MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ VAN DE REGIO'S"

Transcriptie

1 EUROPESE COMMISSIE Brussel, COM(2014) 442 final MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ VAN DE REGIO'S Naar een bloeiende data-economie {SWD(2014) 214 final} NL NL

2 1. Inleiding In oktober 2013 richtte de Europese Raad zijn aandacht vooral op de digitale economie, innovatie en diensten en het potentieel van deze sectoren voor groei en werkgelegenheid. In de conclusies werd de EU opgeroepen maatregelen te nemen om de juiste randvoorwaarden te scheppen voor een eengemaakte markt op het gebied van "big data" (grote hoeveelheden gegevens) en cloudcomputing. Naar aanleiding daarvan wordt in deze mededeling geschetst hoe de data-economie er in de toekomst uit kan zien en wordt een aantal operationele conclusies getrokken om de overgang naar een dergelijke economie te ondersteunen en te versnellen. Bovendien worden de huidige en toekomstige activiteiten op het gebied van cloudcomputing 1 op een rijtje gezet. Deze mededeling bouwt voort op de resultaten van verschillende raadplegingen 2 en op relevante wetsvoorstellen die al op tafel zijn gelegd, bijvoorbeeld over de hervorming van de EU-regels inzake de bescherming van persoonsgegevens en over netwerk- en informatiebeveiliging 3. Mondiale context en oproep om maatregelen te nemen Er is een nieuwe industriële revolutie aan de gang die wordt aangejaagd door digitale data, computerverwerking en automatisering. Menselijke activiteiten, industriële processen en onderzoek hebben allemaal geleid tot het op ongekende schaal verzamelen en verwerken van data, met nieuwe producten, diensten, zakelijke processen en wetenschappelijke methoden tot gevolg. De datasets die daaruit voortvloeien zijn zo groot en complex dat het moeilijk wordt om dergelijke "big data" met behulp van de huidige databeheersinstrumenten en -methoden te verwerken. Tegelijkertijd biedt de technologische vooruitgang nieuwe mogelijkheden om deze problemen aan te pakken. Zo stelt cloudcomputing grootschalige computerverwerking ter beschikking als dienst voor de data-economie, analoog aan de manier waarop elektriciteitscentrales de maakindustrie van energie voorzien. De waarde van "big data"-technologie en -diensten zal naar verwachting wereldwijd groeien tot 16,9 miljard dollar in 2015 bij een samengesteld jaarlijks groeipercentage van 40 %, wat ongeveer het zevenvoudige is van de gehele markt voor informatie- en communicatietechnologie (ICT). In een recente studie wordt voorspeld dat het aantal "big data"-specialisten dat in grotere bedrijven werkt alleen al in het Verenigd Koninkrijk in de komende vijf jaar met meer dan 240 % zal toenemen In het werkdocument van de diensten van de Commissie bij deze mededeling wordt verslag uitgebracht van de tenuitvoerlegging van de Europese strategie voor cloudcomputing, COM(2012) 529. Bijvoorbeeld en https://ec.europa.eu/digital-agenda/en/content/consultation-research-data-infrastructures-framework-action. COM(2012) 10 final, COM(2012) 11 final en COM(2013) 48 final. Big Data Analytics An assessment of demand for labour and skills, e-skills UK report on behalf of SAS UK. 2

3 Deze wereldwijde tendens bergt een enorm potentieel op diverse gebieden, variërend van de gezondheidszorg, voedselveiligheid, klimaatbeleid en hulpbronefficiëntie, energie tot intelligente vervoerssystemen en slimme steden. Europa kan het zich niet veroorloven deze kansen aan zich voorbij te laten gaan. De Europese digitale economie is in vergelijking met de Verenigde Staten echter traag in het omarmen van de datarevolutie; bovendien ontbreekt het aan vergelijkbare industriële capaciteiten. Financiering voor onderzoek en innovatie (O&I) op het gebied van data in de EU is subkritisch en de bijbehorende activiteiten vinden grotendeels ongecoördineerd plaats. Er zijn te weinig data-experts die in staat zijn om de technologische vooruitgang om te zetten in concrete zakelijke mogelijkheden. Door de complexiteit van de huidige juridische voorwaarden en de ontoereikende toegang tot grote datasets en de nodige infrastructuur ondervindt het midden- en kleinbedrijf moeilijkheden om de markt te betreden en wordt innovatie in de kiem gesmoord. Als gevolg daarvan zijn er minder succesvolle databedrijven in Europa dan in de Verenigde Staten, waar grote spelers hebben ingezien dat het noodzakelijk is in tools, systemen en nieuwe dataprocessen te investeren. In een aantal sectoren (variërend van de gezondheidszorg en slimme fabrieken tot de landbouw) zijn er echter nog talrijke nieuwe mogelijkheden: de toepassing van deze methoden staat hier nog in de kinderschoenen en er zijn nog geen wereldwijd dominante spelers op het toneel verschenen. De toenemende digitalisering van overheidsdiensten als gevolg van de noodzaak tot modernisering, verlaging van de kosten en het leveren van innovatieve diensten, schept verdere mogelijkheden om de data-opslag, -overdracht, -verwerking en -analyse te optimaliseren. Berichten over het gebruik van dergelijke technologieën door publieke en private actoren voor spionagedoeleinden kunnen onder individuen en organisaties een gevoel van bezorgdheid versterken en een negatieve invloed hebben op het vertrouwen in de digitale economie. De Commissie heeft dergelijke zorgen altijd uiterst serieus genomen. De Commissie zal deze problemen blijven aanpakken door doeltreffende regels inzake gegevensbescherming en netwerk- en informatiebeveiliging vast te stellen, veilige technologieën te ondersteunen en het publiek in te lichten over manieren waarop zij privacy- en veiligheidsrisico's kunnen terugdringen. Een hoge mate van vertrouwen is essentieel voor de data-economie 5. Om deze mogelijkheden te kunnen benutten en op wereldwijde schaal de concurrentie in de data-economie te kunnen aangaan, moet de EU: kerninitiatieven op het gebied van data ondersteunen, waarmee het concurrentievermogen, de kwaliteit van overheidsdiensten en de levenskwaliteit van de burgers kunnen worden verhoogd. Kerninitiatieven maximaliseren het effect van de EU-financiering in strategisch belangrijke economische sectoren. Mogelijke gebieden zijn onder meer de sector gezondheidszorg (gepersonaliseerde geneeskunde), het geïntegreerd beheer van vervoer en logistiek voor hele regio's en het beheer van voedselketens bij het traceren van voedingsmiddelen "van boer tot bord"; 5 Zie ook JOIN(2013) 1, "Strategie inzake cyberbeveiliging van de Europese Unie: Een open, veilige en beveiligde cyberspace" van , die maatregelen omvat "om de digitale omgeving in de EU de veiligste in de wereld te maken", blz. 3. 3

4 de bijbehorende ontsluitende technologieën alsmede de onderliggende infrastructuur en vaardigheden ontwikkelen, met name ten bate van het mkb; de bijbehorende publieke databronnen en infrastructuur voor onderzoeksdata op intensieve wijze delen, gebruiken en ontwikkelen; publieke activiteiten op het gebied van onderzoek en innovatie richten op technologische, juridische en overige knelpunten; ervoor zorgen dat het desbetreffende regelgevingskader en beleid, bijvoorbeeld met betrekking tot interoperabiliteit, gegevensbescherming en -beveiliging alsmede intellectuele eigendomsrechten, datavriendelijk zijn en ertoe leiden dat de rechtszekerheid voor het bedrijfsleven en het vertrouwen in datatechnologieën toenemen; ervoor zorgen dat het wetgevingsproces met betrekking tot de hervorming van het EUkader inzake gegevensbescherming alsmede netwerk- en informatiebeveiliging spoedig wordt voltooid, en de uitwisseling en samenwerking tussen de betrokken handhavingsinstanties ondersteunen (bijvoorbeeld op het gebied van gegevensbescherming, consumentenbescherming en netwerkbeveiliging); de digitalisering van overheden en overheidsdiensten versnellen om de efficiëntie daarvan te verbeteren; en openbare aanbestedingen gebruiken om de resultaten van datatechnologieën op de markt te brengen. Met een gecoördineerd actieplan, waarbij de lidstaten en de EU zijn betrokken, kan de nodige reikwijdte en omvang van de vereiste activiteiten worden gewaarborgd, zoals het opbouwen van capaciteiten van wereldklasse op het gebied van connectiviteit, opslag en supercomputers met betrekking tot data of het bepalen van gebieden die voor de Unie van strategisch belang zijn en waarop doorbraken kunnen worden verwezenlijkt. Met deze mededeling wordt voortgebouwd op activiteiten die al in de sectoren worden ontplooid en die bijdragen tot een data-economie, bijvoorbeeld op het gebied van multimodaal reizen, en wordt gestreefd naar een debat over de ontwikkeling van een dergelijk actieplan met het Parlement, de Raad en andere belanghebbenden, waaronder het netwerk van nationale digitale coördinatoren 6. Deze mededeling is bedoeld als leidraad voor dat debat. In de mededeling wordt een omschrijving van de kenmerken van een data-economie gegeven en wordt een reeks initiële acties geschetst die bijdragen tot de totstandbrenging daarvan in Europa. 2. Data vormen de kern van de toekomstige kenniseconomie en- samenleving Het aantal manieren waarop digitale data worden gegenereerd, verzameld, verwerkt en gebruikt, neemt snel toe. Fabrikanten verzamelen en verwerken bijvoorbeeld data om de stroom van materialen en goederen te optimaliseren, en nieuwe goederen en diensten zijn in steeds grotere mate afhankelijk van geïntegreerde data-analyse (bijvoorbeeld systemen ter voorkoming van aanrijdingen). 6 Dit netwerk moet nog overeenkomstig de conclusies van de Raad van oktober 2013 worden opgericht. 4

