Museum Rotterdam Reset NU

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Museum Rotterdam Reset 40-45.NU"

Transcriptie

1 Museum Rotterdam Reset NU Het ontstaan van het OVMR Het OorlogsVerzetsMuseum Rotterdam (OVMR) is een klein museum met een groot verhaal. Begonnen in 1985 op Katendrecht, als kleine verzameling van een particulier, en sinds 2008 uitgegroeid tot een officieel erkend museum met een maatschappelijke en educatieve rol in Rotterdam. Daar zijn wij trots op. Het OVMR wil zich nu gaan ontwikkelen tot een modern educatief museum. Hier gaan kinderen uit heel Nederland leren en vooral ook ervaren wat het betekent wanneer een stad gebombardeerd wordt, wanneer je vervolgd en onderdrukt wordt. Het ervaren is tegenwoordig immers een belangrijk onderdeel van het leerproces. Achtergrond In 1995, vijftig jaar na de bevrijding was men over het algemeen de mening toegedaan dat er voor het laatst op grote schaal zou worden herdacht. Men was ervan overtuigd dat met het uitsterven van de generatie die de Tweede Wereld oorlog hadden meegemaakt de belangstelling snel zou afnemen. Niets blijkt minder waar. Nederland kent op dit moment ongeveer 80 musea waar aandacht aan het thema tweede Wereldoorlog wordt besteed maar 40% van deze musea of herinneringscentra zijn ontstaan na 2000! Vooral jonge generaties zijn op zoek naar persoonlijke verhalen en willen historische plekken zien. Zoals tot voor kort de collectie werd gepresenteerd met veel feiten, documenten en teksten spreekt niet meer aan. Nu de afstand tot de oorlog toeneemt is er meer behoefte aan authenticiteitsbeleving. Men wil iets ervaren. De bezoeker (voornamelijk scholieren) identificeert zich nu meer met voorwerpen die met de oorlog verbonden zijn. Het project Rotterdam Reset NU probeert een evenwicht te bieden tussen emotie en sensatie aan de ene kant en verantwoorde informatie aan de andere kant. Doelstelling: Focus op het bombardement Tijdens het bombardement van 14 Mei op Rotterdam vielen 900 dodelijke slachtoffers, woningen werden vernietigd, 32 kerken werden in de as gelegd en Rotterdammers werden dakloos. Vergelijk je deze cijfers met het bombardement op Dresden, doden in een nacht, Hamburg doden of Hiroshima meer dan doden dan kan je je misschien afvragen waar Rotterdammers zich druk om maken. Dat is historische relativiteit. De groep die het heeft meegemaakt is inmiddels klein en wordt steeds kleiner. Desondanks is het bombardement voor Rotterdammers nog steeds een levende geschiedenis, een geschiedenis die Rotterdam in fysiek opzicht heeft veranderd en haar zelfbeeld en toekomstvisie diepgaand heeft beïnvloed. Voor Rotterdammers valt er weinig te relativeren. Het heeft nl. lang geduurd voor het fysieke gat van Rotterdam werd gevuld. Het verhaal van Rotterdam wordt meestal zijdelings verteld, terwijl de impact van het bombardement van 14 Mei 1940 van grote betekenis is en zal blijven. 1

2 Wie in Rotterdam van nu loopt, ervaart nog steeds de gevolgen van het Mei-bombardement. Het verhaal van het bombardement op Rotterdam is een scharnierpunt in de moderne geschiedenis van onze stad maar ook van Nederland en vervult een brugfunctie om nieuwe Nederlanders, ook buiten Rotterdam, deelgenoot te maken van een sterk aanwezig collectief geheugen. Rotterdam Reset biedt daarmee ook de mogelijkheid om de jongste generaties van niet-nederlandse herkomst deelgenoot te maken van dat recente verleden. Tot nu toe is de herdenking van WO11 vooral iets van de witte Nederlanders die het echt hebben meegemaakt en hun nazaten die het via de familie verhalen overgeleverd hebben gekregen. Het bombardement- en dan met name wat het betekent als je stad wordt vernietigd, je familie wordt gedood-is een universeel thema. Overal worden steden gebombardeerd, dagelijks zien we vluchtelingen die de stad vanwege oorlogsgevaar achter zich laten. Rotterdam Reset stelt zich ten doel om het verhaal van Rotterdam een nationale en internationale betekenis te geven. Rotterdam Reset zal vanuit hedendaags perspectief de vraag stellen: Wat kunnen we leren van het bombardement van Rotterdam en wat betekent het om in een stad te leven die verwoest is. Waarom werd Rotterdam gebombardeerd? Waarom leren we niet van de geschiedenis en worden er nog altijd steden en dus burgers getroffen door doelbewuste bombardementen? Het gaat daarbij niet alleen om de verwoesting en de verschrikkingen die zich als universeel thema laten uitdiepen, maar ook om de keuzes die daarna zijn gemaakt: waarom is de stad niet gerestaureerd op het oude stadsplan, maar gekozen om een nieuwe stad te maken? Waren er alternatieven? Hoe pakken mensen de draad weer op? Nieuwe Inrichting Het OVMR wil zich nu gaan ontwikkelen tot een modern educatief museum. Het museum onderscheidt zich van de vele andere verzetsmusea in ons land door specifiek aandacht te besteden aan het bombardement. Hier leren en ervaren kinderen van de leeftijdsgroep tussen de 10 en 14 jaar uit heel Nederland wat het betekent wanneer een stad gebombardeerd wordt en wanneer je daarna vervolgd en onderdrukt wordt. Nu de generatie die de oorlog heeft meegemaakt langzaam wegvalt wordt de behoefte aan instellingen waar kennis over de Tweede Wereldoorlog wordt geboden groter. De jongere generaties, maar ook toeristen en andere geïnteresseerden willen weten wat er is gebeurd, waarom het centrum van Rotterdam is zoals het is en hoe dat zo gekomen is. Op dat gebied hebben wij veel te bieden, met een collectie waar aan bijna ieder voorwerp een Rotterdams verhaal is verbonden. Wij willen de presentatie van deze collectie nog beter toegankelijk maken voor de nieuwe generatie door er dus een element van beleving aan toe te voegen. Wij hebben de geschiedenis als vertrekpunt, maar onze lessen gaan over bewustwording, de betekenis van vrede en veiligheid en de rol die elk individu speelt in de samenleving. In de nieuwe presentatie is veel ruimte voor eigen inbreng van de bezoekers. De bezoeker hoort en ziet hoe Rotterdam er in 1939 uit zag. Na de experience van het bombardement volgen de leerlingen een traject door het museum en ontdekken de leerlingen met behulp van audiovisuele middelen de verhalen achter de voorwerpen en kunnen ze hun eigen verhaal er aan toevoegen. Door in de nieuwe opstelling een mix van presentaties te maken waarbij steeds een ander leertype uitgangspunt is, heeft iedereen de kans om te leren op een manier die het best bij hem past. Hiervoor hebben wij het concept Rotterdam Reset nu ontwikkeld. Rotterdam Reset zal vanuit Rotterdam een belangrijke aanvullende functie vervullen op het bestaande aanbod van Oorlogs- en Verzetsmusea en Herinneringscentra in Nederland. 2

