Vissige russula s komen voor in alle kleuren van de regenboog? De geur is zeer kenmerkend.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Vissige russula s komen voor in alle kleuren van de regenboog? De geur is zeer kenmerkend."

Transcriptie

1 Wandeling 13 september : Bakkerijschimmel : Neurospora Kwastschimmel : Aspergillus Een russula die normaal roze is maar door de droogte geelachtig tot kakigeel uitgebleekt is. Deze komt in veel vormen voor. Volgens sommigen zijn ze niet verschillend. DNA onderzoek moet uitsluitsel geven. Na enkele malen bepotelen ruiken we dat de (onderkant van de) steel naar vis of garnalen van een week oud ruikt. Het is dus een vissige eikenrussula. (de russula megacanta) (vroeger russula graveolens). Hij is zeer lekker en wordt veel gegeten in Polen en Frankrijk. Neem hem nooit mee naar huis om te drogen. Huis ruikt 3 weken naar rotte vis! Het is de enige die grijsgroen verkleurt als men met FeSO 4 (in houtlijm vastgeklit) over de steel wrijft. Het is een symbiont met eik. De biokwaliteit van een bos is te meten aan de hand van het aantal verschillende soorten symbionten Hiertoe behoren de ridderzwammen, de melkzwammen, de russula s, de amanieten en de aardappelbovist. Alle symbionten waren oorspronkelijk parasieten die echter hebben ingezien dat het misschien beter was een deal te sluiten omdat anders de gastheer misschien sterft (en hijzelf dus ook). Dit is echter een zeer broos evenwicht waardoor hij soms terug in een parasiet verandert als een boom ziek wordt. De vissige russula wijst op een goede biokwaliteit. Figuur 1 : een vissige eikenrussula Vissige russula s komen voor in alle kleuren van de regenboog? De geur is zeer kenmerkend.

2 Wat verder treffen we een olijfgroene (kakigroene) russula aan met een frisse geur. Wijven we met FeSO 4 over de steel dan kleurt hij oranje. De smaak is mild. De plaatjes zijn redelijk elastisch. Dan is het de zeer zeldzame vorkplaat russula (russula heterophylla). Deze komt alleen voor in zeer oude bossen van zeer goede kwaliteit. Figuur 2 : de vorkplaatrussula We vinden een gele knolamaniet die eeuwen de reputatie heeft gehad zwaar giftig te zijn. In 1927 heeft de voorzitter van de Franse mycologische vereniging een diner gegeven waar het hoofdgerecht gele knolamaniet was. Velen kwamen niet opdagen, anderen aten met lange tanden. Niemand is ziek geworden. Zijn slechte reputatie heeft hij waarschijnlijk te danken aan het feit dat hij voortdurend verward wordt met de groene knolamaniet die wel dodelijk giftig is maar die de kenmerkende aardappelgeur mist en in volwassen toestand ook geen plakjes heeft! Figuur 3 : een gele knolamaniet

3 In 1937 werd een verzekeraar opgepakt die levensverzekeringscontracten opstelde voor oude weduwen waarin in kleine letters stond dat het geld naar de verzekeraar ging als ze binnen een zekere tijdspanne overleden. Bij de ondertekening van het contract bood hij ze een diner aan waarin groene knolamaniet verwerkt werd. Dit gif is niet op te sporen. Hij liet de paddenstoelen echter plukken door iemand die het verschil niet kende tussen de groene en gele knolamaniet. Sommigen overleefden dus het diner en zo Tegen een zwam vinden we een zeer harde zwam met grijswitte gaatjes onderaan. Als we op de gaatjeslaag drukken wordt ze bruin. Dit komt omdat de buisjes eigenlijk bruin zijn maar langs buiten grijs bepoederd. Dan is het ofwel de platte ofwel de dikrandtonderzwam! De platte is plat terwijl de dikke een hoefvormige, bolle zijde heeft. De platte is een saprofiet op takken en liggende stammen. De dikrand is een parasiet en komt dus voor op nog levende of pas afgestorven en dus nog rechtstaande bomen. Figuur 4 : de dikrandtonderzwam Dit indrukken is wel de manier om het onderscheid te kennen met de echte tonderzwam. Die verkleurt alleen bruin bij inkerven. Op een tak treffen we een plaatjeszwam aan met een excentrische steel. Het is een oesterzwam. Verdere determinatie leert ons: het is de bleke oesterzwam die even lekker is als de gewone oesterzwam.

4 Figuur 5 : de bleke oesterzwam We vinden opnieuw een kaneelkleurige gaatjeszwam. Het is opnieuw de kussenvormige houtzwam ( Halapopilus rutilans) Als men er een druppeltje ammoniak of KOH op doet verkleurt hij knalviolet! Figuur 6 : een kussenvormige houtzwam We vinden een bruine melkzwam. De melk geeft géén gele verkleuring op onze zakdoek. Hij geurt naar frituurolie. De hoed is GEZONEERD (= cirkelvormige banden) => zeker de kaneelkleurige melkzwam!! De steel gelijkt inderdaad op een kaneelstokje. Hij komt exclusief voor onder eik (of kastanje). Alle symbionten onder eik (alle eiksoorten) komen ook voor onder TAMME kastanje. Onder paardenkastanje groeien geen symbionten, die hebben enkel een relatie met bodemschimmels. Figuur 7 : de (gezoneerde) kaneelkleurige melkzwam

5 Neem geen russula s of melkzwammen mee om te drogen. Binnen de 24 uur na het plukken beschimmelen ze! We vinden een paddenstoel met een zakje rond de steel maar zonder ring => de grijze slanke amaniet (maar de ecologie klopt NIET want die komt alleen voor bij populier!! Het is waarschijnlijk een zéér speciale soort uit het Noorden : de amanita alba of de bleke slanke amaniet. Topvondst? Hoedrand (loep) opvallend gestreept. Figuur 8 : bleke slanke amaniet? ( amanita alba?) Er staan slechts 2 slanke amanieten in de sleutel maar vorig jaar is ook bijv. de brokkelzakamaniet (amanita submembranacea opgedoken. Figuur 9 : brokkelzakamaniet Zo is recent ook de lantaarnzwam die normaal in het Zuiden o.a. op dode olijfbomen groeit in Limburg opgedoken op eiken. Deze geven s nachts een groen lichtschijnsel en kunnen enorm groot worden.

6 Figuur 10 : de lantaarnzwam Een klokvormig paddenstoeltje dat op hout groeit en waar een rood melksap uit de stengel komt. Hij heeft witte plaatjes en dus bleek sporenpoeder. Het is een mycena (jong klokvormig, later chinees hoedje. De pupil (is bovenste van de hoed) is roodbruin. Het is de grote bloedsteelmycena. De kleine groeit MEESTAL op de bodem. En is veel kleiner en meer oranjebruin. Hij komt veel minder frequent bij ons voor en bovendien in naaldbossen! Figuur 11 : grote bloedsteelmycena We vinden een russula met véél tussenplaatjes en de plaatjes dicht opeen. Dit is de vrij zeldzame russula densifolia of de fijnplaatrussula. Die komt vooral voor in oude bossen. De grofplaatrussula is veel algemener.

