikkeling Humabloc Plus Geavanceerde geltechnologie Humabloc Plus een revolutionaire productontwikkeling Optrekkend vocht Bij optrekkend vocht gaat het meestal om muren waar sprake is van grote vochtopname als

Nadere informatie

Na-isoleren van bestaande buitenmuren

Na-isoleren van bestaande buitenmuren Na-isoleren van bestaande buitenmuren Spouwvulling meest kostenefficiënte techniek (Foto: Rockwool) Hoe isoleer je bestaande buitenmuren: in de spouw, aan de binnenzijde of aan de buitenzijde? In deze

Nadere informatie

Energie-neutrale renovatie met WarmBouwen

Energie-neutrale renovatie met WarmBouwen Energie-neutrale renovatie met WarmBouwen Klimaat-neutraal: (bijna) geen energiekosten Ademend: geen lucht- of dampdicht gebouw Drogend: geen vochtophoping in de buitenmuur Veilig en gezond: geen rot,

Nadere informatie

BATIBOUW 2011 25 februari 2011

BATIBOUW 2011 25 februari 2011 Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf www.wtcb.be BATIBOUW 2011 25 februari 2011 Antoine Tilmans, ir Afdeling Klimaat, Installaties en Energieprestatie WTCB - Wetenschappelijk en Technisch

Nadere informatie

C o n s t r u c t i e s 1

C o n s t r u c t i e s 1 Individuele taak constructies Andreas Geldof Bouwheer: Lecobouw BVBA Architect: Hans Geldof Aannemer: Ronny Bernaert Ligging: Handzamestraat 3, 8840 Staden C onstructies 1 Opzoekingswerk WTCB, korte samenvatting

Nadere informatie

Na-isoleren van bestaande buitenmuren

Na-isoleren van bestaande buitenmuren Na-isoleren van bestaande buitenmuren Tips om probleemloos binnenisolatie te voorzien Hoe isoleer je bestaande buitenmuren: in de spouw, aan de binnenzijde of aan de buitenzijde? In deze reeks artikels

Nadere informatie

Lage energierenovatie van een 100 jarige woning. Cyndie Hanssens ; architect en bouwheer

Lage energierenovatie van een 100 jarige woning. Cyndie Hanssens ; architect en bouwheer Lage energierenovatie van een 100 jarige woning Cyndie Hanssens ; architect en bouwheer Algemeen Woning gelegen in Spiere, bouwjaar 1900, volsteense muur Authentieke elementen Goede structuur Groene ligging

Nadere informatie

Duurzaam bouwen. Muren

Duurzaam bouwen. Muren Duurzaam bouwen Muren 1 % zonder isolatie Muren isoleren waar staan we? 100 80 60 40 20 0 1998 2001 2003 2005 2008 2020 2 Ouderdom woning 3 Energieverlies per 100 m² ca. 1500 m³ aardgas of 1500 liter stookolie

Nadere informatie

Duurzaam bouwen. Muren

Duurzaam bouwen. Muren Duurzaam bouwen Muren 1 % zonder isolatie Muren isoleren waar staan we?? 100 80 60 40 20 0 1998 2001 2003 2005 2008 2020 2 Ouderdom woning 3 Energieverlies per 100 m² ca. 1500 m³ aardgas of 1500 liter

Nadere informatie

Siliconen-Gevelverf 918. Droog en schoon

Siliconen-Gevelverf 918. Droog en schoon Siliconen-Gevelverf 918 Droog en schoon Van licht tot donker, van ingetogen tot krachtig De Scala kleurwaaier Kleurtinten voor muurverf buiten biedt 384 geselecteerde Scala kleuren kleurbestendigheidsklasse

Nadere informatie

Workshop 1 Dorpeldetaillering voor toegankelijk buitenschrijnwerk

Workshop 1 Dorpeldetaillering voor toegankelijk buitenschrijnwerk Informatiesessie Toegankelijkheid: meer dan een concept 20 januari 2014 Ateliers des Tanneurs, Brussel Workshop 1 Dorpeldetaillering voor toegankelijk buitenschrijnwerk Eddy Mahieu Technisch Advies & Consultancy

Nadere informatie

Matrix van prestatie-eisen

Matrix van prestatie-eisen Matrix van prestatie-eisen DEELDOMEIN GEBOUWTOETSEN BOUWDEELTOETSEN MATERIAAL Functionaliteit organisatie van het grondplan vloeroppervlakten afstemming op antropometrie afstemming op antropometrie gemakkelijke

