2020 dan in 2013 (Alliantie Verduurzaming Voedsel, 2013). In de werkgroep Optimalisatie Reststromen en Voedselverspilling van de Alliantie werken

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "2020 dan in 2013 (Alliantie Verduurzaming Voedsel, 2013). In de werkgroep Optimalisatie Reststromen en Voedselverspilling van de Alliantie werken"

Transcriptie

1 Voedselverspilling Wereldwijd gaat een geschat aandeel van ruim 30% van al het voedsel dat geproduceerd wordt voor menselijke consumptie verloren, wat neerkomt op ongeveer 1,3 miljard ton per jaar (Gustavsson et al., 2011). Voedselverspilling (daarbij inbegrepen voedselverliezen) vindt plaats in de hele keten. Schattingen uit 2007 geven aan dat in Nederland gemiddeld ongeveer 38% van al het voedsel verspild wordt: 15% wordt verspild tijdens primaire productie, 8% tijdens handel en verwerking, 5% in de retail en horeca en 10% bij de consument thuis (Milieu Centraal, 2007; Meeusen en Hagelaar, 2008; Wageningen UR, 2010). Dit zijn geschatte gemiddelden, er zijn grote verschillen tussen de verschillende ketens wat betreft aandelen van ketenpartijen in de verspilling (Gustavsson et al., 2011). In Europa bijvoorbeeld, wordt rond de 45% van alle groente en fruit verspild, waarvan zo n 20% bij de primaire productie en circa 12% in de consumptiefase (in de retail en out-of-home kanalen en bij de consument thuis). Bij granen daarentegen, wordt rond de 35% verspild, waarvan 5% tijdens de primaire productie en meer dan 20% in de consumptiefase. Het verschil tussen deze twee ketens komt door de hoge bederfelijkheid van groente en fruit,waardoor in het begin van de keten relatief meer verspild wordt. Het hoge percentage verspilling van granen in de consumptiefase komt voort uit de wens van de retail en out of home-bedrijven om de consument tot sluitingstijd brood aan te bieden om geen nee te hoeven verkopen, en omdat consumenten veel brood weggooien (Van Westerhoven en Steenhuisen, 2010). Recente cijfers geven aan dat verspilling in de consumptiefase groter is dan eerder gedacht; bij consumenten thuis en in out of home-kanalen vindt niet ongeveer 15% maar bijna een derde van alle verspilling plaats (Soethoudt en Timmermans, 2013; Gustavsson et al., 2011). Ambitieuze doelen op gebied verminderen voedselverspilling Het verminderen van voedselverspilling staat bij veel beleidsmakers hoog op de agenda. Dat geldt voor Nederland, maar ook voor andere landen in de EU, de Europese Commissie en de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO). Het ministerie van EZ heeft als doel gesteld om in 2015 de voedselverspilling in de gehele keten met 20% te verminderen ten opzichte van 2009 (LNV, 2009; EL&I, 2010; EZ, 2013). Het Europees Parlement heeft in 2012 een resolutie ingediend om voedselverspilling in de EU te halveren, wat vertaald is door de Europese Commissie in een Roadmap to a resource efficient Europe (EC, 2011). De FAO is een wereldwijd initiatief 59

2 gestart genaamd Save Food, om samen met overheden en de private sector het bewustzijn rondom verspilling te vergroten, initiatieven te coördineren, studies uit te voeren en investeringsprojecten te ondersteunen. Oorzaken van voedselverspilling In alle ketenschakels geldt dat verspilling wordt veroorzaakt doordat het aanbod groter kan zijn dan de vraag. Daarnaast worden kwaliteitsstandaarden (handelsnormen) door de hele keten toegepast, producten die niet aan de normen voldoen worden als reststromen verwerkt. Soms worden zulke reststromen wel weer gebruikt voor humane consumptie, soms ook als diervoeder. Onveilig voedsel wordt vanzelfsprekend afgekeurd en vernietigd. Gebrek aan kennis van bedrijfspersoneel en de consument leidt ook tot voedselverspilling in alle schakels van de keten (Gustavsson et al., 2011; Waarts en Aramyan, 2013). In het begin van de keten hebben het gebruik van uitgangsmaterialen en seizoensinvloeden (regenval, ziekten en plagen) effect. Daarnaast kan inadequaat transport en opslag leiden tot verspilling, bijvoorbeeld als de koude keten niet geborgd is, of vogels of knaagdieren zich toegang kunnen verschaffen tot opslagruimten (ibidem). Bij de verwerking van producten wordt voedsel ook verspild, bijvoorbeeld door snij- en vulverliezen, en maatregelen voor het borgen van de hygiëne, zoals het schoonmaken van productielijnen. Ook komt het voor dat productiefouten (zoals het gebruik van verkeerde ingrediënten, of verkeerde etikettering) leiden tot vernietiging van partijen. Er zijn veel oorzaken van verspilling in de consumptiefase. Allereerst kopen en koken consumenten te veel, en bewaren zij hun voedsel vaak op een verkeerde manier met bederf als gevolg. Daarnaast vinden consumenten het moeilijk de Tenminste Houdbaar Tot-datum juist te interpreteren en gooien ze soms producten weg voordat die datum verstreken is. Promoties in winkels (zoals twee producten voor de prijs van één) en verpakkings-groottes die niet aansluiten bij de behoeften van de consument, kunnen ook leiden tot verspilling omdat consumenten meer kopen dan ze opeten. Gastvrijheid bij retail en out-of-home-bedrijven leidt er verder toe dat tot sluitingstijd verse producten aangeboden worden, en ruime porties worden geserveerd zodat de klant tevreden is met de service. Als eenmaal reststromen ontstaan, dan speelt ook nog mee dat het hergebruiken van reststromen voor humane consumptie of voor het maken van diervoeder soms duurder is dan het weggooien ervan (ibidem). 60

