Studienamiddag Energetische renovatie van woningen 9 juni 2015 VAC, Gent CAPILLAIR ACTIEVE SYSTEMEN VOOR BINNENISOLATIE. Evy Vereecken, Staf Roels

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Studienamiddag Energetische renovatie van woningen 9 juni 2015 VAC, Gent CAPILLAIR ACTIEVE SYSTEMEN VOOR BINNENISOLATIE. Evy Vereecken, Staf Roels"

Transcriptie

1 Studienamiddag Energetische renovatie van woningen 9 juni 215 VAC, Gent CAPILLAIR ACTIEVE SYSTEMEN VOOR BINNENISOLATIE Evy Vereecken, Staf Roels Afdeling Bouwfysica Departement Bouwkunde KU Leuven, Belgium INLEIDING Bij sommige gebouwen vormt isoleren met binnenisolatie de enige mogelijke na-isolatietechniek Maar binnenisolatie brengt risico s met zich mee inwendige condensatie vorstschade koudebruggen schimmelgroei houten balken? 1

2 INLEIDING Binnenisolatiesystemen mogelijke opdeling (gebaseerd op strategie om inwendige condensatie te voorkomen) dampremmende systemen capillair actieve systemen extra dampscherm dampdicht isolatiemateriaal vermijden inwendige condensatie INLEIDING Binnenisolatiesystemen (klassieke) dampremmende systemen temperatuur dampspanning p v,sat p v minimale µd-waarde dampscherm µd 2

3 INLEIDING Binnenisolatiesystemen Vóór ingreep Binnenisolatie wijzigt vochthuishouding van gevel Ná ingreep droging naar buiten + verdamping aan binnenoppervlak lagere temperatuur + hogere diffusieweerstand INLEIDING Binnenisolatiesystemen mogelijke opdeling (gebaseerd op strategie om inwendige condensatie te voorkomen) dampremmende systemen capillair actieve systemen extra dampscherm dampdicht isolatiemateriaal inwendige condensatie gebufferd in het isolatiemateriaal en/of de kleefmortel vermijden inwendige condensatie bufferen inwendige condensatie 3

4 INLEIDING Binnenisolatiesystemen (nieuwe) capillair actieve binnenisolatiesystemen Niet-capillair actief systeem Capillair actief systeem Capillaire werking en verdamping Invloed slagregen, impact op thermische weerstand,? INLEIDING Binnenisolatiesystemen mogelijke opdeling (gebaseerd op strategie om inwendige condensatie te voorkomen) dampremmende systemen capillair actieve systemen extra dampscherm dampdicht isolatiemateriaal inwendige condensatie gebufferd in het isolatiemateriaal en/of de kleefmortel vermijden inwendige condensatie bufferen inwendige condensatie 4

5 HYGROTHERMISCHE ANALYSE Hot box-cold box experiment Constante randvoorwaarden (winter) Geen slagregen COLD BOX HOT BOX T = 2 C RH = 54% 9 T = 35 C RH = 86% Total weight increase (g) HYGROTHERMISCHE ANALYSE Hot box-cold box experiment Totale gewichtstoename van wand 24 2 Experiment 1 A: No insulation Vapour open, K l = B: MW C: MW + SVR 16 D: XPS E: CG 12 F: ACC (+ glue mortar) No insulation G: ACC (no glue mortar) 8 Vapour open, K l H: CaSi I: WFB (+ functional layer) 4 J: CEL Vapour tight systems K: CEL + SVR Time (days) 5

6 HYGROTHERMISCHE ANALYSE Hot box-cold box experiment Vochtherverdeling Interior Exterior Calcium silicate Cellulose ACC Negligible increase in moisture content GB CaSi GM Masonry GB Cellulose GM Masonry GB ACC GM Masonry High increase in moisture content Geen inwendige condensatie, maar Vochtopslag in kleefmortel Herverdeling (functie van isolatiemateriaal) En dus meer vocht in constructie vergeleken met dampdicht systeem HYGROTHERMISCHE ANALYSE 7 opties Zonder isolatie Dampdicht systeem (XPS) Capillair actief systeem (CaSi) 2 cm 14 cm 3 cm 2 cm 14 cm 3 cm Probabilistische eigenschappen en randvoorwaarden Dikte baksteen, eigenschappen baksteen, buitenklimaat, regenbelasting, binnencondities, combinaties per optie 6

7 HYGROTHERMISCHE ANALYSE Thermische weerstand Totale warmteverlies (januari) 2 cm 14 cm 3 cm Decrease in thermal resistance (compared to R dry,total ) (m²k/w) With WDR 1/1 2/4 2/7 2/1 1/1 Grotere spreiding bij CaSi t.g.v. mogelijke vochtopslag NW (%) Dampdicht systeem = robuuster system (met betrekking tot thermisch gedrag) HYGROTHERMISCHE ANALYSE Thermische weerstand Decrease in thermal resistance (compared to R dry,total ) (m²k/w) CaSi + latex CaSi NW CaSi (%) 1/1 2/4 2/7 2/1 1/ Decrease in thermal resistance (compared to R dry ) (m²k/w) (%) XPS + Latex XPS XPS NW 1/1 2/4 2/7 2/1 1/ CaSi gevoeliger aan kleine aanpassingen wand (afwerkingslaag, dikte metselwerk, ) Capillair actief systeem case-specifieke studie 7

8 HYGROTHERMISCHE ANALYSE Risico op vorstschade Natte vorst-dooi cycli Meer natte vorst-dooi cycli bij dampdicht system (aantal vorstdooicycli wijzigt doorgaans nauwelijks) 2 cm 14 cm 3 cm HYGROTHERMISCHE ANALYSE Vochtgedrag in metselwerk RH isolatie metselwerk > 99.9% [h] 2 cm 14 cm 3 cm Vochtgehalte in metselwerk hoger bij dampdicht systeem 8

9 HYGROTHERMISCHE ANALYSE Vochtgedrag in metselwerk Renofase WP3 Belangrijk punt bij houten vloerbalken meetsensoren Temperatuur RV Vochtgehalte in metselwerk hoger bij dampdicht systeem HYGROTHERMISCHE ANALYSE Vochttransport naar binnenruimte RH binnenoppervlak > 8% [h] Relative humidity at the interior surface (%) With WDR NW 2 1/1 31/1 2/3 2/4 Hogere RH op binnenoppervlak mogelijk bij CaSi 2 cm 14 cm 3 cm 9