Nadere informatie

Binnenisolatie van Buitenmuren

Binnenisolatie van Buitenmuren Binnenisolatie van Buitenmuren 1 Paul Steskens - Xavier Loncour - Anneleen Acke - Jörg Wijnants Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf - WTCB Lombardstraat 42 B-1000 Brussel Belgïe

Nadere informatie

Na-isolatie van spouwmuren door insitu vullen van de luchtspouw. Kwaliteitsborging

Na-isolatie van spouwmuren door insitu vullen van de luchtspouw. Kwaliteitsborging Na-isolatie van spouwmuren door insitu vullen van de luchtspouw Kwaliteitsborging Jörg Wijnants Afdeling Technisch Advies WTCB 1 Het Energierenovatieprogramma 2020 van de Vlaamse overheid Het programma

Nadere informatie

Instructie onderhoud balkons

Instructie onderhoud balkons Instructie onderhoud balkons 1. Geschiedenis van de balkons. 2. Wat zijn de meest voorkomende balkonconstructie. 3. Wat voor type schades zijn herkenbaar. 4. Hoe dient het onderhoud te worden uitgevoerd.

Nadere informatie

Schimmelvorming en koudebrugproblematiek bij erfgoed. Arnold Janssens, UGent

Schimmelvorming en koudebrugproblematiek bij erfgoed. Arnold Janssens, UGent Schimmelvorming en koudebrugproblematiek bij erfgoed Arnold Janssens, UGent Stelling 1 Schimmelgroei is het gevolg van oppervlaktecondensatie Stelling 2 De aanwezigheid van enkel glas verhindert het ontstaan

Nadere informatie

Waterdichting. Pas weber.dry inject toe. Controleer op waterdoorslag naar bovenliggende verdieping of fundering.

Waterdichting. Pas weber.dry inject toe. Controleer op waterdoorslag naar bovenliggende verdieping of fundering. binnen toepassen Controleer op waterdoorslag naar bovenliggende verdieping of fundering. Nee Bestaat de ondergrond uit baksteen, betonsteen of betonblokken? Ja Ja Pas weber.dry inject toe. A Controleer

Nadere informatie

DryStone Gel. Product. Volumes. Eigenschappen. Toepassingsgebied

DryStone Gel. Product. Volumes. Eigenschappen. Toepassingsgebied Product Solventvrij en gebruiksklaar injectie systeem op basis van siloxanen en silanen voor het blokkeren van opstijgend vocht. Eenvoudig in te brengen met een kokerpistool of worstpistool in boorgaten

Nadere informatie

INJECTIEPROCEDURE TEGEN OPSTIJGEND VOCHT

INJECTIEPROCEDURE TEGEN OPSTIJGEND VOCHT INJECTIEPROCEDURE TEGEN OPSTIJGEND VOCHT MF-PRODUCTS: INJECTIEPROCEDURE TER BEHANDELING VAN OPSTIJGEND VOCHT. MILIEUVRIENDELIJK DOELTREFFEND 1 ENKELE BEHANDELING! Opstijgend vocht is een vaak voorkomend

Nadere informatie

SPUITKURK. Heidelaan Zelzate Tel: 0472/

SPUITKURK. Heidelaan Zelzate Tel: 0472/ SPUITKURK Heidelaan 61 9060 Zelzate Tel: 0472/ 33 85 42 email: namira@elfinastyle.be www.elfinastyle.be Liquid-Kurk spuitkurk is akoestisch isolerend, dampopen, waterdicht en brandwerend multi-toepasbaar

Nadere informatie

BEHANDELEN VAN OPTREKKEND VOCHT INJECTEREN + REPLA of HYDROMENT ZONDER INJECTIE?