5 In ISO/IEC wordt data gedefinieerd als "herinterpreteerbare weergave van informatie op een geformaliseerde manier die geschikt is voor communicatie, interpretatie of verwerking". Data kunnen worden gecreëerd of geschreven door mensen of worden gegenereerd door machines of sensoren, vaak als "bijproduct". Voorbeelden zijn geospatiale informatie, statistieken, weergegevens en onderzoeksdata. Als de regels inzake de bescherming van persoonsgegevens van toepassing zijn en daaraan is voldaan, kunnen data zodra deze zijn geregistreerd vaak worden hergebruikt zonder minder betrouwbaar te worden. Deze manier van creëren van meerwaarde via aggregatie vormt de kern van het concept datawaardeketen. De gecombineerde locatie-informatie van mobiele telefoons in auto's kan bijvoorbeeld worden hergebruikt voor realtime verkeersinformatie. Het begrip "big data" staat voor grote hoeveelheden data van diverse aard die met hoge snelheid uit een groot aantal bronnen van diverse aard worden gehaald. Voor het verweken van de zeer uiteenlopende realtime datasets die momenteel ter beschikking staan, zijn nieuwe instrumenten en methoden nodig, zoals sterke processors, software en algoritmen 7. In het algemeen levert het analyseren van data 8 betere resultaten, processen en besluiten op. Hiermee kunnen wij tot nieuwe ideeën en oplossingen komen of toekomstige gebeurtenissen nauwkeuriger voorspellen. De technologie ontwikkelt zich snel en hele bedrijfstakken nemen een nieuwe vorm aan door stelselmatig gebruik te maken van data-analyse 9. Het begrip "data-innovatie" staat voor de capaciteit van bedrijven en overheidsinstanties om gebruik te maken van informatie die afkomstig is van verbeterde data-analyse om verbeterde diensten en goederen te ontwikkelen die het dagelijks leven van individuen en organisaties, met inbegrip van het mkb, gemakkelijker maken 10. Optimale benutting en lagere transactiekosten worden het beste verwezenlijkt door zo min mogelijk beperkingen op te leggen en de regels inzake het hergebruik van data zo veel mogelijk te harmoniseren. Net als in het voorafgaande beleid van de Commissie inzake open data 11 is in het Open Data Charter van de G8 van 2013 het beginsel "open als standaardinstelling" opgenomen en wordt benadrukt dat het noodzakelijk is data op vrije en open wijze voor mens en machine herbruikbaar te maken. Het begrip "open data" staat voor de subklasse data die vrijelijk door iedereen kan worden hergebruikt voor commerciële en niet-commerciële doeleinden. Datasets kunnen over verschillende locaties en bronnen verdeeld zijn, kunnen open of beperkt toegankelijk zijn en kunnen persoonsgegevens bevatten die speciale bescherming vereisen. Hierdoor wordt de onderliggende infrastructuur met nieuwe problemen geconfronteerd. Voor data-analyse is een beveiligde en betrouwbare omgeving nodig waarin gebruik kan worden Deze moeten meer kunnen presteren dan de traditionele "datamining"-instrumenten die zijn ontworpen voor de (vaak handmatige) verwerking van kleinschalige en statische datasets met een beperkte variëteit. Hieronder vallen zowel daadwerkelijke "big data" als talrijke andere datasets ("small data"). Als bedrijven gebruikmaken van datagestuurde besluitvorming, stijgt hun productiviteit met 5 tot 6 %, zie "Big Data for All: Privacy and User Control in the Age of Analytics", O. Teme/J. Polonetsky, Northwestern Journal of Technology and Intellectual Property Data-Driven Innovation A Guide for Policymakers: Understanding and Enabling the Economic and Social Value of Data, SIIA White Paper, Open gegevens. Motor voor innovatie, groei en transparante governance, COM(2011) 882; Richtlijn 2013/37/EU. 5

6 gemaakt van verschillende infrastructuur, platforms en diensten voor cloudcomputing en krachtige computersystemen (High Performance Computing HPC) 12. Data-innovatie kan veel nieuwe banen opleveren. Er zijn echter multidisciplinaire teams nodig die bestaan uit hooggekwalificeerde specialisten op het gebied van data-analyse, machine learning en visualisatie alsmede van de bijbehorende juridische aspecten zoals dataeigendom, licentiebeperkingen en gegevensbescherming. Dataspecialisten moeten zodanig zijn opgeleid dat zij in staat zijn tot diepgaande thematische analyses, machineresultaten kunnen benutten, inzichten uit data kunnen putten en deze kunnen gebruiken om tot betere besluitvorming te komen. Met EU-financieringsprogramma's voor onderzoek en innovatie, zoals Horizon 2020, en soortgelijke programma's van de lidstaten kunnen de desbetreffende technische aspecten worden aangepakt, waaronder het creëren en benutten van data via netwerken, opslag- en communicatietechnologie, grootschalige analyse, geavanceerde softwaretools en cyberbeveiliging. Daarnaast is het van belang ondernemerschap en innovatie in de sector te ondersteunen. 3. Naar een data-economie in de EU Een belangrijk kenmerk van de data-economie is een ecosysteem van verschillende soorten spelers die op een eengemaakte digitale markt met elkaar in contact treden, hetgeen leidt tot meer zakelijke mogelijkheden en een grotere beschikbaarheid van kennis en kapitaal, met name voor het mkb, en tot een efficiëntere stimulering van onderzoek en innovatie op dit gebied. Een bloeiende data-economie beschikt over de volgende kenmerken: 3.1. Beschikbaarheid van hoogwaardige, betrouwbare en interoperabele datasets en ontsluitende infrastructuur (1) wat betreft de datasets zelf: hoogwaardige en betrouwbare data die afkomstig zijn uit grote datasets, met inbegrip van open data (bijvoorbeeld aardobservatiedata en andere geospatiale data, taalhulpmiddelen, wetenschappelijke data, vervoersdata, gezondheidszorgdata, financiële data en digitalisering van cultureel erfgoed) die ruimschoots beschikbaar zijn voor nieuwe dataproducten. Er worden geen onnodige beperkingen opgelegd die de sector-, taal- en grensoverschrijdende datastroom op de eengemaakte digitale markt belemmeren. De gebruikers hebben voldoende vertrouwen in de technologie, het gedrag van aanbieders en de regels waaraan zij moeten voldoen; (2) de flexibiliteit die nodig is voor het gebruik van de datasets: gestandaardiseerde en gedeelde formaten en protocollen voor het verzamelen en verwerken van data uit verschillende bronnen op coherente en interoperabele wijze in alle sectoren en op alle verticale markten (energie, vervoer, milieu, slimme steden, detailhandel, beveiliging etc.); en (3) degelijke infrastructuur, hulpmiddelen en diensten: open-dataportalen en onderzoeksinfrastructuur die data-innovatie ondersteunen, gebaseerd op snel internet en 12 High-Performance Computing: Europe's place in a Global Race, COM(2012) 45. 6

7 de beschikbaarheid van grote en flexibele computercapaciteit (met name infrastructuur en diensten op basis van HPC, grid- en cloudcomputing alsmede statistische infrastructuur) Verbeterde randvoorwaarden die het creëren van meerwaarde uit datasets vergemakkelijken (1) adequate vaardigheden: kleine en grote bedrijven en universiteiten werken samen om voldoende vakspecialisten op te leiden teneinde tegemoet te komen aan de grote vraag op de arbeidsmarkt. Daarbij moet een doeltreffende en efficiënte kruisbestuiving van talenten en vaardigheden op diverse gebieden plaatsvinden; en (2) nauwe samenwerking tussen spelers: universiteiten/onderzoeksinstellingen en particuliere partners, met name het mkb, werken samen op het gebied van onderzoek en innovatie in diverse sectoren en maken daarbij gebruik van verbeterde toegang tot en overdacht van kennis en technologie. Deze publiek-private samenwerking zorgt voor de beschikbaarheid en verdere ontwikkeling van betrouwbare en adequate algoritmen, instrumenten en methoden voor beschrijvende en voorspellende data-analyse, dataverwerking, simulatie, visualisatie, ondersteuning van besluitvorming en de integratie van resultaten in nieuwe producten Verschillende toepassingsgebieden waarop verbeterde verwerking van "big data" van doorslaggevend belang kan zijn (1) systemen: ICT-systemen die sensor-, actuator-, computer- en communicatietaken kunnen uitvoeren, in fysieke objecten zijn geïntegreerd en via internet zijn verbonden, en die burgers en bedrijven voorzien van talrijke innovatieve toepassing en diensten (slimme gekoppelde objecten); en (2) "early adopters" en katalysatoren: overheidsinstanties fungeren als pioniers en tussenpersonen voor nieuwe datadiensten en digitale goederen. De overheidssector speelt een doorslaggevende rol bij de toepassing van cloud-computingdiensten en andere nieuwe benaderingen, en bij het creëren van vertrouwen bij burgers en bedrijven, waaronder middelgrote en kleine bedrijven. 4. Actieplan om de data-economie van de toekomst tot stand te brengen Om vooruitgang in de richting van een bloeiende data-economie te boeken, moeten een gemeenschap en de juiste randvoorwaarden worden gecreëerd Een gemeenschap creëren 1. Europees publiek-privaat partnerschap op het gebied van data De Commissie is van mening dat strategische samenwerking in het kader van een contractueel publiek-privaat partnerschap (cppp) 13 een belangrijke rol kan spelen bij de ontwikkeling van een datagemeenschap en de uitwisseling van goede werkmethoden. Overeenkomstig de 13 Zie artikel 25 van Verordening (EU) 1291/2013 tot vaststelling van Horizon