3 Programma Het hele programma bestaat uit vier onderdelen: De Resetbus, het bombardement en de verhalen, de interactieve bouwplaats en de dilemma s. De Resetbus Omdat het voor scholen en klassen vaak moeilijk is op eigen gelegenheid naar het centrum te komen, zetten wij een speciale bus in die de leerlingen brengt en haalt. De bus is zodanig ingericht dat de les al begint bij het instappen. De reis wordt vervolgens gebruikt om de impact van het bombardement van Rotterdam verder te illustreren. Tijdens de route, langs belangrijke plekken in de binnenstad, leren de leerlingen anders naar hun stad te kijken. Leerlingen die van buiten de regio Rotterdam komen kunnen met de bus worden opgehaald van het Centraal Station Rotterdam. Buiten Schetsontwerp OorlogsVerzetsMuseum Rotterdam 27 nov 2013 schooltijden en in de schoolvakanties staat de bus ook ter beschikking voor groepen toeristen en andere belangstellenden. Het mes snijdt met de Resetbus aan twee kanten: de bereikbaarheid wordt vergroot en daarmee gaat het aantal bezoekers omhoog. Deze rondrit is een unieke toevoeging aan het programma Experience: het bombardement. Eenmaal in het museum aangekomen komen ze in de ontvangstruimte waar op de hele wand gebombardeerde steden geprojecteerd zijn samen met portretten van kinderen uit die landen naast beelden van het gebombardeerde Rotterdam. 3

4 Daarna gaan ze naar de collectie ruimte. Blikvanger van deze ruimte wordt het open depot: een enorme glazen vitrine die de bezoekers geheel omringt en waarin alle objecten van het museum liggen uitgestald. 4

5 Centraal in de zaal (collectieve ruimte/open depot ) komt een werktafel waaraan ca. 30 personen kunnen plaatsnemen. Het tafelblad bestaat geheel uit touchscreens, die afwisselend een gezamenlijk beeld kunnen tonen of per werkplek als console kunnen dienen. Na binnenkomst gaan de bezoekers aan de lange tafel zitten waar ze een introductie film krijgen te zien. 5

6 Op de muren zijn de Mei dagen van 1940 geprojecteerd met vijf verschillende portretjes van mensen uit die tijd met ieder een voorwerp uit de collectie. NAAR 40 SFEER 5 Onbezorgde meidagen mengen zich met aanwijzingen van oorlogsdreiging Mobilisatie, inval, parachutisten GELUID toespraak Mussert / Hitler? GELUID - radioberichten, - stadsgeluiden, - ver geweervuur BEELD WAND - gemobiliseerde soldaten in het straatbeeld - parachutes in silhouet PERSONAGES + COLLECTIE + LOCATIE 6 Vier tot vijf personages worden geintroduceerd, verschillende leeftijden, ieder gekoppeld aan een collectiestuk en een plek. Nadruk op het dagelijkse, kleine. BEELD TAFEL kaart met plek 6

7 Langzaam verandert de sfeer van vreedzaam naar dreiging en komen de bommenwerpers overvliegen. Maximale inzet van audio-visuele middelen leiden tot een realistische en heftige ervaring waar de leerlingen letterlijk wakker geschud worden. De bezoeker beleeft dan intensief en in korte tijd (7 minuten) het bombardement van 14 mei INTRO PERSONAGES 8 BEELD WAND portretten VERHALEND personages in geluid en te lezen op tafel VUURZEE 15 De brand verandert alles. Vanuit het duister gaat alles branden, suggestie dat de ruimte zelf brandt. 7

8 En voelt de impact van wat hij of zij dagelijks aan oorlogsbeelden op TV voorbij ziet komen. Daarbij is het nadrukkelijk de bedoeling een link te leggen naar het leven van de jongeren zelf. Het museum wil via het verhaal van de oorlog jongeren laten nadenken over hun eigen leven, en omgekeerd via hun eigen ervaring het verhaal van de oorlog inzichtelijk en relevant maken. Daarna beginnen we met de wederopbouw. Nadruk ligt daarbij op de veerkracht van de stad en haar inwoners. Schetsontwerp OorlogsVerzetsMuseum Rotterdam 27 nov

9 De Verhalen: Heden en verleden Ieder object is een verhaal over een keuze. In de nieuwe opstelling wordt een nieuwe generatie op allerlei verschillende manieren geconfronteerd met verhalen over keuzes van Rotterdammers tijdens de bezettingstijd. Al die verhalen worden steeds opgehangen aan een object. 2. Verhalen ontdekken met de tablets Iedere groepje, bestaand uit vier leerlingen, pakt een tablet Groepen gaan naar de rondgang - de open depot vitrine om presentaties van andere leerlingen bij objecten te ontdekken Schets van de ervaring: Leerlingen halen per groep één tablet uit het dockingstation in lades in de tafel en lopen de zaal uit naar het open depot. Op de tablet openen ze de verhalen-app. Bij ieder object waar een verhaal over is, staat een merkteken. Als je de tablet er op richt start een presentatie. Je kan kiezen uit presentaties van andere leerlingen en de echte tekst van het museum. Een klokje op de tablet geeft aan wanneer dit onderdeel afgelopen is. De objecten worden dus de nieuwe hoofdrolspelers in de nieuwe opstelling. Op het eerste gezicht alledaagse voorwerpen zullen worden geladen met emotionele en historische waarde. Via deze bonte verzameling van vertellingen ontstaat een beeld van het verloop van de Tweede Wereldoorlog in Rotterdam. Maar tegelijkertijd zullen de bezoekers ontdekken hoe moeilijk het is om te kiezen tussen leven en dood, tussen menselijkheid en je eigen veiligheid. Het is dan ook een confrontatie met je eigen levenshouding(ethiek): wat is voor jou belangrijk? 9

10 De collectie is gepresenteerd in de glazen vitrines en door middel van een tablet kunnen de leerlingen een voorwerp uit de collectie oproepen. Dit zijn alledaagse voorwerpen uit de bezettingstijd, daar horen ze een verhaal bij en kunnen eventueel hun eigen verhaal toevoegen. Zo hebben deze objecten een historische waarde gekregen. Er zullen meerdere leerstijlen als uitgangspunt genomen worden: Leren door te denken, door te doen, door te dromen en door te beslissen. 4. Onderzoek en bedenken presentatie De bezoekers gaan samen presentaties maken, aan de tafel en op werkplekken in de rondgang langs depot Schets van de ervaring: De groepjes bedenken wat voor soort presentatie ze willen maken. Het lesprogramma biedt verschillende presentatiemogelijkheden. Met behulp van de tafel, de tablet en de objecten opstelling kunnen ze extra materiaal verzamelen en meer over hun onderwerp te weten komen. Ze kunnen historische foto s en films opzoeken, maar bijvoorbeeld ook zelf gaan filmen. Op de tafel gaan ze een presentatie monteren. Hiervoor moeten ze blokken op een tijdslijn plaatsen en deze voorzien van geluid. 10