BEHANDELEN VAN OPTREKKEND VOCHT INJECTEREN + REPLA of HYDROMENT ZONDER INJECTIE? BEHANDELEN VAN OPTREKKEND VOCHT INJECTEREN + REPLA of HYDROMENT ZONDER INJECTIE? De firma Hydrosolf Benelux, verdeler van Hydroment vochtregulerend stucwerk, beweert op haar website dat problemen van optrekkend

Nadere informatie

Metselen en Voegen van Modern en Traditioneel Metselwerk

Metselen en Voegen van Modern en Traditioneel Metselwerk Metselen en Voegen van Modern en Traditioneel Metselwerk BASISTEKST VOOR HET LASTENBOEK Deze basistekst voor het lastenboek beschrijft zowel het (her)metselen als het (her)opvoegen van een gevel in modern

Nadere informatie

TAAK CONSTRUCTIES BOUWKNOPEN

TAAK CONSTRUCTIES BOUWKNOPEN TAAK CONSTRUCTIES BOUWKNOPEN Bouwheer: Dhr. Manu Jouret & Mevr. Els Vandenhoute Luxembrugstraat 96, 9890 Gavere Architect: Jacobs Architectenbureau Kerkstraat 114, 9890 Gavere Inleiding: De term "koudebrug"

Nadere informatie

Vocht, schimmels & gezondheid

Vocht, schimmels & gezondheid Vocht, schimmels & gezondheid Ongeveer 15 procent van de woningen in Nederland is vochtig. Te veel vocht vermindert de kwaliteit van de binnenlucht. Dit kan luchtweg- en andere gezondheidsklachten bij

Nadere informatie

basis college bouwkunde bok5

basis college bouwkunde bok5 basis college bouwkunde bok5 lesweek 7 gevels Instituut Bouwkunde & Civiele Techniek docent: ir.m.marynissen beëindiging gemetselde muren muurafdekker met minimaal 40mm overstek en voorzien van een waterhol

Nadere informatie

Muurvocht en zouten. STOLZ-470 Vochtreguleringspleister

Muurvocht en zouten. STOLZ-470 Vochtreguleringspleister STOLZ-470 Vochtreguleringspleister Muurvocht en zouten De sanering van bestaande gebouwen gaat meestal gepaard met vochtigheidsbestrijding en het opheffen van de gevolgschade in de vorm van zoutuitbloeiïngen,

Nadere informatie

doelgerichte behandeling tegen optrekkend vocht

doelgerichte behandeling tegen optrekkend vocht doelgerichte behandeling tegen optrekkend vocht snel eenvoudig doeltreffend milieuvriendelijk Snel Niet boren en injecteren in stappen Bij het injecteren geen wachttijden tot verzadiging Het metselwerk

Nadere informatie

Bijlage 6 Toetsingscriteria grondwaterstanden stedelijk gebied 1. Hoogst toelaatbare grondwaterstand onder bebouwing met kruipruimte Als toetsingscriterium voor bebouwing met kruipruimte wordt een hoogst

Nadere informatie

INDIVIDUELE TAAK OPLEIDINSONDERDEEL CONSTRUCTIES 1. JULIE VANDENBULCKE MAK 1 E Aannemer: Luc Vandermeulen

INDIVIDUELE TAAK OPLEIDINSONDERDEEL CONSTRUCTIES 1. JULIE VANDENBULCKE MAK 1 E Aannemer: Luc Vandermeulen INDIVIDUELE TAAK OPLEIDINSONDERDEEL CONSTRUCTIES 1 JULIE VANDENBULCKE MAK 1 E Aannemer: Luc Vandermeulen Inhoud 1. 1 ste constructiedetail... 2 2. 2 de constructiedetail... 3 3. Beschrijving van de opbouw

Nadere informatie

Beperkt warmteverliezen. Beschermt tegen wateroverlast

Beperkt warmteverliezen. Beschermt tegen wateroverlast Stopt regendoorslag Beperkt warmteverliezen Beschermt tegen wateroverlast Stormdry beschermende crème voor metselwerk Wanneer metselwerk nat wordt, wordt het koud en koude muren betekenen koude gebouwen,

Nadere informatie

Taak constructies. Architecten en ingenieurs: Goossens & Partners. Dries de Burggrave. 1MAK a 2015-2

Taak constructies. Architecten en ingenieurs: Goossens & Partners. Dries de Burggrave. 1MAK a 2015-2 Taak constructies Architecten en ingenieurs: Goossens & Partners. Dries de Burggrave 1MAK a 2015-2 Bouwknoop 1 Het gaat om een bouwknoop omdat de verticale muur verbonden wordt met een hellend dak. Detailtekening

Nadere informatie

Na-isolatie van bestaande gevels: detaillering

Na-isolatie van bestaande gevels: detaillering Na-isolatie van bestaande gevels: detaillering Filip Dobbels, WTCB 24 oktober 2017 Antwerpen NA-ISOLATIE : DETAILLERING Welke na-isolatietechniek? Buitenisolatie (*) Spouwisolatie Binnenisolatie (*) al