10 HYGROTHERMISCHE ANALYSE Vochttransport naar binnenruimte Invloed slagregen! Hydrofobering/afscherming? geen reden meer om voor capillair actief systeem te kiezen NIEUWE SYSTEMEN Capillair actieve systemen 1

11 NIEUWE SYSTEMEN Drogingscapactiteit naar binnen toe? NIEUWE SYSTEMEN Herverdeling via capillair actieve werking Insulation material Glue mortar 11

12 BESLUIT Beide systemen hebben voor- en nadelen Klassieke dampdichte systemen - Groter risico op vorstschade - Hoger vochtgehalte in metselwerk (houten vloerbalken!) + Geen nadelige effecten van vochttransport naar kamer/binnenoppervlak + Thermisch robuuster Capillair actieve systemen + Kleiner risico op vorstschade + Lager vochtgehalte in metselwerk (houten vloerbalken?) - Vochttransport naar kamer/binnenoppervlak - Thermisch minder robuust (vocht!) - Belang correcte afwerking, Minder rechttoe-rechtaan systeem en niet alle zogenaamde capillair actieve systemen zijn even capillair actief/dampopen Nog voldoende uitdagingen in de zoektocht naar een optimaal binnenisolatiesysteem, een correcte inschatting van de risico s, Bedankt voor uw aandacht! 12

Evaluaties van prestaties en risico s: methoden en modellen

Evaluaties van prestaties en risico s: methoden en modellen LBFLaboratory of Building Physics Kasteelpark Arenberg 40, bus 2447 BE-3001 Leuven (Heverlee) Belgium Evaluaties van prestaties en risico s: methoden en modellen S.Roels Laboratorium Bouwfysica, Departement

Nadere informatie

Binnenisolatie: fysische fenomenen van warmte- lucht en vochttransport

Binnenisolatie: fysische fenomenen van warmte- lucht en vochttransport Binnenisolatie: fysische fenomenen van warmte- lucht en vochttransport A. Janssens Onderzoeksgroep Bouwfysica, Constructie en Klimaatbeheersing Vakgroep Architectuur en Stedenbouw, Universiteit Gent Met

Nadere informatie

Hygrothermisch ontwerp van buitenmuren

Hygrothermisch ontwerp van buitenmuren Hygrothermisch ontwerp van buitenmuren Labo Hygrothermie Hygrothermisch ontwerp van wanden DEEL 2 23 maart 2017 Hygrothermisch ontwerp van buitenmuren 23/03/2017 1 van 16 Hygrothermisch ontwerp van buitenmuren

Nadere informatie

Na-isolatie: geïntegreerd versus gefaseerd

Na-isolatie: geïntegreerd versus gefaseerd Passiefhuis-Platform vzw De REFLEX voor energiebewust bouwen Na-isolatie: geïntegreerd versus gefaseerd Na-isolatie: geïntegreerd versus gefaseerd Ir. Arch. Wouter Hilderson, technisch adviseur Wouter.hilderson@passiefhuisplatform.be

Nadere informatie

BESTAANDE BUITENMUREN. Staf Roels. KU Leuven, Afdeling Bouwfysica Departement Burgerlijke Bouwkunde Kasteelpark Arenberg 40 B-3001 Heverlee Leuven

BESTAANDE BUITENMUREN. Staf Roels. KU Leuven, Afdeling Bouwfysica Departement Burgerlijke Bouwkunde Kasteelpark Arenberg 40 B-3001 Heverlee Leuven NA-ISOLATIE VAN BESTAANDE BUITENMUREN STUDIEDAG VEA WTCB 7 FEBRUARI 2012 BUITENISOLATIE VAN BESTAANDE BUITENMUREN Staf Roels KU Leuven, Afdeling Bouwfysica Departement Burgerlijke Bouwkunde Kasteelpark

Nadere informatie

Binnenisolatie: hygrothermisch onderzoek & detaillering

Binnenisolatie: hygrothermisch onderzoek & detaillering Stappenplan voor een kwaliteitsvolle energetische renovatie: gestroomlijnd en prestatiegericht werken Binnenisolatie: hygrothermisch onderzoek & detaillering NVBV Kennisdag Delft, 14/06/17 Filip Dobbels,

Nadere informatie

Na-isoleren van bestaande buitenmuren

Na-isoleren van bestaande buitenmuren Na-isoleren van bestaande buitenmuren Tips om probleemloos binnenisolatie te voorzien Hoe isoleer je bestaande buitenmuren: in de spouw, aan de binnenzijde of aan de buitenzijde? In deze reeks artikels

Nadere informatie

Schimmelvorming en koudebrugproblematiek bij erfgoed. Arnold Janssens, UGent

Schimmelvorming en koudebrugproblematiek bij erfgoed. Arnold Janssens, UGent Schimmelvorming en koudebrugproblematiek bij erfgoed Arnold Janssens, UGent Stelling 1 Schimmelgroei is het gevolg van oppervlaktecondensatie Stelling 2 De aanwezigheid van enkel glas verhindert het ontstaan

Nadere informatie

Opleiding. Duurzaam gebouw : ENERGIE. Leefmilieu Brussel WORKSHOP GEBOUWSCHIL. Thomas GOETGHEBUER MATRICIEL

Opleiding. Duurzaam gebouw : ENERGIE. Leefmilieu Brussel WORKSHOP GEBOUWSCHIL. Thomas GOETGHEBUER MATRICIEL Opleiding Duurzaam gebouw : ENERGIE Leefmilieu Brussel WORKSHOP GEBOUWSCHIL Thomas GOETGHEBUER MATRICIEL Presentatie van het project 2 Presentatie van het project 3 Presentatie van het project 4 Presentatie

Nadere informatie

Blaasvorming, onthechting. scheurvorming

Blaasvorming, onthechting. scheurvorming Blaasvorming, onthechting scheurvorming Detail raam-alu- pleister Detail raam-alu- pleister Spanningen horizontale richting hygrische krimp houten raam verschillende uitzetting alu/pleister hygrische

Nadere informatie

1.2. Isolatie- en dichtingsmaterialen

1.2. Isolatie- en dichtingsmaterialen 1.2. Isolatie- en dichtingsmaterialen MATERIALEN VOOR WARMTE-ISOLATIE 3 4 2 Warmtetransport in een poreus materiaal 1 DROOG 1. geleiding door de materiaalmatrix 2. geleiding door het poriëngas 3. convectie

