Kenmerkende aspecten 3. Ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen. Waar?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Kenmerkende aspecten 3. Ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen. Waar?"

Transcriptie

1 Waar? Vruchtbare Sikkel / Halvemaan 3. Ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen (ontwikkeling). Waarom daar? Voedseloverschotten door: o Akkerbouw, veeteelt gecombineerd met nieuwe uitvindingen zoals ploegen en de mogelijkheid van irrigatielandbouw (verschijnsel). Ook nu nog vaak op een traditionele manier.. 1

2 Gevolgen irrigatielandbouw voedseloverschotten: Bijvoorbeeld; 20 boeren produceren het voedsel voor 25 mensen. 5 mensen die geen voedsel meer hoeven te produceren kunnen andere werkzaamheden gaan doen b.v.: o Besturen, organiseren (leiders / ambtenaren) o Bescherming bezit (militairen) o Ruilen overschot, kopen verkopen (handelaren) o Contact met de goden (priesters) o Constructie gebouwen, productie werktuigen etc. (ambachtslieden) Door voedseloverschotten kunnen steeds grotere gemeenschappen ontstaan. In Soemerië waren rond 3500 v. Chr. al zo n 30 stadstaten met elk een eigen bestuur en gespecialiseerde beroepen ontstaan. Kenmerken van deze Soemerische stadstaten: 1. Specialisatie in beroepen 2. Hiërarchische opbouw samenleving 3. Een godsdienstig centrum 4. Het gebruik van schrift Koning + familie Priesters ambachtslieden BOEREN Bestuur namens de goden, legerleider, rechtspraak Contact met de goden polytheïsme Bouw, productie Voedselproductie Slaven/krijgsgevangenen 2

3 Kenmerken van deze Soemerische stadstaten: 1. Specialisatie in beroepen 2. Hiërarchische opbouw samenleving 3. Een godsdienstig centrum 4. Het gebruik van schrift Moderne Ziggurat in Californië 3

4 De Ziggurat bij de tempel van Mardoek, de voornaamste god van Babylonië (koninkrijk in Mesopotamië van v. Chr.) werd Bab Iloe, Poort van God genoemd. Volgens sommige historici vormde deze toren de basis van de mythe van de toren van Babel. Babylonische spraakverwarring Om de macht van dat ongedeelde volk te beperken, dat tegen Gods bevel in bijeen bleef, verwarde Hij hun taal en verspreidde hen over de hele aarde. Zo kwam het dat de toren en de stad niet afgebouwd werden. Volgens de Bijbel is dit ook de reden waarom de stad Babel genoemd werd (in het Hebreeuws betekent Balal "verwarren"). Uit deze ontstaansgeschiedenis van de talen is de uitdrukking 'Babylonische spraakverwarring' (een situatie waarin allen door elkaar praten en niemand er meer wijs uit wordt) voortgekomen. Kenmerken van deze Soemerische stadstaten: 1. Specialisatie in beroepen 2. Hiërarchische opbouw samenleving 3. Een godsdienstig centrum 4. Het ontstaan/gebruik van schrift. 4

5 In een complexere samenleving is het schrift belangrijk voor: Het bijhouden van de voorraden, boekhouding, belastinginning. Het vastleggen afspraken, regels en wetten. Beroemd is de: Codex van Hammoerabi (persoon) Opgesteld rond 1780 v. Chr. (gebeurtenis) Link Youtube De Codex Hammurabi kende de doodstraf onder meer voor : 1. het valselijk iemand beschuldigen van moord, 2. meineed, 3. het ontduiken van een mobilisatieoproep, 4. overspel en 5. het verkrachten van een maagd. De Wetten (= codex) van Hammurabi waren in steen gegrift (onveranderbaar) en er kwam het beroemde "oog om oog" principe in voor. (gedachte) 5

6 In de Wet van Hammurabi komt het beroemde "oog om oog" principe voor. In sommige landen wordt dit nog steeds toegepast! In augustus 2000 vermeldde de Saoedi-Arabische media dat Abdel Moti Abdel Rahman Mohammad, een 37-jaar oude Egyptenaar werd gedwongen tot chirurgische verwijdering van zijn linkeroog in het King Fahd Medisch Centrum in Medina. De operatie werd uitgevoerd als een gerechtelijke straf (qisas), nadat hij schuldig was bevonden van het toetakelen van Shahata Ajami Mahmoud, een 53-jarige Egyptenaar, door zuur in zijn gezicht te gooien en zo zijn linkeroog beschadigde 3. Samenvatting ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen. Ontdekking van landbouw en veeteelt als bron van voedsel Neolithische Revolutie Mensen gaan steeds meer op een plek bij elkaar wonen Sedentaire Revolutie Door de vergroting van de voedselopbrengsten (irrigatielandbouw) konden er ook nieuwe beroepen ontstaan. Sommige boeren produceren meer dan andere ze worden machtiger en gaan de leiding nemen en de groeiende samenleving organiseren Ontwikkeling van het schrift en einde prehistorie. Ontstaan van een bestuur en ambtenarenapparaat. Behoefte aan vastleggen afspraken, belastingen en het bijhouden van voorraden en het doorgeven van kennis. Nederzettingen groeien door, de samenleving wordt ingewikkelder en er ontstaan hiërarchische georganiseerde stedelijke gemeenschappen (b.v. in Egypte & Mesopotamië) e tijdvak e tijdvak 6

Tijd van jagers en boeren. Kenmerkende aspecten. 3. Ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen. Waar? Vruchtbare Sikkel / Halvemaan

Tijd van jagers en boeren. Kenmerkende aspecten. 3. Ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen. Waar? Vruchtbare Sikkel / Halvemaan Kenmerkende aspecten 3. Ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen. Waar? Vruchtbare Sikkel / Halvemaan Kenmerkende aspecten 3. Ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen (ontwikkeling). Waarom

Nadere informatie

Toetsvragen Geschiedenis Toelatingstoets Pabo. Tijdvak 1 Toetsvragen

Toetsvragen Geschiedenis Toelatingstoets Pabo. Tijdvak 1 Toetsvragen Tijdvak 1 Toetsvragen 1 De meeste kennis over de periode waarin de eerste mensen leefden, komt van archeologen. Wat houdt het werk van archeologen in? A Zij bestuderen de verschillende theorieën over de