11 Interactieve Bouwplaats Hier werken en bouwen de jongeren aan hun toekomst en aan de toekomst van de stad. Ze bouwen aan vrede en democratie en krijgen gereedschap en machines: oorlogverkenners, monumentenwielen, democratieschijven, machtsorteerders, conflictrollen, spijtbuizen, vooroordelenbalans, vrijheidzoekers, zondebokkenmolens, tolerantiemeters, enz. Met behulp van dit gereedschap vindt waarden-ontwikkeling en waarden-communicatie plaats. De deelnemers werken plm. 40 minuten op de bouwplaats. Vragen, opdrachten en instructie worden gestructureerd aangeboden met behulp van een tablet. De tablet stuurt de bezoeker. Op basis hiervan wordt het certificaat samengesteld dat een uitstekend middel is om op school/jeugdwerk een constructieve follow up te geven. Voor deze verwerking worden docenten/begeleiders lessuggesties aangeboden. Met deze interactieve methodiek is veel ervaring opgedaan door de Stichting Vredeseducatie in Utrecht. In binnen- en buitenland zijn de afgelopen jaren een 20-tal circuits ontwikkeld en recent heeft men ervaring opgedaan met het werken met tablets. Dilemma s Tenslotte worden de jongeren geconfronteerd met een aantal dilemma s Hoe moeilijk is het om te kiezen tussen leven en dood, tussen twee kwaden, tussen het denken aan anderen en je eigen veiligheid. Ze worden geconfronteerd met zichzelf: wat zou jij doen en wat is voor jou belangrijk? Partners Voor Rotterdam Reset NU hebben wij samengewerkt met een aantal ontwerp bureau s en leerlingen van een aantal scholen uit Rotterdam en omgeving Bureau Tinker is verantwoordelijk voor de beleving van het bombardement en de lesstof in de bus. Studio Louter heeft met de leerlingen het verhalen programma ontwikkeld. OPERA Amsterdam zorgt voor de vormgeving van al deze ruimtes. Stichting Vredeseducatie heeft jarenlange ervaring met educatie op het gebied van oorlog en vrede. Zij hebben de Interactieve Bouwplaats ontwikkeld. Het OVMR is regiocoördinator voor het Veteraneninstituut (VI) en mag programma s van het VI aan jongeren presenteren. Eén van de presentaties is de jongeren te confronteren met dilemma s. Aanvullend kunnen veteranen hun ervaringen vertellen; van de Tweede Wereldoorlog en Nederlands Indië tot Irak en Afghanistan. 11

- het lezen van het boek van Soldaat van Oranje en het maken van de literatuurwijzer het bekijken van de film Soldaat van Oranje;

- het lezen van het boek van Soldaat van Oranje en het maken van de literatuurwijzer het bekijken van de film Soldaat van Oranje; LESSUGGESTIES blijkt de blijvende grote interesse van scholieren voor de Tweede Wereldoorlog. Zij geven aan vooral gegrepen te worden door persoonlijke verhalen, gekoppeld aan inzet van hedendaagse middelen.

Nadere informatie

VOORBEREIDING OP BEZOEK AAN DE MUSICAL SOLDAAT VAN ORANJE. Een project over Soldaat van Oranje kan uit verschillende onderdelen bestaan :

VOORBEREIDING OP BEZOEK AAN DE MUSICAL SOLDAAT VAN ORANJE. Een project over Soldaat van Oranje kan uit verschillende onderdelen bestaan : VOORBEREIDING OP BEZOEK AAN DE MUSICAL SOLDAAT VAN ORANJE Een project over Soldaat van Oranje kan uit verschillende onderdelen bestaan : - het lezen van het boek Soldaat van Oranje en het maken van de

Nadere informatie

Airborne Museum Hartenstein

Airborne Museum Hartenstein Airborne Museum Hartenstein Opdrachten VMBO Welkom in het Airborne Museum! De villa is het voormalige hoofdkwartier van de Britten en stond in september 1944 midden op het slagveld. In het Museum is van

Nadere informatie

een zee van tijd een zee van tijd Werkblad 12 Ω De Tweede Wereldoorlog Ω Les 1: Wat er vooraf ging Naam: Hitler

een zee van tijd een zee van tijd Werkblad 12 Ω De Tweede Wereldoorlog Ω Les 1: Wat er vooraf ging Naam: Hitler Werkblad Ω De Tweede Wereldoorlog Ω Les : Wat er vooraf ging Na de Eerste Wereldoorlog gaat het slecht met Duitsland. Het land moet veel geld Hitler betalen aan de winnaars van de oorlog. De leider van

Nadere informatie

VOORTGEZET ONDERWIJS

VOORTGEZET ONDERWIJS VOORTGEZET ONDERWIJS STEDELIJK MUSEUM ALKMAAR Stedelijk Museum Alkmaar is hét geheugen van de stad Alkmaar en een vertrekpunt voor iedereen die de geschiedenis en kunst van Alkmaar en omgeving wil beleven

Nadere informatie

De laatste wens van Maarten Ouwehand

De laatste wens van Maarten Ouwehand De laatste wens van Maarten Ouwehand Een verhalend ontwerp voor CKV waarin leerlingen op school een museum ontwerpen, inrichten en openen. Gemaakt voor en door: Andreas College Katwijk en Bureau voor Educatief

Nadere informatie

Toespraak van Anouchka van Miltenburg, Voorzitter van de Tweede Kamer, bij de bijeenkomst van de Stichting Herdenking 15 augustus 1945, op 14 augustus 2015 in de Tweede Kamer We dachten dat we na de capitulatie

Nadere informatie

Werkvorm: Bekend, Benieuwd en Bewaard.

Werkvorm: Bekend, Benieuwd en Bewaard. Werkvorm: Bekend, Benieuwd en Bewaard. Doel: Eén van jullie groep gaat opschrijven wat jullie al weten over De Tweede Wereldoorlog (bekend). Daarna schrijven jullie op wat jullie graag willen weten over

Nadere informatie

een zee van tijd een zee van tijd Ze laten zien dat ze geen leger meer willen. Werkblad 12 Ω De Tweede Wereldoorlog Ω Les 1: Wat er vooraf ging Naam:

een zee van tijd een zee van tijd Ze laten zien dat ze geen leger meer willen. Werkblad 12 Ω De Tweede Wereldoorlog Ω Les 1: Wat er vooraf ging Naam: Werkblad Ω De Tweede Wereldoorlog Ω Les : Wat er vooraf ging Na de Eerste Wereldoorlog gaat het slecht met Duitsland. Het land moet veel geld Hitler betalen aan de winnaars van de oorlog. De leider van

Nadere informatie

In de stilte van ons herdenken, sprak de herinnering.