Nadere informatie

U bent op het juiste adres

U bent op het juiste adres R. van Zon Velhorstlaan 13 3207 ZM Spijkenisse 0181-612971 0651-834917 E-mail actif@planet.nl www.actif-gevelrenovatie.nl Bank: ING 65.65.93.954 K.v.K nr: 24258707 BTW nr: NL1339.28.391.B01 Tradecenter

Nadere informatie

Een beetje geschiedenis

Een beetje geschiedenis De kroonlijst steunt de dakgoot, die het regenwater van het dak opvangt en de bovenkant van de gevel beschermt tegen overmatige vochtigheid. Naast deze technische functie geeft zij de «finishing touch»

Nadere informatie

Vocht & Ventilatie. Nummer 25

Vocht & Ventilatie. Nummer 25 Nummer 25 Art.nr. 912697 In deze KlusZo Vocht & Ventilatie Folder beschrijven we stapsgewijs waar u rekening mee moet houden als u vocht in uw huis gaat bestrijden en waarom u moet ventileren. In deze

Nadere informatie

Opleiding 2013 Duurzaam Gebouw Gezondheid en comfort

Opleiding 2013 Duurzaam Gebouw Gezondheid en comfort Opleiding 2013 Duurzaam Gebouw Gezondheid en comfort Leefmilieu Brussel MICROBIOLOGISCHE POLLUENTEN PREVENTIE: VOCHTBESTRIJDING Sandrine HERINCKX WTCB - CSTC 28 februari 2013 Opleiding tot stand gebracht

Nadere informatie

Creëer Bufferruimtes. Praktische tips voor een energiezuinig en comfortabel monument

Creëer Bufferruimtes. Praktische tips voor een energiezuinig en comfortabel monument Wonen en werken in een betekent leven in een bijzondere omgeving. Tegenover de pluspunten zoals de prachtige sfeer van de en staan ook zaken Creëer Bufferruimtes In historische gebouwen zijn vaak tochtportalen,

Nadere informatie

Brochure isolatie. oktober 2014. Oktober 2014 Woonstichting VechtHorst

Brochure isolatie. oktober 2014. Oktober 2014 Woonstichting VechtHorst oktober 2014 Inleiding Misschien staat u er niet bij stil, maar het is heel goed mogelijk om in uw bestaande woning uw muren, dak en vloeren te isoleren. Welk comfort deze isolatie met zich meebrengt vertellen

Nadere informatie

Isoleren van monumenten

Isoleren van monumenten Isoleren van monumenten Bouwfysische aspecten ir. L.E.J.J. (Luc) Schaap LBP SIGHT is een onafhankelijk advies- en ingenieursbureau met veertig jaar ervaring op het gebied van bouw, ruimte en milieu. Met

Nadere informatie

doelgerichte behandeling tegen optrekkend vocht

doelgerichte behandeling tegen optrekkend vocht doelgerichte behandeling tegen optrekkend vocht snel eenvoudig doeltreffend milieuvriendelijk Internationaal getest door Optrekkend vocht De gevolgen van optrekkend vocht manifesteren zich als volgt: verwering

Nadere informatie

bou MOGELIJKE ECO-OPLOSSINGEN Ecomat biedt een aantal (bio-)ecologische producten aan die voor sommige problemen een oplossing kunnen betekenen.

bou MOGELIJKE ECO-OPLOSSINGEN Ecomat biedt een aantal (bio-)ecologische producten aan die voor sommige problemen een oplossing kunnen betekenen. PRODUCTEN Hydroment LP-eco saneerpleister (cementbasis) Tubag traskalk saneerpleistersysteem ( kalkbasis) Tubag trascementpleister met perimetercoating en nopfolie (kalk + cement + perimetercoating + kunststoffolie)

Nadere informatie

Sint-Bernadettewijk. Problemen en oorzaken - UITTREKSEL. Maart 2014. WoninGent CVBA-SO Brusselsesteenweg 479 9050 Gentbrugge

Sint-Bernadettewijk. Problemen en oorzaken - UITTREKSEL. Maart 2014. WoninGent CVBA-SO Brusselsesteenweg 479 9050 Gentbrugge Sint-Bernadettewijk Problemen en oorzaken - UITTREKSEL Maart 2014 WoninGent CVBA-SO Brusselsesteenweg 479 9050 Gentbrugge Inhoud Inhoud... 2 De Sint-Bernadettewijk... 3 Problematiek... 3 Beschrijving type-woning...