Nadere informatie

Antwoorden bij Hoofdstuk 1 Tijd van jagers en boeren. Oriëntatie op het tijdvak

Antwoorden bij Hoofdstuk 1 Tijd van jagers en boeren. Oriëntatie op het tijdvak Antwoorden bij Hoofdstuk 1 Tijd van jagers en boeren Oriëntatie op het tijdvak a De prehistorie is de periode voordat mensen het schrift gingen gebruiken. De letterlijke betekenis is: voor-historie. b

Nadere informatie

Tijd van jagers en boeren

Tijd van jagers en boeren 1.1 Van jagers verzamelaars naar tot 3000 v. Chr. De prehistorie : levenswijze van jagers verzamelaars ontstaan van landbouw, landbouwsamenlevingen Onderzoeksvraag: Welke gevolgen had de Neolithische Revolutie

Nadere informatie

Tijd van jagers en boeren

Tijd van jagers en boeren Tijd van jagers en tot 3000 v. Chr. De prehistorie Prehistorie 3000 v. Chr. Evolutietheorie: Eerste mensen ong. 3 miljoen jaar geleden in Afrika ontstaan. Hij is geëvolueerd (Theorie Charles Darwin) en

Nadere informatie

G E S C H I E D E N I S - A A N T E K E N I N G E N H 1 / 2 / 3

G E S C H I E D E N I S - A A N T E K E N I N G E N H 1 / 2 / 3 G E S C H I E D E N I S - A A N T E K E N I N G E N H 1 / 2 / 3 HOOFDSTUK 1 PARAGRAAF 1 Weg van de mensheid: - Staat in Afrika - Van daaruit Verspreiding over de rest van de wereld - Mens behoort tot de

Nadere informatie

Dit verslag is van Ylaine en Ryanne Mulder 29-10-'03. Verslag van het oude Egypte Ylaine en Ryanne Mulder 29-10- 03

Dit verslag is van Ylaine en Ryanne Mulder 29-10-'03. Verslag van het oude Egypte Ylaine en Ryanne Mulder 29-10- 03 Dit verslag is van Ylaine en Ryanne Mulder 29-10-'03 blz.0 Inhoudsopgave Inleiding blz. 2 De Egyptenaren jagen en oogsten blz. 3 De Farao blz. 4 Doden blz. 5 Arm of welvarend blz. 6 Ik ben de Farao blz.

Nadere informatie

6. Regenten en Vorsten. Het streven van vorsten naar absolute macht. 1600 n.chr. 1700 n.chr. Piet Heyn. 7. Pruiken en Revoluties.

6. Regenten en Vorsten. Het streven van vorsten naar absolute macht. 1600 n.chr. 1700 n.chr. Piet Heyn. 7. Pruiken en Revoluties. De 10 tijdvakken. 1. Jagers en Boeren (prehistorie). Levenswijze van jager-verzamelaars.? 3000 v.chr. Venus van Willendorf. 2. Grieken en Romeinen (oudheid). Ontwikkeling Jodendom / Christendom 3000 v.chr.

Nadere informatie

De VOGGP Wat is eigenlijk een VOGGP? De V staat voor een verschijnsel. Wat zijn verschijnselen?

De VOGGP Wat is eigenlijk een VOGGP? De V staat voor een verschijnsel. Wat zijn verschijnselen? De VOGGP Wat is eigenlijk een VOGGP? De V staat voor een verschijnsel. Wat zijn verschijnselen? Toestanden, instellingen die gedurende een lange tijd min of meer onveranderd hebben bestaan, een verschijnsel

Nadere informatie

Deze (autarkisch agrarische samenleving) veranderde in de tijd van steden en staten (11 e en 12 e eeuw).wat waren de Oorzaken?

Deze (autarkisch agrarische samenleving) veranderde in de tijd van steden en staten (11 e en 12 e eeuw).wat waren de Oorzaken? Onderzoeksvraag; Waar en waardoor konden in de Tijd van Steden en Staten, oude steden weer tot bloei komen en nieuwe steden ontstaan? In vroege middeleeuwen was er sprake van een agrarische samenleving

Nadere informatie

Antwoordkernen bij Eureka 1 Het oude Egypte H. 5 t/m 7

Antwoordkernen bij Eureka 1 Het oude Egypte H. 5 t/m 7 Antwoordkernen bij Eureka 1 Het oude Egypte H. 5 t/m 7 Antwoordkernen zijn vrijwel nooit volledige zinnen. Antwoordkernen geven alleen aan, wat er beslist in het antwoord moet staan. De bedoeling is, dat

Nadere informatie

GESCHIEDENIS BOVENBOUW. HAVO ACTIVITEITENBOEK antwoorden hoofdstuk 1

GESCHIEDENIS BOVENBOUW. HAVO ACTIVITEITENBOEK antwoorden hoofdstuk 1 GESCHIEDENIS BOVENBOUW HAVO ACTIVITEITENBOEK antwoorden hoofdstuk 1 1 Van jagen en verzamelen naar landbouw ORIËNTATIEKENNIS EXAMENSTOF BEVRAAGD Antwoorden op de basisvragen De zwart genummerde vragen

Nadere informatie

GROTE-LIJN-OVERZICHT VAN TIJDVAKKEN BEHANDELD IN LEERJAAR 1

GROTE-LIJN-OVERZICHT VAN TIJDVAKKEN BEHANDELD IN LEERJAAR 1 GROTE-LIJN-OVERZICHT VAN TIJDVAKKEN BEHANDELD IN LEERJAAR 1 Tijdvak Jagers en boeren; van de eerste mensen 3000 v. C. prehistorie; van de eerste mensen - 3000 v.c. Samenlevingstype: eerst jagers/verzamelaars,

Nadere informatie

De eerste steden hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

De eerste steden hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 15 December 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/62208 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

Deze (autarkisch agrarische samenleving) veranderde in de tijd van steden en staten (11 e en 12 e eeuw).wat waren de Oorzaken?