7 Figuur 12 : de fijnplaatrussula We vinden het gemakkelijk herkenbare rodekoolzwammetje of de amethistzwam..hij heeft paarse plaatjes en op onze zakdoek krijgen we een paarse schijn. MAAR paars sporenpoeder bestaat niet! Het is kleurpigment van de paddenstoel zelf dat overgaat op onze zakdoek. Hij behoort dus tot de familie van de fopzwammen. Figuur 13 : het rode kool zwammetje of amethistzwam

8 In Frankrijk en Polen wordt hij massaal geplukt. De hoedjes alleen worden gebruikt in een omelet die daardoor paars kleurt en niet erg smakelijk oogt maar ze heeft een zeer fijne smaak. Toch is het eten ervan eerder af te raden omdat hij vooral in Scandinavië de paddenstoel is die de meeste vervuilende stoffen uit de atmosfeer bevat. In Scandinavië bevat hij bijvoorbeeld veel radioactiviteit (afkomstig van Tsjernobil)., naast andere verontreinigingen. Alle fopzwammen groeien ogenschijnlijk op het bladerdek maar bij het plukken komt er niets mee => symbiont!! We vinden een gewoon elfenbankje : een gaatjeszwam op hout die gezoneerd is met witte gaatjes en taai. Figuur 14 : het gewoon elfenbankje Onder berk vinden we een kleine roze pikante russula : de roze berkenrussula. Deze kan helemaal tot wit uitspoelen bij regenweer

9 Figuur 15 : een roze berkenrussula We vinden een donkerrode (kersrode) russula zonder smaak. Het midden is donker, dus moeten we zoeken in groep 8 Het is waarschijnlijk de zwartpurperen russula (of eventueel de plompe russula) Figuur 16 : een zwartpurperen russala met donker hart en blekere plekjes We vinden een rozerode verblekende russula met matig scherpe smaak. Als hij heel oud is verdwijnt de rozerode kleur. Het is de vrij zeldzame verblekende russula (russula pulchella)

10 Figuur 17 : een verblekende russula Een sterk afgegeten bleekgroene (olijfkleurige) russula met een milde smaak waarvan de plaatjes vrij elastisch zijn met vettige, boterachtige plaatjes. Met de loep zien we duidelijk groen vlekvormige schubjes op de hoed. Deze is de zéér zeldzame ruwe russula (russula virescens). Dit is zowat de meest geplukte in Frankrijk. Kenmerkend is ook de blauwgroene verkleuring die hier te zien is aan de vraatsporen.

11 Figuur 18 : een ruwe russula Op houtstronken treffen we een beige paddenstoeltje aan met een chinees hoedje. De kleintjes die er rond staan hebben duidelijk een klokvormig hoedje. Dit is weer een mycena. De helmmycena. Dit is een van de fopperige zwammenfamilies omdat de volwassen exemplaren een steeds vlakkere hoed krijgen met hoogstens nog een bultje of als ze heel oud staan keert de hoed zelfs naar boven. De zeer taaie steel is kenmerkend voor deze helmmycena (mycena galericulata). Het is de grootste van de mycena s met een hoed die 2 tot 6 cm diameter kan hebben. Ook te herkennen aan de vrijwel altijd iets roze lamellen. Met de loupe kan men ook kleine dwarsverbindingen (laddertjes zoals bij een nylonkous of anastomosen) zien helemaal diep tussen de lamellen dicht bij de steel. Hiervoor moet men naar de hoed kijken met tegenlicht. Het is ook de énige mycena die naar meel smaakt. Opgelet: wel best terug uitspuwen, want hij is licht giftig.

12 Figuur 19 : de helmmycena Een klein wit, klokvormig paddenstoeltje met fijne zwarte schubjes op de hoed. Hij heeft witte plaatjes en bleek sporenpoeder. We zien dat de plaatjes vrij zijn aan het slootje tussen de plaatjes en de steel. De spikkelplooiparasol die zeldzamer wordt (? niet te vinden?) Wat verder zien en ruiken we enkele grote stinkzwammen (Phallus impudicus) Figuur 20 : een grote stinkzwam

13 De dochter van Charles Darwin was directrice van een meisjespensionaat. Zij liet op het domein systematisch alle grote stinkzwammen verwijderen! We vinden een klein paddenstoeltje met bleek sporenpoeder dat geurt naar rammenas en waarvan de plaatjes bochtig zijn aangehecht. De steel breekt gemakkelijk. We moeten dus gaan kijken onder 1.8. Het is een (uitgebleekt) elfenschermpje of de mycena pura. Deze is zeer giftig en zorgt voor de muscarinevergiftiging = het zweetsyndroom. Figuur 21 : een elfenschermpje (mycena pura) We vinden weer een fopzwam. Als hij roze plaatjes heeft met wit sporenpoeder en oranjebruine tinten op hoed en steel en met kleine schubjes zoals op een zeemvel dan is het geen gewone fopzwam maar de geschubde fopzwam. Als we een schimmel aantreffen op boleten of krulzomen dan is het boletenrot of goudschimmel. Waarom gebruiken we 2 namen. Omdat deze schimmel zowel een geslachtelijke als ongeslachtelijke voortplantingsvorm kent. Boletenrot is de naam voor de geslachtelijke voortplantingsvorm met perithetia.

14 Meestal gebeurt de voortplanting vegetatief waarbij de cellen zich kopiëren (klonen) door middel van knalgele vegetatieve sporen. Dan spreken we van goudschimmel. Figuur 22 : boletenrot / goudschimmel We treffen een prachtig voorbeeld van geotropie aan. Op een nog rechtstaande stam zien we de horizontale berkenzwammen maar op de afgebroken top van de boom die op de grond ligt is de berkenzwam OOK horizontaal. De zwam heeft zich gedraaid zodat zijn sporen weer door de zwaartekracht naar de aarde kunnen vallen!! Figuur 23 : geotropie -hier bij een tonderzwam We vinden weer een gaatjeszwam (polypore) die consolevormig is. We vinden dat het een elfenbankje is. Uiteindelijk komen we uit op de witte bultzwam, het grootste elfenbankje. Deze kan tot 25 cm diameter hebben. Hij is perfect eetbaar maar na 24 uur koken is hij nog even taai. Vaak zien we groen algen bovenop de zwam. Dit komt omdat er soms kleine laagtes zijn in het oppervlak van de zwam waar water blijft in staan dat een ideale groeiplaats vormt voor groene algen.

15 Figuur 24 : de witte bultzwam met typische algen bovenop We vinden een kernzwam die exclusief voorkomt op berk. De vergroeide kogelzwam waarvan alle kogeltjes vergroeid zijn. Hij heeft een blauwpaarse schijn. Figuur 25 : de vergroeide kogelzwam exclusief op berk Weer een zwartpurperen russula met duidelijk donker in het centrum en uitgebleekte plekjes op de hoed. De geelwitte russula is onmiskenbaar door zijn okergele hoed met sterk contrasterende witte plaatjes.

16 Figuur 26 : een sterk contrasterende geelwitte russula We zien een vrij verteerde roodbruine slanke amaniet. Figuur 27 : roodbruine slanke amaniet Weer een bruine melkzwam. Dus wat melk op de zakdoek : die verkleurt onmiddellijk citroengeel. Onmiskenbaar de rimpelende melkzwam die inderdaad op de hoed al wat rimpels vertoont.

17 Figuur 28 : rimpelende melkzwammen Weer een bekende gaatjeszwam op hout: de paarse korstzwam Figuur 29 : de paarse korstzwam Op een klein takje treffen we 2 verschillende zwammen aan. 1 is een druppelzwam dat de oranje druppelzwam blijkt te zijn. De andere is een trilzwam, de gele trilzwam die bij verdroging herleid wordt tot een velletje en bij vocht terug opzwelt. Dit kan zich 7 á 8 keer voordoen. Bij elke opzwelling vormt hij sporen, bij elke uitdroging stopt hij daarmee.