Nadere informatie

Kees van der Linden. - isoleren van de gebouwschil algemeen (ppt VENIN) - spouwmuur na-isolatie (onderzoek Milieu Centraal/RVO/BZK) - discussie

Kees van der Linden. - isoleren van de gebouwschil algemeen (ppt VENIN) - spouwmuur na-isolatie (onderzoek Milieu Centraal/RVO/BZK) - discussie Kees van der Linden - isoleren van de gebouwschil algemeen (ppt VENIN) - spouwmuur na-isolatie (onderzoek Milieu Centraal/RVO/BZK) - discussie Feiten en fabels over na-isolatie van spouwmuren Aanpak onderzoek

Nadere informatie

Binnenisolatie: fysische fenomenen van warmte- lucht en vochttransport

Binnenisolatie: fysische fenomenen van warmte- lucht en vochttransport Binnenisolatie: fysische fenomenen van warmte- lucht en vochttransport A. Janssens Onderzoeksgroep Bouwfysica, Constructie en Klimaatbeheersing Vakgroep Architectuur en Stedenbouw, Universiteit Gent Met

Nadere informatie

Hoe kom ik van grondwaterproblemen af?

Hoe kom ik van grondwaterproblemen af? Wat is grondwater? Grondwater is zoals het woord zelf al aangeeft het water dat zich in de grond bevindt. We zien het meestal niet totdat we het onverwacht tegenkomen of er zelfs overlast van ondervinden

Nadere informatie

Vocht & Ventilatie. 10000560_KlusZo_25_Vocht/Ventil 13-05-2003 14:46 Pagina 1. Nummer 25 Art.nr. 912697

Vocht & Ventilatie. 10000560_KlusZo_25_Vocht/Ventil 13-05-2003 14:46 Pagina 1. Nummer 25 Art.nr. 912697 0000560_KlusZo_25_Vocht/Ventil 3-05-2003 4:46 Pagina Nummer 25 Art.nr. 92697 In deze KlusZo Vocht & Folder beschrijven we stapsgewijs waar u rekening mee moet houden als u vocht in uw huis gaat bestrijden

Nadere informatie

Rolith Chemicals. Bestaat sinds 1977. Sinds november 2003 onderdeel van de Pearl Paint Group te Lelystad. Rolith bouwchemie

Rolith Chemicals. Bestaat sinds 1977. Sinds november 2003 onderdeel van de Pearl Paint Group te Lelystad. Rolith bouwchemie Rolith Chemicals Bestaat sinds 1977 Sinds november 2003 onderdeel van de Pearl Paint Group te Lelystad Waarom Rolith producten! Producten ontwikkeld i.s.m. baksteenindustrie (al sinds 1988!) Alle producten

Nadere informatie

Doelgerichte behandeling tegen opstijgende vochtigheid!

Doelgerichte behandeling tegen opstijgende vochtigheid! WILLCO Dry Wall Doelgerichte behandeling tegen opstijgende vochtigheid! SNEL Niet boren en injecteren in stappen, bij het injecteren geen wachttijden tot verzadiging. Met WILLCO Dry Wall krijgt u veel

Nadere informatie

Waterdichtheid verzekeren ter hoogte van aansluitingen tussen wanden: een noodzaak! Laurent Lassoie Jörg Wijnants Afdeling Technisch Advies WTCB

Waterdichtheid verzekeren ter hoogte van aansluitingen tussen wanden: een noodzaak! Laurent Lassoie Jörg Wijnants Afdeling Technisch Advies WTCB Waterdichtheid verzekeren ter hoogte van aansluitingen tussen wanden: een noodzaak! Laurent Lassoie Jörg Wijnants Afdeling Technisch Advies WTCB Inleiding Infiltraties 54 % schimmel (// vocht) condensatie

Nadere informatie

Waterdichtheid verzekeren ter hoogte van aansluitingen tussen wanden: een noodzaak!