3 Oplossingsrichtingen om voedselverspilling te verminderen Een vaak genoemde oplossing voor de hele keten is bewustzijnsvergroting door voorlichting van professionals en consumenten. Daarnaast is het van belang de planning te verbeteren, zodat vraag en aanbod beter op elkaar aansluiten. Dit geldt voor de hele keten, inclusief de consument. Dat kan bijvoorbeeld door het sluiten van contracten tussen leveranciers en afnemers. Bij contracten in de catering kan worden afgesproken dat de cateraars niet alle producten tot sluitingstijd hoeven uit te serveren. Handelsnormen kunnen ook aangepast worden, zodat meer kwaliteitsklassen op de markt aangeboden worden. Dit heeft alleen kans van slagen als de consument producten met lagere kwaliteit ook daadwerkelijk koopt. In korte ketens (bijvoorbeeld boerderijverkoop) blijken consumenten dat te doen. Als alternatief wordt genoemd om markten te ontwikkelen voor producten die niet aan handelsnormen voldoen (Gustavsson et al., 2011; Waarts en Aramyan, 2013). In het begin van de keten kunnen implementatie of aanpassing van technologieën, met betrekking tot gebruik van uitgangsmaterialen, irrigatie, opslag, verpakking en transport, verspilling verminderen. Daarnaast kan verbetering van hygiëne voorkomen dat producten bederven. In de consumptiefase zijn er diverse oplossingsrichtingen. Het gebruik van boodschappenlijstjes en maatbekers door de consument zorgt ervoor dat consumenten niet teveel kopen of koken. Verpakkings- en portiegroottes kunnen aangepast worden en promoties kunnen op een andere manier ingezet worden, zoals het 1 nu & 1 later - vouchersysteem van Lidl (Distrifood, 2011) waarbij de klant het tweede product op een later tijdstip gratis meekrijgt bij het overhandigen van een voucher. Veel van de genoemde oorzaken en oplossingsrichtingen geven aan dat communicatie en samenwerking tussen ketenpartijen, inclusief de consument, belangrijke voorwaarden zijn voor het voorkomen of verminderen van voedselverspilling. Waarom worden deze oplossingen in de praktijk niet altijd uitgevoerd? Bedrijven weten over het algemeen hoe ze verspilling kunnen verminderen. Sommige oplossingen om verspilling te voorkomen/verminderen kunnen erg kosteneffectief zijn, als kleine aanpassingen groot effect hebben. Maar de bedrijfsrealiteit zorgt ervoor dat bedrijven soms de keus maken om verspilling niet te voorkomen of te verminderen (Waarts en Aramyan, 2013). Dit komt omdat bijvoorbeeld: i) investeren in het voorkomen 61

4 of verminderen van verspilling te veel risico oplevert, ii) zulke investeringen niet leiden tot een netto winst, iii) het te lang duurt voordat de investering terugverdiend is, iv) bedrijven geen mogelijkheid hebben om te investeren, v) hun afnemers baat kunnen hebben bij de investering (bijvoorbeeld door kwaliteitsverhoging) terwijl ze er niet aan bijdragen. Verder kan het zijn dat de financiële hiërarchie van het omgaan met reststromen anders is dan de fysieke hiërarchie. Bijvoorbeeld als het laten vergisten van reststromen goedkoper is dan het leveren van die reststromen aan de Voedselbank. Dan komt het voor dat bedrijven vanuit het oogpunt van efficiënt gebruik van hulpbronnen een suboptimale strategie kiezen, omdat ze kiezen voor de goedkoopste manier van restverwerking (Waarts en Aramyan, 2013). Aangrijpingspunten voor het verminderen van voedselverspilling door bedrijven Alhoewel al veel bekend is over de oorzaken van voedselverspilling en hoe verspilling voorkomen of verminderd kan worden, is het toch lastig keuzes te maken in welke ketens en bij/door welke ketenpartijen het beste hierin geïnvesteerd kan worden. Om investeringen kosteneffectief in te zetten, is dus betere informatie nodig over hoeveel voedsel er verspild wordt, in welke ketens, en waar in die ketens. De Nederlandse overheid zet al in op het verzamelen van dit soort informatie (EZ, 2013). Hiertoe werkt zij onder andere samen met CBL en FNLI binnen de Alliantie Verduurzaming Voedsel (CBL, 2014). De Europese Commissie richt zich hier ook op, onder andere door het ondersteunen van het EU-onderzoeksprogramma FUSIONS, dat tot doel heeft bij te dragen aan het harmoniseren van de monitoring van voedselverspilling (FUSIONS, 2014). Gerelateerd aan het vergroten van informatie over verspilling, is het voor bedrijven van belang te weten of er voor hen een business case is voor het verminderen van verspilling. De volgende zaken zijn daarvoor van belang: heeft het bedrijf investeringsruimte? Wie investeert en wie profiteert daarvan? Profiteren ook andere ketenpartijen, en zo ja, kunnen en willen zij mee investeren? Als verspilling vermindert, is er dan een markt voor de extra productie? Wordt de investering terugverdiend, en zo ja, hoeveel tijd kost het om de investering terug te verdienen? Hoeveel levert de vermindering van verspilling het bedrijf op? In Nederland lopen er al veel initiatieven om verspilling te verminderen, door bedrijfsleven en het ministerie van EZ. Een van de ambities van de Alliantie Verduurzaming Voedsel is dat het niveau van voedselverspilling significant lager is in 62

5 2020 dan in 2013 (Alliantie Verduurzaming Voedsel, 2013). In de werkgroep Optimalisatie Reststromen en Voedselverspilling van de Alliantie werken LTO, FNLI, CBL, KHN en Veneca samen met het Ministerie van EZ aan een beter zicht op de omvang, oorzaken en oplossingen voor het ontstaan en hergebruik van reststromen en bijproducten (Verduurzaming Voedsel, 2014). Daarnaast wordt binnen de Alliantie, in samenwerking met het ministerie van EZ, een Helpdesk Reststromen opgezet, waar bedrijven terecht kunnen voor informatie, advies en ondersteuning om nog efficiënter om te gaan met grondstoffen en reststromen (CBL, 2014). Met de ambitie van de Alliantie en haar uitvoeringsagenda blijft het verminderen van voedselverspilling de komende jaren structureel onderdeel van de duurzaamheidsagenda van overheid én bedrijfsleven. 63

Krachten bundelen. Verspilling in Nederland

Krachten bundelen. Verspilling in Nederland Voedselverspilling Wereldwijd wordt zeker een derde van al het voedsel verspild. Daarmee worden ook de grondstoffen, het water en de energie verspild die nodig zijn om dat voedsel te produceren, te vervoeren

Nadere informatie

AGENDA VERDUURZAMING VOEDSEL

AGENDA VERDUURZAMING VOEDSEL SAMEN WERKEN AAN EEN DUURZAME VOEDSELKETEN IN 2020 AGENDA VERDUURZAMING VOEDSEL Voorop lopen met duurzaam voedsel Nederland is wereldspeler op het gebied van voedselproductie, innovatie en agrifood-export.