18 Figuur 30 : een (opgezwollen) gele trilzwam Figuur 31 : oranje drupelzwam Een schelpvormige plaatjeszwam zonder steel met bruin sporenpoeder => een oorzwammetje. De plaatjes zijn roestbruin en het komt voor op takken => het wit oorzwammetje. Figuur 32 : het wit oorzwammetje Op een takje vinden we meniezwammetjes op een steeltje!! (nog nooit gezien door Hans!) Dit is het vegetatief stadium! (tubercularia). Het andere bijna altijd voorkomend stadium = de nectria. In de vegetatieve vorm zijn het kleine roze bolletjes. In de geslachtelijke vorm vormt het donkerrode framboosjes.

19 Figuur 33 : vegetatieve meniezwammetjes en geslachtelijke framboosjes Op een liggende tak vinden we ook de platte tonderzwam. Deze is duidelijk veel platter dan de dikgerande en heeft een witte groeirand. Hoe werden vroeger die tonderzwammen gebruikt? Men liet ze eerst weken in urine (ammoniak). Zo maakte men het weefsel zacht. Dan liet men ze drogen en maakte ze dan fijn met een mortier. Zo kreeg men een watachtig weefsel waar men salpeterzuur bij moest doen. Dan ging het in de tonderdoos. Figuur 34 : een witgerande, platte tonderzwam We zien nog de broze russula die vooral onder eik voorkomt. Hij is wijnrood in het midden met een bleke buitenkant. Hij is zéér pikant.

20 Figuur 35 : een broze russula We vinden ook nog een berijpte russula. Deze heeft meestal een grijze kleur. Figuur 36 : een berijpte russula In het gazon treffen we tenslotte een gazonvlekplaat aan met zwart sporenpoeder. Deze behoort tot de inktzwamfamilie. Hij heeft een karamelbruine kleur uitblekend vanuit de rand.

21 Figuur 37 : een gazonvlekplaat uit de inktzwamfamilie

22

Paddenstoelen wandeling 26 september Hondsbossen

Paddenstoelen wandeling 26 september Hondsbossen Paddenstoelen wandeling 26 september Hondsbossen We bekijken eerst een aantal paddenstoelen meegebracht door Hans van een locatie tussen Lier en Zandhoven in een doodlopend weggetje vanuit Lier naar een

Nadere informatie

1. Geheimen. 2. Zwammen

1. Geheimen. 2. Zwammen 1. Geheimen 'Geen plant en geen dier' Een paddestoel is zeker geen dier, maar een plant is het ook niet. Ze hebben geen groene bladeren om zonlicht op te vangen. Bovendien groeien paddestoelen in het donker.

Nadere informatie

Paddestoelen tocht op landgoed Sandwijck te De Bilt.

Paddestoelen tocht op landgoed Sandwijck te De Bilt. Paddestoelen tocht op landgoed Sandwijck te De Bilt. Op 23 oktober 2011 was het een mooie herfstdag met veel zon. Wij gingen naar landgoed Sandwijck te De Bilt waar een paddestoelentocht werd georganiseerd

Nadere informatie

Loof-en naaldbomen. Naam :

Loof-en naaldbomen. Naam : Loof-en naaldbomen Naam : Veel bomen maken een bos In een boomgaard staan soms honderden bomen, en toch is een boomgaard geen bos. Ook in een park kun je veel bomen zien, maar een park is beslist geen

Nadere informatie

Jcdegids.be. Een inleiding tot de paddenstoelengeslachten. 18/01/2014 JC Delforge

Jcdegids.be. Een inleiding tot de paddenstoelengeslachten. 18/01/2014 JC Delforge Jcdegids.be Een inleiding tot de paddenstoelengeslachten 18/01/2014 JC Delforge De presentatie kan gedownload worden op het volgende adres: http://www.jcdegids.be/jcd-doc.htm Jcdegids.be Inleiding De presentatie

Nadere informatie

Paddenstoelenexcursie in het Warmonderbos

Paddenstoelenexcursie in het Warmonderbos Paddenstoelenexcursie in het Warmonderbos Door: Maddi Ferket en Paul Venderbosch Als we op zaterdag 4 oktober verzamelen bij de ingang verzorgt Co Mesman eerst een inleiding. Hij vertelt de niet-leden

Nadere informatie

Inleiding: Op een grote paddenstoel, rood met witte stippen... Zat kabouter Pinnemuts heen en weer te wippen...

Inleiding: Op een grote paddenstoel, rood met witte stippen... Zat kabouter Pinnemuts heen en weer te wippen... Inleiding: Op een grote paddenstoel, rood met witte stippen... Zat kabouter Pinnemuts heen en weer te wippen... Kabouter Pinnemuts wipt zo uitbundig dat zijn paddenstoel breekt. Dit is het begin van een

Nadere informatie

Paddenstoelen De herfst is echt paddenstoelentijd. Vooral als het buiten lekker vochtig is schieten de paddenstoelen als paddenstoelen uit de grond!

Paddenstoelen De herfst is echt paddenstoelentijd. Vooral als het buiten lekker vochtig is schieten de paddenstoelen als paddenstoelen uit de grond! Paddenstoelen De herfst is echt paddenstoelentijd. Vooral als het buiten lekker vochtig is schieten de paddenstoelen als paddenstoelen uit de grond! Raadseltje: Een stoel in een bakje zie ik in de koelkast

Nadere informatie

Giftige paddenstoelen

Giftige paddenstoelen Giftige paddenstoelen Groene knolamaniet (groene knolzwam), Amanita phalloides dodelijk giftig Veroorzaakt 90% van alle sterfgevallen door paddenstoelvergiftiging. Daarvoor zijn twee alkaloïden verantwoordelijk:

Nadere informatie

Waarvan leven paddenstoelen? Paddenstoelen (schimmels met vruchtlichamen dus) leven en groeien voornamelijk door organisch materiaal zoals takken,

Waarvan leven paddenstoelen? Paddenstoelen (schimmels met vruchtlichamen dus) leven en groeien voornamelijk door organisch materiaal zoals takken, Wat is een paddenstoel? zijn vruchtlichamen van schimmels. Eenvoudig voorgesteld is een paddenstoel van een schimmel wat een appel is voor een appelboom. Zoals een appelboom herkenbaar is aan zijn appels,

Nadere informatie

Paddenstoelen kweken in de klas

Paddenstoelen kweken in de klas Paddenstoelen kweken in de klas Werkbladen 1. Woordweb 2. Hoe groeien onze paddenstoelen? Werkbladen groep 5 t/m 8 3. Hoe ziet mijn paddenstoel eruit? Versie: groep 5/6 en versie: groep 7/8 4. Recept:

Nadere informatie

Inleiding: Op een grote paddenstoel, rood met witte stippen... Zat kabouter Pinnemuts heen en weer te wippen...

Inleiding: Op een grote paddenstoel, rood met witte stippen... Zat kabouter Pinnemuts heen en weer te wippen... Inleiding: Op een grote paddenstoel, rood met witte stippen... Zat kabouter Pinnemuts heen en weer te wippen... Kabouter Pinnemuts wipt zo uitbundig dat zijn paddenstoel breekt. Dit is het begin van een

Nadere informatie

klimaatstad herfst Paddenstoelen klimaatstad

klimaatstad herfst Paddenstoelen klimaatstad herfst Paddenstoelen Schrijf hier je naam... Stad Gent Milieudienst Natuur- en Milieucentrum De Bourgoyen 2014 Driepikkelstraat 32 9030 Mariakerke ( 09 226 15 01 7 bourgoyen.educatie@gent.be geen gezwam...