8 beginselen van Horizon 2020 is de Commissie van mening dat een duidelijk afgebakend cppp de doeltreffendste manier zou zijn om Horizon 2020 op dit gebied ten uitvoer te leggen, met name met het oog op de vereiste omvang van de effecten, de betrokken hulpmiddelen en het feit dat een verbintenis op lange termijn moet worden aangegaan. Een cppp omvat verbintenissen van de kant van de Commissie en van de sector om O&Iactiviteiten te ontplooien en biedt een waardevol discussieforum. Het biedt een leidraad voor O&I-activiteiten door middel van een strategische agenda voor onderzoek en ontwikkeling (SRIA) die op een lijn met de agenda's van de lidstaten wordt gebracht, waarbij alle relevante inspanningen worden gericht op de belangrijkste problemen en knelpunten, maximale efficiëntie wordt nagestreefd en dubbel werk wordt voorkomen. Met een cppp op het gebied van data dienen prikkels te worden ontwikkeld op basis waarvan partners datasets delen en dienen mechanismen te worden opgezet om kennis- en technologieoverdracht te bevorderen. In het kader daarvan dient samenwerking plaats te vinden met academische en onderzoeksinstellingen, zodat studenten en onderzoekers kunnen experimenteren met realistische en grote datasets, en dient uitwisseling tussen wetenschappers op het gebied van data en deskundigen op het gebied van gegevensbescherming en - beveiliging plaats te vinden. In de sector heeft overleg plaatsgevonden en wordt een voorstel voor een dergelijk cppp voorbereid 14. Als dat voorstel positief wordt beoordeeld, kan het partnerschap eind 2014 van start gaan. 2. Digitaal ondernemerschap en incubator op het gebied van open data De Commissie erkent het grote potentieel van digitale technologieën om een impuls aan het ondernemerschap te geven en alle soorten bedrijven in Europa een gedaanteverwisseling te laten ondergaan. De Commissie heeft daarom een strategie gelanceerd om digitaal ondernemerschap in de Unie te ondersteunen 15. Een soortgelijk initiatief in het kader van Horizon 2020 behelst een incubator op het gebied van open data waarmee middelgrote en kleine bedrijven op basis van data toeleveringsketens tot stand kunnen brengen, open en billijke voorwaarden voor toegang tot databronnen worden bevorderd, de toegang tot cloudcomputing wordt vergemakkelijkt, verbindingen met lokale data-incubators in heel Europa worden bevorderd en het mkb juridisch advies kan krijgen. 3. Ontwikkelen van vaardigheden De Commissie zal een Europees netwerk van kenniscentra opzetten om het aantal dataspecialisten met de nodige vaardigheden te vergroten. Als aanvulling daarop zullen nieuwe beroepen en vaardigheden op het gebied van e-infrastructuur in overeenstemming met het initiatief "grote coalitie voor digitale vaardigheden en banen" 16 worden erkend

9 4. Monitoringinstrument voor de datamarkt De Commissie richt een monitoringinstrument voor de datamarkt op om de omvang van de Europese datamarkt te meten en tendensen op die markt vast te stellen. Met dit instrument kunnen ook de relaties tussen de verschillende spelers in de Europese data-economie in kaart worden gebracht. 5. Bepalen van sectorale prioriteiten op het gebied van O&I De Commissie zal de belanghebbenden en onderzoeksgemeenschappen (bijvoorbeeld uit de sectoren gezondheid, energie, milieu, sociale wetenschappen en officiële statistieken) verzoeken kerninitiatieven voor te stellen die de grootste maatschappelijke en economische voordelen kunnen opleveren en die de vereiste publieke en private financiering dienen aan te trekken Ontwikkeling van randvoorwaarden Beschikbaarheid van data en interoperabiliteit 1. Bevorderen van beleidsmaatregelen op het gebied van open data Om de tenuitvoerlegging van het EU-beleid inzake open data 17 en het juridisch kader 18 te vergemakkelijken, bereidt de Commissie richtsnoeren voor met betrekking tot aanbevolen standaardlicenties, datasets en kostentoerekening voor het hergebruik van documenten. De Commissie en andere EU-organen bieden hun eigen documenten via het EUopendataportaal aan als open data. Daarnaast wordt er in het kader van het programma Connecting Europe Facility een pan-europese digitale service-infrastructuur voor open data opgezet, waarvan een centraal loket voor open data in de hele EU deel uitmaakt 19. Het pakket inzake wetenschappelijke informatie van de Commissie 20 omvat maatregelen om wetenschappelijke ontdekkingen en samenwerking tussen disciplines en over geografische grenzen heen te bevorderen. Ook een aantal andere Commissie-initiatieven met betrekking tot sectorspecifieke data (vervoer, milieu etc.) en de open toegang tot resultaten in het kader van Horizon zijn gericht op de verdere openstelling van data wat betreft toegang en hergebruik. 2. Instrumenten en methoden voor dataverwerking Ter bevordering van O&I op het gebied van business intelligence, besluitondersteunende processen en systemen voor de ondersteuning van het mkb en webondernemers omvat COM(2011) 882 final. Richtlijn 2013/37/EU. Verordening 2014/283/EU betreffende richtsnoeren voor trans-europese netwerken op het gebied van telecommunicatie-infrastructuur. Naar een betere toegang tot wetenschappelijke informatie: Vergroting van de voordelen van overheidsinvesteringen in onderzoek, COM(2012) 401 final; Aanbeveling van de Commissie betreffende de toegang tot en de bewaring van wetenschappelijke informatie, C(2012)

10 Horizon 2020 maatregelen inzake beschrijvende en voorspellende data-analyse, datavisualisering, kunstmatige intelligentie alsmede softwaretools en algoritmen op het gebied van besluitvorming. Andere onderwerpen zijn onder meer conceptvalideringen en prototypen van cloudgebaseerde data-infrastructuur (dat wil zeggen "Platform as a Service" en "Software as a Service") voor extreem grote of uiterst heterogene datasets en maatregelen voor de werkwijze ten aanzien van grote, complexe en data-intensieve systemen en diensten. Tot slot wordt in het kader van Horizon 2020 de oprichting en koppeling van netwerk- en kenniscentra bevorderd die het mkb ondersteunen bij de ontwikkeling van, de toegang tot en de toepassing van datatechnologie- of diensten in hun producten, zakelijke processen of andere activiteiten. 3. Ondersteuning van nieuwe open standaarden Open standaarden en data-interoperabiliteit zijn prioriteiten op verschillende beleidsterreinen van de Commissie. Dit vindt zijn weerslag in actuele initiatieven om EU-brede standaarden vast te leggen in belangrijke economische sectoren, zoals vervoer. Met het ISA-programma 22 wordt het gebruik van gemeenschappelijke centrale datastandaarden voor nationale overheidsdiensten vergemakkelijkt. De Commissie wil helpen de voorwaarden voor open data-uitwisseling te scheppen en ondersteunt daarom het in kaart brengen van bestaande relevante standaarden voor een aantal gebieden waarop "big data" beschikbaar zijn (bijvoorbeeld slimme netwerken, gezondheid, vervoer, milieu, detailhandel, maakindustrie en financiële dienstverlening). Bij toekomstige acties in het kader van Horizon 2020 zal worden bekeken welke industriële sectoren wat betreft de activiteiten homogeen genoeg zijn om standaarden te ontwikkelen Ontsluitende infrastructuur voor een data-economie 1. Cloudcomputing Door de acties van de Europese strategie voor cloudcomputing op het gebied van de transparantie van standaarden, EU-brede certificatie op vrijwillige basis, veilige en billijke contractvoorwaarden voor cloudgebruikers en de oprichting van een Europees cloudpartnerschap (ECP) wordt snellere toepassing van betrouwbare cloudcomputingdiensten bevorderd, waardoor de data-economie een impuls krijgt. De Steering Board van de ECP heeft onlangs een rapport betreffende Trusted Cloud Europe (TCE) 23 gepubliceerd. Vervolgens is er een enquête uitgevoerd waaruit is gebleken dat de visie van een Trusted Cloud Europe brede steun krijgt als de algemene verordening betreffende gegevensbescherming in Europa snel wordt vastgesteld en er voor doeltreffende mechanismen wordt gezorgd die Europese "datasoevereiniteit " in de cloud waarborgen. Naar aanleiding van het TCE-verslag is de Commissie van plan tegen 2015 een raadpleging uit te "Establishing a Trusted Cloud Europe: A policy vision document by the Steering Board of the European Cloud Partnership", 10