Nadere informatie

Innovatie en ondernemerschap bij verminderen voedselverspilling

Innovatie en ondernemerschap bij verminderen voedselverspilling Innovatie en ondernemerschap bij verminderen voedselverspilling Toine Timmermans, Programma manager duurzame voedselketens Bart Groesz, PLUS Klaassen supermarkt Overzicht workshop Innovatie & ondernemerschap

Nadere informatie

Factsheet voedselverspilling bij de consument

Factsheet voedselverspilling bij de consument Factsheet voedselverspilling bij de consument VERSIE: MAART 2014 1. Waarvoor dient dit document? De factsheet is een initiatief van de interdepartementale werkgroep voedselverlies van de Vlaamse overheid

Nadere informatie

Verminderen van voedselverspilling

Verminderen van voedselverspilling Verminderen van voedselverspilling Hilke Bos-Brouwers Velt studiedag (Brussel,B) 23 November 2013 Onze missie: Wetenschap met impact Verkennen van de mogelijkheden van de natuur,... Het verbeteren van

Nadere informatie

Initiatiefnota Aanpak Voedselverspilling

Initiatiefnota Aanpak Voedselverspilling Initiatiefnota Aanpak Voedselverspilling Inleiding De Alliantie Verduurzaming Voedsel 1 heeft het jaar 2014 uitgeroepen tot het jaar tegen de voedselverspilling. Het jaar 2015 komt snel dichterbij, het

Nadere informatie

Docentendag Biobased Economie Ketens & Agrologistiek. Voedselverspilling in de keten 21 januari 2016

Docentendag Biobased Economie Ketens & Agrologistiek. Voedselverspilling in de keten 21 januari 2016 Agri, Food & Life Sciences Docentendag Biobased Economie Ketens & Agrologistiek Voedselverspilling in de keten 21 januari 2016 Delft Gerry Kouwenhoven Datum 21-01-2016 1 Voedselverspilling is een internationaal

Nadere informatie

Hoeveel gooit de consument weg, uitgedrukt in euro s?

Hoeveel gooit de consument weg, uitgedrukt in euro s? Feiten en cijfers over verspillen van voedsel door consumenten in 2010 beknopte versie oktober 2012 Afzender van de informatie: Milieu Centraal en het Voedingscentrum, in samenwerking met het PBL Definitie

Nadere informatie

College voedselverspilling voor HBO

College voedselverspilling voor HBO College voedselverspilling voor HBO De Consument Handleiding voor docenten op basis van de powerpoint presentatie Gastcollege beperken voedselverspilling (de consument) najaar 2011 Inleiding De opzet van

Nadere informatie

VOEDSELVERSPILLING FENOMEEN, IMPACT EN BELEID

VOEDSELVERSPILLING FENOMEEN, IMPACT EN BELEID VOEDSELVERSPILLING FENOMEEN, IMPACT EN BELEID Kris Roels Interdepartementale Werkgroep Voedselverlies Velt studiedag Te gebruiken vanaf, Vlaams Parlement, 23/11/2013 Inhoud Wat is voedselverlies en verspilling?

Nadere informatie

Factsheet voedselverspilling bij de consument

Factsheet voedselverspilling bij de consument Factsheet voedselverspilling bij de consument VERSIE: SEPTEMBER 2015 1. Waarvoor dient dit document? De factsheet is een initiatief van de interdepartementale werkgroep voedselverlies van de Vlaamse overheid

Nadere informatie

Beperken Voedselverspilling

Beperken Voedselverspilling Beperken Voedselverspilling 1 Docent Events Ketens & Agrologistiek 02 april 2012, Joost Snels Inhoud 2 Introductie Definitie Voedselverspilling Hoeveelheid voedselverspilling en waar? Oorzaken Hoe te voorkomen

Nadere informatie

Voedselverspilling; eerst preventie en van reststroom naar grondstof

Voedselverspilling; eerst preventie en van reststroom naar grondstof Voedselverspilling; eerst preventie en van reststroom naar grondstof Toine Timmermans NVRD Jaarcongres, 26 mei 2016 Voedselverspilling (nieuwe cijfers EU-28) Productie Verwerking Consumenten Food service

Nadere informatie

Duurzaamheidk. Consument zoekt manieren om minder voedsel te verspillen Duurzaamheidkompas meting #13 December 2014

Duurzaamheidk. Consument zoekt manieren om minder voedsel te verspillen Duurzaamheidkompas meting #13 December 2014 Duurzaamheidk mpas Consument zoekt manieren om minder voedsel te verspillen Duurzaamheidkompas meting #13 December 2014 Het Duurzaamheidkompas Antwoord op duurzaamheidvragen In deze tijd van een milieu-,

Nadere informatie

Voedselverspilling: kans of uitdaging voor agrifoodtech?

Voedselverspilling: kans of uitdaging voor agrifoodtech? Voedselverspilling: kans of uitdaging voor agrifoodtech? AgriFoodTech Platform Congres Toine Timmermans, 14 December 2016 Voedselverspilling: probleem of indicator? We moeten in de toekomst meer mensen

Nadere informatie

Het Jaar. Voedselverspilling

Het Jaar. Voedselverspilling Het Jaar Voedselverspilling Een stap extra in de strijd tegen voedselverspilling De Alliantie Verduurzaming Voedsel heeft 2014 uitgeroepen tot Jaar tegen Voedselverspilling. De Alliantie stimuleerde bedrijven

Nadere informatie

Voedselverspilling. Uitleg over houdbaarheidsdatum voor bedrijven

Voedselverspilling. Uitleg over houdbaarheidsdatum voor bedrijven Voedselverspilling Uitleg over houdbaarheidsdatum voor bedrijven Voedselverspilling is geen ver-van-mijnbed-show. In de dagelijkse praktijk kunt u zelf de dingen anders doen. Ook in uw bedrijf. Door slim

Nadere informatie

Opdracht van de Nationale DenkTank 2012

Opdracht van de Nationale DenkTank 2012 Opdracht van de Nationale DenkTank 2012 Hoe kan Nederland meer duurzame oplossingen in de voedselketen realiseren die economisch haalbaar zijn en welke partijen moeten daarbij het voortouw nemen? Wat is

Nadere informatie

1. De Voedselbank Rotterdam

1. De Voedselbank Rotterdam 1. De Voedselbank Rotterdam In dit hoofdstuk wordt algemeen ingegaan op de organisatie voedselbank. Allereerst wordt stil gestaan bij de oprichting van de voedselbank Rotterdam. Vervolgens wordt ingegaan

Nadere informatie

de noodzaak van SUR+ SUR+ zet daarin een belangrijke stap door dit gat te overbruggen.

de noodzaak van SUR+ SUR+ zet daarin een belangrijke stap door dit gat te overbruggen. informatie boekje de noodzaak van SUR+ Geleidelijk maakt het tijdperk van oneindige groei plek voor een duurzamere manier van leven. We zijn ons inmiddels bewust van de menselijke impact op de aarde, en

Nadere informatie

WORKSHOP CIRCLE SCAN. Door Wouter-Jan Schouten

WORKSHOP CIRCLE SCAN. Door Wouter-Jan Schouten WORKSHOP CIRCLE SCAN Door Wouter-Jan Schouten WOUTER-JAN SCHOUTEN Doctoraal Bedrijfskunde, Erasmus Universiteit 21 jaar bij the Boston Consulting Group - Partner & Managing Director - Leider van NL Consumer

Nadere informatie

Voedselverspilling in cateringsector

Voedselverspilling in cateringsector Voedselverspilling in cateringsector VENECA No Waste Dinner 7 november 2011 Achtergrond Ministerie EL&I wil 20% reductie in voedselverspilling tussen 2009 2015 Veneca is de paraplu waaronder een unieke

Nadere informatie

Factsheet Voedselverspilling

Factsheet Voedselverspilling Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit Factsheet Voedselverspilling Mei 2010 Voedsel is van grote waarde en heeft een grote invloed. Voor ons persoonlijk (gezondheid, lifestyle, beleving).