Nadere informatie

BOMEN STERVEN STAANDE...!

BOMEN STERVEN STAANDE...! BOMEN STERVEN STAANDE...! Over stoere bomen en... straffe killers! Citeren als: Bomen sterven staande.. PSGKruin November 2013 Freddy Moorthamer Linde Kruibeekse kreek Bazel (nov '13) Beuk Hof ter Saksen

Nadere informatie

Zwammen: 8 12 jaar (handleiding)

Zwammen: 8 12 jaar (handleiding) Handleiding: Doelgroep Zwammen 8 12 jaar Periode Duur van de activiteit 2 u 30 september - november Materiaal voor de begeleider Materiaal voor de kinderen Kledij Fiches en grote fotokaarten in map Gekweekte

Nadere informatie

Een bijzondere ontmoeting.

Een bijzondere ontmoeting. Een bijzondere ontmoeting. Op een warme herfstdag maakte ik een wandeling in een prachtig bos. De zon scheen en het leek of de vogels in voorjaarsstemming waren. De bomen hadden verschillende kleuren.

Nadere informatie

De Wiershoeck- Kinderwerktuin, maandag 24 november 2014. Beste natuurliefhebber/- ster,

De Wiershoeck- Kinderwerktuin, maandag 24 november 2014. Beste natuurliefhebber/- ster, De Wiershoeck- Kinderwerktuin, maandag 24 november 2014 Beste natuurliefhebber/- ster, Ook deze keer heb ik voor de maandag gekozen om een paar uurtjes rond te kijken op de tuinen. Het was een zonnige,

Nadere informatie

Schimmels. http://www.soortenbank.nl/soorten.php?menuentry=quiz&soortengroep=paddenstoelen

Schimmels. http://www.soortenbank.nl/soorten.php?menuentry=quiz&soortengroep=paddenstoelen Schimmels Waar zouden we zijn zonder de schimmel. Geen brood, bier, brie, champignons of penicilline. Ook ruimen ze planten- en dierenresten op (detritivoren). Jammer dat ze al aan planten en dieren beginnen

Nadere informatie

SLOBKOUSNIEUWS 41 jrg3

SLOBKOUSNIEUWS 41 jrg3 SLOBKOUSNIEUWS 41 jrg3 Op dinsdag 3 december gingen Ine, Nicole, Isabelle, Luc, Paul, Yvo, Zee en ikzelf rondneuzen in de omgeving van de Katershoeve. Ja het lijkt wel of we de laatste tijd iets hebben

Nadere informatie

Herkennen van ziekten en plagen in tomaat. Productschap Tuinbouw

Herkennen van ziekten en plagen in tomaat. Productschap Tuinbouw Herkennen van ziekten en plagen in tomaat Wageningen UR Glastuinbouw Wageningen UR Glastuinbouw Productschap Tuinbouw Virussen Pepinomozaïekvirus (PepMV) Tomatenbronsvlekkenvirus (TSWV) Tomatengeelkrulbladvirus

Nadere informatie

Paddenstoelen. Achtergrond informatie bij paddenstoelen voor de gidsenopleiding 2013.

Paddenstoelen. Achtergrond informatie bij paddenstoelen voor de gidsenopleiding 2013. Paddenstoelen. Achtergrond informatie bij paddenstoelen voor de gidsenopleiding 2013. Wat zijn paddenstoelen? Paddenstoelen behoren tot een eigen rijk: het schimmelrijk. De officiële naam is: Fungi (enkelvoud

Nadere informatie

Paddenstoelen zoeken in Vlaanderen

Paddenstoelen zoeken in Vlaanderen Paddenstoelen zoeken in Vlaanderen Een aanmoediging voor beginners Handleiding Natuur.studie nummer 5 2006 Roosmarijn Steeman De natuur heeft je nodig. En vice versa. INVENTARISATIE VAN Paddenstoelen IN

Nadere informatie

De Wiershoeck- Schoolwerktuin, woensdag 13 november 2013

De Wiershoeck- Schoolwerktuin, woensdag 13 november 2013 De Wiershoeck- Schoolwerktuin, woensdag 13 november 2013 Het was afgelopen woensdag mooi herfstweer; droog, een aangenaam zonnetje en weinig wind. Maar het was erg rustig op de tuinen, er waren weinig

Nadere informatie

Wandelen met de Buurt Spanderswoud 19 oktober 2008

Wandelen met de Buurt Spanderswoud 19 oktober 2008 II 1//22 Wandelen met de Buurt Spanderswoud 19 oktober 2008 a d d e s t o e l e n We hadden een paar vochtige dagen achter de rug en ondanks de mooie dag van vandaag, had de atmosfeer in het bos een hoog

Nadere informatie

Themawandeling Herfst

Themawandeling Herfst Themawandeling Herfst Leerdoelen: De leerlingen tonen respect voor de natuur De leerlingen kunnen enkele typische herfstverschijnselen uit het bos verklaren De leerlingen kunnen op een aangepaste manier

Nadere informatie

Op (Bemoste) beukenstam kunnen meerder soorten tegelijkertijd voorkomen, bv - zwavelkop - - platte tonderzwam -

Op (Bemoste) beukenstam kunnen meerder soorten tegelijkertijd voorkomen, bv - zwavelkop - - platte tonderzwam - Zwammen op hout door Gerard Compiet (Asten Someren) lezing gehouden op maandag 17-10-2011 Onderwerp: Paddenstoelen die op hout groeien Functie: - afbraak doodhout (recycling) - creëren open plaatsen in

Nadere informatie

grote gids ~<(st!p#=bajc a< grote gids paddenstoelen! voor onderweg paddenstoelen EWALD GERHARDT EWALD GERHARDT Met soorten

grote gids ~<(st!p#=bajc a< grote gids paddenstoelen! voor onderweg paddenstoelen EWALD GERHARDT EWALD GERHARDT Met soorten soorten paddenstoelen! Dit is de paddenstoelengids bij uitstek. Maar liefst 1000 soorten staan beschreven en in kleur afgebeeld. Bovendien worden nog eens 200 soorten met hun voornaamste kenmerken vermeld.

Nadere informatie

Limburgs Landschap. natuurboekje van

Limburgs Landschap. natuurboekje van Limburgs Landschap natuurboekje van herfst 2011 Hoi! Vroeger schreven de mensen brieven en boeken met een grote ganzenveer. Daar sneden ze met een mesje een scherpe punt aan. Die doopten ze dan in een

Nadere informatie

Paddestoelen plukken

Paddestoelen plukken Centrum Basiseducatie Brusselleer Oefenmap lezen en schrijven p. 1 Herfst Paddestoelen plukken De herfst komt eraan. Nu is het de tijd van de paddestoelen. Eigenlijk kan je ze het hele jaar door vinden.