11 voeren over een pakket beleidsmaatregelen dat zowel regulerende als marktgeoriënteerde, mederegulerende opties omvat. Tegelijkertijd zullen toekomstige O&I-acties in het kader van Horizon 2020 gericht zijn op het optimaal gebruiken en configureren van cloudcomputingoplossingen voor data-analyse alsmede geavanceerde infrastructuur en diensten E-infrastructuur en High Performance Computing In het kader van PRACE 25 kunnen grote bedrijven, het mkb en de academische wereld beschikken over HPC-onderzoeksinfrastructuur van wereldniveau en toegang tot hoogwaardige supercomputerfaciliteiten- en diensten. Toekomstige acties zullen onder meer zijn gericht op de oprichting van kenniscentra op het gebied van de toepassing van HPC om problemen in de wetenschap, industrie en maatschappij aan te pakken door middel van het bestaande cppp met betrekking tot HPC 26. Er zal ook steun worden gegeven aan de ontwikkeling van de volgende generatie HPCtechnologieën als belangrijke ontsluitende horizontale factor voor geavanceerde modellering, simulatie en "big data"-toepassingen 27. Aangezien duizenden onderzoekers in heel Europa dringend behoefte hebben aan verwerkingscapaciteit, zullen ook cruciale katalysatoren van de digitale Europese (ERA) 28, zoals het Europese gridinitiatief, worden ondersteund. 3. Netwerken/breedband/5G Het huidige cppp op het gebied van 5G 29 heeft betrekking op de technologische grondslagen van het mobiele internet van de toekomst en dient als begeleiding voor regelgevings- en financieringsinitiatieven 30 die zijn gericht op het aanmoedigen van particuliere investeringen in breedbandinfrastructuur. Met het cppp wordt de ontwikkeling van backbonenetwerken ondersteund door ervoor te zorgen dat deze berekend zijn op grote hoeveelheden data. 4. Internet van de dingen 31 Er zal een reeks grootschalige projecten worden gefinancierd die zijn gericht op het aanpakken van toenemende problemen op het gebied van de beschikbaarheid, kwaliteit en Zie bijvoorbeeld een "Cloud for Science"-initiatief van onder meer ESA, CERN en EMBL html Een versterkt partnerschap voor topkwaliteit en groei voor de Europese onderzoeksruimte, COM(2012) 392 final. Zoals het pakket "connectief continent" (http://ec.europa.eu/digital-agenda/en/connected-continent-singletelecom-market-growth-jobs) en het telecommunicatiegedeelte van de Connecting Europe Facility (http://ec.europa.eu/digital-agenda/en/connecting-europe-facility). Het internet van de dingen is een dynamische wereldwijde netwerkinfrastructuur waarin allerlei naadloos geïntegreerde fysieke en virtuele "dingen" met elkaar communiceren. 11

12 interoperabiliteit van data die door middel van slimme gekoppelde objecten en andere "internet van de dingen"-technologie zijn verzameld. 5. Publieke data-infrastructuur De Commissie zal de lidstaten om steun verzoeken voor een netwerk van dataverwerkingsfaciliteiten dat tot stand wordt gebracht door regionale datacentra en ontsluitende infrastructuur met elkaar te verbinden, zodat met name het mkb, academische onderzoeksorganisaties en de overheidssector van synergie-effecten kunnen profiteren en efficiënter kunnen werken. Door het GÉANT-netwerk 32 te versterken, investeert de Commissie ook in verbindingen met landen buiten de EU en met name met de ontwikkelingslanden Reguleringskwesties 1. Bescherming van persoonsgegevens en consumentenbescherming Het fundamentele recht op bescherming van persoonsgegevens is van toepassing op "big data" voor zover het persoonsgegevens betreft. In dat geval moet er bij de dataverwerking worden voldaan aan alle desbetreffende regels op het gebied van gegevensbescherming. Het hervormingspakket van de Commissie is erop gericht een centraal, modern, sterk, samenhangend en alomvattend kader voor gegevensbescherming in de EU op te zetten. Met het pakket zullen het vertrouwen van de burgers in de digitale omgeving en de rechtszekerheid worden versterkt en wordt er voor een regelgevingsklimaat gezorgd dat essentieel is voor de ontwikkeling van innovatieve en duurzame goederen en diensten op het gebied van data. Zodra het hervormingspakket is vastgesteld, zal de Commissie met de lidstaten en belanghebbenden samenwerken om ervoor te zorgen dat het bedrijfsleven, en met name het mkb, adequate richtsnoeren krijgt, in het bijzonder met betrekking tot onderwerpen als de anoniemisering, pseudoniemisering en minimalisering van data, de risicoanalyse ten aanzien van persoonsgegevens alsmede instrumenten en initiatieven om de consumenten voor te lichten. De Commissie zal daarnaast steun geven aan O&I met betrekking tot aanverwante technische oplossingen ter versterking van "privacy by design". In dat verband kunnen digitale instrumenten gebruikers helpen om beter toezicht op hun data te houden en deze beter te beveiligen. De Commissie zal een raadplegingsproces op gang brengen met betrekking tot door de gebruiker gestuurde cloudgebaseerde technologieën voor de opslag en het gebruik van persoonsgegevens ("persoonlijke dataruimten"). Zij zal verder O&I steunen op het gebied van instrumenten die gebruikers helpen regelingen voor het delen van data te kiezen die het beste bij hen passen. Bovendien zal zij projecten steunen die zijn gericht op het terugdringen van inbreuken op persoonsgegevens en het waarborgen dat data worden gebruikt op manieren die zijn afgestemd op degenen voor wie zij zijn verzameld. Het horizontale consumenten- en marketingrecht is ook van toepassing op producten die zijn gebaseerd op "big data"-technologie. De Commissie zal ervoor zorgen dat het mkb, de consumenten, de leveranciers en de gebruikers alle vereiste informatie krijgen, niet worden 32 Pan-Europees datanetwerk voor de onderzoeks- en onderwijsgemeenschap, 12

13 misleid en op billijke contracten kunnen vertrouwen, met name wat betreft het gebruik van data die op hen betrekking hebben en die worden verzameld. Door deze maatregelen wordt het vertrouwen opgebouwd dat nodig is om het potentieel van de data-economie volledig te benutten. 2. Datamining De Commissie onderzoekt hoe data-innovatie op basis van datamining, met inbegrip van textmining, kan worden versterkt, waarbij rekening wordt gehouden met aspecten betreffende auteursrechten. De Commissie neemt nota van de initiatieven van de lidstaten die deze activiteiten bevorderen door de uitvoering (of het evalueren van de uitvoering) van de beschikbare uitzondering binnen het huidige auteursrechtenkader. 3. Beveiliging De Commissie zal de diverse beveiligingsrisico's op het gebied van "big data" in kaart brengen en maatregelen, waaronder richtsnoeren, met betrekking tot risicobeheer en - beperking voorstellen, bijvoorbeeld ten aanzien van goede werkwijzen voor de veilige dataopslag. Het doel daarvan is het bevorderen van een beveiligingscultuur in talrijke sectoren van de maatschappij, bij te dragen tot het opsporen van cyberaanvallen en het verbeteren van de reactie op dergelijke aanvallen. Daarnaast ondersteunt de Commissie O&I om bij te dragen tot het terugdringen van het risico op inbreuken op data en op misbruik van databases voor onrechtmatige doeleinden. 4. Eigendom/overdracht van data In een aantal sectoren vormen vereisten inzake de locatie van data een beperking voor de grensoverschrijdende informatiestroom en een belemmering voor een eengemaakte markt voor cloudcomputing en "big data". De Commissie zal deze belemmeringen onderzoeken en in de toekomst te ontplooien beleidsmaatregelen in overweging nemen, en daarbij met name rekening houden met het Trusted Cloud Europe-verslag en de aanbevelingen van het Europese cloudpartnerschap. Bovendien zal de Commissie een raadpleging op gang brengen en een deskundigengroep in het leven roepen om te bepalen welke behoefte er is aan richtsnoeren met betrekking tot specifieke problemen op het gebied van data-eigendom en de aansprakelijkheid ten aanzien van dataverstrekking, met name voor data die door middel van "internet van de dingen"- technologie zijn verzameld. 5. Conclusies Een bloeiende data-economie zal bijdragen tot het welzijn van de burgers en tot sociaaleconomische vooruitgang door middel van nieuwe zakelijke mogelijkheden en meer innovatieve overheidsdiensten. Deze economie zal bloeien op een Europese eengemaakte digitale markt waarop moderne en innovatieve regels van toepassing zijn. Zodra de beoogde maatregelen worden uitgevoerd, zal dat leiden tot snellere innovatie, groei van de productiviteit en een sterker concurrentievermogen op het gebied van data in de hele economie en op de wereldwijde markt, waarop Europa een hoofdrol zal spelen. 13

14 De Commissie zal met het Parlement, de Raad, de lidstaten en alle relevante belanghebbenden blijven overleggen om tot een gedetailleerd, gedifferentieerd en empirisch onderbouwd actieplan te komen dat is gericht op voortgang in de richting van de data-economie van de toekomst en op het aanpakken van de toekomstige maatschappelijke uitdagingen in Europa. 14

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie Nr. 1898 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN

Nadere informatie

VOORONTWERP VAN RESOLUTIE

VOORONTWERP VAN RESOLUTIE EUROPEES PARLEMENT 2014-2019 Zittingsdocument 10.4.2015 B8-0000/2015 VOORONTWERP VAN RESOLUTIE naar aanleiding van vraag met verzoek om mondeling antwoord B8-0000/2015 ingediend overeenkomstig artikel

Nadere informatie

WELKOM BIJ SURF MBO TREEDT TOE TOT SURF

WELKOM BIJ SURF MBO TREEDT TOE TOT SURF WELKOM BIJ SURF MBO TREEDT TOE TOT SURF Paul Rullmann, vz SURF Barneveld, 18 september 2014 Grensverleggende ICT-innovaties In SURF werken hoger onderwijsen onderzoeksinstellingen samen aan de verbetering