Nadere informatie

Idealisme en commercie in relatie tot voedselverspilling: conflict of synergie. AgriFoodTech. 14 December 2016 s-hertogenbosch

Idealisme en commercie in relatie tot voedselverspilling: conflict of synergie. AgriFoodTech. 14 December 2016 s-hertogenbosch Idealisme en commercie in relatie tot voedselverspilling: conflict of synergie AgriFoodTech 14 December 2016 s-hertogenbosch Q-Point B.V. Q-Point is een onafhankelijk adviesbureau voor de agro- en foodsector.

Nadere informatie

Monitor Voedselverspilling

Monitor Voedselverspilling Monitor Voedselverspilling Mid-term rapportage Han Soethoudt en Toine Timmermans Rapport 1372 Colofon Titel Monitor Voedselverspilling, mid-term rapportage Auteur(s) Han Soethoudt en Toine Timmermans Nummer

Nadere informatie

TEGEN VOEDSELVERLIES! EEN ACTUELE UITDAGING VOOR DE GROOTKEUKENSECTOR

TEGEN VOEDSELVERLIES! EEN ACTUELE UITDAGING VOOR DE GROOTKEUKENSECTOR SAMEN TEGEN VOEDSELVERLIES! EEN ACTUELE UITDAGING VOOR DE GROOTKEUKENSECTOR Kris Roels - Interdepartementale Werkgroep Voedselverlies @ Grootkeukencolloquium 2015 WAT IS VOEDSELVERLIES? Voedselverlies

Nadere informatie

Een bestemming voor elke partij

Een bestemming voor elke partij Een bestemming voor elke partij Initiatief tegen voedselverspilling en vóór creatieve afzetmogelijkheden van restpartijen en reststromen. 5 februari 2014, Urk Waar een wil is, is een weg Voedsel wordt

Nadere informatie

Jumbo s duurzame boodschap. Duurzaamheidsbeleid en resultaten over 2014

Jumbo s duurzame boodschap. Duurzaamheidsbeleid en resultaten over 2014 Jumbo s duurzame boodschap Duurzaamheidsbeleid en resultaten over 2014 Jumbo s duurzame boodschap Jumbo is een familiebedrijf dat de afgelopen jaren alle kansen heeft gegrepen om te groeien. Daardoor zijn

Nadere informatie

ZA6647. Flash Eurobarometer 425 (Food Waste and Date Marking) Country Questionnaire Belgium (Flemish)

ZA6647. Flash Eurobarometer 425 (Food Waste and Date Marking) Country Questionnaire Belgium (Flemish) ZA667 Flash Eurobarometer (Food Waste and Date Marking) Country Questionnaire Belgium (Flemish) FL - Attitudes towards food wasteben D Hoe oud bent u? (SCHRIJF OP - INDIEN "GEWEIGERD" CODE '99') D Geslacht

Nadere informatie

Voedselverlies in ketenperspectief. Willy Sarlee OVAM Dienst beleidsinnovatie 15/10/2012

Voedselverlies in ketenperspectief. Willy Sarlee OVAM Dienst beleidsinnovatie 15/10/2012 Voedselverlies in ketenperspectief OVAM Dienst beleidsinnovatie Onderzoek Voedselverlies in ketenperspectief (1/20) gestart in april 2011 tot begin juli 2012 Uitgevoerd door Tritel Eerste deel = keten

Nadere informatie

Voedselverspilling op school. Anderlecht, 3 februari 2015

Voedselverspilling op school. Anderlecht, 3 februari 2015 Voedselverspilling op school Anderlecht, 3 februari 2015 Agenda Resultaten enquête voedselverspilling in scholen Erfgoed Tetra Pak Educatief initiatief van GoodPlanet Belgium Voedselbeleid in basisschool

Nadere informatie

Nederland Circulair in 2050

Nederland Circulair in 2050 Nederland Circulair in 2050 Het Rijksbrede programma circulaire economie en de betekenis voor het Nederlandse afvalbeleid NVRD Themadag Afval en Grondstoffen 24 november 2016 Marc Pruijn Directie Duurzaamheid

Nadere informatie

General Food Law. T&T, meldplicht en aansprakelijkheid definitieve interpretatie EU. d.d. 25 en 27 januari 2005. Anneke van de Kamp

General Food Law. T&T, meldplicht en aansprakelijkheid definitieve interpretatie EU. d.d. 25 en 27 januari 2005. Anneke van de Kamp General Food Law T&T, meldplicht en aansprakelijkheid definitieve interpretatie EU d.d. 25 en 27 januari 2005 Anneke van de Kamp Afdelingshoofd Voedsel en Voeding Hoofdproductschap Akkerbouw Inhoud Wat

Nadere informatie

Voedselverlies en-verspilling in het Zuiden. FRDO Forum Brussel, 25 november 2014 Marc Maes,

Voedselverlies en-verspilling in het Zuiden. FRDO Forum Brussel, 25 november 2014 Marc Maes, Voedselverlies en-verspilling in het Zuiden FRDO Forum Brussel, 25 november 2014 Marc Maes, 11.11.11 1 805 miljoen mensen 1 op 9 hebben honger En toch is er voedsel genoeg 2 Er gaat zelfs massaal veel

Nadere informatie

Wat stelt De Nationale DenkTank 2012 voor om de voedselketen te verduurzamen*?