Deze (autarkisch agrarische samenleving) veranderde in de tijd van steden en staten (11 e en 12 e eeuw).wat waren de Oorzaken? Onderzoeksvraag; Waar en waardoor konden in de Tijd van Steden en Staten, oude steden weer tot bloei komen en nieuwe steden ontstaan? In vroege middeleeuwen was er sprake van een agrarische samenleving

Nadere informatie

Tijd van jagers en boeren, de prehistorie, tot 3000 voor Christus

Tijd van jagers en boeren, de prehistorie, tot 3000 voor Christus De tombe van Sennedjem (gevonden in 1886 te Deir el-medina), detail van reliëf Christus Dit reliëf maakt deel uit van de graftombe van Sennedjem, een Egyptisch ambachtsman die in de 13 e eeuw voor Christus

Nadere informatie

1. Zet de onderstaande gebeurtenissen in de juiste chronologische volgorde. Noteer alleen de letters.

1. Zet de onderstaande gebeurtenissen in de juiste chronologische volgorde. Noteer alleen de letters. Oefenrepetitie geschiedenis SUCCES!!! 4 Havo Periode 1 Tijdvakken 1 t/m 4 Dyslectische leerlingen slaan de vragen met een asterisk (*) over. DOOR DE TIJD HEEN 1. Zet de onderstaande gebeurtenissen in de

Nadere informatie

Genesis 11:1-9 1 De gehele aarde nu was één van taal en één van spraak. 2 Toen zij oostwaarts trokken, vonden zij een vlakte in het land Sinear, waar

Genesis 11:1-9 1 De gehele aarde nu was één van taal en één van spraak. 2 Toen zij oostwaarts trokken, vonden zij een vlakte in het land Sinear, waar Genesis 11:1-9 1 De gehele aarde nu was één van taal en één van spraak. 2 Toen zij oostwaarts trokken, vonden zij een vlakte in het land Sinear, waar zij zich vestigden. 3 En zij zeiden tot elkander: Welaan,

Nadere informatie

Brandaan. Geschiedenis WERKBOEK

Brandaan. Geschiedenis WERKBOEK 7 Brandaan Geschiedenis WERKBOEK 7 Brandaan Geschiedenis WERKBOEK THEMA 4 Eindredactie: Monique Goris Leerlijnen: Hans Bulthuis Auteurs: Juul Lelieveld, Frederike Pals, Jacques van der Pijl Controle historische

Nadere informatie

Antwoordkernen bij Eureka 1

Antwoordkernen bij Eureka 1 Antwoordkernen bij Eureka 1 Antwoordkernen zijn vrijwel nooit volledige zinnen. Antwoordkernen geven alleen aan, wat er beslist in het antwoord moet staan. De bedoeling is, dat je eerst zelf de antwoorden

Nadere informatie

Bron 1 4. Bekijk bron 2. a. Welke voorwerpen uit deze bron passen bij de homo sapiens? En welke bij de neanderthaler? Licht je antwoord toe.

Bron 1 4. Bekijk bron 2. a. Welke voorwerpen uit deze bron passen bij de homo sapiens? En welke bij de neanderthaler? Licht je antwoord toe. herkansing Toets 5 VWO Tijdvakken Prehistorie en Oudheid 1. Maak de bijgevoegde kruiswoordpuzzel en vergeet je naam er niet op te zetten. 2. Verbind een persoon uit de linker kolom door middel van een

Nadere informatie

Tijdlijn van het oude Israël - 800 v.chr. tot 400 v. Chr.

Tijdlijn van het oude Israël - 800 v.chr. tot 400 v. Chr. Tijdlijn van het oude Israël - 800 v.chr. tot 400 v. Chr. Jesaja is de zoon van Amoz, de broer van Uzzia, koning van Juda. Uzzia werd op 16- jarige leeftijd koning, tijdens het 27 e regeringsjaar van Jerobeam

Nadere informatie

Wat was opvallend. bij de Israëlieten na verloop van tijd?

Wat was opvallend. bij de Israëlieten na verloop van tijd? Wat was opvallend Israël in Egypte verdrukt bij de Israëlieten na verloop van tijd? Exodus 1:6-7 6 Toen Jozef gestorven was, en ook al zijn broers, en heel die generatie, 7 werden de Israëlieten vruchtbaar

Nadere informatie

Feniks Geschiedenis voor de onderbouw 1 vmbo-t/havo Hoofdstuk 1 Leven van de natuur Open toetsvragen

Feniks Geschiedenis voor de onderbouw 1 vmbo-t/havo Hoofdstuk 1 Leven van de natuur Open toetsvragen Feniks Geschiedenis voor de onderbouw 1 vmbo-t/havo Hoofdstuk 1 Leven van de natuur Open toetsvragen Paragraaf 1 A. Jager-verzamelaars hadden waarschijnlijk een taakverdeling tussen mannen en vrouwen.

Nadere informatie

Amersfoort. De opkomst van de stedelijke burgerij en de toenemende zelfstandigheid van de steden. Voorbeeld van stadsrechten

Amersfoort. De opkomst van de stedelijke burgerij en de toenemende zelfstandigheid van de steden. Voorbeeld van stadsrechten Onderzoeksvraag; Waardoor kregen mensen in de steden en op het platteland steeds meer vrijheid en kregen stedelingen steeds meer bestuursmacht? (VOGGP) ontwikkeling Dit deden ze bijvoorbeeld door de steden

Nadere informatie

Inleiding geschiedenis Griekenland

Inleiding geschiedenis Griekenland Europa rond de Middellandse Zee rond 500 v. Chr. Sint-Janslyceum s-hertogenbosch, Theo Manders Inleiding geschiedenis Griekenland Rond 2000 v. Chr. Stedelijke centra: Op Kreta, Minoische cultuur Op Griekse

Nadere informatie

1. Zet de onderstaande gebeurtenissen in de juiste chronologische volgorde. Noteer alleen de letters.

1. Zet de onderstaande gebeurtenissen in de juiste chronologische volgorde. Noteer alleen de letters. Oefenrepetitie geschiedenis SUCCES!!! 4 Havo Periode 1 Tijdvakken 1 t/m 4 Dyslectische leerlingen slaan de vragen met een asterisk (*) over. DOOR DE TIJD HEEN 1. Zet de onderstaande gebeurtenissen in de

Nadere informatie

Bouwen met Passie. Pagina 1 van 6

Bouwen met Passie. Pagina 1 van 6 Bouwen met Passie. Toen mij gevraagd werd om de Preek van de Leek te houden voor dit gezelschap. Vroeg ik mijzelf af waarover ik het zou gaan houden. Als je aan een techneut vraagt om een lezing te geven