Nadere informatie

Binnenisolatie Technieken en Aandachtspunten

Binnenisolatie Technieken en Aandachtspunten Binnenisolatie Technieken en Aandachtspunten Paul Steskens, dr. ir., Xavier Loncour, ir. - Afdeling Energie en Gebouw, WTCB Staf Roels, prof. dr. ir., Evy Vereecken, ir. Afdeling Bouwfysica, KULeuven CeDuBo

Nadere informatie

pmp pmp pmp pmp CONTEXT:het greenwal-gebouw Innoverende technieken toegepast op het Greenwal-gebouw HYGROTHERMISCHE STUDIE van een compactdak CONTEXT

pmp pmp pmp pmp CONTEXT:het greenwal-gebouw Innoverende technieken toegepast op het Greenwal-gebouw HYGROTHERMISCHE STUDIE van een compactdak CONTEXT Innoverende technieken toegepast op het Greenwal-gebouw HYGROTHERMISCHE STUDIE van een compactdak Donderdag 16 maart 2017 HYGROTHERMIE SESSIE 1: HYGROTHERMISCH ONTWERP VAN DE WANDEN CONTEXT:het greenwal-gebouw

Nadere informatie

Intelligent luchtdicht renoveren

Intelligent luchtdicht renoveren Isoleren voor morgen Geselecteerde merken voor een duurzame constructie Intelligent luchtdicht renoveren Belang van luchtdichtheid bij isolatie (niet enkele energieverlies, condens,...) Hoe luchtdicht

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam gebouw: Renovatie met een hoge energie-efficiëntie: technische details Leefmilieu Brussel

Opleiding Duurzaam gebouw: Renovatie met een hoge energie-efficiëntie: technische details Leefmilieu Brussel Opleiding Duurzaam gebouw: Renovatie met een hoge energie-efficiëntie: technische details Leefmilieu Brussel ISOLATIE VAN MUREN BIJ RENOVATIE Pierre DEMESMAECKER Institut de Conseil et d Etudes en Développement

Nadere informatie

Gevels. 4.1. Inleiding. 4.2. Massieve gevel. 4.3. Spouwmuren. functie van de gevel prestatie-eisen van toepassing op gevels

Gevels. 4.1. Inleiding. 4.2. Massieve gevel. 4.3. Spouwmuren. functie van de gevel prestatie-eisen van toepassing op gevels Gevels 4.1. Inleiding 4.2. Massieve gevel 4.3. Spouwmuren functie van de gevel prestatie-eisen van toepassing op gevels traditionele gevel, isolerende blokken binnen- en buitenisolatie 4.1. Inleiding GEVELS

Nadere informatie

Waarom overgaan tot na-isolatie van gevels?

Waarom overgaan tot na-isolatie van gevels? Confederatie Bouw Afwerking 23 & 30 november 2010 Waarom overgaan tot na-isolatie van gevels? ir. arch. F. Dobbels Technologische Adviseerdienst «Duurzame Bouwschil» afdeling energie en klimaat WTCB waarom

Nadere informatie

Van IER naar LTD the devil is in the details ( * )

Van IER naar LTD the devil is in the details ( * ) INGRIJPEND ENERGETISCHE RENOVATIE nieuwe aard werken vanaf 1/1/2015 2 Van IER naar LTD the devil is in the details ( * ) Benny Craenhals architect energieconsulent NAV ( * ) God is in the detail Ludwig

Nadere informatie

BATIBOUW 2011 25 februari 2011

BATIBOUW 2011 25 februari 2011 Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf www.wtcb.be BATIBOUW 2011 25 februari 2011 Antoine Tilmans, ir Afdeling Klimaat, Installaties en Energieprestatie WTCB - Wetenschappelijk en Technisch

Nadere informatie

Luchtdichtheid bij houtbouw. arch. Piet Kerckhof Aché Ligno Architecten

Luchtdichtheid bij houtbouw. arch. Piet Kerckhof Aché Ligno Architecten Luchtdichtheid bij houtbouw arch. Piet Kerckhof Aché Ligno Architecten Agenda 1. Luchtdichtheid 3. Andere houtbouwmethodes 4. Gevelbekleding 1. Luchtdichtheid Verliezen via K-15 (PHP) K-30 (LEW) K-45 (max.)

Nadere informatie

Duurzaam bouwen. Het geïsoleerde hellend dak

Duurzaam bouwen. Het geïsoleerde hellend dak Duurzaam bouwen Het geïsoleerde hellend dak 1 Het geïsoleerde hellende dak Bron: WTCB TV 202 2 Dakstructuur - daktimmer muurplaat gebint gordingen nokgording kepers spanten zelfdragende dakplaten 3 Bron:

Nadere informatie

Binnenisolatie van Buitenmuren

Binnenisolatie van Buitenmuren Binnenisolatie van Buitenmuren 1 Paul Steskens - Xavier Loncour - Anneleen Acke - Jörg Wijnants Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf - WTCB Lombardstraat 42 B-1000 Brussel Belgïe

Nadere informatie

Daken. 6.1. Platte daken. 6.2. Hellende daken. 6.3. Metalen daken. Warm dak Omgekeerd dak

Daken. 6.1. Platte daken. 6.2. Hellende daken. 6.3. Metalen daken. Warm dak Omgekeerd dak Daken 6.1. Platte daken Warm dak Omgekeerd dak 6.2. Hellende daken 6.3. Metalen daken 6.1. Platte daken plat dak = regendicht + waterdicht AFDICHTINGEN Vier variabelen: - aantal lagen éénlaags, tweelaags

Nadere informatie

WATERDICHTHEID RAAMAANSLUITINGEN

WATERDICHTHEID RAAMAANSLUITINGEN DEPARTMENT OF ARCHITECTURE AND URBAN PLANNING RESEARCH GROUP BUILDING PHYSICS AND CONSTRUCTION WATERDICHTHEID RAAMAANSLUITINGEN Prof. Nathan Van Den Bossche - WATERDICHTHEID - HYGROTHERMISCH GEDRAG 3 INLEIDING

Nadere informatie

Na-isolatie van bestaande muren: bouwfysische aandachtspunten

Na-isolatie van bestaande muren: bouwfysische aandachtspunten Na-isolatie van bestaande muren: bouwfysische aandachtspunten Prof. A. Janssens Onderzoeksgroep Bouwfysica Vakgroep Architectuur en Stedenbouw Universiteit Gent Overzicht Renovatie: evoluties en eisen

Nadere informatie

Alles over verbouwen en renoveren!