Wat stelt De Nationale DenkTank 2012 voor om de voedselketen te verduurzamen*? Samenvatting van de bevindingen van de Nationale DenkTank 2012 boer Consument Wat stelt De Nationale DenkTank 2012 voor om de voedselketen te verduurzamen*? verwerker *De voorstellen van de denktank voor

Nadere informatie

Een toekomstperspectief op versketens EFMI BUSINESS SCHOOL NOVEMBER 2013 DRS. MELANIE MURK MURK@EFMI.NL

Een toekomstperspectief op versketens EFMI BUSINESS SCHOOL NOVEMBER 2013 DRS. MELANIE MURK MURK@EFMI.NL Een toekomstperspectief op versketens EFMI BUSINESS SCHOOL NOVEMBER 2013 DRS. MELANIE MURK MURK@EFMI.NL Even voorstellen. murk@efmi.nl ACADEMISCH ONDERZOEKSINSTITUUT GERICHT IN DE FOOD BRANCHE MANAGEMENTOPLEIDINGEN

Nadere informatie

Brancheverduurzamingsplannen: Circulaire economie in de praktijk. Karen van de Stadt

Brancheverduurzamingsplannen: Circulaire economie in de praktijk. Karen van de Stadt Brancheverduurzamingsplannen: Circulaire economie in de praktijk Karen van de Stadt KIDV Opgericht op 1 januari 2013: Raamovereenkomst Verpakkingen 2013 2022. Vermindering milieudruk verpakkingsketen.

Nadere informatie

OVERHEID EN KETEN O SAMEN TEGEN VOEDSELVERLIES

OVERHEID EN KETEN O SAMEN TEGEN VOEDSELVERLIES OVERHEID EN KETEN O SAMEN TEGEN VOEDSELVERLIES Kris Roels Interdepartementale Werkgroep Voedselverlies Flanders FOOD, Kick-off Platform Duurzaamheid, sessie voedselverlies 19/06/2014, De Montil, Affligem

Nadere informatie

Flitspeiling Voedselverspilling

Flitspeiling Voedselverspilling bezoekadres Marnixkade 109 1015 ZL Amsterdam postadres Postbus 15262 1001 MG Amsterdam E moti@motivaction.nl T +31 (0)20 589 83 83 W www.motivaction.nl Flitspeiling Voedselverspilling Beknopt rapport Natuur

Nadere informatie

Verduurzaming van de veehouderij: urgentie vanuit mondiaal perspectief

Verduurzaming van de veehouderij: urgentie vanuit mondiaal perspectief Verduurzaming van de veehouderij: urgentie vanuit mondiaal perspectief Conferentie Keuzes voor landbouw en veehouderij Huidige mondiale impact van veehouderij Biodiversiteit, aandeel 30% in mondiaal verlies

Nadere informatie

Tot slot informeer ik u over de internationale conferentie No more food to waste.

Tot slot informeer ik u over de internationale conferentie No more food to waste. > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Agro en Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC

Nadere informatie

ZA6647. Flash Eurobarometer 425 (Food Waste and Date Marking) Country Questionnaire Netherlands

ZA6647. Flash Eurobarometer 425 (Food Waste and Date Marking) Country Questionnaire Netherlands ZA667 Flash Eurobarometer (Food Waste and Date Marking) Country Questionnaire Netherlands FL - Attitudes towards food waste NL D Wat is uw leeftijd? (SCHRIJF OP - INDIEN "GEWEIGERD" CODE '99') D (ENQ.:

Nadere informatie

Studienamiddag: Duurzaamheid in de Grootkeuken

Studienamiddag: Duurzaamheid in de Grootkeuken Studienamiddag: Duurzaamheid in de Grootkeuken Impact consumptiegedrag Hefbomen naar verandering Aankoopbeleid van voedingssector verduurzamen Actieve gedragsverandering van BE consument Verduurzamen

Nadere informatie

De supermarkt in de samenleving, de boer in de keten

De supermarkt in de samenleving, de boer in de keten De supermarkt in de samenleving, de boer in de keten Onderwijsdag PZ 23 november 2010 Marc Jansen Directeur Consumentenzaken en Kwaliteit Centraal Bureau Levensmiddelenhandel Inhoud CBL en de branche Trends

Nadere informatie

Op weg naar een duurzame agro-foodindustrie. Marie Demarcke, Flanders FOOD Nathalie Bernaert, ILVO Food Pilot

Op weg naar een duurzame agro-foodindustrie. Marie Demarcke, Flanders FOOD Nathalie Bernaert, ILVO Food Pilot Op weg naar een duurzame agro-foodindustrie Marie Demarcke, Flanders FOOD Nathalie Bernaert, ILVO Food Pilot Outline Flanders FOOD Wat is een duurzame agro-foodindustrie? Lopende en komende acties Food

Nadere informatie

Diervriendelijke keuzes door consumenten

Diervriendelijke keuzes door consumenten Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit Diervriendelijke keuzes door consumenten Monitor Duurzame Dierlijke Producten 2009 Deze brochure is een uitgave van: Rijksoverheid Postbus 00000 2500

Nadere informatie

Vlaanderen In Actie PACT Samen. tegen voedselverlies

Vlaanderen In Actie PACT Samen. tegen voedselverlies Vlaanderen In Actie PACT 2020 Samen tegen voedselverlies Inleiding Wereldwijd gaat naar schatting één derde van al het geproduceerde voedsel verloren 1. De problematiek treft zowel landen in ontwikkeling

Nadere informatie

Nederlanders en duurzaam voedsel: bijlage

Nederlanders en duurzaam voedsel: bijlage Nederlanders en duurzaam voedsel: bijlage De vragenlijst De enquête is digitaal afgenomen. De rode tekst betreft programmeeraanwijzingen. Intro. De vragen gaan over voeding. Het gaat hierbij om producten

Nadere informatie

Voedselhergebruik. Verslag Circular Economy Lab 10-23 juni 2015 - Utrecht

Voedselhergebruik. Verslag Circular Economy Lab 10-23 juni 2015 - Utrecht Voedselhergebruik. Verslag Circular Economy Lab 10-23 juni 2015 - Utrecht Jaarlijks verspillen we in Nederland gemiddeld 109 tot 162 kilo voedsel per persoon. Het grootste deel daarvan wordt thuis weggegooid,

Nadere informatie

C-210 Green Deal Over de datum?