Nadere informatie

Feniks Geschiedenis voor de onderbouw 1 vmbo-t/havo Hoofdstuk 1 Leven van de natuur Gesloten toetsvragen

Feniks Geschiedenis voor de onderbouw 1 vmbo-t/havo Hoofdstuk 1 Leven van de natuur Gesloten toetsvragen Feniks Geschiedenis voor de onderbouw 1 vmbo-t/havo Hoofdstuk 1 Leven van de natuur Gesloten toetsvragen Paragraaf 1 Zijn de zinnen goed of fout? 1. Een nomade heeft een vaste verblijfplaats. 2. Van een

Nadere informatie

Het eerste schrift hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/62211

Het eerste schrift hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/62211 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 25 June 2015 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/62211 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Inleiding geschiedenis Griekenland

Inleiding geschiedenis Griekenland Europa rond de Middellandse Zee rond 500 v. Chr. Sint-Janslyceum s-hertogenbosch, Theo Manders Inleiding geschiedenis Griekenland Rond 2000 v. Chr. Stedelijke centra: Op Kreta, Minoische cultuur Op Griekse

Nadere informatie

Project Prehistorie, Grieken en Romeinen ABC

Project Prehistorie, Grieken en Romeinen ABC Project Prehistorie, Grieken en Romeinen ABC Week 1ABC: Algemeen Info: Prehistorie De geschiedenis in Nederland begint al heel lang geleden. Lang voordat de Romeinen in Nederland kwamen, waren er al mensen.

Nadere informatie

het boek Daniël seizoen in de school van God in het vuur oorlog en vrede

het boek Daniël seizoen in de school van God in het vuur oorlog en vrede De Bijbel Open het boek Daniël seizoen 2010-2011 25 sep 23 okt 27 nov 18 dec 29 jan 26 feb 26 mrt 23 apr Dan. 1 Dan. 2 Dan. 3 Dan. 4-5 Dan. 6 Dan. 7-8 Dan. 9 Dan. 10-12 in de school van God God kent de

Nadere informatie

Brandaan samenvatting groep 7

Brandaan samenvatting groep 7 Brandaan samenvatting groep 7 Mijn Malmberg Thema 1 Egypte Samenvatting De Nijl Egypte bestaat voor het grootste deel uit woestijn. Dwars door de woestijn stroomt de rivier de Nijl. Door de Nijl kende

Nadere informatie

- vruchtbaarheidsgodin - Ongeschreven en primaire bronnen (primaire: - uit de hand - uit de tijd zelf) - Prehistorie = voor de geschiedenis

- vruchtbaarheidsgodin - Ongeschreven en primaire bronnen (primaire: - uit de hand - uit de tijd zelf) - Prehistorie = voor de geschiedenis Kenmerkende aspecten tijdvak 1, Jagers en Boeren: - De levenswijze Jagers-verzamelaars - Ontstaan van landbouw en landbouwsamenlevingen - Het ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen Kenmerkende

Nadere informatie

Hoe was te zien dat Jozef na farao de belangrijkste autoriteit in Egypte was?

Hoe was te zien dat Jozef na farao de belangrijkste autoriteit in Egypte was? Jozef wordt onderkoning van Egypte. Hoe was te zien dat Jozef na farao de belangrijkste autoriteit in Egypte was? Genesis 41:41-42 41 Verder zei de farao tegen Jozef: Zie, ik stel u hierbij aan over heel

Nadere informatie

Paragraaf 1. delta. Neder-Egypte. Opper-Egypte

Paragraaf 1. delta. Neder-Egypte. Opper-Egypte Hoofdstuk 2 Egypte Paragraaf 1 delta Neder-Egypte Opper-Egypte Egypte bestaat voor een groot deel uit woestijn Was dit altijd zo? Nee: 8000 v.c. > veel water en groen in de Sahara > jagers en verzamelaars

Nadere informatie

Romeinen. Romeinen. Germanen

Romeinen. Romeinen. Germanen Romeinen Romeinen Grieken en Romeinen lijken op elkaar qua levensstijl. Het Romeinse rijk is ontstaan in Rome (753 v. Chr.). De Romeinen kwamen 50 v. Chr. naar Nederland. De Romeinen hebben het Latijns

Nadere informatie

De geschiedenis die wereldwijd in culturen bewaard bleef

De geschiedenis die wereldwijd in culturen bewaard bleef Taal Tekst Tjarko Evenboer D allerlei De geschiedenis die wereldwijd in culturen bewaard bleef De geschiedenis van de torenbouw van Babel wordt door velen afgedaan als een mythe. Toch is er alle reden

Nadere informatie

Tijdwijzer. Het begin. Voor en na Christus

Tijdwijzer. Het begin. Voor en na Christus 138 Tijdwijzer Het begin Op deze tijdbalk past niet de hele geschiedenis van de mens. Er lopen namelijk al zo n 100.000 jaar mensen rond op aarde. Eigenlijk zou er dus nog 95.000 jaar bij moeten op de

Nadere informatie

Bijvoorbeeld: Welke dieren er waren. Dat de mensen goed konden tekenen. Van welke stoffen ze verfkleuren maakten.

Bijvoorbeeld: Welke dieren er waren. Dat de mensen goed konden tekenen. Van welke stoffen ze verfkleuren maakten. Antwoorden hoofdstuk 1 1 Jagers en boeren 1 a 15 000 v.c. b 10 000 v.c. c 5000 v.c. 2 3 a Nog nooit waren zoveel oude afbeeldingen bij elkaar gevonden. b Bijvoorbeeld: De schilderingen hebben mooie kleuren

Nadere informatie

Tijd van Grieken en Romeinen (3000 v.c. 500 na C.) / Oudheid * ontwikkeling van wetenschappelijk denken en denken over burgerschap en politiek in de

Tijd van Grieken en Romeinen (3000 v.c. 500 na C.) / Oudheid * ontwikkeling van wetenschappelijk denken en denken over burgerschap en politiek in de Tijdvakken Tijd van Grieken en Romeinen (3000 v.c. 500 na C.) / Oudheid K.A. * ontwikkeling van wetenschappelijk denken en denken over burgerschap en politiek in de Griekse stadstaat * klassieke vormentaal

Nadere informatie

Kunstgeschiedenis Weten is Zien. Ron Augustus Basiscursus Westerse kunstgeschiedenis 2009