Alles over verbouwen en renoveren! 1. Algemeen Alles over verbouwen en renoveren! Belangrijkste functie van thermische isolatie is het beperken van het energieverbruik en de reductie van de CO 2 uitstoot (milieu). Voor het isoleren van

Nadere informatie

Deliverable D3-1: Rapport 'Na-isolatie en houten elementen'

Deliverable D3-1: Rapport 'Na-isolatie en houten elementen' Stappenplan voor een kwaliteitsvolle, efficiënte renovatie WP3: Keuze uitvoeringstechniek: Gevalideerde en innovatieve oplossingen voor na-isolatie van gevels : Rapport 'Na-isolatie en houten elementen'

Nadere informatie

Matrix van prestatie-eisen

Matrix van prestatie-eisen Matrix van prestatie-eisen DEELDOMEIN GEBOUWTOETSEN BOUWDEELTOETSEN MATERIAAL Functionaliteit organisatie van het grondplan vloeroppervlakten afstemming op antropometrie afstemming op antropometrie gemakkelijke

Nadere informatie

Vochtproblemen in zwembaden

Vochtproblemen in zwembaden Technische Kennis Dag 2014 Vochtproblemen in zwembaden Bart Folkerts Vochtproblemen in zwembaden Wat gaan we behandelen? Vocht in constructies Optrekkend & doorslaand vocht Dampdifussie & damptransport

Nadere informatie

Thermische isolatie van bestaande platte daken

Thermische isolatie van bestaande platte daken Thermische isolatie van bestaande platte daken In onze maatschappij gaat steeds meer aandacht naar energiebesparingen, milieubescherming en comfort, wat een doordachte thermische isolatie van de gebouwschil

Nadere informatie

Vochtproblemen. Condensatie - infiltratie. Ilse De Pot WTCB - Departement Technisch Advies en Consultancy

Vochtproblemen. Condensatie - infiltratie. Ilse De Pot WTCB - Departement Technisch Advies en Consultancy Vochtproblemen Condensatie - infiltratie Ilse De Pot WTCB - Departement Technisch Advies en Consultancy Inhoud Inleiding Vochtproblemen te wijten aan vocht in de lucht Vochtproblemen te wijten aan infiltraties

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw : Renovatie met een hoge energie-efficiëntie : technische details. Leefmilieu Brussel

Opleiding Duurzaam Gebouw : Renovatie met een hoge energie-efficiëntie : technische details. Leefmilieu Brussel Opleiding Duurzaam Gebouw : Renovatie met een hoge energie-efficiëntie : technische details Leefmilieu Brussel VOORBEELD VAN DUURZAME EN ENERGETISCHE RENOVATIE: VOORBEELDGEBOUW [120] BOOMGAARDSTRAAT Thomas

Nadere informatie

Binnenisolatie bij renovatie Binnenisolatiesystemen en aandachtspunten

Binnenisolatie bij renovatie Binnenisolatiesystemen en aandachtspunten P O C K E T Binnenisolatie bij renovatie Binnenisolatiesystemen en aandachtspunten 1 Thermobel Dé referentie in isolatieglas Al 75 jaar blinkt AGC Glass Europe (voorheen Glaverbel) uit in de productie

Nadere informatie

Na-isoleren van bestaande buitenmuren

Na-isoleren van bestaande buitenmuren Na-isoleren van bestaande buitenmuren Spouwvulling meest kostenefficiënte techniek (Foto: Rockwool) Hoe isoleer je bestaande buitenmuren: in de spouw, aan de binnenzijde of aan de buitenzijde? In deze

Nadere informatie

Binnenisolatie van buitenmuren

Binnenisolatie van buitenmuren Binnenisolatie van buitenmuren VLAAMS ENERGIEAGENTSCHAP www.energiesparen.be/muurisolatie Inhoudstafel Inleiding... 4 1 Aandachtspunten bij de toepassing van binnenisolatie van buitenmuren... 6 2 Checklist

Nadere informatie

VEA. Binnenisolatie van buitenmuren

VEA. Binnenisolatie van buitenmuren VEA Binnenisolatie van buitenmuren Inleiding Inleiding 3 1 Aandachtspunten bij de toepassing van binnenisolatie van buitenmuren 4 2 Checklist voor de start van de werken 7 3 Keuze binnenisolatieconcept

Nadere informatie

Na-isolatie van muren

Na-isolatie van muren Na-isolatie van muren Aandachtspunten en kwaliteitsbewaking Joost Beke, expert-architect (joost.beke@expert-architect.be) Na-isolatie van muren Inleiding Mogelijkheden Algemene aandachtspunten Isolatietechnieken

Nadere informatie

Na-isolatie van bestaande gevels: detaillering

Na-isolatie van bestaande gevels: detaillering Na-isolatie van bestaande gevels: detaillering Filip Dobbels, WTCB 24 oktober 2017 Antwerpen NA-ISOLATIE : DETAILLERING Welke na-isolatietechniek? Buitenisolatie (*) Spouwisolatie Binnenisolatie (*) al

Nadere informatie

14/11/2016 WATERDICHTHEID RAAMAANSLUITINGEN INLEIDING HET WEER IN BELGIE HET WEER IN BELGIE HET WEER IN BELGIE. Prof. Nathan Van Den Bossche

14/11/2016 WATERDICHTHEID RAAMAANSLUITINGEN INLEIDING HET WEER IN BELGIE HET WEER IN BELGIE HET WEER IN BELGIE. Prof. Nathan Van Den Bossche DEPARTMENT OF ARCHITECTURE AND URBAN PLANNING RESEARCH GROUP BUILDING PHYSICS AND CONSTRUCTION WATERDICHTHEID RAAMAANSLUITINGEN Prof. Nathan Van Den Bossche INLEIDING HET WEER IN BELGIE 3 4 HET WEER IN

Nadere informatie

Isolatie en klimaatbeheersing van monumenten. Henk Schellen

Isolatie en klimaatbeheersing van monumenten. Henk Schellen Isolatie en klimaatbeheersing van monumenten Henk Schellen Inhoud Inleiding Thermische behaaglijkheid Energiegebruik gebouwen Noodzaak bouwfysische aanpassingen Isolatie gevel, isolatie vensters, zonwering,

Nadere informatie

Isolatie en Klimaatbeheersing van het Nieuwe Rijksmuseum WTA studiedag 26 november 2004

Isolatie en Klimaatbeheersing van het Nieuwe Rijksmuseum WTA studiedag 26 november 2004 Henk Schellen Isolatie en Klimaatbeheersing van het Nieuwe Rijksmuseum WTA studiedag 26 november 2004 Inhoud lezing Inleiding Klimaateisen aan collectie en gebouw Mogelijke conflicten Situatie in het oude