C-210 Green Deal Over de datum? C-210 Green Deal Over de datum? Houdbaarheidsvermelding op voedingsmiddelen onder de loep om voedselverspilling tegen te gaan. Partijen 1. De Staatssecretaris van Economische Zaken, de heer M.P.H. van

Nadere informatie

VOEDSELVERLIES, EEN PROBLEEM VAN IEDEREEN

VOEDSELVERLIES, EEN PROBLEEM VAN IEDEREEN VOEDSELVERLIES, EEN PROBLEEM VAN IEDEREEN FEVIA - Federatie Voedingsindustrie vzw Kunstlaan 43 1040 Brussel VOEDSELVERLIES, EEN PROBLEEM VAN IEDEREEN We gooien met z n allen teveel voedsel weg. De cijfers

Nadere informatie

Voedselverspilling in huis

Voedselverspilling in huis Voedselverspilling in huis 13 november 2014 Karin Bemelmans Missie Het Voedingscentrum informeert consumenten over en stimuleert hen tot een gezonde en meer duurzame voedselkeuze 1942 2014 Rapport Gezondheidsraad,

Nadere informatie

Samenvatting. Indicatoren voor ecologische effecten hangen sterk met elkaar samen

Samenvatting. Indicatoren voor ecologische effecten hangen sterk met elkaar samen Samenvatting Er bestaan al jaren de zogeheten Richtlijnen voor goede voeding, die beschrijven wat een gezonde voeding inhoudt. Maar in hoeverre is een gezonde voeding ook duurzaam? Daarover gaat dit advies.

Nadere informatie

Trends en ontwikkelingen in de voedselketen

Trends en ontwikkelingen in de voedselketen Trends en ontwikkelingen in de voedselketen Eisen van consumenten, kansen voor ondernemers Dik Goorhuis Economielezing 2 juni 2015: Voedsel voor de economie, kansen voor ondernemers CV Dik Goorhuis 25

Nadere informatie

Brancheverduurzamingsplannen: Circulaire economie in de praktijk. Hester Klein Lankhorst

Brancheverduurzamingsplannen: Circulaire economie in de praktijk. Hester Klein Lankhorst Brancheverduurzamingsplannen: Circulaire economie in de praktijk Hester Klein Lankhorst 2 Copyright 2015 KIDV KIDV Opgericht op 1 januari 2013: Raamovereenkomst Verpakkingen 2013 2022. Vermindering milieudruk

Nadere informatie

Hero Benelux. Natuurlijk maatschappelijk verantwoord!

Hero Benelux. Natuurlijk maatschappelijk verantwoord! Hero Benelux. Natuurlijk maatschappelijk verantwoord! Milieubewuste inkoop Hero Benelux breidt haar inspanningen voor een duurzame inkoop van grondstoffen verder uit. We letten daarbij niet alleen op kwaliteit.

Nadere informatie

Platform Biodiversiteit, Ecosystemen en Economie

Platform Biodiversiteit, Ecosystemen en Economie Een initiatief IUCN-Nederland en VNO-NCW met deelname van: Bedrijfsleven Shell, FrieslandCampina, DSM Recron, IDH Initiatief Duurzame Handel LTO Nederland Natuur- en milieuorganisaties Natuurmonumenten,

Nadere informatie

Tracking & Tracing: gevolgen van de GFL voor uienverpakkers en exporteurs 14 december 2004 Inge Neessen en Irma Schönherr

Tracking & Tracing: gevolgen van de GFL voor uienverpakkers en exporteurs 14 december 2004 Inge Neessen en Irma Schönherr Tracking & Tracing: gevolgen van de GFL voor uienverpakkers en exporteurs 14 december 2004 Inge Neessen en Irma Schönherr Onderzoek en communicatie Tracking en Tracing AGF branche Aangevraagd door Frugi

Nadere informatie

Banking for Food en de Bij. Food & Agri

Banking for Food en de Bij. Food & Agri 1 Banking for Food en de Bij Ruud Paauwe Lambert van Horen Sectormanager Tuinbouw Accountmanager Grootzakelijk, Food & Agri Agenda Strategie Rabobank Banking for Food Bij eeuwen lang betrokken De bezige

Nadere informatie

Twee jaar na de nota Duurzaam Voedsel

Twee jaar na de nota Duurzaam Voedsel Twee jaar na de nota Duurzaam Voedsel Waar staan we nu? Joost Reus, Directie Voedsel, Dier en Consument Waar staan we nu? Nota Duurzaam Voedsel en Beleidsagenda Duurzame Voedselsystemen Waar deden wij

Nadere informatie

Informatieblad Transport van levensmiddelen, diervoeders en dierlijke bijproducten.

Informatieblad Transport van levensmiddelen, diervoeders en dierlijke bijproducten. Informatieblad Transport van levensmiddelen, diervoeders en dierlijke bijproducten. Nadere uitwerking van de Hygiënecode Transport Opslag en Distributie en de Hygiënecode Diervoedersector Wegtransport

Nadere informatie

VERPAKKINGSGROOTTE & VOEDSELVERSPILLING

VERPAKKINGSGROOTTE & VOEDSELVERSPILLING VERPAKKINGSGROOTTE & VOEDSELVERSPILLING Voedingscentrum GfK april 2015 1 Inhoud 1.Samenvatting en conclusies 2.Onderzoeksresultaten 1. Voedselverspilling en verpakkingsgrootte 2. Houdingen ten opzichte

Nadere informatie

EINDRAPPORT VOEDSELVERLIEZEN BIJ 4 BRUSSELSE BEDRIJVEN

EINDRAPPORT VOEDSELVERLIEZEN BIJ 4 BRUSSELSE BEDRIJVEN EINDRAPPORT VOEDSELVERLIEZEN BIJ 4 BRUSSELSE BEDRIJVEN Voedselverliezen voedingsbedrijven in 2012 INLEIDING Voedselverspilling heeft een groot aandeel in de totale milieu-impact van voedingsproducten.

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Melden en Traceren van onveilige levensmiddelen

Melden en Traceren van onveilige levensmiddelen Melden en Traceren van onveilige levensmiddelen informatieblad 69 / 29 juni 2005 Wat verandert er in 2005? Vanaf 1 januari 2005 is de Algemene Levensmiddelen Verordening (General Food Law) van kracht.

Nadere informatie

Hoofdstuk 4 De marktontwikkeling van biologische producten

Hoofdstuk 4 De marktontwikkeling van biologische producten Hoofdstuk 4 De marktontwikkeling van biologische producten Voor dit hoofdstuk zijn de bestedingen gemeten in alle verkoopkanalen: supermarkten, speciaalzaken, out of home, huisverkoop, boerenmarkt en webwinkels.

Nadere informatie

Nieuwsgierig over voedselverspilling en wat je er zelf aan kan doen?

Nieuwsgierig over voedselverspilling en wat je er zelf aan kan doen? De Wegg oitest HBO Welkom, Leuk dat je meedoet aan deze weggooitest! Met deze weggooitest willen we je meer inzicht geven in wat jij aan voedsel weggooit. De resultaten zullen in de les besproken worden.