Nadere informatie

Commissie interne markt en consumentenbescherming. van de Commissie interne markt en consumentenbescherming

Commissie interne markt en consumentenbescherming. van de Commissie interne markt en consumentenbescherming EUROPEES PARLEMENT 2009-2014 Commissie interne markt en consumentenbescherming 29.5.2012 2011/0299(COD) ONTWERPADVIES van de Commissie interne markt en consumentenbescherming aan de Commissie industrie,

Nadere informatie

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 7.6.2006 COM(2006) 275 definitief Deel I MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD, HET EUROPEES PARLEMENT, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITE EN

Nadere informatie

COHESIEBELEID 2014-2020

COHESIEBELEID 2014-2020 GEÏNTEGREERDE TERRITORIALE INVESTERING COHESIEBELEID 2014-2020 De nieuwe wet- en regelgeving voor de volgende investeringsronde van het EU-cohesiebeleid voor 2014-2020 is in december 2013 formeel goedgekeurd

Nadere informatie

Cultura Creative (RF) / Alamy Stock Photo

Cultura Creative (RF) / Alamy Stock Photo Cultura Creative (RF) / Alamy Stock Photo DE EUROPESE STRUCTUUR- EN INVESTERINGSFONDSEN (ESI-FONDSEN) EN HET EUROPEES FONDS VOOR STRATEGISCHE INVESTERINGEN (EFSI) HET VERZEKEREN VAN COÖRDINATIE, SYNERGIEËN

Nadere informatie

BIJLAGE. bij MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

BIJLAGE. bij MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ VAN DE REGIO'S EUROPESE COMMISSIE Brussel, 2.12.2015 COM(2015) 614 final ANNEX 1 BIJLAGE bij MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ VAN

Nadere informatie

Raad van de Europese Unie Brussel, 2 maart 2015 (OR. en)

Raad van de Europese Unie Brussel, 2 maart 2015 (OR. en) Raad van de Europese Unie Brussel, 2 maart 2015 (OR. en) Interinstitutioneel dossier: 2015/0051 (NLE) 6144/15 VOORSTEL van: ingekomen: 3 maart 2015 aan: Nr. Comdoc.: Betreft: SOC 70 EMPL 31 ECOFIN 97 EDUC

Nadere informatie

Binnen het bestek van deze doelstelling is een specifieke actie van de lidstaten en de Commissie voorzien om gezamenlijk:

Binnen het bestek van deze doelstelling is een specifieke actie van de lidstaten en de Commissie voorzien om gezamenlijk: EUROPESE INHOUD IN WERELDWIJDE NETWERKEN COÖRDINATIEMECHANISMEN VOOR DIGITALISATIEPROGRAMMA'S DE BEGINSELEN VAN LUND: CONCLUSIES VAN DE VERGADERING VAN DESKUNDIGEN, LUND, SWEDEN, 4 APRIL 2001 Het eeurope

Nadere informatie

Hierbij gaat voor de delegaties Commissiedocument SEC(2008) 1995.

Hierbij gaat voor de delegaties Commissiedocument SEC(2008) 1995. RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 12 juni 2008 (13.06) (OR. fr) Interinstitutioneel dossier: 2008/0110 (COD) 10637/08 ADD 2 AGRILEG 104 CODEC 769 INGEKOMEN DOCUMENT van: de heer Jordi AYET PUIGARNAU,

Nadere informatie

Commissie juridische zaken. aan de Commissie industrie, onderzoek en energie

Commissie juridische zaken. aan de Commissie industrie, onderzoek en energie EUROPEES PARLEMENT 2009-2014 Commissie juridische zaken 25.6.2013 2013/2063 (INI) ONTWERPADVIES van de Commissie juridische zaken aan de Commissie industrie, onderzoek en energie inzake het vrijmaken van

Nadere informatie

PAKKET ENERGIE-UNIE BIJLAGE STAPPENPLAN VOOR DE ENERGIE-UNIE. bij de

PAKKET ENERGIE-UNIE BIJLAGE STAPPENPLAN VOOR DE ENERGIE-UNIE. bij de EUROPESE COMMISSIE Brussel, 25.2.2015 COM(2015) 80 final ANNEX 1 PAKKET ENERGIE-UNIE BIJLAGE STAPPENPLAN VOOR DE ENERGIE-UNIE bij de MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET

Nadere informatie

Investeren in klimaatactie, investeren in LIFE

Investeren in klimaatactie, investeren in LIFE istock Investeren in klimaatactie, investeren in LIFE Overzicht van het nieuwe LIFE-subprogramma Klimaatactie 2014-2020 Klimaat Wat is het nieuwe LIFE-subprogramma Klimaatactie? De Europese staatshoofden

Nadere informatie

AMBITIES HOLLAND FINTECH

AMBITIES HOLLAND FINTECH AMBITIES HOLLAND FINTECH 1 infrastructuur Holland FinTech streeft naar het creëren van transparantere, toegankelijke (digitale) financiële diensten en financiële van het allerbeste niveau door middel van

Nadere informatie

NATIONALE COALITIE DIGITALE DUURZAAMHEID BEGINSELVERKLARING. CONCEPT 4 juni 2007 DE UITDAGING

NATIONALE COALITIE DIGITALE DUURZAAMHEID BEGINSELVERKLARING. CONCEPT 4 juni 2007 DE UITDAGING NATIONALE COALITIE DIGITALE DUURZAAMHEID BEGINSELVERKLARING CONCEPT 4 juni 2007 DE UITDAGING Versterking van de wetenschap en een betere benutting van de resultaten zijn een onmisbare basis, als Nederland

Nadere informatie

Raad van de Europese Unie Brussel, 9 september 2016 (OR. en)

Raad van de Europese Unie Brussel, 9 september 2016 (OR. en) Raad van de Europese Unie Brussel, 9 september 2016 (OR. en) Interinstitutioneel dossier: 2016/0265 (COD) 12056/16 ADD 2 BEGELEIDENDE NOTA van: ingekomen: 7 september 2016 aan: Nr. Comdoc.: Betreft: ECOFIN

Nadere informatie

1. 1. Het Comité heeft zich herhaaldelijk uitgesproken over de programma's en activiteiten van de Unie op energiegebied:

1. 1. Het Comité heeft zich herhaaldelijk uitgesproken over de programma's en activiteiten van de Unie op energiegebied: bron : http://www.emis.vito.be Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen dd. 21-01-1998 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen PB C9 van 14/01/98 Advies van het Economisch en Sociaal Comité

Nadere informatie

Preview. De vragenlijst kan uitsluitend online worden ingevuld.

Preview. De vragenlijst kan uitsluitend online worden ingevuld. Preview. De vragenlijst kan uitsluitend online worden ingevuld. Vragenlijst "Een tussentijdse herziening van Europa 2020 - het standpunt van de EU-regio's en -steden" Achtergrond De tussentijdse herziening

Nadere informatie

8993/15 jel/gys/hw 1 DG G 3 C

8993/15 jel/gys/hw 1 DG G 3 C Raad van de Europese Unie Brussel, 21 mei 2015 (OR. en) 8993/15 DATAPROTECT 83 ECO 63 IND 81 COMPET 231 DIGIT 39 MI 322 PI 34 NOTA van: aan: nr. vorig doc.: Betreft: het Comité van permanente vertegenwoordigers

Nadere informatie

Datum 10 september 2014 Betreft Geannoteerde Agenda van de Raad voor Concurrentievermogen van 25 en 26 september 2014

Datum 10 september 2014 Betreft Geannoteerde Agenda van de Raad voor Concurrentievermogen van 25 en 26 september 2014 > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directie Europa Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag Postadres

Nadere informatie

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD EN DE EUROPESE CENTRALE BANK

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD EN DE EUROPESE CENTRALE BANK EUROPESE COMMISSIE Brussel, 4.5.2017 COM(2017) 225 final MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD EN DE EUROPESE CENTRALE BANK Een antwoord bieden op uitdagingen voor kritieke financiëlemarktinfrastructuren

Nadere informatie

Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie DURVEN DELEN OP WEG NAAR EEN TOEGANKELIJKE WETENSCHAP

Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie DURVEN DELEN OP WEG NAAR EEN TOEGANKELIJKE WETENSCHAP Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie DURVEN DELEN OP WEG NAAR EEN TOEGANKELIJKE WETENSCHAP Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie!! " # "# $ -. #, '& ( )*(+ % & /%01 0.%2

Nadere informatie

Internet of Everything (IoE) Top 10 inzichten uit de Value at Stake-analyse (Analyse potentiële waarde) van IoE voor de publieke sector door Cisco

Internet of Everything (IoE) Top 10 inzichten uit de Value at Stake-analyse (Analyse potentiële waarde) van IoE voor de publieke sector door Cisco Internet of Everything (IoE) Top 10 inzichten uit de Value at Stake-analyse (Analyse potentiële waarde) van IoE voor de publieke sector door Cisco Joseph Bradley Christopher Reberger Amitabh Dixit Vishal

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 23 april 2013 (26.04) (OR. en) 8578/13 JEUN 40 EDUC 114 SOC 255

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 23 april 2013 (26.04) (OR. en) 8578/13 JEUN 40 EDUC 114 SOC 255 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 23 april 2013 (26.04) (OR. en) 8578/13 JEUN 40 EDUC 114 SOC 255 NOTA van: aan: Betreft: het secretariaat-generaal van de Raad het Comité van permanente vertegenwoordigers

Nadere informatie

The Netherlands of 2040. www.nl2040.nl

The Netherlands of 2040. www.nl2040.nl The Netherlands of 2040 www.nl2040.nl 1 Tijden veranderen 2 Tijden veranderen 3 Nieuwe CPB scenario studie Vraag Waarmee verdienen we ons brood in 2040? Aanpak Scenario s, geven inzicht in onzekerheid

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie Nr. 1249 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE

Nadere informatie

Tijdens de zitting van 18 mei 2009 heeft de Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen de conclusies in bijlage dezes aangenomen.