Kunstgeschiedenis Weten is Zien. Ron Augustus Basiscursus Westerse kunstgeschiedenis 2009 Kunstgeschiedenis Weten is Zien Ron Augustus Basiscursus Westerse kunstgeschiedenis 2009 1 Les 1: Prehistorie Alle begin is moeilijk 30.000 VOOR CHRISTUS - 1.000 VOOR CHRISTUS Lascaux - Frankrijk - Grotschilderingen

Nadere informatie

JEREMIA, DE MAN VAN TRANEN

JEREMIA, DE MAN VAN TRANEN Bijbel voor Kinderen presenteert JEREMIA, DE MAN VAN TRANEN Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Jonathan Hay Aangepast door: Mary-Anne S. Vertaald door: Erna van Barneveld Geproduceerd door:

Nadere informatie

1 De tijd van jagers en boeren

1 De tijd van jagers en boeren 1 De tijd van jagers en boeren Planner Oriëntatie Te doen Datum klaar Score Oriëntatie op de tijd van jagers en boeren Kern 1 Jagers en verzamelaars 2 Een nieuwe manier van leven 3 Leven aan de oevers

Nadere informatie

Specialisatie Geschiedenis van het jodendom en christendom

Specialisatie Geschiedenis van het jodendom en christendom Specialisatie Een religieuze periodisering 586 70 Jahwisme Vroeg- Jodendom Rabbijns Jodendom Voor de gewone jaartelling 1 Na de gewone jaartelling Het gebied Het gebied Zoek kaart Palestina Bronnen Bijbel

Nadere informatie

TIJD VAN PRUIKEN EN REVOLUTIES

TIJD VAN PRUIKEN EN REVOLUTIES TIJD VAN PRUIKEN EN REVOLUTIES Hoofdstuk 4 PARAGRAAF 4.1 Pruikentijd Standenmaatschappij De verlichting VERVAL EN RIJKDOM In de 17 e eeuw was Nederland het rijkste land ter wereld Van stilstand komt achteruitgang

Nadere informatie

Tijd van monniken en ridders (500 100) 3.2 Hofstelsel en horigen. (500 100)

Tijd van monniken en ridders (500 100) 3.2 Hofstelsel en horigen. (500 100) Gevolgen ineenstorting van het West Romeinse rijk in West Europa: 1. de eenheid van bestuur verdwijnt 2. de geldeconomie verdwijnt grotendeels. 3. steden raken in verval en verschrompelen tot kleine nederzettingen

Nadere informatie

Mens en maatschappij (aardrijkskunde, economie, geschiedenis, godsdienst)

Mens en maatschappij (aardrijkskunde, economie, geschiedenis, godsdienst) Mens en maatschappij (aardrijkskunde, economie, geschiedenis, godsdienst) Kerndoelen 36. De leerling leert betekenisvolle vragen te stellen over maatschappelijke kwesties en verschijnselen, daarover een

Nadere informatie

Paragraaf 1: Griekse beschaving - TL 1

Paragraaf 1: Griekse beschaving - TL 1 Paragraaf 1: Griekse beschaving - TL 1 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Floris Sieffers 07 October 2015 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/65623 Dit

Nadere informatie

14 God ging steeds voor hen uit, overdag in een wolk, s nachts in licht en vuur.

14 God ging steeds voor hen uit, overdag in een wolk, s nachts in licht en vuur. Psalmen Psalm 78 1 Een lied van Asaf. De lessen van het verleden Luister allemaal naar mijn woorden. Luister goed, want ik wil jullie iets leren. 2 Wijze woorden wil ik spreken, wijze woorden over het

Nadere informatie

Specialisatie Geschiedenis van het jodendom en christendom

Specialisatie Geschiedenis van het jodendom en christendom Specialisatie Een religieuze periodisering 586 70 Jahwisme Vroeg- Jodendom Rabbijns Jodendom Voor de gewone jaartelling 1 Na de gewone jaartelling Een historisch kader (586 200 v. Chr.) 586-539 - Perzische

Nadere informatie

Toetsvragen Geschiedenis Toelatingstoets Pabo. Tijdvak 3 Toetsvragen

Toetsvragen Geschiedenis Toelatingstoets Pabo. Tijdvak 3 Toetsvragen Tijdvak 3 Toetsvragen 1 Op veel afbeeldingen wordt de Romeinse keizer Constantijn als een heilige afgebeeld met een stralenkrans om zijn hoofd. Welke reden was er om Constantijn als christelijke heilige

Nadere informatie

Antwoordkernen zijn vrijwel nooit volledige zinnen. Antwoordkernen geven alleen aan, wat er beslist in het antwoord moet staan.

Antwoordkernen zijn vrijwel nooit volledige zinnen. Antwoordkernen geven alleen aan, wat er beslist in het antwoord moet staan. Antwoordkernen Instap en Ontdekkingsreizen Eureka 2M volledig herziene 5 e druk, 2015-2016 Antwoordkernen zijn vrijwel nooit volledige zinnen. Antwoordkernen geven alleen aan, wat er beslist in het antwoord

Nadere informatie

De stroomculturen 64 LES 9 FEIT OF MENING

De stroomculturen 64 LES 9 FEIT OF MENING D De stroomculturen In dit onderdeel bestudeer je hoe er langs grote stromen goed georganiseerde samenlevingen ontstaan. Dikwijls bevinden ze zich heel dicht bij gebieden waar men voor het eerst aan landbouw

Nadere informatie

CONGRES NIJKERK 23 SEPTEMBER Emo Bos

CONGRES NIJKERK 23 SEPTEMBER Emo Bos CONGRES NIJKERK 23 SEPTEMBER 2016 Emo Bos Patriarchaat Polyginie Huwelijkstrouw Slavernij Eredienst Geloften PATRIARCHAAT (man heeft de macht) De man is heer van het gezin. Vgl. Sarah die haar man heer

Nadere informatie

En wat doen we met de prehistorie? Een eerste kennismaking voor klas 5 en 6

En wat doen we met de prehistorie? Een eerste kennismaking voor klas 5 en 6 En wat doen we met de prehistorie? Een eerste kennismaking voor klas 5 en 6 A Zes korte teksten over de prehistorie en de stap naar de landbouw 1. Wat betekent prehistorie? Prehistorie wil zeggen vóór-historie,