Nadere informatie

Enkele aanbevelingen bij het bestuderen van paddestoelen

Enkele aanbevelingen bij het bestuderen van paddestoelen DETERMINEERTABEL VOOR ZWAMMEN Dit bundeltje is een fragment van de tekst ZWAMMEN van ereispectrice M. De Ridder in het Jaarboek 1990 van de VOB Enkele aanbevelingen bij het bestuderen van paddestoelen

Nadere informatie

Nieuwsbrief 3 november 2014

Nieuwsbrief 3 november 2014 Nieuwsbrief 3 november 2014 JNC-web JNC-facebook JNC seizoen 2014/2015 In deze editie verslagen van de Open middag 27 augustus Activiteit 1: Help de ringslangen van De Wieden 10 en17 september Activiteit

Nadere informatie

Ziekten en plagen: houtrot

Ziekten en plagen: houtrot Ziekten en plagen: houtrot Wat gaan we zien? Afgrendeling in bomen (CODIT) Wat is houtrot + verschillende types rot Belangrijkste houtrotschimmels 1 Afgrendeling in bomen Bomen zijn niet mobiel, maar ook

Nadere informatie

Monumentale houtopstand

Monumentale houtopstand Boomnummer 549 Opname datum: 1-4-2008 Fotonummer 556 Plaats :oosterend Boomsoort wilg Straat:oosterend 14 Boomnummer 587 Opname datum: 1-4-2008 Fotonummer 594 Plaats :oosterend Boomsoort els Straat:Lijkweg

Nadere informatie

De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 14 januari 2014

De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 14 januari 2014 De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 14 januari 2014 Beste natuurliefhebber/- ster, Natuurlijk was ik ook afgelopen dinsdag weer op fotosafari op De Wiershoeck en de Kinderwerktuin. Het was relatief

Nadere informatie

Bloeiend plantje Spoor van een dier

Bloeiend plantje Spoor van een dier Volwassen boom Jonge boom Dode boom Hoge struik Lage struik Varen Mos Klimmende plant Bloeiend plantje Spoor van een dier Paddenstoel (op de grond) Bodemdiertje Paddenstoel (op een boom) Activiteit 3 :

Nadere informatie

Kleuren maken met Caran d Ache

Kleuren maken met Caran d Ache Kleuren maken met Caran d Ache De kleuren van je huid maken met Caran d Ache is best lastig. Er zijn een aantal basisregels die je kunt gebruiken. Kom je er niet uit met de bestaande kleuren uit de pakjes,

Nadere informatie

Bomenpad Park Vredeoord. Antwoordenblad. Vul hier eerst jullie namen in:

Bomenpad Park Vredeoord. Antwoordenblad. Vul hier eerst jullie namen in: Antwoordenblad Vul hier eerst jullie namen in: 1......................................................................................... 3.........................................................................................

Nadere informatie

Vooruitlopend op de bewerking van de melkzwammen in de Flora Agaricina

Vooruitlopend op de bewerking van de melkzwammen in de Flora Agaricina Veldsleutel tot de melkzwammen van Nederland en belgië Annemieke Verbeken 1 & Machiel Noordeloos 2 1 Vakgroep Biologie, Universiteit Gent, B-9000 België 2 NCB Naturalis, NHN branch, 2300 RA Leiden. Verbeken,

Nadere informatie

Het is Raar maar waar! NatuurWijs lesbrief Paddenstoelen

Het is Raar maar waar! NatuurWijs lesbrief Paddenstoelen Het is Raar maar waar! NatuurWijs lesbrief Paddenstoelen Wilt u eropuit met de kinderen om de wereld van de paddenstoelen te ontdekken met alle zintuigen? NatuurWijs heeft speciaal voor de kinderboekenweek

Nadere informatie

Acer platanoides (noorse esdoorn) Zoals al in de rij langs de Willy Sluiterweg.

Acer platanoides (noorse esdoorn) Zoals al in de rij langs de Willy Sluiterweg. A Acer platanoides (noorse esdoorn) Zoals al in de rij langs de Willy Sluiterweg. Onder deze bomen langs de waterzijde wordt er in het gras een bloembollenmengsel aangebracht voor meer kleur. Het gras

Nadere informatie

Onderzoeksopdracht. Bodem en grondstaal

Onderzoeksopdracht. Bodem en grondstaal Onderzoeksopdracht Bodem en grondstaal Gebruik grondboor 1. Duw en draai gelijktijdig, in wijzerzin, de schroefachtige punt (het boorlichaam) in de bodem. Deze schroef verzamelt en houdt de grond vast.

Nadere informatie

ALLES WAT JE WILT WETEN OVER BOMEN

ALLES WAT JE WILT WETEN OVER BOMEN 3 8 6 10 ALLES WAT JE WILT WETEN OVER BOMEN Een boom is...... een vaste plant met een houten stam en een kruin, alleen noemen de onderdelen anders dan bij een plant. Delen van de boom Laat de kinderen

Nadere informatie

Paddenstoelen in de klas alle groepen

Paddenstoelen in de klas alle groepen Paddenstoelen in de klas alle groepen werkbladen Uitgave: ANMEC Paddenstoelen in de klas Werkbladen Redactie Paula Wanner Lay-out Jolanda van der Heijden Met dank aan: De Hortus, Centrum voor Natuur en

Nadere informatie

Beste natuurliefhebber/- ster,

Beste natuurliefhebber/- ster, Beste natuurliefhebber/- ster, Het was dinsdag 10 december een, wat mij betreft, ideale herfstdag: zonnig, droog en weinig wind. Maar ook op zo n mooie dag, zo laat in het jaar, mag je natuurlijk niet

Nadere informatie

klas 3 beeldende vormgeving buitentekenen

klas 3 beeldende vormgeving buitentekenen ZOEKEN Weet jij wat een zoeker is? Hierboven is er een getekend. Hij wordt gebruikt bij het zoeken naar een geschikt gedeelte om te tekenen. Zo n zoeker heeft brede randen en geeft je als het ware een

Nadere informatie

BAKWORKSHOP. Lekker brood smaakt naar vroeger, niet naar gisteren. Bakworkshop

BAKWORKSHOP. Lekker brood smaakt naar vroeger, niet naar gisteren. Bakworkshop BAKWORKSHOP Lekker brood smaakt naar vroeger, niet naar gisteren. SOORTEN BLOEM EN MEEL Bloem Met bloem wordt wit meel aangeduid. Bij bloem worden de zemel en de kiem van de graankorrel voor het malen

Nadere informatie

Bosopdrachten. Praktijkopdrachten groep 7/8

Bosopdrachten. Praktijkopdrachten groep 7/8 Bosopdrachten Praktijkopdrachten groep 7/8 Inhoud..1 Determineren.2 Het bos van binnen naar buiten.5 Klimaat en sfeer in het bos 6 1) DOE JE OREN OPEN..6 2) VOEL EN RUIK..6 3) KLIMAAT..6 Boomdikte...7

Nadere informatie

De familie schaap. Praat eens zoals een schaap Welke dierengeluiden ken je nog? Doe ze eens na?

De familie schaap. Praat eens zoals een schaap Welke dierengeluiden ken je nog? Doe ze eens na? Het schaap De familie schaap Schapen zijn bange dieren. Daarom leven ze met velen samen en blijven ze dicht bij elkaar. Een groepje schapen noemen we een kudde. Schapen praten met elkaar door te blaten.