In de stilte van ons herdenken, sprak de herinnering. Toespraak burgemeester K. Tigelaar ter gelegenheid van de dodenherdenking op vrijdag 4 mei 2012 Dames en heren, jongens en meisjes, In de stilte van ons herdenken, sprak de herinnering. Herinneringen aan

Nadere informatie

In het project Gelijk=Gelijk? krijgen basisschoolleerlingen les over discriminatie, tolerantie en omgaan met verschillen.

In het project Gelijk=Gelijk? krijgen basisschoolleerlingen les over discriminatie, tolerantie en omgaan met verschillen. In het project Gelijk=Gelijk? krijgen basisschoolleerlingen les over discriminatie, tolerantie en omgaan met verschillen. Het lesprogramma van Gelijk is Gelijk? heeft een praktische, speelse opzet: zware

Nadere informatie

Toespraak Gerdi Verbeet bij de Indiëherdenking 15 augustus 2014 in Den Haag

Toespraak Gerdi Verbeet bij de Indiëherdenking 15 augustus 2014 in Den Haag Toespraak Gerdi Verbeet bij de Indiëherdenking 15 augustus 2014 in Den Haag Elk jaar op de ochtend van 14 augustus is er een korte plechtigheid in de ontvangsthal van de oude Tweede Kamer. Een kleine groep

Nadere informatie

Oriëntatie: Samen Scholen Beeldende Kunsteducatie. Helma Molenaars en Grada Buren.

Oriëntatie: Samen Scholen Beeldende Kunsteducatie. Helma Molenaars en Grada Buren. Oriëntatie: Het doel van deze lessenserie is: bestaande foto s zoeken met een eigen verhaal erbij. Dan gaan jullie mensen deze fotoserie voorleggen en vragen welk verhaal zij erin zien. Tot slot gaan jullie

Nadere informatie

Mijn Mokum is een project voor NT2 cursisten. Het is gemaakt door het Amsterdam Museum.

Mijn Mokum is een project voor NT2 cursisten. Het is gemaakt door het Amsterdam Museum. 2 INTRODUCTIE is een project voor NT2 cursisten. Het is gemaakt door het. In het wordt de geschiedenis verteld aan de hand van schilderijen en voorwerpen. Je gaat met de groep naar het museum. In dit werkboekje

Nadere informatie

Interview over de geschiedenis van Joodse Hagenaars

Interview over de geschiedenis van Joodse Hagenaars Interview over de geschiedenis van Joodse Hagenaars In deze opdracht maak je een interview met een of meer personen over de Joodse bevolkingsgroep in Den Haag tijdens de Tweede Wereldoorlog. Je moet in

Nadere informatie

H.A.N.G. PLEKKEN. Heel Aardig? Niet Geweldig! > OP BEZOEK BIJ HET NAI

H.A.N.G. PLEKKEN. Heel Aardig? Niet Geweldig! > OP BEZOEK BIJ HET NAI H.A.N.G. PLEKKEN Heel Aardig? Niet Geweldig! > OP BEZOEK BIJ HET NAI Binnenkort ga je met je klas op bezoek bij het Nederlands Architectuur instituut (NAi). Daar zal je het programma H.A.N.G. plekken volgen.

Nadere informatie

Achtergrond van het onderzoek:

Achtergrond van het onderzoek: Bureau van de Europese Unie voor de Grondrechten (FRA) MEMO / 26 januari 2010 De Holocaust bezien vanuit mensenrechtenperspectief: het eerste EU-brede onderzoek naar Holocaust-onderwijs en mensenrechtenonderwijs

Nadere informatie

Projectinformatie DE BRANDGRENS. Groep 5-6 Erfgoed Primair Onderwijs

Projectinformatie DE BRANDGRENS. Groep 5-6 Erfgoed Primair Onderwijs Projectinformatie DE BRANDGRENS Groep 5-6 Erfgoed Primair Onderwijs BESTE LEERKRACHT Graag informeren wij u over het project De Brandgrens waaraan uw school binnenkort mee doet. In dit document vindt u

Nadere informatie

Zeeland bouwt een. www.industrieelmuseumzeeland.nl

Zeeland bouwt een. www.industrieelmuseumzeeland.nl Zeeland bouwt een www.industrieelmuseumzeeland.nl Wat is het Industrieel Museum Zeeland? locatie Dat het museum in de kanaalzone en meer specifiek in de historische suikerloodsen aan de Westkade 114 in

Nadere informatie

Wie gaat dat betalen? LESPROGRAMMA: Klas 1 en 2 VMBO / MBO. Ontdek de waarde van Nederland. Belasting & Douane Museum

Wie gaat dat betalen? LESPROGRAMMA: Klas 1 en 2 VMBO / MBO. Ontdek de waarde van Nederland. Belasting & Douane Museum Ontdek de waarde van Nederland Belasting & Douane Museum LESPROGRAMMA: Wie gaat dat betalen? Klas 1 en 2 VMBO / MBO Bestemd voor leraren Klas 1 en 2 VMBO / MBO Wie gaat dat betalen? Geschikt voor klassen

Nadere informatie

Doe-het-zelfpakket: geschiedenis

Doe-het-zelfpakket: geschiedenis Zelfstandig bezoek groep 3-4 Kunnen de leerlingen de overeenkomsten en verschillen ontdekken met het heden? Wat is er zo bijzonder dat het voor altijd in het museum moet worden bewaard? En wat vinden de

Nadere informatie

Docentenhandleiding. Openbaar Vervoer Museum Doetinchem

Docentenhandleiding. Openbaar Vervoer Museum Doetinchem Docentenhandleiding Openbaar Vervoer Museum Doetinchem versie 1.0 6 februari 2007 Inhoud docentenhandleiding 1. Inleiding 2. Doelen en subdoelen 3. De rol van de docent in het museum 4. De doelgroepen

Nadere informatie

1. Inleiding dodenherdenking 4 mei 2013, geschreven door Walter Hoogendoorn

1. Inleiding dodenherdenking 4 mei 2013, geschreven door Walter Hoogendoorn 1. Inleiding dodenherdenking 4 mei 2013, geschreven door Walter Hoogendoorn Geachte aanwezigen, Ook dit jaar heeft het 4 mei comité geprobeerd een betekenis te geven aan de Dodenherdenking. Deze belangrijke

Nadere informatie

PROTESTANTS OF KATHOLIEK IN DE REPUBLIEK

PROTESTANTS OF KATHOLIEK IN DE REPUBLIEK PROTESTANTS OF KATHOLIEK IN DE REPUBLIEK DOCENTENHANDLEIDING BOVENBOUW HAVO/VWO COMBINATIERONDLEIDING GESCHIEDENIS Protestants of katholiek in de Republiek Museum Ons Lieve Heer op Solder & de Oude kerk

Nadere informatie

Tajiri. In de omgang, rechts achter, vind je het werk van Tajiri.