Nadere informatie

De Bijbel open 2013 24 (22-06)

De Bijbel open 2013 24 (22-06) 1 De Bijbel open 2013 24 (22-06) In Mattheus 16 komen we een bijzondere uitdrukking tegen. Jezus zegt daar tegen Petrus en de andere discipelen dat zij zullen binden en ontbinden. Dat roept bij iemand

Nadere informatie

Werken in de prehistorie. 1. Inleiding

Werken in de prehistorie. 1. Inleiding Werken in de prehistorie 1. Inleiding In deze opdracht gaan leerlingen, aan de hand van een aantal bronnen, op zoek naar een antwoord op de vraag of vrouwen die voedselverzamelaars waren een beter leven

Nadere informatie

De Bijbel Open het boek Daniël seizoen programma uitgebreid t/m 23 juli 2011

De Bijbel Open het boek Daniël seizoen programma uitgebreid t/m 23 juli 2011 De Bijbel Open het boek Daniël seizoen 2010-2011 programma uitgebreid t/m 23 juli 2011 25 sep Daniël 1 in de school van God 23 okt Daniël 2 God kent de toekomst 27 nov Daniël 3 in het vuur 18 dec Daniël

Nadere informatie

een zee Rendierjagers De rendierjagers leefden in de prehistorie in ons land. Dat is de tijd voordat de van tijd een zee van tijd

een zee Rendierjagers De rendierjagers leefden in de prehistorie in ons land. Dat is de tijd voordat de van tijd een zee van tijd Werkblad Ω Een tijd geleden... Ω Les : Rendierjagers Rendierjagers De rendierjagers leefden in de prehistorie in ons land. Dat is de tijd voordat de mensen konden schrijven. Ze woonden niet op een vaste

Nadere informatie

Antwoordkernen bij Eureka 1 Prehistorie H. 1 t/m 4

Antwoordkernen bij Eureka 1 Prehistorie H. 1 t/m 4 Antwoordkernen bij Eureka 1 Prehistorie H. 1 t/m 4 Antwoordkernen zijn vrijwel nooit volledige zinnen. Antwoordkernen geven alleen aan, wat er beslist in het antwoord moet staan. De bedoeling is, dat je

Nadere informatie

MEMO BEGRIPPEN BRUGKLAS HOOFDSTUK 1 DE GROTE LIJN

MEMO BEGRIPPEN BRUGKLAS HOOFDSTUK 1 DE GROTE LIJN MEMO BEGRIPPEN BRUGKLAS HOOFDSTUK 1 DE GROTE LIJN Geschiedenis of Historie Prehistorie Bronnen Historische canon Historische indeling Het vak dat zich bezig houdt met: 1)wat mensen in het verleden hebben

Nadere informatie

Een Persoonlijke Bijbelstudie

Een Persoonlijke Bijbelstudie Een Persoonlijke Bijbelstudie The Middletown Bible Church, http://www.middletownbiblechurch.org/ Original English Version Here Alle Schriftaanhalingen komen uit de Statenvertaling (1977 of HSV) Vertaling,

Nadere informatie

Bijbel voor Kinderen. presenteert DANIËL DE GEVANGENE

Bijbel voor Kinderen. presenteert DANIËL DE GEVANGENE Bijbel voor Kinderen presenteert DANIËL DE GEVANGENE Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Jonathan Hay Aangepast door: Mary-Anne S. Vertaald door: Erna van Barneveld Geproduceerd door: Bible

Nadere informatie

Over het toneelstuk Gijsbrecht van Amstel

Over het toneelstuk Gijsbrecht van Amstel Voorwoord Gijsbrecht van Amstel leefde rond 1300. Hij was de belangrijkste man van de stad Amsterdam in die tijd. Gijsbrecht was geliefd bij de bevolking van Amsterdam, maar hij had ook veel vijanden.

Nadere informatie

Maak je eigen gebedsriem

Maak je eigen gebedsriem Maak je eigen gebedsriem 1 Blad 1 Hoe te maken? 1. Kleur de plattegrond van het gebedsriemdoosje in. 2. Knip de onderdelen 1 en 2 van het werkblad uit. Dit zijn het bovenste en onderste gedeelte van het

Nadere informatie

DRIE PERIODEN VAN DE PROFETEN

DRIE PERIODEN VAN DE PROFETEN Inleiding Daniël De komende maanden willen we het boek Daniël bespreken, een boek waarvan men soms zegt dat het moeilijk te begrijpen is. Deze opmerking slaat dan vaak op de laatste zes hoofdstukken die

Nadere informatie

Het Oude Testament in vogelvlucht

Het Oude Testament in vogelvlucht Het Oude Testament in vogelvlucht Vooraf: Houd de bijbel nog even dicht. Weet jij nog hoe de lijn van het hele Oude Testament loopt? Maak allemaal individueel een overzicht van de geschiedenis vanaf de

Nadere informatie

Inhoud. Thema 5.1 Jagers en boeren 3. Thema 5.2 Grieken en Romeinen 6. Thema 5.3 Monniken en ridders 9. Thema 5.4 Steden en staten 12.

Inhoud. Thema 5.1 Jagers en boeren 3. Thema 5.2 Grieken en Romeinen 6. Thema 5.3 Monniken en ridders 9. Thema 5.4 Steden en staten 12. Inhoud Thema 5.1 Jagers en boeren 3 Thema 5.2 Grieken en Romeinen 6 Thema 5.3 Monniken en ridders 9 Thema 5.4 Steden en staten 12 Eigentijds Eigentijds Toets Thema 5.1 Jagers en boeren 1. Rondtrekken 3.

Nadere informatie

Naar welke plaats werd de ark van God door de Filistijnen heengebracht?

Naar welke plaats werd de ark van God door de Filistijnen heengebracht? De ark in het land van de Filistijnen. Naar welke plaats werd de ark van God door de Filistijnen heengebracht? 1 Samuel 5:1 1 De Filistijnen hadden de ark van God als buit meegenomen en hem van Eben-Haëzer

Nadere informatie

Kijk goed naar Jezus die omhoog keek, zegende en brak. Hij is alles dat je echt nodig hebt. En kijk dan in je eigen voorraadkast.