Tijdens de zitting van 18 mei 2009 heeft de Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen de conclusies in bijlage dezes aangenomen. RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 18 mei 2009 (26.05) (OR. en) 9909/09 DEVGE 147 E ER 187 E V 371 COAFR 172 OTA van: het secretariaat-generaal d.d.: 18 mei 2009 nr. vorig doc.: 9100/09 Betreft: Conclusies

Nadere informatie

ONTWERPVERSLAG. NL In verscheidenheid verenigd NL 2014/2151(INI) 5.2.2015

ONTWERPVERSLAG. NL In verscheidenheid verenigd NL 2014/2151(INI) 5.2.2015 EUROPEES PARLEMENT 2014-2019 Commissie juridische zaken 2014/2151(INI) 5.2.2015 ONTWERPVERSLAG over "Naar een hernieuwde consensus over de handhaving van intellectueleeigendomsrechten: een EU-actieplan"

Nadere informatie

Goedgekeurd op 11 februari 2011

Goedgekeurd op 11 februari 2011 GROEP GEGEVENSBESCHERMING ARTIKEL 29 00327/11/NL WP 180 Advies 9/2011 betreffende het herziene voorstel van de industrie voor een effectbeoordelingskader wat betreft de bescherming van de persoonlijke

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 21 501-30 Raad voor Concurrentievermogen Nr. 278 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN, LANDBOUW EN INNOVATIE Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

Deze nota bevat ook een planning voor de verdere behandeling van dit dossier in de aanloop naar de zitting van de Raad TTE (8-9 juni 2006).

Deze nota bevat ook een planning voor de verdere behandeling van dit dossier in de aanloop naar de zitting van de Raad TTE (8-9 juni 2006). RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 24 februari 2006 (16.03) (OR. en) 6682/06 ENER 61 NOTA Betreft: Werking van de interne energiemarkt - Ontwerp-conclusies van de Raad De delegaties treffen in bijlage

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 20 december 2005 (03.01) 15929/05 EDUC 197 STATIS 100

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 20 december 2005 (03.01) 15929/05 EDUC 197 STATIS 100 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 20 december 2005 (03.01) 15929/05 EDUC 197 STATIS 100 NOTA van aan: nr. Comv.: Betreft: het voorzitterschap het Onderwijscomité 11704/05 EDUC 123 STATIS 75 - COM(2005)

Nadere informatie

EUROPEES PARLEMENT. Commissie interne markt en consumentenbescherming. Commissie interne markt en consumentenbescherming

EUROPEES PARLEMENT. Commissie interne markt en consumentenbescherming. Commissie interne markt en consumentenbescherming EUROPEES PARLEMENT 2004 2009 Commissie interne markt en consumentenbescherming 9.11.2007 WERKDOCUMENT over het voorstel voor een Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 7 oktober 2010 (12.10) (OR. en) 14479/10 SOC 612 EDUC 158 ECOFIN 580 NOTA

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 7 oktober 2010 (12.10) (OR. en) 14479/10 SOC 612 EDUC 158 ECOFIN 580 NOTA RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 7 oktober 2010 (12.10) (OR. en) 14479/10 SOC 612 EDUC 158 ECOFIN 580 NOTA van: aan: Betreft: het Comité voor de werkgelegenheid het Comité van permanente vertegenwoordigers

Nadere informatie

Hierbij gaat voor de delegaties Commissiedocument C(2010) 8467 definitief

Hierbij gaat voor de delegaties Commissiedocument C(2010) 8467 definitief RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 7 december 2010 (09.12) (OR. fr) 17573/10 MI 533 COMPET 421 EF 204 ECOFIN 820 TELECOM 149 INGEKOMEN DOCUMENT van: de heer Jordi AYET PUIGARNAU, directeur, namens de secretarisgeneraal

Nadere informatie

Commissie industrie, onderzoek en energie ONTWERPVERSLAG. over het aanboren van het potentieel van cloud computing in Europa (2013/2063(INI))

Commissie industrie, onderzoek en energie ONTWERPVERSLAG. over het aanboren van het potentieel van cloud computing in Europa (2013/2063(INI)) EUROPEES PARLEMENT 2009-2014 Commissie industrie, onderzoek en energie 19.6.2013 2013/2063(INI) ONTWERPVERSLAG over het aanboren van het potentieel van cloud computing in Europa (2013/2063(INI)) Commissie

Nadere informatie

Logistieke uitdagingen en kansen binnen Horizon 2020

Logistieke uitdagingen en kansen binnen Horizon 2020 Logistieke uitdagingen en kansen binnen Horizon 2020 Martin Bakker, november 2013 Samenvatting Het nieuwe kaderprogramma voor onderzoek & innovatie van de Europese Unie, Horizon 2020, geeft een breed scala

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 31 januari 2006 (01.02) (OR. en) 5853/06 Interinstitutioneel dossier: 2006/0010 (CNS) SOC 42 ECOFIN 27

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 31 januari 2006 (01.02) (OR. en) 5853/06 Interinstitutioneel dossier: 2006/0010 (CNS) SOC 42 ECOFIN 27 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 31 januari 2006 (01.02) (OR. en) 5853/06 Interinstitutioneel dossier: 2006/0010 (CNS) SOC 42 ECOFIN 27 VOORSTEL van: de heer Jordi AYET PUIGARNAU, directeur, namens de

Nadere informatie

Fiche 3: Mededeling inzake auteursrecht in de digitale eengemaakte markt

Fiche 3: Mededeling inzake auteursrecht in de digitale eengemaakte markt Fiche 3: Mededeling inzake auteursrecht in de digitale eengemaakte markt 1. Algemene gegevens a) Titel voorstel Mededeling over het bevorderen van een eerlijke, efficiënte en competitieve Europese op het

Nadere informatie

The Netherlands of

The Netherlands of The Netherlands of 2040 www.nl2040.nl 1 Tijden veranderen 2 Tijden veranderen 3 Nieuwe CPB scenario studie Vraag Waarmee verdienen we ons brood in 2040? Aanpak Scenario s, geven inzicht in onzekerheid

Nadere informatie

Publicatieblad van de Europese Unie L 277/23

Publicatieblad van de Europese Unie L 277/23 18.10.2008 Publicatieblad van de Europese Unie L 277/23 VERORDENING (EG) Nr. 1024/2008 VAN DE COMMISSIE van 17 oktober 2008 tot vaststelling van gedetailleerde maatregelen ter uitvoering van Verordening

Nadere informatie

Plan 5 6-11 7 - 41-43 76-78

Plan 5 6-11 7 - 41-43 76-78 Plan Gegevens mag het? Rechtmatig verkregen gegevens grondslagen voor rechtmatige verwerking: Ondubbelzinnige toestemming, noodzakelijk voor uitvoeren overeenkomst, wettelijke plicht, bescherming vitale

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie Nr. 1500 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE

Nadere informatie

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD EUROPESE COMMISSIE Brussel, 28.10.2016 COM(2016) 694 final 2016/0343 (NLE) Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD inzake de sluiting, namens de Europese Unie, van een overeenkomst tot wijziging van de Overeenkomst

Nadere informatie

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien een datagedreven wereld vol kansen Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien succesvolle organisaties groeien door big data 50% van de meest succesvolle organisaties Volg ons op twitter:

Nadere informatie

Brussel, 27 februari 2007 (01.03) (OR. fr) RAAD VAN DE EUROPESE UNIE 6855/07 SOC 78

Brussel, 27 februari 2007 (01.03) (OR. fr) RAAD VAN DE EUROPESE UNIE 6855/07 SOC 78 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 27 februari 2007 (01.03) (OR. fr) 6855/07 SOC 78 INGEKOMEN DOCUMENT van: de heer Jordi AYET PUIGARNAU, directeur, namens de secretarisgeneraal van de Europese Commissie

Nadere informatie

HET EFFECT VAN DE SCHEIDING TUSSEN INFRASTRUCTUURBEHEER EN VERVOERSBEHEER OP DE SPOORVERVOERSSECTOR IN DE EUROPESE UNIE

HET EFFECT VAN DE SCHEIDING TUSSEN INFRASTRUCTUURBEHEER EN VERVOERSBEHEER OP DE SPOORVERVOERSSECTOR IN DE EUROPESE UNIE DIRECTORAAT-GENERAAL INTERN BELEID VAN DE UNIE BELEIDSONDERSTEUNENDE AFDELING B: STRUCTUURBELEID EN COHESIE VERVOER EN TOERISME HET EFFECT VAN DE SCHEIDING TUSSEN INFRASTRUCTUURBEHEER EN VERVOERSBEHEER

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

Raad van de Europese Unie Brussel, 9 juni 2017 (OR. en)

Raad van de Europese Unie Brussel, 9 juni 2017 (OR. en) Raad van de Europese Unie Brussel, 9 juni 2017 (OR. en) 9978/1/17 REV 1 SAN 235 NOTA van: aan: het secretariaat-generaal van de Raad Raad nr. vorig doc.: 9519/17 SAN 209 Betreft: Zitting van de Raad Werkgelegenheid,

Nadere informatie

Zet de volgende stap in bedrijfsinnovatie met een Open Network Environment

Zet de volgende stap in bedrijfsinnovatie met een Open Network Environment Overzicht van oplossingen Zet de volgende stap in bedrijfsinnovatie met een Open Network Environment Wat u leert De opkomst van nieuwe technologieën zoals cloud, mobiliteit, sociale media en video die

Nadere informatie

e) Nr. impact assessment Commissie en Opinie Impact-assessment Board Niet van toepassing

e) Nr. impact assessment Commissie en Opinie Impact-assessment Board Niet van toepassing Fiche 4: Mededeling online platforms 1. Algemene gegevens a) Titel voorstel Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van

Nadere informatie

Big Data: wat is het en waarom is het belangrijk?