Nadere informatie

Schimmels. Schimmelziektes in sportvelden en gazons

Schimmels. Schimmelziektes in sportvelden en gazons Schimmelziektes in sportvelden en gazons Brown patch Brown Patch Symptomen: Donkere ringen van afstervend gras Droogte plekken Wit verkleuring van het aangetaste gras Brown Patch Infectie: Juni tot september

Nadere informatie

Herfstwerkboekje van

Herfstwerkboekje van Herfstwerkboekje van Herfst werkboekje groep 5 1 De bladeren aan de bomen worden bruin en rood en vallen naar beneden, het is weer herfst! September wordt herfstmaand genoemd, dit omdat op 22 september

Nadere informatie

ALLES WAT JE WILT WETEN OVER BOMEN

ALLES WAT JE WILT WETEN OVER BOMEN ALLES WAT JE WILT WETEN OVER BOMEN Een boom is... Een boom is een plant, alleen noemen de onderdelen anders. Een boom is namelijk een vaste plant met een houten stam en een kruin. Delen van de boom Laat

Nadere informatie

Beheersing van Didymella bryoniae (Mycosphaerella) in de teelt van komkommer. IWT-project nr. 140982

Beheersing van Didymella bryoniae (Mycosphaerella) in de teelt van komkommer. IWT-project nr. 140982 Beheersing van Didymella bryoniae (Mycosphaerella) in de teelt van komkommer IWT-project nr. 140982 1 Overzicht project 2 Werkpakket 1 1/ Optimalisatie protocol voor airsampling Op zoek naar selectief

Nadere informatie

Kijk je mee? Oerwoud. 2006, Parasol N.V. België

Kijk je mee? Oerwoud. 2006, Parasol N.V. België Kijk je mee? Oerwoud 2006, Parasol N.V. België Pag. 2 Inhoudsopgave In het oerwoud 3 De luiaard 4 De toekan 5 De jaguar 6 De leguaan 7 De tapir 8 De papegaai 9 De aap 10 De adder 11 Lianen 12 Woordenlijst

Nadere informatie

Raadsel 1: Wat is het verschil tussen de westkant en de oostkant van de Grote Vlasroot?

Raadsel 1: Wat is het verschil tussen de westkant en de oostkant van de Grote Vlasroot? Raadsel 1: Wat is het verschil tussen de westkant en de oostkant van de Grote Vlasroot? Loop een rondje om het ven; ga over het dammetje. Let ook op hoogteverschillen. Materialen: Neem het kompas. Raadsel

Nadere informatie

De Heikikker De Heikikker

De Heikikker De Heikikker De Heikikker Brabant Water beheert 2200 hectare grond waarvan 1500 hectare natuurgebied. Hiermee zijn wij een van de grootgrondbezitters in Noord-Brabant. In deze natuurgebieden liggen ook de waterwingebieden

Nadere informatie

HET HERKENNEN VAN GROTE MEEUWEN (DEEL 4)

HET HERKENNEN VAN GROTE MEEUWEN (DEEL 4) HET HERKENNEN VAN GROTE MEEUWEN (DEEL 4) Bram Rijksen In de voorgaande delen is ingegaan op specifieke leeftijdskenmerken en het verschijnsel rui bij grote meeuwen. In het derde deel is aangegeven hoe

Nadere informatie

Grond of aarde weghalen door te graven. Graven is een gat in de grond maken. De plaats waar de grond wordt weggenomen.

Grond of aarde weghalen door te graven. Graven is een gat in de grond maken. De plaats waar de grond wordt weggenomen. Les 1 De bodemverontreiniging. afgraven Grond of aarde weghalen door te graven. Graven is een gat in de grond maken. De afgraving De plaats waar de grond wordt weggenomen. De bodemverontreiniging De grond

Nadere informatie

Auditieve oefeningen herfst. Hakken en plakken

Auditieve oefeningen herfst. Hakken en plakken Auditieve oefeningen herfst Hakken en plakken (hak de woorden in stukken, laat de kinderen het hele woord zeggen) eek-hoorn vlie-gen-zwam ka-stan-jes pad-den-stoel ka-bou-ter beu-ken-noot e-gel spin-nen

Nadere informatie

Eekhoorn. Kids for Animals Eekhoorn spreekbeurt. Eekhoorn kennis. Woonplaats

Eekhoorn. Kids for Animals Eekhoorn spreekbeurt. Eekhoorn kennis. Woonplaats Kids for Animals Eekhoorn spreekbeurt Eekhoorn Eekhoorn kennis Natuurlijk ken je de eekhoorn al. Ikki is er een! Eekhoorns kun je herkennen aan hun roodbruine vacht en mooie grote pluimstaart. Ze hebben

Nadere informatie

Informatie reader. Over bomen

Informatie reader. Over bomen Informatie reader Over bomen Bron: een selectie uit folders van de bomenstichting Hoe groeit een boom? blz. 1 t/m 4 Bomen en mensen blz. 5 t/m 7 Bomen en feesten blz. 8 t/m 10 Bomen en medicijnen blz.

Nadere informatie

Spuitbussen verf. Hittebestendige lak. Verf & plamuur. Velgenlak. Blanke lak

Spuitbussen verf. Hittebestendige lak. Verf & plamuur. Velgenlak. Blanke lak Hittebestendige lak Hittebestendige lak voor het behandelen van behandelde en onbehandelde ondergronden die blootstaan aan zeer hoge temperaturen Bestand tegen benzine, chemicaliën en weersinvloeden Hittebestendig

Nadere informatie

Serama. Raskenmerken haan:

Serama. Raskenmerken haan: Serama Herkomst: Wereldwijd verspreid Maleisisch oorspronkelijk krielras. In 2001 in Noord-Amerika en enkele jaren later via Nederland naar Europa ingevoerd. Algemeen voorkomen: Zeer klein, breed en compact

Nadere informatie

VERSLAG WIJNDEGUSTATIE MONTALCINO OP 01/04/2014.

VERSLAG WIJNDEGUSTATIE MONTALCINO OP 01/04/2014. VERSLAG WIJNDEGUSTATIE MONTALCINO OP 01/04/2014. Vanavond is de heer Mommerency onze gastheer en zal hij ons rondleiden in de wondere wereld van Montalcino. Eerst drinken wij 7 Rosso s en dan 11 Montalcino

Nadere informatie

Voorbereiding post 2. Wie weet hoe ik heet Groep 6-7-8

Voorbereiding post 2. Wie weet hoe ik heet Groep 6-7-8 Voorbereiding post 2 Wie weet hoe ik heet Groep 6-7-8 Welkom bij IVN Valkenswaard-Waalre Dit is de Powerpointserie als voorbereiding op post 2: Wie weet hoe ik heet, voor groep 6, 7 en 8. Inhoud: Algemeen

Nadere informatie

Wandelroute langs insecten en andere kleine beestjes

Wandelroute langs insecten en andere kleine beestjes Wandelroute langs insecten en andere kleine beestjes Tijdens deze buitenopdracht komen jullie verschillende insecten tegen. Ook vind je andere kleine beestjes, die geen insecten zijn. De route is met een

Nadere informatie

Deze mooi gekleurde vogels hebben een grote snavel. Niemand weet precies waarom, maar hij lijkt handig om noten open te breken.

Deze mooi gekleurde vogels hebben een grote snavel. Niemand weet precies waarom, maar hij lijkt handig om noten open te breken. Jungle Een paar junglebewoners: Orang-oetang: Deze oranjeachtige apen zijn bijna uitgestorven omdat hun bomen worden gekapt. Ze kunnen dan moeilijk eten vinden en gaan dood. Orang-oetang betekent bosmens.