Kijk goed naar Jezus die omhoog keek, zegende en brak. Hij is alles dat je echt nodig hebt. En kijk dan in je eigen voorraadkast. Geven jullie hun maar te eten! Preek over Marcus 6:30-44 (dankdag 2011) Toen ik vanavond de kerk binnenkwam zag ik dat er weer veel voedsel en andere producten zijn ingeleverd voor de Dorcas-actie. Als

Nadere informatie

Of: hadden de meisjes niet met z'n 10-en mee kunnen lopen bij het schijnsel van 5 lampen?

Of: hadden de meisjes niet met z'n 10-en mee kunnen lopen bij het schijnsel van 5 lampen? Zondag 21 november 2010-10e zondag van de herfst - kleur wit - Kogerkerk - preek Jesaja 65, 17-23 / Mattheüs 25, 1-13 Lieve mensen van God, 10 jonge vrouwen, 10 meisjes zijn op weg naar een bruiloft. 5

Nadere informatie

De Openbaring 1:19. De verschijning van de Zoon des Mensen. Wat hierna gebeuren zal. Wat u gezien hebt 1

De Openbaring 1:19. De verschijning van de Zoon des Mensen. Wat hierna gebeuren zal. Wat u gezien hebt 1 De Openbaring 1:19 Wat u gezien hebt 1 Wat is Wat hierna gebeuren zal De verschijning van de Zoon des Mensen De Openbaring 1:19 Wat u gezien hebt Wat is Wat hierna gebeuren zal 1 2-3 7 brieven = 7 beoordelingen

Nadere informatie

Is het moeilijk voor de mensen om de opdrachten van Jezus uit te voeren? Zo ja, waarom, zo nee waarom niet?

Is het moeilijk voor de mensen om de opdrachten van Jezus uit te voeren? Zo ja, waarom, zo nee waarom niet? Bidden, praten met God LES 5 DEEL 5 DISCIPLE OPDRACHT: Lees de vier tekstgedeelten en beantwoord de 4 bijbehorende vragen. Hand 1:12-14, Hand 2:42, Hand 4:23-31 Hand 6:3-6 Hand 8:17, Hand 16:18, Hand 28:8

Nadere informatie

Waar was Mozes mee bezig, welke berg naderde hij en tot welk inzicht kwam Mozes?

Waar was Mozes mee bezig, welke berg naderde hij en tot welk inzicht kwam Mozes? Waar was Mozes mee bezig, welke berg naderde hij en tot welk inzicht kwam Mozes? Exodus 3:1 1 En Mozes hoedde het kleinvee van zijn schoonvader Jethro, de priester van Midian. Hij dreef het kleinvee tot

Nadere informatie

Versie A SAMENLEESBIJBEL

Versie A SAMENLEESBIJBEL Versie A SAMENLEESBIJBEL Tien bijbelvragen BIJBELVRAGEN Vraag 1 2 BIJBELVRAGEN Vraag 1 Over welk bijbelgedeelte gaat het lied 'Als een herder is de Heer voor mij'? A. De goede herder B. Het verloren schaap

Nadere informatie

Biddag Paars Jer. 29: 4-14 (Gez. 37) en Matt. 6: 19-23

Biddag Paars Jer. 29: 4-14 (Gez. 37) en Matt. 6: 19-23 Biddag 2014. Paars Jer. 29: 4-14 (Gez. 37) en Matt. 6: 19-23 Ds. A.J.Wouda Gemeente van Christus, Bid tot de Heer voor de stad waarheen ik jullie heb weggevoerd en zet je in voor haar bloei. (7) De machtige

Nadere informatie

Hoe groot is de kans dat alle volken op aarde precies

Hoe groot is de kans dat alle volken op aarde precies 1 DE WERELDWIJDE VLOED Alle volken spreken over een wereldwijde vloed Hoe groot is de kans dat alle volken op aarde precies dezelfde overlevering kennen? Gezien het feit dat zij al duizenden jaren van

Nadere informatie

SEED & BREAD FOR THE SOWER JES.55:10 FOR THE EATER korte Bijbelse boodschappen van

SEED & BREAD FOR THE SOWER JES.55:10 FOR THE EATER korte Bijbelse boodschappen van SEED & BREAD FOR THE SOWER JES.55:10 FOR THE EATER korte Bijbelse boodschappen van Otis Q. Sellers, Bijbelleraar Vertaling Stichting Lachai Roï, Lelystad, Nederland Nr. 28 Het koninkrijk: waarom twee namen?

Nadere informatie

Extra: Limes hv123. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Extra: Limes hv123. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 03 October 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/79557 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Overdenking 11 november 2012, Lev.19:1-2, 9-18, Mc. 12: ds. A.J.Wouda Gemeente van Christus,

Overdenking 11 november 2012, Lev.19:1-2, 9-18, Mc. 12: ds. A.J.Wouda Gemeente van Christus, Overdenking 11 november 2012, Lev.19:1-2, 9-18, Mc. 12: 28-34 ds. A.J.Wouda Gemeente van Christus, Wees heilig, want ik, de Heer jullie God, ben heilig. En dan volgen, met andere woorden dan wij meestal

Nadere informatie

Bijbelstudie Jeremia. Eerst een paar weetjes, om op te warmen en alvast een beetje kennis te maken met Jeremia

Bijbelstudie Jeremia. Eerst een paar weetjes, om op te warmen en alvast een beetje kennis te maken met Jeremia Bijbelstudie Jeremia Eerst een paar weetjes, om op te warmen en alvast een beetje kennis te maken met Jeremia Wie was Jeremia? Jeremia is een profeet in Juda in de periode 620-580 voor Christus. Hij maakt

Nadere informatie

Exodus 35:4-36:7 Bijdrage voor de bouw van de tabernakel. Zondag 20 januari 2013 Thema: Je geld of

Exodus 35:4-36:7 Bijdrage voor de bouw van de tabernakel. Zondag 20 januari 2013 Thema: Je geld of Exodus 35:4-36:7 Bijdrage voor de bouw van de tabernakel 35:4-5 Mozes zei tegen de Israëlieten: De HEER draagt u op hem geschenken te geven. Laat iedereen die daartoe bereid is iets aan de HEER afstaan:

Nadere informatie

Johannes 8 : 11. dia 1

Johannes 8 : 11. dia 1 Johannes 8 : 11 in de wet van Mozes stond het duidelijk (Deut. 22:22) als een man wordt betrapt met een getrouwde vrouw moeten beiden ter dood gebracht worden zowel de man als de vrouw met wie hij geslapen

Nadere informatie

Liedjes over Gods naam?