Big Data: wat is het en waarom is het belangrijk? Big Data: wat is het en waarom is het belangrijk? 01000111101001110111001100110110011001 Hoeveelheid 10x Toename van de hoeveelheid data elke vijf jaar Big Data Snelheid 4.3 Aantal verbonden apparaten

Nadere informatie

Simacan Connect verwerkt en harmoniseert verschillende databronnen, zodat deze te gebruiken zijn met eigen databronnen.

Simacan Connect verwerkt en harmoniseert verschillende databronnen, zodat deze te gebruiken zijn met eigen databronnen. Integratie van verkeersinformatie in logistieke processen Simacan, onderdeel van de OVSoftware Groep (www.ovsoftware.nl), richt zich op het verwerken, beschikbaar maken en inzichtelijk maken van grote

Nadere informatie

De vragenlijst van de openbare raadpleging

De vragenlijst van de openbare raadpleging SAMENVATTING De vragenlijst van de openbare raadpleging Tussen april en juli 2015 heeft de Europese Commissie een openbare raadpleging gehouden over de vogel- en de habitatrichtlijn. Deze raadpleging maakte

Nadere informatie

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ VAN DE REGIO'S EUROPESE COMMISSIE Brussel, 23.3.2017 COM(2017) 134 final MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ VAN DE REGIO'S Europees

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2016 2017 22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie Nr. 2236 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN

Nadere informatie

WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE. Samenvatting van de effectbeoordeling. bij

WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE. Samenvatting van de effectbeoordeling. bij EUROPESE COMMISSIE Brussel, 11.9.2013 SWD(2013) 332 final WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE Samenvatting van de effectbeoordeling bij Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 11 november 2010 (16.11) (OR. en) 15697/1/10 REV 1 ENER 301 CONSOM 100

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 11 november 2010 (16.11) (OR. en) 15697/1/10 REV 1 ENER 301 CONSOM 100 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 11 november 2010 (16.11) (OR. en) 15697/1/10 REV 1 ENER 301 CONSOM 100 NOTA van: aan: Betreft: het secretariaat-generaal van de Raad de delegaties Een energiebeleid voor

Nadere informatie

VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD EN HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ

VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD EN HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EUROPESE COMMISSIE Brussel, 4.7.2016 COM(2016) 438 final VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD EN HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ over de toepassing van het wettelijk kader

Nadere informatie

RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 3 november 2011 (06.12) (OR. en) 16318/11 COMPET 483 MI 543 SOC 940

RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 3 november 2011 (06.12) (OR. en) 16318/11 COMPET 483 MI 543 SOC 940 RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 3 november 2011 (06.12) (OR. en) 16318/11 COMPET 483 MI 543 SOC 940 I GEKOME DOCUME T van: de heer Jordi AYET PUIGARNAU, directeur, namens de secretarisgeneraal van de

Nadere informatie

Brussel, 11.4.2016. Mevr. Khadija ARIB Voorzitter van de Tweede Kamer Postbus 20018 NL - 2500 EA DEN HAAG

Brussel, 11.4.2016. Mevr. Khadija ARIB Voorzitter van de Tweede Kamer Postbus 20018 NL - 2500 EA DEN HAAG EUROPESE COMMISSIE Brussel, 11.4.2016 C(2016) 1999 final Dhr. Tjeerd VAN DEKKEN Voorzitter van de vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu Postbus 20018 NL - 2500 EA DEN HAAG cc. Mevr. Khadija ARIB

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie Nr. 1916 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN

Nadere informatie

Smart Factory: Voordelen communicatieve infrastructuur

Smart Factory: Voordelen communicatieve infrastructuur Smart Factory: Voordelen communicatieve infrastructuur Wereldwijde veranderingen vereisen nieuwe manieren van denken en doen op het gebied van wereldwijde megatrends Demografische veranderingen Globale

Nadere informatie

intelligent software for monitoring centres

intelligent software for monitoring centres intelligent software for monitoring centres Waarom UMO? Binnen Europa en daarbuiten hebben landen te maken met de vergrijzing. Daardoor stijgt de zorgvraag in het komende decennium sterk. Hoe wordt die

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 24 november 2009 (OR. en) 15137/09 CRIMORG 164 ENFOPOL 271

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 24 november 2009 (OR. en) 15137/09 CRIMORG 164 ENFOPOL 271 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 24 november 2009 (OR. en) 15137/09 CRIMORG 164 ENFOPOL 271 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: BESLUIT VAN DE RAAD betreffende de oprichting van een Europees

Nadere informatie

Cloud Computing: Met HPC in de wolken Ron Trompert

Cloud Computing: Met HPC in de wolken Ron Trompert Cloud Computing: Met HPC in de wolken Ron Trompert Wat is Cloud computing Voorbeelden Cloud Soorten Cloud SaaS (Software as a Service) Software die als een dienst wordt aangeboden, bijv. google calendar,

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 29 november 2001 (03.12) (OR. en) 14378/01 LIMITE ECO 345 JAI 153 PESC 488

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 29 november 2001 (03.12) (OR. en) 14378/01 LIMITE ECO 345 JAI 153 PESC 488 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 29 november 2001 (03.12) (OR. en) 14378/01 LIMITE ECO 345 JAI 153 PESC 488 NOTA van: COREPER d.d.: 20 november 2001 aan: RAAD nr. vorig doc.: 14377/01 ECO 344 JAI 152

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 6 oktober 2006 (17.10) (OR. en) 13651/06 SOC 447 NOTA

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 6 oktober 2006 (17.10) (OR. en) 13651/06 SOC 447 NOTA RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 6 oktober 2006 (17.10) (OR. en) 13651/06 SOC 447 NOTA van: aan: Betreft: het voorzitterschap de Groep sociale vraagstukken Toetsing van de uitvoering door de lidstaten

Nadere informatie

DE EUROPESE TOEZICHTHOUDER VOOR GEGEVENSBESCHERMING

DE EUROPESE TOEZICHTHOUDER VOOR GEGEVENSBESCHERMING 3.9.2013 Publicatieblad van de Europese Unie C 253/3 DE EUROPESE TOEZICHTHOUDER VOOR GEGEVENSBESCHERMING Samenvatting van het Advies van de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming inzake de mededeling

Nadere informatie

Verticale relaties in de voedselvoorzieningsketen: Beginselen van goede praktijken

Verticale relaties in de voedselvoorzieningsketen: Beginselen van goede praktijken Verticale relaties in de voedselvoorzieningsketen: Beginselen van goede praktijken Een voorstel van de onderstaande kernleden van het B2B-platform AIM CEJA CELCAA CLITRAVI Copa Cogeca ERRT EuroCommerce

Nadere informatie

ENTANGLE - Nieuwsbrief

ENTANGLE - Nieuwsbrief INHOUD Projectachtergrond 1 Projectomschrijving 2 Partners 3 Kick ck-off meeting in Brussel 4 Rethinking Education 4 Contactgegevens en LLP 5 ENTANGLE vindt zijn oorsprong in de dagelijkse praktijk binnen

Nadere informatie

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD EUROPESE COMMISSIE Brussel, 17.8.2016 COM(2016) 508 final 2016/0248 (NLE) Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD tot vaststelling van het standpunt van de Unie met betrekking tot de wijzigingen van de bijlagen

Nadere informatie

Raad van de Europese Unie Brussel, 9 juni 2016 (OR. en)

Raad van de Europese Unie Brussel, 9 juni 2016 (OR. en) Raad van de Europese Unie Brussel, 9 juni 2016 (OR. en) Interinstitutioneel dossier: 2016/0152 (COD) 9611/16 ADD 2 REV 1 (bg,cs,da,el,es,et,fi,ga,hr,hu,it, lt,lv,mt,nl,pl,pt,ro,sk,sl,sv) MI 396 TELECOM

Nadere informatie

Samenvatting van de partnerschapsovereenkomst voor Nederland, 2014-2020

Samenvatting van de partnerschapsovereenkomst voor Nederland, 2014-2020 EUROPESE COMMISSIE Samenvatting van de partnerschapsovereenkomst voor Nederland, 2014-2020 Algemene informatie De partnerschapsovereenkomst (PO) van Nederland is het overkoepelende strategische document

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren als een regio

Nadere informatie

SETIS VOOR EEN KOOLSTOFARME TOEKOMST

SETIS VOOR EEN KOOLSTOFARME TOEKOMST E u r o p e s e Commissie INFORMATIESYSTEEM VOOR STRATEGISCHE ENERGIETECHNOLOGIEËN SETIS VOOR EEN KOOLSTOFARME TOEKOMST http://setis.ec.europa.eu Europese Commissie Informatiesysteem voor strategische