Nadere informatie

Rockwool Soundmaxx akoestisch isolatiesysteem

Rockwool Soundmaxx akoestisch isolatiesysteem Rockwool Soundmaxx akoestisch isolatiesysteem Productomschrijving Rockwool Soundmaxx is een uniek en eenvoudig te monteren akoestisch isolatiesysteem, bestaande uit duurzaam isolatiemateriaal van Rockwool,

Nadere informatie

Duurzaam bouwen. Muren

Duurzaam bouwen. Muren Duurzaam bouwen Muren 1 % zonder isolatie Muren isoleren waar staan we? 100 80 60 40 20 0 1998 2001 2003 2005 2008 2020 2 Ouderdom woning 3 Energieverlies per 100 m² ca. 1500 m³ aardgas of 1500 liter stookolie

Nadere informatie

ROCKWOOL SOUNDMAXX Akoestisch isolatiesysteem

ROCKWOOL SOUNDMAXX Akoestisch isolatiesysteem ROCKWOOL SOUNDMAXX Akoestisch isolatiesysteem Productomschrijving ROCKWOOL SOUNDMAXX is een uniek en eenvoudig te monteren akoestisch isolatiesysteem, bestaande uit duurzaam isolatiemateriaal van ROCKWOOL,

Nadere informatie

Superisolerende materialen, toepassing in proeftuinproject de Schipjes. Elisa Van Kenhove, Onderzoeksgroep Bouwfysica UGent

Superisolerende materialen, toepassing in proeftuinproject de Schipjes. Elisa Van Kenhove, Onderzoeksgroep Bouwfysica UGent Superisolerende materialen, toepassing in proeftuinproject de Schipjes Elisa Van Kenhove, Onderzoeksgroep Bouwfysica UGent IWT Proeftuinen Woningrenovatie 2014-2019 Context woonerf de Schipjes in Brugge

Nadere informatie

Superisolerende materialen, toepassing in proeftuinproject de Schipjes

Superisolerende materialen, toepassing in proeftuinproject de Schipjes Superisolerende materialen, toepassing in proeftuinproject de Schipjes Elisa Van Kenhove Onderzoeksgroep Bouwfysica, Constructie en Klimaatbeheersing Vakgroep Architectuur & Stedenbouw Faculteit Ingenieurswetenschappen

Nadere informatie

Onvolkomenheden in de isolatie van de gebouwschil

Onvolkomenheden in de isolatie van de gebouwschil Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf http://www.wtcb.be Implicaties van lageenergieconstructies voor de ruwbouw Onvolkomenheden in de isolatie van de gebouwschil Sven Eeckhout, ing.,

Nadere informatie

Hygrothermisch concept van platte daken. 16 maart 2017

Hygrothermisch concept van platte daken. 16 maart 2017 Hygrothermisch concept van platte daken 16 maart 2017 Eddy Mahieu WTCB - Pagina 1 Opmerking: Disclaimer De syllabi die uitgedeeld worden bij uiteenzettingen die gegeven worden door het WTCB maken geen

Nadere informatie

Navullen van bestaande spouwmuren: bevindingen uit meetcampagnes

Navullen van bestaande spouwmuren: bevindingen uit meetcampagnes 21 mei 2015, Auditorium TU/e Navullen van bestaande spouwmuren: bevindingen uit meetcampagnes Arnold Janssens, Onderzoeksgroep Bouwfysica Faculteit Ingenieurswetenschappen en Architectuur Universiteit

Nadere informatie

INDIVIDUELE TAAK OPLEIDINSONDERDEEL CONSTRUCTIES 1. JULIE VANDENBULCKE MAK 1 E Aannemer: Luc Vandermeulen

INDIVIDUELE TAAK OPLEIDINSONDERDEEL CONSTRUCTIES 1. JULIE VANDENBULCKE MAK 1 E Aannemer: Luc Vandermeulen INDIVIDUELE TAAK OPLEIDINSONDERDEEL CONSTRUCTIES 1 JULIE VANDENBULCKE MAK 1 E Aannemer: Luc Vandermeulen Inhoud 1. 1 ste constructiedetail... 2 2. 2 de constructiedetail... 3 3. Beschrijving van de opbouw

Nadere informatie

Renovatiemogelijkheden bij houten platte daken

Renovatiemogelijkheden bij houten platte daken Isoleren voor morgen Neutraal expertisecentrum voor isolatie, lucht-, wind- en regendichting, controle Renovatiemogelijkheden bij houten platte daken Paul Eykens Gedelegeerd bestuurder ISOPROC CVBA en

Nadere informatie

Prestaties en ontwerp van de systemen

Prestaties en ontwerp van de systemen ETICS met harde bekledingen Prestaties en ontwerp van de systemen Yves Grégoire Afdeling Materialen WTCB Brussels, 7 juni 2016 ETICS met harde bekledingen Prestaties en ontwerp van de systemen 07/06/2016-1

Nadere informatie

Energie-neutrale renovatie met WarmBouwen

Energie-neutrale renovatie met WarmBouwen Energie-neutrale renovatie met WarmBouwen Klimaat-neutraal: (bijna) geen energiekosten Ademend: geen lucht- of dampdicht gebouw Drogend: geen vochtophoping in de buitenmuur Veilig en gezond: geen rot,

Nadere informatie

Duurzaam bouwen. Muren

Duurzaam bouwen. Muren Duurzaam bouwen Muren 1 % zonder isolatie Muren isoleren waar staan we?? 100 80 60 40 20 0 1998 2001 2003 2005 2008 2020 2 Ouderdom woning 3 Energieverlies per 100 m² ca. 1500 m³ aardgas of 1500 liter

Nadere informatie

MASSIEF PASSIEFBOUW IN DE PRAKTIJK

MASSIEF PASSIEFBOUW IN DE PRAKTIJK Studienamiddag MASSIEF PASSIEFBOUW IN DE PRAKTIJK voorjaar 2011 Passief ontwerpen op componentniveau: traditionele versus passieve details Staf Roels - KULeuven & Steven Vanden Brande - Wienerberger Opzet

Nadere informatie

Doorgedreven schilrenovatie bij woningen: lager energieverbruik of verbetering van binnencomfort?