Tajiri. In de omgang, rechts achter, vind je het werk van Tajiri. Tajiri In de omgang, rechts achter, vind je het werk van Tajiri. Tajiri woonde hier vlakbij, in Baarlo. Hij vocht in de Tweede Wereldoorlog en zat gevangen in een concentratiekamp. In al zijn kunstwerken

Nadere informatie

Genesis 1 en 2 enkele verzen Marcus 16: 1 8 11-04-2004. Pasen is opstaan

Genesis 1 en 2 enkele verzen Marcus 16: 1 8 11-04-2004. Pasen is opstaan Gelezen: Genesis 1 en 2 enkele verzen Marcus 16: 1 8 11-04-2004 Pasen is opstaan Gemeente, Het woord, het werkwoord dat bij Pasen hoort is: opstaan. Daarbij horen de afgeleide zelfstandige naamwoorden:

Nadere informatie

Bommen op de dierentuin

Bommen op de dierentuin Deze les gaat over de eerste dagen van de Tweede Wereldoorlog in Rotterdam aan de hand van dit boek - -> --> De les kan gebruikt worden steeds nadat een deel is voorgelezen, maar ook als het boek geheel

Nadere informatie

DOOR NELE VANHEX EN ADRIANE LEILICH

DOOR NELE VANHEX EN ADRIANE LEILICH VOOR RG 2.3 en 2.4 DOOR NELE VANHEX EN ADRIANE LEILICH INHOUD Woordje van het Huis van het Nederlands en het Red Star Line Museum Doelgroep Doelstelling Lespakket DEEL 1 DEEL 2 INTRODUCTIE: DE GROTE MEERPAAL

Nadere informatie

Een blik op Zilver. Lespakket voor groep 5/6

Een blik op Zilver. Lespakket voor groep 5/6 Een blik op Zilver Lespakket voor groep 5/6 Voorwoord Deze handleiding hoort bij de museumles een blik op Zilver van het Nederlands Zilvermuseum Schoonhoven voor groep 5 en 6 van het basisonderwijs. De

Nadere informatie

hofplein educatie Lesbrief voorstelling Number 9

hofplein educatie Lesbrief voorstelling Number 9 hofplein educatie Lesbrief voorstelling Number 9 'DE VOORSTELLINGEN VAN HOFPLEIN ROTTER- DAM WORDEN GESPEELD MÉT JONGEREN, VÓÓR JONGEREN.' hofplein rotterdam Hofplein Rotterdam richt zich op theater voor

Nadere informatie

Het ultimatum. Lesblad A. 14 mei 1940 tijd: 10:30

Het ultimatum. Lesblad A. 14 mei 1940 tijd: 10:30 lesbladen Lesblad A 14 mei 1940 tijd: 10:30 Het ultimatum Pieter Scharroo is in de Tweede Wereldoorlog kolonel bij het Nederlandse leger. Hij is de baas over de Nederlandse legertroepen in Rotterdam. Op

Nadere informatie

& het ROC Een programma over beeldvorming

& het ROC Een programma over beeldvorming & het ROC Een programma over beeldvorming Informatie voor docenten van het ROCvA Educatie JHM 1 februari 2011 Inhoud Korte omschrijving en praktische informatie 3 Gastles - opzet 5 Museumbezoek - informatie

Nadere informatie

M U S E U M A G E N D A

M U S E U M A G E N D A M U S E U M A G E N D A APRIL - MEI - JUNI 2014 Open depot In de tijdelijke tentoonstellingsruimte is het Open Depot te bewonderen. De diversiteit van de collectie is goed te zien. De vaste opstelling

Nadere informatie

voor audiovisueel erfgoed

voor audiovisueel erfgoed Onderzoeksrapport Beeld en Geluid: Mobiel platform voor audiovisueel erfgoed Uitgave: 14-10-2012, versie 1.1 Door JBLT ; Jonathan Marchal, Bas van Agten, Laurens Carbo, Thijs Blaas Voorwoord Om een goed

Nadere informatie

Arigato. opdrachtenblad. Regie: Anielle Webster Scenario: Sandra Beerends Jaar: 2012 Duur: 10 minuten

Arigato. opdrachtenblad. Regie: Anielle Webster Scenario: Sandra Beerends Jaar: 2012 Duur: 10 minuten Arigato opdrachtenblad Regie: Anielle Webster Scenario: Sandra Beerends Jaar: 2012 Duur: 10 minuten Lesuurpakket Arigato Thema s: oorlogsverleden; mensenrechten; vergeven; herdenken. Verdiepingsopdrachten:

Nadere informatie

Docentenhandleiding Cultuurmenules. Haags Historisch Museum. Help de grote Den Haag Man Groennie Gele

Docentenhandleiding Cultuurmenules. Haags Historisch Museum. Help de grote Den Haag Man Groennie Gele Docentenhandleiding Cultuurmenules Haags Historisch Museum Help de grote Den Haag Man Groennie Gele 1 Beste Leerkracht, Binnenkort bezoekt u met uw leerlingen van groep 3 het Haags Historisch Museum. De

Nadere informatie

Beeldverslag van een Haagse wijk

Beeldverslag van een Haagse wijk Beeldverslag van een Haagse wijk In deze opdracht maken de leerlingen een beeldverslag van een Haagse wijk of een deel daaruit over de situatie in de periode van rond en tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Nadere informatie

Content in Motion. Digitale Levenslijnen & Gemedieerde Herinneringen

Content in Motion. Digitale Levenslijnen & Gemedieerde Herinneringen Content in Motion Digitale Levenslijnen & Gemedieerde Herinneringen Herinneren Herinneren: Het opslaan en oproepen van zintuiglijke ervaringen in het bewustzijn over momenten die hebben plaatsgevonden

Nadere informatie

historischcentrumoverijssel

historischcentrumoverijssel Met de klas... Educatief aanbod voor primair, voortgezet en beroepsonderwijs Eikenstraat 20 8021 WX Zwolle T 038 426 63 00 twitter: @HCOverijssel educatie@.nl volg ons! Met de klas... Educatie bij het

Nadere informatie

Docentenhandleiding. Nijvere Neeltje groep 3-4

Docentenhandleiding. Nijvere Neeltje groep 3-4 Docentenhandleiding Nijvere Neeltje groep 3-4 1 Inhoud 1. Over deze lesbrief p. 2 2. Over het Zaans Museum p. 3 3. Praktische informatie p. 4 3.1 Verloop van het programma p. 4 3.2 Bereikbaarheid p. 4