Waterdichtheid verzekeren ter hoogte van aansluitingen tussen wanden: een noodzaak! Waterdichtheid verzekeren ter hoogte van aansluitingen tussen wanden: een noodzaak! Jörg Wijnants fdeling Technisch dvies WTCB Inleiding Infiltraties 54 % schimmel (// vocht) condensatie (inwendige) condensatie

Nadere informatie

Gevels. 4.1. Inleiding. 4.2. Massieve gevel. 4.3. Spouwmuren. functie van de gevel prestatie-eisen van toepassing op gevels

Gevels. 4.1. Inleiding. 4.2. Massieve gevel. 4.3. Spouwmuren. functie van de gevel prestatie-eisen van toepassing op gevels Gevels 4.1. Inleiding 4.2. Massieve gevel 4.3. Spouwmuren functie van de gevel prestatie-eisen van toepassing op gevels traditionele gevel, isolerende blokken binnen- en buitenisolatie 4.1. Inleiding GEVELS

Nadere informatie

Praktijktest CASOL Anti-schimmel systeem

Praktijktest CASOL Anti-schimmel systeem Praktijktest CASOL Anti-schimmel systeem Periode: 24 mei tot en met 3 september 2012 1. Het produkt: CASOL anti-schimmelsysteem Reinigt bestaande schimmels en voorkomt schimmelvorming, op 100 % biologische

Nadere informatie

Perfecte combinatie van betrouwbaarheid en ecologie DB+ beschermt tegen bouwschade en schimmel DB+ damprem uit bouwpapier

Perfecte combinatie van betrouwbaarheid en ecologie DB+ beschermt tegen bouwschade en schimmel DB+ damprem uit bouwpapier Perfecte combinatie van betrouwbaarheid en ecologie DB+ beschermt tegen bouwschade en schimmel DB+ damprem uit bouwpapier Intelligent en ecologisch SYSTEEM DB+ Het damprem- en luchtdichtingssysteem DB+

Nadere informatie

Vochtproblemen in zwembaden

Vochtproblemen in zwembaden Technische Kennis Dag 2014 Vochtproblemen in zwembaden Bart Folkerts Vochtproblemen in zwembaden Wat gaan we behandelen? Vocht in constructies Optrekkend & doorslaand vocht Dampdifussie & damptransport

Nadere informatie

DELTA -LIQUIXX FX: Plaatsingsvoorschriften «binnentoepassing»

DELTA -LIQUIXX FX: Plaatsingsvoorschriften «binnentoepassing» DELTA -LIQUIXX FX: Plaatsingsvoorschriften «binnentoepassing» Is geschikt voor volgende lucht- en dampschermen: DELTA -DBF FX DELTA -REFLEX PLUS DELTA -DAWI GP DELTA -SPARXX M1 Het systeem DELTA -LIQUIXX

Nadere informatie

Isolatie. Bedrijven realiseren forse Energiewinst met Isolatie. Heel simpel.

Isolatie. Bedrijven realiseren forse Energiewinst met Isolatie. Heel simpel. Bedrijven realiseren forse Energiewinst met Isolatie. Heel simpel. Isolatie Nog altijd prijkt verwarming hoog op de lijst energiekostenposten voor bedrijven: met maar liefst 45 procent* is het verreweg

Nadere informatie

Werkpakket 1 Diagnose van de Bestaande Toestand

Werkpakket 1 Diagnose van de Bestaande Toestand Werkpakket 1 Diagnose van de Bestaande Toestand Nathan Van Den Bossche dr. ir. arch., Vakgroep Architectuur en Stedenbouw, UGent Glenn De Meersman, ir. arch. Vakgroep Architectuur en Stedenbouw, UGent

Nadere informatie

. Nummer de bladzijden; schrijf duidelijk en leesbaar. ~~

. Nummer de bladzijden; schrijf duidelijk en leesbaar. ~~ TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Examen/tentamen: Faculteit Bouwkunde Vakgroep FAGO FAGO/HS - - - - Bouwfysica: Codenummer: Datum: Tijd: Warmte en Vocht 78270 26juni2002 14:00-17:00 uur. Zet op elk blad

Nadere informatie

DUURZAME MONUMENTEN? kunnen en/of moeten monumenten duurzaam zijn? Architect Breakfast Session DUBO Limburg

DUURZAME MONUMENTEN? kunnen en/of moeten monumenten duurzaam zijn? Architect Breakfast Session DUBO Limburg DUURZAME MONUMENTEN? kunnen en/of moeten monumenten duurzaam zijn? Architect Breakfast Session DUBO Limburg INHOUD INHOUD Restauratie en renovatie zijn duurzaam maximaal behoud en gebruik van (historisch)