Doorgedreven schilrenovatie bij woningen: lager energieverbruik of verbetering van binnencomfort? Doorgedreven schilrenovatie bij woningen: lager energieverbruik of verbetering van binnencomfort? Staf Roels, Mieke Deurinck Afdeling Bouwfysica, Kasteelpark Arenberg 40, KU LEUVEN Rebecca Meuleman Wienerberger

Nadere informatie

3. HYGRISCHE EIGENSCHAPPEN

3. HYGRISCHE EIGENSCHAPPEN Technische documentatie V CE 2004 Hygrische eigenschappen 21 3. HYGRISCHE EIGENSCHAPPEN 3.1 Het vochtgehalte Het vochtgehalte wordt bij geëxpandeerd polystyreen weergegeven in volume % m.a.w. m 3 vocht

Nadere informatie

Wooncomfort begint bij uw dak.

Wooncomfort begint bij uw dak. Wooncomfort begint bij uw dak. Optimaal gebruik van de ruimte onder het dak... Vandaag de dag is bij elke nieuwbouw of renovatie een maximaal en optimaal gebruik van de ruimte onder het dak een absolute

Nadere informatie

Akoestisch Isolatiesysteem

Akoestisch Isolatiesysteem Productomschrijving COMPONENTEN EN MAATVOERING Rockwool Soundmaxx is een uniek en eenvoudig te monteren akoestisch isolatiesysteem, bestaande uit duurzaam isolatiemateriaal van Rockwool, lichte metalen

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw:

Opleiding Duurzaam Gebouw: Opleiding Duurzaam Gebouw: Diagnosetools voor renovatie Leefmilieu Brussel Diagnose van de isolatie van de gebouwschil Gauthier KEUTGEN ICEDD Doelstelling(en) van de presentatie De aandacht vestigen op

Nadere informatie

Het compacte dak. Probleemstelling platte daken

Het compacte dak. Probleemstelling platte daken Het compacte dak Probleemstelling platte daken Platte daken zijn aan de buitenkant steeds voorzien van een soepele waterdichting die altijd sterk dampremmend is (met een µd-waarde van minimaal 15m tot

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw:

Opleiding Duurzaam Gebouw: Opleiding Duurzaam Gebouw: Isolatiematerialen: hoe kiezen? Leefmilieu Brussel Isolatie van muren: hoe kiezen? Arnaud Evrard UCL / Architecture et Climat Doelstelling van de presentatie Begrijpen welke

Nadere informatie

Na-isolatie van spouwmuren door insitu vullen van de luchtspouw. Kwaliteitsborging

Na-isolatie van spouwmuren door insitu vullen van de luchtspouw. Kwaliteitsborging Na-isolatie van spouwmuren door insitu vullen van de luchtspouw Kwaliteitsborging Jörg Wijnants Afdeling Technisch Advies WTCB 1 Het Energierenovatieprogramma 2020 van de Vlaamse overheid Het programma

Nadere informatie

Verhoog uw comfort en bespaar op uw energiefactuur

Verhoog uw comfort en bespaar op uw energiefactuur n e w Bou Bouwen Verhoog uw comfort en bespaar op uw energiefactuur Inleiding Tijdens de winter beperkt isolatie het warmteverlies en dat is rechtstreeks te zien op uw verwarmingsfactuur. Tijdens de zomer

Nadere informatie

Na-isolatie van woningen in de praktijk Hoe U-waarden en K-peil verlagen

Na-isolatie van woningen in de praktijk Hoe U-waarden en K-peil verlagen Na-isolatie van woningen in de praktijk Hoe U-waarden en K-peil verlagen Ing. Bruno Verbeke Technical Manager Benelux Recticel Insulation - CIR 1 Warmtedoorgangscoëfficiënt = U-waarde Warmtestroomidichtheid

Nadere informatie

Het compacte dak. Probleemstelling platte daken

Het compacte dak. Probleemstelling platte daken Het compacte dak Probleemstelling platte daken Platte daken zijn aan de buitenkant steeds voorzien van een soepele waterdichting die altijd sterk dampremmend is (met een µd-waarde van minimaal 15m tot

Nadere informatie

: Afwerking van Western red cedar kozijnen Oorspronkelijke titel : Idem. : Rapport 980369.RAP, Verf Advies Centrum.

: Afwerking van Western red cedar kozijnen Oorspronkelijke titel : Idem. : Rapport 980369.RAP, Verf Advies Centrum. Titel : Afwerking van Western red cedar kozijnen Oorspronkelijke titel : Idem Auteur : H.Jellema Bron : Rapport 980369.RAP, Verf Advies Centrum. Inleiding Op verzoek van een woningcorporatie heeft het

Nadere informatie

Vochtbestrijding in gebouwen. Diagnose en behandeling

Vochtbestrijding in gebouwen. Diagnose en behandeling Vochtbestrijding in gebouwen Diagnose en behandeling Samuel Dubois 21-02-2017 Inleiding Inleiding Pathologieën die te wijten zijn aan de aanwezigheid van vocht en zouten 1. Capillaire opstijging 2. Zoutkristallisatie

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw:

Opleiding Duurzaam Gebouw: Opleiding Duurzaam Gebouw: Isolatiematerialen: hoe kiezen? Leefmilieu Brussel Isolatie van muren: hoe kiezen? Aline Branders A2M Doelstelling van de presentatie Begrijpen welke gevolgen de keuze van een

Nadere informatie

Kees van der Linden. - isoleren van de gebouwschil algemeen (ppt VENIN) - spouwmuur na-isolatie (onderzoek Milieu Centraal/RVO/BZK) - discussie

Kees van der Linden. - isoleren van de gebouwschil algemeen (ppt VENIN) - spouwmuur na-isolatie (onderzoek Milieu Centraal/RVO/BZK) - discussie Kees van der Linden - isoleren van de gebouwschil algemeen (ppt VENIN) - spouwmuur na-isolatie (onderzoek Milieu Centraal/RVO/BZK) - discussie Feiten en fabels over na-isolatie van spouwmuren Aanpak onderzoek

Nadere informatie

Materiaaltechnische sanering van metselwerk, ter voorbereiding van een energetische renovatie

Materiaaltechnische sanering van metselwerk, ter voorbereiding van een energetische renovatie Materiaaltechnische sanering van metselwerk, ter voorbereiding van een energetische renovatie Yves Vanhellemont Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf Waarom? Een energetische renovatie

Nadere informatie

ROCKWOOL SOUNDMAXX Akoestisch isolatiesysteem

ROCKWOOL SOUNDMAXX Akoestisch isolatiesysteem ROCKWOOL SOUNDMAXX Akoestisch isolatiesysteem Productomschrijving ROCKWOOL SOUNDMAXX is een uniek en eenvoudig te monteren akoestisch isolatiesysteem, bestaande uit duurzaam isolatiemateriaal van ROCKWOOL,

Nadere informatie

SAMEN IS ZOVEEL BETER!