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Eend Inleiding Ik hou mijn werkstuk over eenden omdat ik het leuke dieren vind en ik wil er wat over leren. Dit wil ik er over weten: Wat doen eenden de hele dag? Wat eten eenden? Wat voor soorten eenden

Nadere informatie

DELTALOCATIE DEN DOLDER Projectnummer 01742112 Van Wijnen Projectontwikkeling Midden B.V. Postbus 151 3840 AD HARDERWIJK

DELTALOCATIE DEN DOLDER Projectnummer 01742112 Van Wijnen Projectontwikkeling Midden B.V. Postbus 151 3840 AD HARDERWIJK DELTALOCATIE DEN DOLDER Projectnummer 01742112 Van Wijnen Projectontwikkeling Midden B.V. Postbus 151 3840 AD HARDERWIJK Kwaliteitsbeoordeling van de bomen op deze locatie Door T. Katerberg European Tree

Nadere informatie

Gele bloemen in het grasland

Gele bloemen in het grasland Gele bloemen in het grasland Iedereen heeft wel gehoord van het gevaar van Jacobskruiskruid voor vee. Maar hoe onderscheidt je nu Jacobskruiskruid van al die andere gele bloemen? In de weide wordt dit

Nadere informatie

Productinformatie: Groenten (1) Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van jou verwacht? Hoe kun je groenten in menu's gebruiken? Wat zijn groenten?

Productinformatie: Groenten (1) Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van jou verwacht? Hoe kun je groenten in menu's gebruiken? Wat zijn groenten? Waar gaat deze kaart over? Deze kaart gaat over de eigenschappen van groenten. We vertellen je ook hoe je groenten kunt gebruiken en hoe je ze moet bewaren. Wat wordt er van jou verwacht? Na het bestuderen

Nadere informatie

Kleur. Kleurencirkel. De kleurencirkel wordt besproken in de klas. De kleurencirkel bestaat uit: primaire kleuren secundaire kleuren tertiaire kleuren

Kleur. Kleurencirkel. De kleurencirkel wordt besproken in de klas. De kleurencirkel bestaat uit: primaire kleuren secundaire kleuren tertiaire kleuren Klas 2 periode 2 Naam: Voor de toets van periode 2 leer je de volgende begrippen. Al deze begrippen staan op wiki.roncalli.nu Bekijk de plaatjes op de wiki in kleur en print hem uit!!! Kleur Kleurencirkel

Nadere informatie

2. Maak met de 4 buizen een vierkant op de grond. Dit is het zoekraam.

2. Maak met de 4 buizen een vierkant op de grond. Dit is het zoekraam. Opdracht 1. Gebruik je ogen goed. In het bos kun je van alles ontdekken! Komen er onder de bomen verschillende soorten insecten en of bodemdiertjes voor? Het beste bos 1. Materiaal tas 1: zoekraam, 1 schepje,

Nadere informatie

Flora en fauna. Flora

Flora en fauna. Flora Flora en fauna Flora De bomen in Australië zijn het hele jaar groen. Niet altijd het mooie groen zoals bij ons, maar meer het grijze groen. Zoals de eucalyptus, waarvan de meeste soorten nooit hun bladeren

Nadere informatie

Houtaantasting onder water -stopt het ooit-

Houtaantasting onder water -stopt het ooit- Houtaantasting onder water - stopt het ooit - René Klaassen 17 januari 2012 7 de nationale houten heipalendag Inleiding-1, tekst Beste mensen, Op de nationale houten heipalendag is houtaantasting natuurlijk

Nadere informatie

Voortplanting bij planten

Voortplanting bij planten Voortplanting bij planten Opdracht 1 1. Wanneer spreken we van ongeslachtelijke voortplanting? 2. Een uitloper en een wortelstok zijn beide stengels waaraan jonge planten ontstaan. Wat is het verschil

Nadere informatie

Nachtvlinders. Glasvleugelpijlstaart. De sint-jansvlinder is een dagactieve nachtvlinder

Nachtvlinders. Glasvleugelpijlstaart. De sint-jansvlinder is een dagactieve nachtvlinder Nachtvlinders Wist je dat er 2 groepen vlinders zijn? De ene groep noemen we dagvlinders, de andere groep noemen we nachtvlinders. Het verschil tussen dag- en nachtvlinders lijkt heel simpel: dagvlinders

Nadere informatie

Van Hallstraat. Prunus avium Plena

Van Hallstraat. Prunus avium Plena Van Hallstraat Prunus avium Plena Deze middelgrote boom heeft een ronde en regelmatig vertakte dichte kroon. De boom kan een uiteindelijke hoogte bereiken van 8-12 m. De glanzende schors is bruinrood van

Nadere informatie

Krak de eekhoorn, mag naar het verjaardagsfeestje van zijn vriendinnetje Friedel.

Krak de eekhoorn, mag naar het verjaardagsfeestje van zijn vriendinnetje Friedel. Van tak naar tak......met Friedel en Krak Natuurbelevingspad voor kleuters Krak de eekhoorn neemt de kleuters mee naar het verjaardagsfeestje van zijn vriendinnetje Friedel. Onderweg voeren de kinderen

Nadere informatie

Proef ons exotisch fruit!

Proef ons exotisch fruit! Neem me mee Colruyt i n f o r m e e r t Proef ons exotisch fruit! Vanaf 13 december in uw winkel Ontdek onze selectie exotisch fruit voor de feesten. Exotisch fruit geeft kleur aan uw eindejaarsgerechten.

Nadere informatie

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen Geloven, wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen pagina 10 Hoe is de wereld ontstaan? pagina 26 Waarom bestaat de mens? pagina 42 Wat is geloven? pagina 58 Wie is God? pagina 74 Waarom heeft

Nadere informatie

Project Planten ABC. Week 1ABC: Algemeen

Project Planten ABC. Week 1ABC: Algemeen Project Planten ABC Week 1ABC: Algemeen Info: Planten Planten eten, ademen en groeien. Sommige planten houden van natte grond. Anderen van droge grond. Sommige planten houden van veel zon en warmte. Anderen

Nadere informatie

KOMODOVARAAN. Door: Jade Boezer

KOMODOVARAAN. Door: Jade Boezer KOMODOVARAAN Door: Jade Boezer 1 Voorwoord Mijn werkstuk gaat over Komodovaranen. Ik doe het erover omdat ik een onderwerp zocht voor mijn werkstuk en nog niets over Komodovaranen wist. Toen ik aan het

Nadere informatie

Paddenstoelenexcursie 2008-11-29. Locatie: Bosrandpark, Almere Buiten

Paddenstoelenexcursie 2008-11-29. Locatie: Bosrandpark, Almere Buiten Paddenstoelenexcursie 2008-11-29 Locatie: Bosrandpark, Almere Buiten Totaal gevonden: 51 soorten - 1 - Inhoud: Witte kluifzwam...- 3 - Gewoon elfenbankje...- 4 - Gerimpelde korstzwam...- 6 - Witte vlierschorszwam...-

Nadere informatie

Productiegebied Uit de Coffele wijngaarden gelegen in het heuvelachtige gebied van de Soave Classico, 200 tot 320 m boven de zeespiegel.

Productiegebied Uit de Coffele wijngaarden gelegen in het heuvelachtige gebied van de Soave Classico, 200 tot 320 m boven de zeespiegel. Azienda Agricola COFFELE Soave Veneto Soave Spumante Brut DOC Droge wijn, met een frisse structuur, volhardend, evenwichtig, met een aangename amandel nasmaak. Een voluptueuze en sierlijke interpretatie

Nadere informatie

Oogst de paddenstoelen door ze met een scherp mes zo dicht mogelijk bij het substraat af te snijden.