Nadere informatie

De Tweede Wereldoorlog herdacht. Een vergelijking tussen Nederland en Duitsland

De Tweede Wereldoorlog herdacht. Een vergelijking tussen Nederland en Duitsland De Tweede Wereldoorlog herdacht Een vergelijking tussen Nederland en Duitsland Nationale herdenking in Nederland Hebben we in Nederland de oorlog altijd zo herdacht? - een kleine herdenkingsgeschiedenis

Nadere informatie

Amsterdam DNA is een project voor NT2 cursisten. Het is ontwikkeld door het Amsterdam

Amsterdam DNA is een project voor NT2 cursisten. Het is ontwikkeld door het Amsterdam INTRODUCTIE is een project voor NT2 cursisten. Het is ontwikkeld door het Amsterdam Museum. In het wordt de geschiedenis verteld aan de hand van schilderijen en voorwerpen. Je gaat met de groep naar het

Nadere informatie

Impressie of verwerking van een gebeurtenis

Impressie of verwerking van een gebeurtenis Impressie of verwerking van een gebeurtenis In deze opdracht maken de leerlingen een impressie van een gebeurtenis uit de Tweede Wereldoorlog. Zij besteden in ieder geval aandacht besteden aan: de periode

Nadere informatie

4 & 5 mei. Dodenherdenking & Bevrijdingsdag. Lessuggesties voor midden- en bovenbouw van het primair onderwijs

4 & 5 mei. Dodenherdenking & Bevrijdingsdag. Lessuggesties voor midden- en bovenbouw van het primair onderwijs 4 & 5 mei Dodenherdenking & Bevrijdingsdag Lessuggesties voor midden- en bovenbouw van het primair onderwijs uit: Flitskist, map 6 Herdenken & Gedenken lesdoelen lessuggesties 4 mei lessuggesties 5 mei

Nadere informatie

De Vlaardingencultuur. leven in de steentijd

De Vlaardingencultuur. leven in de steentijd De Vlaardingencultuur leven in de steentijd INHOUDSOPGAVE INLEIDING... 3 LES 1... 4 LES 2... 5 LES 3... 7 OPDRACHTEN... 8-12 2 Inleiding Voor u ligt de docentenhandleiding van het lespakket over de Vlaardingencultuur.

Nadere informatie

Stap 2 Leeractiviteiten ontwerpen

Stap 2 Leeractiviteiten ontwerpen Stap 2 Leeractiviteiten ontwerpen Bij het ontwerpen van een leeractiviteit is het belangrijk dat je vertrekt vanuit het doel dat je ermee hebt. Het overzicht leeractiviteit organiseren geeft een aantal

Nadere informatie

Beleef de vrijheid! Opdrachtenboekje

Beleef de vrijheid! Opdrachtenboekje Beleef de vrijheid! In dit museum maak je de aanloop naar de oorlog mee, ervaar je de bezettingstijd, vier je de bevrijding en zie je de wederopbouw van Nederland en Europa. Beleef de vrijheid! Met deze

Nadere informatie

HET VERHAAL VAN DE TOTEMPAAL

HET VERHAAL VAN DE TOTEMPAAL HET VERHAAL VAN DE TOTEMPAAL ARC 13 - INTERIEUR De Ruyterkade 107 1011 AB Amsterdam info@kossmanndejong.nl Speciaal voor de tentoonstelling is een acht meter lange totempaal gemaakt door een groep Indiaanse

Nadere informatie

Vrijheid daar strijd je voor Symposium 21 Mei 2015 Van 14.00 17.00 uur Bredero College Amsterdam

Vrijheid daar strijd je voor Symposium 21 Mei 2015 Van 14.00 17.00 uur Bredero College Amsterdam Vrijheid daar strijd je voor Symposium 21 Mei 2015 Van 14.00 17.00 uur Bredero College Amsterdam Beste mensen, Uitnodiging Stichting Spanje 1936-1939 nodigt u uit om op donderdag 21 mei a.s. het Symposium

Nadere informatie

Kleur? Oorlog? Wanneer? Verhaal van. Blauw Iran-Irakoorlog 1980-1988 Neimar. Groen Oorlog in Rwanda 1994 Dominic

Kleur? Oorlog? Wanneer? Verhaal van. Blauw Iran-Irakoorlog 1980-1988 Neimar. Groen Oorlog in Rwanda 1994 Dominic OPDRACHT Op de volgende pagina vind je een tijdslijn. Daarnet werden er vijf verschillende oorlogen besproken. Duid deze oorlogen aan op de tijdslijn. Kleur de balkjes onder de tijdslijn in de juiste kleur.

Nadere informatie

Docentenhandleiding Buitenspel

Docentenhandleiding Buitenspel Docentenhandleiding Buitenspel Museumles bij de tentoonstelling De heksen van Bruegel (19 september 2015 t/m 31 januari 2016) Museum Catharijneconvent Utrecht Museum Catharijneconvent, 2015 Inleiding U

Nadere informatie

WERKBOEK. Lest we Forget

WERKBOEK. Lest we Forget 1 WERKBOEK Lest we Forget 2 Lest we Forget Dit is een uitgave van de stichting Aircraft Recovery Groep 1940-1945 Contact: Secretaris Stichting A.R.G. 1940-1945, Dorpsstraat 204H, 1566 AT Assendelft. Website:

Nadere informatie

MET JEANNE AAN DE SLAG in de klas

MET JEANNE AAN DE SLAG in de klas MET JEANNE AAN DE SLAG in de klas Aan de slag met het verhaal Nu jullie in Ieper letterlijk in Jeannes voetsporen wandelden, maakte het verhaal wellicht wat los bij de leerlingen. Het herinneringsboekje

Nadere informatie

CODE R. Reflecteren over keuzes & dilemma s in persoonlijke oorlogsverhalen basisles

CODE R. Reflecteren over keuzes & dilemma s in persoonlijke oorlogsverhalen basisles CODE R Reflecteren over keuzes & dilemma s in persoonlijke oorlogsverhalen basisles LESBRIEF CODE-R BASISLES In deze lesbrief staan tips en suggesties voor het gebruik van Code-R. Aan de hand van de voorbeeldles

Nadere informatie

Vakopdrachten. Opdracht Geschiedenis Londen. Voor geschiedenis moet je in het British Museum en in het Imperial War Museum opdrachten doen:

Vakopdrachten. Opdracht Geschiedenis Londen. Voor geschiedenis moet je in het British Museum en in het Imperial War Museum opdrachten doen: Vakopdrachten Opdracht Geschiedenis Londen. Voor geschiedenis moet je in het British Museum en in het Imperial War Museum opdrachten doen: Maak groepjes van twee of drie personen. Maak in het British Museum