SAMEN IS ZOVEEL BETER! SAMEN IS ZOVEEL BETER! HET HITTESCHILD INLEIDING Voor een goede thermische en akoestische isolatie moet je in principe verschillende lagen uit verschillende materialen, elk met zijn specifieke eigenschappen,

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam gebouw: Renovatie met een hoge energie-efficiëntie: technische details

Opleiding Duurzaam gebouw: Renovatie met een hoge energie-efficiëntie: technische details Opleiding Duurzaam gebouw: Renovatie met een hoge energie-efficiëntie: technische details Leefmilieu Brussel DAKISOLATIE BIJ RENOVATIES Pierre DEMESMAECKER Institut de Conseil et d Etudes en Développement

Nadere informatie

Woensdag 23oktober 2013

Woensdag 23oktober 2013 Woensdag 23oktober 2013 VERTOMMEN DIRK New Product Development Engineer Dirk.vertommen@foamglas.be FRANK VANHOVE Managing Director Benelux 0475 79 56 18 Frank.vanhove@foamglas.be Duurzaam beheer van platte

Nadere informatie

MENUISERITE NT - Onderdakplaat

MENUISERITE NT - Onderdakplaat Dak MENUISERITE NT - Onderdakplaat TOEPASSINGSRICHTLIJNEN 1 1 ALGEMEEN Een onderdak is een doorlopend scherm onder de dakbedekking dat voor een totale dichtheid tegen stuifsneeuw en wind zorgt. Het moet

Nadere informatie

Kwaliteit van na-isolatie van bestaande spouwmuren in de woningbouw: materiaalstudie.

Kwaliteit van na-isolatie van bestaande spouwmuren in de woningbouw: materiaalstudie. Kwaliteit van na-isolatie van bestaande spouwmuren in de woningbouw: materiaalstudie. Sven Vonck Promotor: prof. dr. ir. Arnold Janssens Begeleider: ir.-arch. Joachim Rummens Scriptie ingediend tot het

Nadere informatie

De zekere oplossing voor binnenisolatie: schimmelvrij, ecologisch en hygiënisch

De zekere oplossing voor binnenisolatie: schimmelvrij, ecologisch en hygiënisch FOAMGLAS De zekere oplossing voor binnenisolatie: schimmelvrij, ecologisch en hygiënisch Waarom aan de binnenkant isoleren? Binnenisolatie verbetert de energieprestaties van historische gebouwen en van

Nadere informatie

1. Inleiding. Notitie

1. Inleiding. Notitie Notitie Project Rabo Vastgoed/Winkelcentrum Velperbroek Betreft Variant dove gevel Ons kenmerk B.2007.0427.14.N001 Versie 001 Datum 15 maart 2011 Verwerkt door - LVE Contactpersoon ir. J. (Jan) Geerts

Nadere informatie

Inbouw van schrijnwerk bij renovatie: zowel thermisch als akoestisch performant

Inbouw van schrijnwerk bij renovatie: zowel thermisch als akoestisch performant Inbouw van schrijnwerk bij renovatie: zowel thermisch als akoestisch performant Ir. arch. Bert Vanderwegen Technisch adviseur Pixii Ir. arch. Filip Dobbels Technisch adviseur WTCB Stappenplan : FASEN Diagnose

Nadere informatie

Eindhoven University of Technology MASTER. Hygrothermische simulatie van vorstschade in metselwerk effecten van klimaatverandering. van Aarle, M.A.P.

Eindhoven University of Technology MASTER. Hygrothermische simulatie van vorstschade in metselwerk effecten van klimaatverandering. van Aarle, M.A.P. Eindhoven University of Technology MASTER Hygrothermische simulatie van vorstschade in metselwerk effecten van klimaatverandering van Aarle, M.A.P. Award date: 2013 Disclaimer This document contains a

Nadere informatie

RenoFase WP3: Keuze uitvoeringstechniek: Gevalideerde en innovatieve oplossingen voor na-isolatie van gevels

RenoFase WP3: Keuze uitvoeringstechniek: Gevalideerde en innovatieve oplossingen voor na-isolatie van gevels RenoFase WP3: Keuze uitvoeringstechniek: Gevalideerde en innovatieve DRAFT Deliverable D3-3 Syntheserapport: 'Innovatie voor Gevelrenovatie' Timo De Mets WTCB 06/07/2016 Disclaimer Dit rapport is een projectresultaat

Nadere informatie

Metselen met natte of droge stenen? Experimentele bepaling van watertransport tussen voeg en baksteen

Metselen met natte of droge stenen? Experimentele bepaling van watertransport tussen voeg en baksteen Metselen met natte of droge stenen? Experimentele bepaling van watertransport tussen voeg en baksteen Roel Hendrickx, Koenraad Van Balen, Dionys Van Gemert, Staf Roels Mooi bedacht, nuttig toegepast Brussel,

Nadere informatie

6IWc Volbouw 1. Deel 2: Volbouw

6IWc Volbouw 1. Deel 2: Volbouw 6IWc Volbouw 1 Inleiding Deel 2: Volbouw Er zijn verschillende manieren voor het bouwen van een passief huis. Een van die technieken is de volbouw techniek. Het wordt ook wel soms de traditionele manier

Nadere informatie

Bodemhygrolatie. uniek systeem voor vloerisolatie energiebesparing + vochtwering met EPS-Termoparels. Maximale energiebesparing

Bodemhygrolatie. uniek systeem voor vloerisolatie energiebesparing + vochtwering met EPS-Termoparels. Maximale energiebesparing Bodemhygrolatie uniek systeem voor vloerisolatie energiebesparing + vochtwering met EPS-Termoparels Maximale energiebesparing Luchtvochtigheid in de kruipruimte omlaag Minder kans op condensatie Tevens

Nadere informatie

HOOGWAARDIGE PRODUCTEN VOOR DE BOUW ISTALLATIERICHTLIJNEN SUPERQUILT. Meerlaagse isolatiedeken voor gevels. BDA Praktijkbladen

HOOGWAARDIGE PRODUCTEN VOOR DE BOUW ISTALLATIERICHTLIJNEN SUPERQUILT. Meerlaagse isolatiedeken voor gevels. BDA Praktijkbladen HOOGWAARDIGE PRODUCTEN VOOR DE BOUW ISTALLATIERICHTLIJNEN SUPERQUILT Meerlaagse isolatieken voor gevels Voor diverse geveltoepassingen High performance isolatie Voorzien van BDA keur Iaal voor nieuwbouw

Nadere informatie

Passief Bouwen: waarom en hoe?