Nadere informatie

Van kiloknaller naar een onsje minder

Van kiloknaller naar een onsje minder HANDREIKING Van kiloknaller naar een onsje minder Consumentenkeuze voor duurzaam vlees Aniek Linskens, MSc. Prof. dr. Theo Poiesz Marlie van Santvoort, MSc. December 2015 2 Inleiding De verduurzaming van

Nadere informatie

Case 3: ketensamenwerking en voedselverspilling

Case 3: ketensamenwerking en voedselverspilling Case 3: ketensamenwerking en voedselverspilling Inleiding Maatschappelijk verantwoord ondernemen, duurzaamheid en het tegengaan van voedselverspilling zijn nauw met elkaar verbonden. Volgens het Ministerie

Nadere informatie

Grondstoffenschaarste in drie dimensies

Grondstoffenschaarste in drie dimensies Grondstoffenschaarste in drie dimensies Ton Manders Stephan Slingerland Kivi Niria jaarcongres, 23 november 2011 Programma van deze Early Bird Sessie Grondstoffenschaarste in drie dimensies Waar moeten

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 21 501-32 Landbouw- en Visserijraad Nr. 782 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Aan de slag: opstellen hoogst haalbare doelen & brancheverduurzamingsplannen versie 1.0, april 2014

Aan de slag: opstellen hoogst haalbare doelen & brancheverduurzamingsplannen versie 1.0, april 2014 Aan de slag: opstellen hoogst haalbare doelen & brancheverduurzamingsplannen versie 1.0, april 2014 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Hoe werkt het opstellen van hoogst haalbare doelen en brancheverduurzamingsplannen?

Nadere informatie

Learnshop. EN16001: Het kader voor uw energiemanagementsysteem? Nimaris b.v. Paul van Wezel Hertog van Brabantweg 15 5175 EA Loon op Zand

Learnshop. EN16001: Het kader voor uw energiemanagementsysteem? Nimaris b.v. Paul van Wezel Hertog van Brabantweg 15 5175 EA Loon op Zand Learnshop EN16001: Het kader voor uw energiemanagementsysteem? Nimaris b.v. Paul van Wezel Hertog van Brabantweg 15 5175 EA Loon op Zand tel: 0416-543060 Fax: 0416-543098 email: Web: paul.van.wezel@nimaris.nl

Nadere informatie

Van Droom Tot Daad wij werken aan een duurzaam bestaan

Van Droom Tot Daad wij werken aan een duurzaam bestaan Van Droom Tot Daad wij werken aan een duurzaam bestaan Wouter de Bruijn Voorzitter Platform Verduurzaming Voedsel februari 2011 Wouter de Bruijn Voorzitter Platform Verduurzaming Voedsel februari 2011

Nadere informatie

VOEDSELVERSPILLING 1-METING

VOEDSELVERSPILLING 1-METING VOEDSELVERSPILLING -METING Marcel Temminghoff en Niek Damen November GfK Voedselverspilling -meting November Inhoudsopgave. Achtergrond en doelstelling. Resultaten. Samenvatting en conclusies. Onderzoeksverantwoording.

Nadere informatie

CHECKLIST. Download de checklist ook op. www.nofoodtowaste.be

CHECKLIST. Download de checklist ook op. www.nofoodtowaste.be Download de checklist ook op www.nofoodtowaste.be TIPS & TRICKS OM VOEDSELVERLIES TE BEPERKEN In deze checklist draaien we deze volgorde om en beginnen we met de supertip : Besef dat elk product dat u

Nadere informatie

Handel & onverkochte voedingswaren : realiteit op het terrein, belemmeringen, uitdagingen, initiatieven en verbintenissen

Handel & onverkochte voedingswaren : realiteit op het terrein, belemmeringen, uitdagingen, initiatieven en verbintenissen Handel & onverkochte voedingswaren : realiteit op het terrein, belemmeringen, uitdagingen, initiatieven en verbintenissen Géraldine Verwilghen Comeos Preventie, de rol van de handelaar Optimaliseren van

Nadere informatie

Federaal Agentschap voor de Veiligheid. van de Voedselketen

Federaal Agentschap voor de Veiligheid. van de Voedselketen Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Lieve Busschots Directeur Communicatie FAVV 23/11/2013 1 VEILIG VOEDSEL UW ZORG ONZE

Nadere informatie

Feiten en Cijfers Voedselbanken Nederland

Feiten en Cijfers Voedselbanken Nederland 1 Feiten en Cijfers Voedselbanken Nederland Alle data zijn gemeten op 31 december van genoemde jaar 1 Kerngegevens: Over de organisatie 2014 2015 Aantal voedselbanken 157 162 lid van Voedselbanken Nederland

Nadere informatie

Conferentie Nog Houdbaar? 21 mei 2013

Conferentie Nog Houdbaar? 21 mei 2013 Conferentie Nog Houdbaar? 21 mei 2013 Houdbaarheid verspilde moeite? Naar aanleiding van een motie, waarin de relatie tussen de Richtlijn 2000/13 EC over de houdbaarheidsdatum en voedselverspilling gelegd

Nadere informatie

Voedselverspilling door consumenten Factsheet

Voedselverspilling door consumenten Factsheet Voedingscentrum De erkende autoriteit op het gebied van gezond, veilig en duurzaam eten Voedselverspilling door consumenten Factsheet Het Voedingscentrum informeert consumenten over duurzame voedselkeuzes.

Nadere informatie

Water in AGF koelvers industrie problematiek rondom water in de wereld. Joyce Schroot Adviseur AGF verwerkende industrie 2 december 2014

Water in AGF koelvers industrie problematiek rondom water in de wereld. Joyce Schroot Adviseur AGF verwerkende industrie 2 december 2014 Water in AGF koelvers industrie problematiek rondom water in de wereld Joyce Schroot Adviseur AGF verwerkende industrie 2 december 2014 Inhoudsopgave Intro aardappelen, groente en fruit verwerkende industrie

Nadere informatie

betreffende voedselverspilling en onnodige voedselverliezen

betreffende voedselverspilling en onnodige voedselverliezen stuk ingediend op 163 (2014-2015) Nr. 1 10 november 2014 (2014-2015) Voorstel van resolutie van de heren Bart Caron, Bart Dochy, Wilfried Vandaele en Francesco Vanderjeugd en mevrouw Els Robeyns betreffende

Nadere informatie

Verminderen van voedselverspilling. Ervaren belemmeringen rond wet- en regelgeving

Verminderen van voedselverspilling. Ervaren belemmeringen rond wet- en regelgeving Verminderen van voedselverspilling Ervaren belemmeringen rond wet- en regelgeving Verminderen van voedselverspilling Ervaren belemmeringen rond wet- en regelgeving Yuca Waarts Mieke Eppink Elsje Oosterkamp