Nadere informatie

hofplein educatie Lesbrief voorstelling 14 mei 1940 om ongeveer half twee

hofplein educatie Lesbrief voorstelling 14 mei 1940 om ongeveer half twee hofplein educatie Lesbrief voorstelling 14 mei 1940 om ongeveer half twee 'DE VOORSTELLINGEN VAN HOFPLEIN ROTTER- DAM WORDEN GESPEELD MÉT JONGEREN, VÓÓR JONGEREN.' hofplein rotterdam Hofplein Rotterdam

Nadere informatie

OORLOG IN OVERIJSSEL 2015

OORLOG IN OVERIJSSEL 2015 OORLOG IN OVERIJSSEL 2015 Opdrachten bij de film Naam Groep.. BEZETTING duur: ca. 15 minuten In de film zie je beelden van Hitler. Wie was hij? In welk jaar kwam Hitler aan de macht en welke plannen had

Nadere informatie

eigen woonplaats Oorlog: geschiedenis in de geschiedenis monumenten hebben te maken met oorlogen? Welke oorlogen

eigen woonplaats Oorlog: geschiedenis in de geschiedenis monumenten hebben te maken met oorlogen? Welke oorlogen geschiedenis Oorlog: geschiedenis in de eigen woonplaats Omschrijving van de opdracht: Wat doe je als leerkracht? Introductie Thema: Oorlog: geschiedenis in de eigen woonplaats Introduceren thema Oorlog:

Nadere informatie

hoge stroming Fase Ontdek en onderzoek

hoge stroming Fase Ontdek en onderzoek Groep 7 & 8 Team van maximaal 4 leerlingen Leerling materiaal TECHNIEK TOERNOOI hoge stroming Fase Ontdek en onderzoek Verdeel de rollen Je werkt in een groepje van vier leerlingen. Iedereen in je groepje

Nadere informatie

WAT IS DE LIBERATION ROUTE EUROPA

WAT IS DE LIBERATION ROUTE EUROPA EUROPA INHOUDSOPGAVE Inhoud Liberation Route Europa 3 Stichting 4 Route 4 Arrangementen 5 Evenementen 5 Luisterplekken 6 App 7 Financiele ondersteuning 7 Pagina 2. Liberation Route Europa Liberation Route

Nadere informatie

Nivra/Novaa. Onderwerp; stand voor de studiebeurs.

Nivra/Novaa. Onderwerp; stand voor de studiebeurs. Nivra/Novaa Onderwerp; stand voor de studiebeurs. Nivra/Novaa wil de interesse voor het beroep van accountant stimuleren. En daarmee de instroom van nieuwe studenten, die uiteindelijk accountancy gaan

Nadere informatie

Dames en heren, jongens en meisjes,

Dames en heren, jongens en meisjes, SPEECH TER GELEGENHEID VAN DE DODENHERDENKING 4 mei 2008 EN DE HERDENKING VAN DE BEVRIJDING OP 5 MEI 2008 Dames en heren, jongens en meisjes, 4 mei, 8 uur, een moment om stil te zijn. twee minuten stilte.

Nadere informatie

Tweede wereldoorlog:

Tweede wereldoorlog: geschiedenis Tweede wereldoorlog: Auto s en wegen Omschrijving van de opdracht: Wat doe je als leerkracht? Introductie Thema: Tweede Wereldoorlog: auto s en wegen Introduceren thema Tweede Wereldoorlog:

Nadere informatie

Voorbereidend gesprek Vragen die de leerkracht kan stellen: Introductielessen Primair Onderwijs. 1.1- Introductieles 1: Schetsen voor het schoolplein

Voorbereidend gesprek Vragen die de leerkracht kan stellen: Introductielessen Primair Onderwijs. 1.1- Introductieles 1: Schetsen voor het schoolplein Introductielessen Primair Onderwijs 1.1- Introductieles 1: Schetsen voor het schoolplein - De leerlingen worden met kunst geconfronteerd - De leerlingen ontdekken dat kunst niet altijd in een museum staat

Nadere informatie

Docentenhandleiding. Thema. Dromen zijn bedrog!? Chiel Jan van Hofwegen

Docentenhandleiding. Thema. Dromen zijn bedrog!? Chiel Jan van Hofwegen Docentenhandleiding Thema Dromen zijn bedrog!? Chiel Jan van Hofwegen Oktober 2009 Inleiding. Deze handleiding is bedoeld als een gids voor de lessen die rondom het thema Dromen zijn bedrog!? gegeven zullen

Nadere informatie

5.1 Monumenten. De leerkracht zorgt ervoor dat alle leerlingen een gatentekst en een ontdekkaart hebben.

5.1 Monumenten. De leerkracht zorgt ervoor dat alle leerlingen een gatentekst en een ontdekkaart hebben. Thema/ onderwerp: Ontdekkaart 5.1 Monumenten Korte samenvatting van de leeractiviteit: De leerlingen gaan een vrijheidsstandbeeld uitbeelden. Vervolgens bevragen de leerlingen de monumenten en maken op

Nadere informatie

DOOR KIRSTEN DE MAESSCHALK MAITHÉ DILLE KATIA WOLFF

DOOR KIRSTEN DE MAESSCHALK MAITHÉ DILLE KATIA WOLFF VOOR RG 1.2 DOOR KIRSTEN DE MAESSCHALK MAITHÉ DILLE KATIA WOLFF INHOUD Woordje van het Huis van het Nederlands en het Red Star Line Museum Doelgroep Algemene doelstelling Lespakket LESBLOK 1 IN DE KLAS

Nadere informatie

Hoera, juf Esther en Jeen hebben een dochter en Noémy een zusje!

Hoera, juf Esther en Jeen hebben een dochter en Noémy een zusje! Samen naar de hoogste tree Beste ouders en verzorgers, De Trime is volop in ontwikkeling, waarbij we ons richten op zowel de naaste als de verdere toekomst. Voor de naaste toekomst is het onderwijsteam

Nadere informatie

Lesbrief Louwman museum Haal nu vast je rijbewijs bij het Louwman museum Een museumles voor groep 5 van het basisonderwijs

Lesbrief Louwman museum Haal nu vast je rijbewijs bij het Louwman museum Een museumles voor groep 5 van het basisonderwijs Lesbrief Louwman museum Haal nu vast je rijbewijs bij het Louwman museum Een museumles voor groep 5 van het basisonderwijs Het Louwman Museum herbergt 's werelds oudste privé-collectie automobielen, bijeengebracht

Nadere informatie

www.prismaproject.nl Fris je geheugen op 1

www.prismaproject.nl Fris je geheugen op 1 www.prismaproject.nl Fris je geheugen op 1 Thuis in Rotterdam In januari 2003 ging de pilot van de inburgeringcursus Thuis in Rotterdam van start. Wekelijks bezoeken inburgeringcursisten van het ROC Zadkine