Passief Bouwen: waarom en hoe? Passief Bouwen: waarom en hoe? Ontwerpen en bouwen vanuit een visie ir. H.J.J. (Harm) Valk senior adviseur Energie & Duurzaamheid Passief Bouwen Kenmerken o hoogwaardige thermische schil o goed comfort

Nadere informatie

LAGE ENERGIE RENOVATIE: YES WE CAN! Christophe Marrecau. Woensdag 21 april 2010 Eco-Bouwpools Ecohuis Antwerpen. Context

LAGE ENERGIE RENOVATIE: YES WE CAN! Christophe Marrecau. Woensdag 21 april 2010 Eco-Bouwpools Ecohuis Antwerpen. Context LAGE ENERGIE RENOVATIE: YES WE CAN! Christophe Marrecau 7 & 8 november Passiefhuis-Platform 2009 vzw Woensdag 21 april 2010 Eco-Bouwpools Ecohuis Antwerpen Context 128 m2 woonopp. over 2 bouwlagen garage

Nadere informatie

Gevelisolatie in monumentale gebouwen energetisch of esthetisch?

Gevelisolatie in monumentale gebouwen energetisch of esthetisch? Seminarie Verbeteren van de energieprestatie van historische gebouwen 15 oktober 2009 Brussel Gevelisolatie in monumentale gebouwen energetisch of esthetisch? Olivier Lesage, ir.-architect WTCB E N E R

Nadere informatie

ROCKWOOL SOUNDMAXX Akoestisch isolatiesysteem

ROCKWOOL SOUNDMAXX Akoestisch isolatiesysteem ROCKWOOL SOUNDMAXX Akoestisch isolatiesysteem Productomschrijving ROCKWOOL SOUNDMAXX is een uniek en eenvoudig te monteren akoestisch isolatiesysteem, bestaande uit duurzaam isolatiemateriaal van ROCKWOOL,

Nadere informatie

Kennisinstituutvan,vooren endoordeinstallatiesector. KeesArkesteijn,projectcoördinator

Kennisinstituutvan,vooren endoordeinstallatiesector. KeesArkesteijn,projectcoördinator Kennisinstituutvan,vooren endoordeinstallatiesector KeesArkesteijn,projectcoördinator Energielabelen maatwerkadvies Energieprestatiecertificaat Bestaande bouw Woning Afgegeven conform de Regeling energieprestatie

Nadere informatie

Bewust Duurzaam Bouwen. Deel 2: basisprincipes energiebewust bouwen

Bewust Duurzaam Bouwen. Deel 2: basisprincipes energiebewust bouwen Bewust Duurzaam Bouwen Deel 2: basisprincipes energiebewust bouwen 1 Bron: energiesparen.be/kalender 2 ventileren gezond aangenaam comfortabel isoleren luchtdicht bouwen 3 2. Basisprincipes energiebewust

Nadere informatie

BELGISCHE ISOLATIE VOOR MORGEN

BELGISCHE ISOLATIE VOOR MORGEN BELGISCHE ISOLATIE VOOR MORGEN KIERLOOS - BRANDVEILIG - VEELZIJDIG - BETROUWBAAR MEERWAARDE Wat is voor u belangrijk wanneer u isolatiemateriaal kiest? Goede isolatiewaarden? Een goede brandweerstand?

Nadere informatie

9 Rapporten en publicaties

9 Rapporten en publicaties 9 Rapporten en publicaties 9. Reactie bij brand Decision Commission 00//EC PV RUG 0 Reactie bij brand van gipsplaten met - plaatdikte 9, mm - gipskern 600 kg/m en klasse A - kartongewicht 0 g/m plaat Proeven

Nadere informatie

BELBLOCK betonmetselstenen & thermische isolatie samen wordt het goed

BELBLOCK betonmetselstenen & thermische isolatie samen wordt het goed De eerste parameter voor het comfortgevoel binnen een gebouw is de binnentemperatuur. Om deze zomer en winter op een economische wijze op een aangenaam peil te houden is een samenwerking tussen de en de

Nadere informatie

na-isolatie van buitenmuren waarom na-isoleren? Probleemstelling: case-study WTCB inleiding inleiding inleiding inleiding

na-isolatie van buitenmuren waarom na-isoleren? Probleemstelling: case-study WTCB inleiding inleiding inleiding inleiding Studiedag Duurzaam Renoveren 4 oktober 2011 Brugge na-isolatie van buitenmuren ir. arch. F. Dobbels Technologische Adviseerdienst «Duurzame Bouwschil» Afdeling Energie & Klimaat waarom na-isoleren? Zou

Nadere informatie

Ondergrondse constructies

Ondergrondse constructies Ondergrondse constructies 2.1. Funderingen bouwputten prestatie-eisen funderingssystemen 2.2. Ingegraven constructies waterdichte bescherming drainage bekuiping 2.1. Funderingen BOUWPUTTEN stabiliteit

Nadere informatie

Fermacork FC. www.matgreen.eu

Fermacork FC. www.matgreen.eu Augustus 0 FC Bouwplaat met verdunde randen, samengesteld uit een gipsplaat (80%), gerecycleerde cellulosevezels (0%) en een geëxpandeerde kurkplaat. Inleiding De lancering van de Fermacell-plaat met kurk

Nadere informatie

Vochtschade. regendoorslag opstijgend vocht bouwvocht. inwendige condensatie oppervlakte condensatie hygroscopisch vocht

Vochtschade. regendoorslag opstijgend vocht bouwvocht. inwendige condensatie oppervlakte condensatie hygroscopisch vocht Vochtschade WATER WATERDAMP regendoorslag opstijgend vocht bouwvocht inwendige condensatie oppervlakte condensatie hygroscopisch vocht VORMEN VAN VOCHTSCHADE afname van de isolerende kwaliteit hygrische

Nadere informatie

Voorbeeld van een woning met meerdere vuurhaarden op één schouw. Openvuur (Engeland 14de eeuw)

Voorbeeld van een woning met meerdere vuurhaarden op één schouw. Openvuur (Engeland 14de eeuw) De schouw Geschiedenis Openvuur (Engeland 14de eeuw) Voorbeeld van een woning met meerdere vuurhaarden op één schouw. Geschiedenis In de plaats van een openvuur in de woonplaats => Gesloten kachel (vanaf

Nadere informatie