Nadere informatie

26/05/2010. Materiaal Gebruik Bewaring

26/05/2010. Materiaal Gebruik Bewaring Behoud en beheer van figurentheaterelementen. Hoe garandeer ik mijn figuren, rekwisieten, decors en documenten een lang leven? Op een lang leven voorbereid? Materiaal Gebruik Bewaring 1 Eigenschappen van

Nadere informatie

L u c h t d i c h t b o u w e n

L u c h t d i c h t b o u w e n S t u d i e b u r e e l G r e e s a b v b a Meerhoutstraat 92 2430 Vorst-Laakdal Tel: 013/29 51 98 Fax: 013/29 41 99 Website: www.greesa.be E-mail: info@greesa.be GSM: 0495/92 08 69 BTW: BE.0883.002.381

Nadere informatie

Isolatie en klimaatbeheersing van monumenten. Henk Schellen

Isolatie en klimaatbeheersing van monumenten. Henk Schellen Isolatie en klimaatbeheersing van monumenten Henk Schellen Inhoud Inleiding Thermische behaaglijkheid Energiegebruik gebouwen Noodzaak bouwfysische aanpassingen Isolatie gevel, isolatie vensters, zonwering,

Nadere informatie

historische gevels restaureren en reinigen

historische gevels restaureren en reinigen historische gevels restaureren en reinigen Ga eerst goed na wat in uw situatie mogelijk en wenselijk is Heeft u nog vragen, dan helpen onze specialisten u graag verder Deze zustergevels met recent (links)

Nadere informatie

Drempel(loo)s zonder hindernissen

Drempel(loo)s zonder hindernissen 11/06/2010 Drempel(loo)s zonder hindernissen Stefan Danschutter Contact: sda@bbri.be, Av. P. Holoffe 21, B-1342 Limelette, Tel: 02/655.77.11 Probleemstelling We willen een drempelloze, rolstoeltoegankelijke

Nadere informatie

DE BESTE BASIS VOOR WATERDICHTE KELDERRUIMTES.

DE BESTE BASIS VOOR WATERDICHTE KELDERRUIMTES. DE BESTE BASIS VOOR WATERDICHTE KELDERRUIMTES. KELDERAFDICHTING AAN DE BINNENZIJDE. Afhankelijk van het gewenste gebruik, de technische mogelijkheden en de diagnoseresultaten, staan voor een succesvolle

Nadere informatie

waterdichting hygroscopisch vocht zout kristallisatie regen 4 positieve waterdruk negatieve waterdruk spatwater zijdelings indringend vocht

waterdichting hygroscopisch vocht zout kristallisatie regen 4 positieve waterdruk negatieve waterdruk spatwater zijdelings indringend vocht Waterdichting hygroscopisch regen 4 vocht 4 zout kristallisatie 1 positieve waterdruk 2 negatieve waterdruk spatwater zijdelings indringend vocht 3 zout in oplossing optrekkend vocht 2 Waterdichting Waterdichting

Nadere informatie

12 duurzaamheidstips voor monumenten. Tips voor het verlagen van uw energiegebruik en het verbeteren van het comfort.

12 duurzaamheidstips voor monumenten. Tips voor het verlagen van uw energiegebruik en het verbeteren van het comfort. 12 duurzaamheidstips voor monumenten Tips voor het verlagen van uw energiegebruik en het verbeteren van het comfort. 1 12 duurzaamheidstips voor monumenten Woont u in een monument of ander karakteristiek

Nadere informatie

grondwater doorgrond wat kunt u doen tegen grondwateroverlast?

grondwater doorgrond wat kunt u doen tegen grondwateroverlast? grondwater doorgrond wat kunt u doen tegen grondwateroverlast? grondwater doorgrond Grondwater bestaat uit regenwater en oppervlaktewater dat in de bodem is weg gezakt en kwelwater dat onder druk uit lager

Nadere informatie

Ontdek het perfecte buitengevelisolatiesysteem met Powerwall.

Ontdek het perfecte buitengevelisolatiesysteem met Powerwall. Nieuw systeem Ontdek het perfecte buitengevelisolatiesysteem met Powerwall. Geschikt voor een waaier aan gevelafwerkingen. Studiebureau Omgeving-Mortsel Nieuw systeem Goed isoleren is belangrijk. Voor

Nadere informatie