Nadere informatie

opdrachtkaart APPELS dumpert.nl

opdrachtkaart APPELS dumpert.nl opdrachtkaart dumpert.nl Appels worden verspild bij de productie, tijdens bewaring en transport, in de winkels en door de mensen thuis. Veel appels worden niet eens verkocht omdat ze er niet goed genoeg

Nadere informatie

Duurzaamheidk. Duurzaamheidkompas meting #17 beleid ten aanzien van voedsel januari 2017

Duurzaamheidk. Duurzaamheidkompas meting #17 beleid ten aanzien van voedsel januari 2017 Duurzaamheidk mpas Duurzaamheidkompas meting #17 beleid ten aanzien van voedsel januari 2017 Inleiding Duurzaamheidkompas #17 gezond en duurzaam voedsel Antwoord op duurzaamheidvragen In deze tijd van

Nadere informatie

ik deel daar wordt iedereen beter van eten

ik deel daar wordt iedereen beter van eten daar wordt iedereen beter van eten 1 Achtergrond 2 Onderzoek en Reflectie 3 Acties 4 Activiteiten in het Schooljaar ikdeel.be Een project van Met de steun van De Vlaamse overheid kan niet verantwoordelijk

Nadere informatie

Resultaten van drie jaar Platform Verduurzaming Voedsel 2009-2012. De kracht van ketensamenwerking

Resultaten van drie jaar Platform Verduurzaming Voedsel 2009-2012. De kracht van ketensamenwerking Resultaten van drie jaar Platform Verduurzaming Voedsel 2009-2012 De kracht van ketensamenwerking Resultaten van drie jaar Platform Verduurzaming Voedsel Inhoudsopgave Voorwoord 13 Inleiding 15 Samenvatting

Nadere informatie

VAN VELD TOT VUILBAK CED1407. INFOBOEKJE BIJ DE fototentoonstelling

VAN VELD TOT VUILBAK CED1407. INFOBOEKJE BIJ DE fototentoonstelling VAN VELD TOT VUILBAK CED1407 INFOBOEKJE BIJ DE fototentoonstelling 1 1. Een derde Van iedere 4 miljard ton voedsel die de wereld jaarlijks produceert, wordt 1/3 niet door mensen gegeten. Dat is 1,3 miljard

Nadere informatie

Bijlage1: Partners Taskforce Circular Economy in Food

Bijlage1: Partners Taskforce Circular Economy in Food Bijlage1: Partners Taskforce Circular Economy in Food Wageningen University & Research Wageningen Food & Biobased Research een contractonderzoeksinstituut van Wageningen University & Research- ondersteunt

Nadere informatie

Wat verstaan we onder warmtehuishouding? Jo Cox Sponsor P2

Wat verstaan we onder warmtehuishouding? Jo Cox Sponsor P2 Wat verstaan we onder warmtehuishouding? Jo Cox Sponsor P2 Energietransitie Papierketen De ambities binnen Energietransitie Papierketen: Halvering van het energieverbruik per eindproduct in de keten per

Nadere informatie

Duurzaamheid in de melkveehouderij Perspec7ef van de consument en retail

Duurzaamheid in de melkveehouderij Perspec7ef van de consument en retail Duurzaamheid in de melkveehouderij Perspec7ef van de consument en retail 21 november 2013 Marc Jansen Centraal Bureau Levensmiddelenhandel CBL Het CBL is de belangenbehar7ger en spreekbuis van de 4300

Nadere informatie

ONZE VERANTWOORDELIJKHEID

ONZE VERANTWOORDELIJKHEID ONZE VERANTWOORDELIJKHEID CORPORATE RESPONSIBILITY POLICY I Inhoud Voorwoord 1 Waardering medewerkers 2 Ketenverantwoordelijkheid 3 Behoud van natuurlijke hulpbronnen 4 Maatschappelijke betrokkenheid

Nadere informatie

Inleiding Logistiek, Inleiding 13 april 2007

Inleiding Logistiek, Inleiding 13 april 2007 Inleiding Inleiding Logistiek Inleiding Logistiek in het leven van alledag Doel van de cursus Wat is logistiek? Plannen en beheersen Waarom logistiek? Logistiek is maatwerk Kosten en baten van logistiek

Nadere informatie

AMBITIE NUTRIËNTEN 2018

AMBITIE NUTRIËNTEN 2018 AMBITIE NUTRIËNTEN 2018 ACTIEPLAN Als uitwerking van de Ambitie Nutriënten 2018 zullen de leden van het Nutrient Platform, ondersteund door het secretariaat, de komende twee jaar de volgende activiteiten

Nadere informatie

Stedelijke distributie: van kansloos naar kansrijk! Hogeschool van Amsterdam Walther Ploos van Amstel Mei 2015

Stedelijke distributie: van kansloos naar kansrijk! Hogeschool van Amsterdam Walther Ploos van Amstel Mei 2015 Stedelijke distributie: van kansloos naar kansrijk! Hogeschool van Amsterdam Walther Ploos van Amstel Mei 2015 Walther Ploos van Amstel Hogeschool van Amsterdam Lector Citylogistiek Vrije Universiteit

Nadere informatie

vergoeding voor inzameling en sortering en vergoeding voor vermarkting van huishoudelijk kunststofverpakkingsafval

vergoeding voor inzameling en sortering en vergoeding voor vermarkting van huishoudelijk kunststofverpakkingsafval vergoeding voor inzameling en sortering en vergoeding voor vermarkting van huishoudelijk kunststofverpakkingsafval 3/7/2014 2 3/7/2014 Inhoud 1 Inleiding 4 2 Vergoeding inzameling en sortering 5 2.1 Integrale

Nadere informatie

Beperken Voedselverspilling

Beperken Voedselverspilling Beperken Voedselverspilling Ketenbenadering Joost Snels 19 Maart 2012 2 Inhoud Introductie Definitie Voedselverspilling Hoeveelheid voedselverspilling en waar? Oorzaken Hoe te voorkomen voorbeelden Conclusies

Nadere informatie

Dit moet u weten over de nieuwe e.ke0eringswet

Dit moet u weten over de nieuwe e.ke0eringswet Dit moet u weten over de nieuwe e.ke0eringswet > In deze paper leert u: Wat u moet onthouden ivm de nieuwe e.ke0eringswet. Wat er op een e1ket moet van diepvries voor B2C. Wat er op een e1ket moet van

Nadere informatie

Groente en Fruit. Van bittere noodzaak tot mooie kansen

Groente en Fruit. Van bittere noodzaak tot mooie kansen Groente en Fruit Van bittere noodzaak tot mooie kansen Risicofactoren Richtlijnen Goede Voeding 2006 2015 Groente 150-200 gram minstens 200 gram Fruit 200 gram minstens 200 gram omdat het dagelijks

Nadere informatie