Oogst de paddenstoelen door ze met een scherp mes zo dicht mogelijk bij het substraat af te snijden. Algemeen: Een paddenstoel bestaat voor het grootste gedeelte uit water en heeft dus veel vocht nodig om te groeien. Het grootste gedeelte wordt uit het substraat gehaald, maar ook de omgeving moet vochtig

Nadere informatie

HOOFDGROEP ORDE NAAM NEDERLANDSE NAAM SUBSTRAAT Myxomycetes Physarales Diderma deplanatum Plat kalkschaaltje d.loofh

HOOFDGROEP ORDE NAAM NEDERLANDSE NAAM SUBSTRAAT Myxomycetes Physarales Diderma deplanatum Plat kalkschaaltje d.loofh COPRINUS 67 Mededelingen van Mycologia Zuid-West-Vlaanderen, aangesloten bij de zwvl natuur- en milieukoepel V.Z.W. Zevende jaargang Nr 8 Oktober 2007 Kontakt: www.mycologia.tk en mycologia@gmail.com PADDENSTOELEN

Nadere informatie

Verslag dierbespreking maart 2014 Jaarvergadering NSDH. (Hans Tenbergen)

Verslag dierbespreking maart 2014 Jaarvergadering NSDH. (Hans Tenbergen) Verslag dierbespreking maart 2014 Jaarvergadering NSDH. (Hans Tenbergen) Helaas werkte het door mij meegebrachte fototoestel die dag niet mee. Ik heb het verslag wat aangevuld met al bestaande foto s.

Nadere informatie

Planten voor de Prins Werkmap Tweede graad Basisonderwijs

Planten voor de Prins Werkmap Tweede graad Basisonderwijs Planten voor de Prins Werkmap Tweede graad Basisonderwijs Tekeningen: Jowan De Saedeleer Inleiding Wil jij Prins Baldewijn helpen om terug in zijn kasteel te gaan wonen? Dan moet je op zoek gaan naar nuttige

Nadere informatie

NOORD-HOLLANDSE GOUDA MET HET RODE ZEGEL

NOORD-HOLLANDSE GOUDA MET HET RODE ZEGEL WAT ALS JE NOORD-HOLLANDSE GOUDA MET HET RODE ZEGEL COMBINEERT MET GROENE THEE? WAT ALS JE COMBINEERT MET GROENE THEE? Wel, dan krijg je een sensationele smaakbeleving! Dat komt omdat groene thee het romige

Nadere informatie

Holte in de stamvoet en de stam:

Holte in de stamvoet en de stam: Visuele afwijkingen VTA (Visual Tree Assesment) = Visuele boomcontrole is controle van de boom. Middels deze methode wordt het breukrisico en de stabiliteit van een boom visueel beoordeeld op grond van

Nadere informatie

Bosbroedende vogelsoorten

Bosbroedende vogelsoorten Groen: Werkzaamheden mogelijk. Oranje: Werkzaamheden mogelijk: ja, mits na overleg met ecoloog en eventuele mitigerende maatregelen. Rood: Werkzaamheden mogelijk: nee, tenzij toestemming van de ecoloog

Nadere informatie

Gallen. Er is een nieuwe druk verschenen van Het Gallenboek. Een mooie gelegenheid om eens kennis te maken met Gallen.

Gallen. Er is een nieuwe druk verschenen van Het Gallenboek. Een mooie gelegenheid om eens kennis te maken met Gallen. Stichting Natuurvrienden Capelle aan den IJssel e.o. november 2010 nummer 8 Gallen Vorig jaar is er een nieuwe druk verschenen van het Gallenboek. Dit is een boek, waarin alle Nederlandse gallen staan,

Nadere informatie

CLASICO. Viña Ventisquero Syrah Lijn: Druivenras: Herkomst: Proefnotitie: Viña Ventisquero Chardonnay. Lijn:

CLASICO. Viña Ventisquero Syrah Lijn: Druivenras: Herkomst: Proefnotitie: Viña Ventisquero Chardonnay. Lijn: Produktblad 1 van 61 Viña Ventisquero De wijngaard Ventisquero is het resultaat van een nieuwe uitdaging van Agrosuper, de grootste producent van verse voedingsmiddelen in Chili. Enthousiast over het idee

Nadere informatie

Je kunt nu de heesters snoeien die al zijn uitgebloeid. Ook buxushaagjes kun je alvast knippen. Geef ze daarna extra mest voor goede hergroei.

Je kunt nu de heesters snoeien die al zijn uitgebloeid. Ook buxushaagjes kun je alvast knippen. Geef ze daarna extra mest voor goede hergroei. Lentetips April Vroegbloeiende struiken kan u na de bloei snoeien. Vanaf april ziet onkruid vaak zijn kans. Onbeplante oppervlaktes zijn snel bedekt met ongewenst groen. Schoffelen is dus de boodschap!

Nadere informatie

= een witte groente in de vorm van een bol. = een rode, gele of groene vrucht die je kunt eten. Aan de binnenkant zie je rijen met witte zaadjes.

= een witte groente in de vorm van een bol. = een rode, gele of groene vrucht die je kunt eten. Aan de binnenkant zie je rijen met witte zaadjes. Woordenschat blok 7 Les 1 i = een witte steel die je kunt eten. Het smaakt een beetje als ui. De banaan = een lange, beetje kromme gele vrucht. Om een banaan zit een schil. De bloemkool De paprika De prei

Nadere informatie

Voorbereiding post 2. Wie weet hoe ik heet Groep 4-5

Voorbereiding post 2. Wie weet hoe ik heet Groep 4-5 Voorbereiding post 2 Wie weet hoe ik heet Groep 4-5 Welkom bij IVN Valkenswaard-Waalre Dit is de Powerpointserie als voorbereiding op post 2: Wie weet hoe ik heet, voor groep 4 en 5. Inhoud: Algemeen Borden

Nadere informatie

Een dromenvanger maken

Een dromenvanger maken Een dromenvanger maken Wat is een dromenvanger? Dit wordt uitgelegd in De legende van de dromenvanger. Een echte dromenvanger wordt gemaakt van wilgenhout, leerband en runderpees, of namaak pees (sinew).

Nadere informatie

LESPAKKET ECOLOGIE. Naam. Dierenrijk is onderdeel van

LESPAKKET ECOLOGIE. Naam. Dierenrijk is onderdeel van LESPAKKET ECOLOGIE HAVO / VWO Naam Docent Klas LEKKER BEESTEN TUSSEN DE DIEREN Dierenrijk is onderdeel van WELKOM IN DIERENRIJK ELAND Om ervoor te zorgen dat je een leuke en leerzame excursie hebt, volgen

Nadere informatie

Lesbrief Slakkenevolutiespel 1

Lesbrief Slakkenevolutiespel 1 Slakkenevolutiespel 1 Doelgroep: Groep 5 t/m 8 Lesduur: Werkvorm: Leerstofgebied: ± 15 minuten Klassikaal Wereldoriëntatie Doel van de opdracht: Het begrijpen waarom slakken verschillende kleuren hebben

Nadere informatie

zwammen Utrecht verhaalt: over paddenstoelen en schimmels op Doornburgh bladzijden uit het boek Doornburgh verhaalt

zwammen Utrecht verhaalt: over paddenstoelen en schimmels op Doornburgh bladzijden uit het boek Doornburgh verhaalt Utrecht verhaalt: zwammen over paddenstoelen en schimmels op Doornburgh bladzijden uit het boek Doornburgh verhaalt Doornburgh/ tuin/ Zwammen/ juli 2015/ versie 23 juli 2015 / 1 Doornburgh/ tuin/ Zwammen/

Nadere informatie