Nadere informatie

SOCIALE INSLUITING IN HET EUROPEES OPENBAAR VERVOER

SOCIALE INSLUITING IN HET EUROPEES OPENBAAR VERVOER DIRECTORAAT-GENERAAL INTERN BELEID BELEIDSONDERSTEUNENDE AFDELING B: STRUCTUUR- EN COHESIEBELEID VERVOER EN TOERISME SOCIALE INSLUITING IN HET EUROPEES OPENBAAR VERVOER SAMENVATTING Inhoud In dit verslag

Nadere informatie

ATLEC. Ondersteunende Technologie Leren via Eenvormig Curriculum. State of the Art en Onderzoeksanalyse Samenvatting

ATLEC. Ondersteunende Technologie Leren via Eenvormig Curriculum. State of the Art en Onderzoeksanalyse Samenvatting ATLEC Ondersteunende Technologie Leren via Eenvormig Curriculum State of the Art en Onderzoeksanalyse Samenvatting WP nummer WP titel Status WP2 State of the Art en Onderzoeksanalyse F Project startdatum

Nadere informatie

bron : Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen PB C381 van 16/12/97

bron : Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen PB C381 van 16/12/97 bron : Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen PB C381 van 16/12/97 Uitnodiging tot het indienen van voorstellen voor OTO-werkzaamheden (geavanceerde opleidingscursussen) in het kader van het specifieke

Nadere informatie

De 'verantwoordelijke' voor dataprotectie bij C-ITS toepassingen. 3e Concept

De 'verantwoordelijke' voor dataprotectie bij C-ITS toepassingen. 3e Concept De 'verantwoordelijke' voor dataprotectie bij C-ITS toepassingen 3e Concept Landelijke Tafel Juridische Aspecten van Smart Mobility DITCM INNOVATIONS WWW.DITCM.EU 4-3-2016 De 'verantwoordelijke' voor dataprotectie

Nadere informatie

Factsheet 3 WAAR GAAT HET GELD NAARTOE?

Factsheet 3 WAAR GAAT HET GELD NAARTOE? Factsheet 3 WAAR GAAT HET GELD NAARTOE? Het investeringsplan voor Europa zal bestaan uit een pakket maatregelen om in de komende drie jaar (2015 2017) voor ten minste 315 miljard EUR openbare en particuliere

Nadere informatie

Diensteninnovatie: wat is dat?

Diensteninnovatie: wat is dat? Over de AWT De Adviesraad voor het Wetenschaps- en Technologiebeleid (AWT) adviseert regering en parlement over beleid voor wetenschap, technologie en innovatie De AWT adviseert gevraagd en ongevraagd.

Nadere informatie

Palletways Express distributie van palletzendingen

Palletways Express distributie van palletzendingen Palletways Express distributie van palletzendingen Het netwerk van Palletways Europe strekt zich uit over de Benelux, Noord-Frankrijk en West-Duitsland. Londen BELGIË NEDERLAND Hamburg Nijmegen DUITSLAND

Nadere informatie

EUROPEES PARLEMENT. Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme. Voorstel voor een besluit (COM(2001) 94 C5-0087/2001 2001/0053(COD))

EUROPEES PARLEMENT. Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme. Voorstel voor een besluit (COM(2001) 94 C5-0087/2001 2001/0053(COD)) EUROPEES PARLEMENT 1999 2004 Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme 9 oktober 2001 PE 301.826/comp.1 COMPROMISAMENDEMENT 1 Ontwerpadvies (PE 301.826) Pierre Jonckheer over het meerjarenkaderprogramma

Nadere informatie

Meer dan fleetmanagement

Meer dan fleetmanagement www.toyota-forklifts.nl TOYOTA I_SITE Meer dan fleetmanagement Hoe verminder ik mijn schadekosten? Wat is mijn optimale vlootomvang? Hoe verhoog ik mijn bezettingsgraad? Welke bestuurders hebben extra

Nadere informatie

Voorstel voor een RICHTLIJN VAN DE RAAD

Voorstel voor een RICHTLIJN VAN DE RAAD EUROPESE COMMISSIE Brussel, 14.12.2015 COM(2015) 646 final 2015/0296 (CNS) Voorstel voor een RICHTLIJN VAN DE RAAD tot wijziging van Richtlijn 2006/112/EG betreffende het gemeenschappelijke stelsel van

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 26 april 2002 (02.05) (OR. en) 8318/02 LIMITE PROCIV 16 FSTR 3

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 26 april 2002 (02.05) (OR. en) 8318/02 LIMITE PROCIV 16 FSTR 3 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 26 april 2002 (02.05) (OR. en) 8318/02 LIMITE PROCIV 16 FSTR 3 RESULTAAT BESPREKINGEN van: Groep civiele bescherming d.d.: 16 april 2002 nr. vorig doc.: 7573/02 prociv

Nadere informatie

KRACHTENBUNDELING VOOR 2009 Corporate Identity BM-Support.org STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT

KRACHTENBUNDELING VOOR 2009 Corporate Identity BM-Support.org STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT OPEN BUSINESS INNOVATIE KRACHTENBUNDELING VOOR SUCCES OPEN BUSINESS INNOVATIE KRACHTENBUNDELING VOOR 2009 Corporate Identity

Nadere informatie

26 JANUARI 2011 PUNT 6 OPRICHTING VAN EEN PLATFORM VOOR EUROPESE GROEPERINGEN VOOR TERRITORIALE SAMENWERKING (EGTS) VOOR BESLUIT

26 JANUARI 2011 PUNT 6 OPRICHTING VAN EEN PLATFORM VOOR EUROPESE GROEPERINGEN VOOR TERRITORIALE SAMENWERKING (EGTS) VOOR BESLUIT Brussel, 21 december 2010 127 e VERGADERING VAN HET BUREAU VAN HET COMITÉ VAN DE REGIO'S 26 JANUARI 2011 PUNT 6 OPRICHTING VAN EEN PLATFORM VOOR EUROPESE GROEPERINGEN VOOR TERRITORIALE SAMENWERKING (EGTS)

Nadere informatie

Wie zijn wij? Waar staan wij voor? Onze mensen

Wie zijn wij? Waar staan wij voor? Onze mensen Prioriteiten 2014-2019 Wie zijn wij? Wij zijn de grootste politieke familie in Europa, gedreven door een centrumrechtse politieke visie. Wij vormen de Fractie van de Europese Volkspartij (christendemocraten)

Nadere informatie

WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE SAMENVATTING VAN DE EFFECTBEOORDELING. bij

WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE SAMENVATTING VAN DE EFFECTBEOORDELING. bij EUROPESE COMMISSIE Brussel, 10.9.2014 SWD(2014) 274 final WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE SAMENVATTING VAN DE EFFECTBEOORDELING bij het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement

Nadere informatie

Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010

Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010 Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010 Belgisch voorzitterschap van de Europese Unie: Conferentie over Biodiversiteit in een veranderende wereld 8-9 september 2010 Internationaal Conventiecentrum

Nadere informatie

EUROPESE UNIE HET EUROPEES PARLEMENT TRANS 134 CODEC 408

EUROPESE UNIE HET EUROPEES PARLEMENT TRANS 134 CODEC 408 EUROPESE UNIE HET EUROPEES PARLEMENT DE RAAD Brussel, 20 april 2004 (OR. en) 2002/0025 (COD) C5-0156/04 PE-CONS 3641/04 TRANS 134 CODEC 408 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: Richtlijn

Nadere informatie

Data Protection Impact Assessment (DPIA)

Data Protection Impact Assessment (DPIA) Data Protection Impact Assessment (DPIA) van Theorie naar Praktijk [ 28 januari 2015 ] 2 Data Protection Impact Assessments: agenda 1. Wat zegt de Algemene Verordening Gegevensbescherming? 2. Hoe productief

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2016 2017 34 690 EU-voorstel: Commissiemededeling Europees Defensie Actieplan COM(2016)950 1 C BRIEF VAN DE EERSTE VICEVOORZITTER VAN DE EUROPESE COMMISSIE

Nadere informatie

Welkom ACHTER ELK SUCCES SCHUILT EEN GOED COMPUTERPLAN

Welkom ACHTER ELK SUCCES SCHUILT EEN GOED COMPUTERPLAN Welkom ACHTER ELK SUCCES SCHUILT EEN GOED COMPUTERPLAN Léon Sigo Directeur ComputerPlan ACHTER ELK SUCCES SCHUILT EEN GOED COMPUTERPLAN Onze organisatie Sinds 1982 32 jaar ICT ervaring 50 medewerkers Meer

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 28 mei 2008 (04.06) (OR. en) 9935/08 SOC 316 COMPET 194

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 28 mei 2008 (04.06) (OR. en) 9935/08 SOC 316 COMPET 194 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 28 mei 2008 (04.06) (OR. en) 9935/08 SOC 316 COMPET 194 VERSLAG van: het Comité van permanente vertegenwoordigers (1e deel) aan: de Raad EPSCO Nr. vorig doc.: 9081/08

Nadere informatie

Datum 8 september 2015 Onderwerp Antwoorden Kamervragen over de opslag van DNA data bij onder andere Google en Amazon

Datum 8 september 2015 Onderwerp Antwoorden Kamervragen over de opslag van DNA data bij onder andere Google en Amazon 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bestuurlijke en Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500

Nadere informatie

De kracht van een sociale organisatie

De kracht van een sociale organisatie De kracht van een sociale organisatie De toegevoegde waarde van zakelijke sociale oplossingen Maarten Verstraeten. www.netvlies.nl Prinsenkade 7 T 076 530 25 25 E mverstraeten@netvlies.nl 4811 VB Breda

Nadere informatie