Liedjes over Gods naam? Liedjes over Gods naam? En als de golven overslaan, dan blijf ik hopen op uw Naam. Opwekking 789 Heer, ik prijs uw grote naam. Heel mijn hart wil ik U geven. Want U bent de weg gegaan die mij redding bracht

Nadere informatie

De vijftig vensters en de kenmerkende aspecten van de tien tijdvakken van de commissie De Rooy

De vijftig vensters en de kenmerkende aspecten van de tien tijdvakken van de commissie De Rooy De vijftig vensters en de kenmerkende aspecten van de tien tijdvakken van de commissie De Rooy In blauw: de tijdvakken en de kenmerkende aspecten (alleen uitgewerkt voor het en ). In oranje: de canonvensters,

Nadere informatie

Tijd van burgers en stoommachines 1800 1900. 8.2 Het moderne imperialisme

Tijd van burgers en stoommachines 1800 1900. 8.2 Het moderne imperialisme Onderzoeksvraag: Welke motieven hadden de Europeanen om in Afrika en Zuidoost Azië een groot koloniaal imperium op te bouwen? Kenmerkende aspect: De moderne vorm van imperialisme die verband hield met

Nadere informatie

Daniël 1. Daniël in Babylonië

Daniël 1. Daniël in Babylonië Daniël 1 Daniël in Babylonië Nebukadnessar begint een oorlog 1 Toen Jojakim drie jaar koning van Juda was, begon Nebukadnessar een oorlog tegen hem. Nebukadnessar was de koning van Babylonië. Hij kwam

Nadere informatie

2

2 1 2 3 4 5 6 Mt 16,21 7 8 9 10 Ze spraken met elkaar over alles wat er gebeurd was. 15 Terwijl ze zo liepen te praten, kwam er iemand bij hen lopen. Het was Jezus, 16 maar de leerlingen herkenden hem niet.

Nadere informatie

WIE IS JEZUS? EN WIE BEN IK?

WIE IS JEZUS? EN WIE BEN IK? WIE IS JEZUS? EN WIE BEN IK? Zondag 5 maart 2017 in het Kruispunt in Voorschoten Orgelspel Welkom en mededelingen VOORBEREIDING Zingen: Lied (Psalm) 91a. Bemoediging: voorganger : Onze hulp is in de naam

Nadere informatie

WIE IS JEZUS? EN WIE BEN IK?

WIE IS JEZUS? EN WIE BEN IK? WIE IS JEZUS? EN WIE BEN IK? Zondag 5 maart 2017 in het Kruispunt in Voorschoten 2 Orgelspel Welkom en mededelingen VOORBEREIDING Zingen: Lied (Psalm) 91a. Bemoediging: voorganger : Onze hulp is in de

Nadere informatie

Paasfeest een traditie?

Paasfeest een traditie? 1Corintiërs 15: 3-7; 3 Het belangrijkste dat ik u heb doorgegeven, heb ik op mijn beurt ook weer ontvangen: dat Christus voor onze zonden is gestorven, zoals in de Schriften staat, 4 dat hij is begraven

Nadere informatie

Hoe zagen de omringende volken David, en waar was de tabernakel op dat moment?

Hoe zagen de omringende volken David, en waar was de tabernakel op dat moment? Het erfelijk koningschap aan David toegezegd. Hoe zagen de omringende volken David, en waar was de tabernakel op dat moment? Zie 2 Samuel 7 Veel van de omringende volken, die de voorspoed van Israël zagen,

Nadere informatie

Tijd van jagers en boeren? 3000 v. Chr. Prehistorie. Kenmerkende aspecten. Begrippen

Tijd van jagers en boeren? 3000 v. Chr. Prehistorie. Kenmerkende aspecten. Begrippen Tijd van jagers en boeren? 3000 v. Chr. Prehistorie 1. De levenswijze van jager-verzamelaars. 2. Het ontstaan van landbouw en landbouwsamenlevingen. 3. Het ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen.

Nadere informatie

DE WIJZE KONING SALOMO

DE WIJZE KONING SALOMO Online Bijbel voor kinderen presenteert DE WIJZE KONING SALOMO Geschreven door Edward Hughes Illustraties door Janie Forest and Lazarus Aangepast door Lyn Doerksen Alle Bijbelcitaten zijn afkomstig uit

Nadere informatie

Preek over Daniël 11 1

Preek over Daniël 11 1 Preek over Daniël 11 1 Ds R. D. Anderson (laatst aangepast 27 mei 2014) Ps. 146:1 Gebed Lezen: Heid.Cat. v/a 26 Ps. 33:5, 6, 7 Lezing van de Tekst: Dan. 11:2b-45 (tijdens de preek) Preek (tijdens de preek

Nadere informatie

Wie overleed en waar was het volk toen?

Wie overleed en waar was het volk toen? Het water van Meriba. Wie overleed en waar was het volk toen? Numeri 20:1 1 De Israëlieten kwamen in de woestijn Zin, heel de gemeenschap, in de eerste maand, en het volk bleef in Kades. Daar stierf Mirjam,

Nadere informatie

Voor/na het bezoek. Museum voor Natuurwetenschappen.be Vautierstraat, 29 1000 Brussel info@natuurwetenschappen.be

Voor/na het bezoek. Museum voor Natuurwetenschappen.be Vautierstraat, 29 1000 Brussel info@natuurwetenschappen.be Voor/na het bezoek Museum voor Natuurwetenschappen.be Vautierstraat, 29 1000 Brussel info@natuurwetenschappen.be Wat is de prehistorie? Prehistorie betekent letterlijk voorgeschiedenis, het tijdperk voor

Nadere informatie

De Bijbel Open het boek Daniël seizoen 2010-2011 programma uitgebreid t/m 23 juli 2011

De Bijbel Open het boek Daniël seizoen 2010-2011 programma uitgebreid t/m 23 juli 2011 De Bijbel Open het boek Daniël seizoen 2010-2011 programma uitgebreid t/m 23 juli 2011 25 sep Daniël 1 in de school van God 23 okt Daniël 2 God kent de toekomst 27 nov Daniël 3 in het vuur 18 dec Daniël

Nadere informatie