Nadere informatie

Tweede wereldoorlog:

Tweede wereldoorlog: geschiedenis Tweede wereldoorlog: Een bekende Omschrijving van de opdracht: Wat doe je als leerkracht? Introductie Thema: Tweede Wereldoorlog: een bekende Introduceren thema Tweede Wereldoorlog: een bekende

Nadere informatie

WAANDERS IN DE BROEREN. Inzending ARC Interieur 2013

WAANDERS IN DE BROEREN. Inzending ARC Interieur 2013 WAANDERS IN DE BROEREN Inzending ARC Interieur 2013 INZENDING ARC INTERIEUR 2013 PROJECTGEGEVENS OPDRACHT Waanders In de Broeren - Dhr. W. Waanders LOCATIE Achter de Broeren 1-3 Zwolle OMSCHRIJVING renovatie

Nadere informatie

T W E E D E W E R E L D O O R L O G i n p e r s p e c t i e f

T W E E D E W E R E L D O O R L O G i n p e r s p e c t i e f 1 Tijdens de lessen over de Tweede Wereldoorlog heb je geleerd over Anne Frank. Een joods meisje dat met haar familie ondergedoken zat in het Achterhuis op de Prinsengracht in Amsterdam. Anne hield een

Nadere informatie

De Democratiefabriek Een interactieve tentoonstelling over democratisch burgerschap

De Democratiefabriek Een interactieve tentoonstelling over democratisch burgerschap De Democratiefabriek Een interactieve tentoonstelling over democratisch burgerschap H U U R V O O R W A A R D E N De Democratiefabriek is een nieuw project van Museum BELvue, om jongeren vanaf 14 jaar

Nadere informatie

Nota van B&W. Kennisname Masterplan Nationaal Poldermuseum en uitstel realisatie. mr. A.Th.H. van Dijk E. Feij 11 januari 2011

Nota van B&W. Kennisname Masterplan Nationaal Poldermuseum en uitstel realisatie. mr. A.Th.H. van Dijk E. Feij 11 januari 2011 7 gemeente Haarlemmermeer Nota van B&W onderwerp Kennisname Masterplan Nationaal Poldermuseum en uitstel realisatie Portefeuillehouder Steller Collegevergadering mr. A.Th.H. van Dijk E. Feij 11 januari

Nadere informatie

HIDDEN TREASURES. Patronen zichtbaar maken. Naam: Klas:

HIDDEN TREASURES. Patronen zichtbaar maken. Naam: Klas: Patronen zichtbaar maken Naam: Klas: Kunst en media: Zoek een verborgen patroon op het internet en maak hier een artistiek product van Consulate of Google Jeroen van Loon Kill Your Darlings In deze lessenserie

Nadere informatie

LANG LEVE RO DE LINIE? ME. Docentenhandleiding VERBODEN KRINGEN

LANG LEVE RO DE LINIE? ME. Docentenhandleiding VERBODEN KRINGEN LNG LEVE RO DE LINIE? ME Docentenhandleiding W Lesdoelen LNG LEVE - Leerlingen kunnen beschrijven hoe de Nieuwe Hollandse Waterlinie in de praktijk werkte vlak voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog. -

Nadere informatie

CREATIEF DENKEN EN WERELDORIËNTATIE

CREATIEF DENKEN EN WERELDORIËNTATIE Oriëntatie op mens en wereld. 21 st Century Skills: Creatief denken CREATIEF DENKEN EN WERELDORIËNTATIE Naast vakken als taal, rekenen en wereldoriëntatie hoor je ook steeds vaker de term 21 st Century

Nadere informatie

Beroepenwerkstuk 3 MAVO

Beroepenwerkstuk 3 MAVO Beroepenwerkstuk 3 MAVO 2015 2016 1 INLEIDING Het beroepenwerkstuk: Een van de onderdelen van het programma beroepenoriëntatie in 3 mavo is het maken van een beroepenwerkstuk en het presenteren hiervan

Nadere informatie

schooljaar 2016/2017 Utrechts Stedelijk Gymnasium

schooljaar 2016/2017 Utrechts Stedelijk Gymnasium schooljaar 2016/2017 Utrechts Stedelijk Gymnasium Beste achtstegroeper, Welkom bij het Utrechts Stedelijk Gymnasium! Het USG is een overzichtelijke, goede, fijne school voor slimme leerlingen, die veel

Nadere informatie

Herdenking 4 mei 2015 Anouchka van Miltenburg, Voorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal

Herdenking 4 mei 2015 Anouchka van Miltenburg, Voorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal Herdenking 4 mei 2015 Anouchka van Miltenburg, Voorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal Vandaag is het precies 70 jaar geleden dat ons land werd bevrijd. Generaties Nederlanders zijn opgegroeid in een

Nadere informatie

Pinksteren 2015 -- oogst van de vruchten. Bij Exodus 20 : 1 20 - Handelingen 2 : 1-11

Pinksteren 2015 -- oogst van de vruchten. Bij Exodus 20 : 1 20 - Handelingen 2 : 1-11 Pinksteren 2015 -- oogst van de vruchten Bij Exodus 20 : 1 20 - Handelingen 2 : 1-11 Als wij Pinksteren vieren, dan vieren we toch ook dat de boodschap van Gods liefde wereldwijd rondgaat. Dat we in het

Nadere informatie

I.4 school historische les - 1ste graad S.O.

I.4 school historische les - 1ste graad S.O. I.4 school historische les - 1ste graad S.O. Inhoud WOI heeft een grote invloed op het dagelijks leven in het bezette Brugge. Ook het schoolgaan wordt er niet eenvoudiger op. Voor de oorlog gingen jongens

Nadere informatie

Dit document hoort bij de training voor mentoren blok 4 coachingsinstrumenten, leerstijlen.

Dit document hoort bij de training voor mentoren blok 4 coachingsinstrumenten, leerstijlen. Dit document hoort bij de training voor mentoren blok 4 coachingsinstrumenten, leerstijlen. Leerstijlentest van David Kolb Mensen, scholieren dus ook, verschillen nogal in de wijze waarop ze leren. Voor

Nadere informatie

Tekst lezen en vragen stellen. van Duitsland? nog steeds een Nationale Dodenherdenking? gehouden?

Tekst lezen en vragen stellen. van Duitsland? nog steeds een Nationale Dodenherdenking? gehouden? 1. Lees de uitleg. Tekst lezen en Als je een tekst leest, is het belangrijk om actief te lezen. Door jezelf vragen te stellen, controleer je of je de tekst nog begrijpt. Als je het antwoord op je vragen

Nadere informatie

Tweede wereldoorlog:

Tweede wereldoorlog: geschiedenis Tweede wereldoorlog: Kleding Omschrijving van de opdracht: Wat doe je als leerkracht? Introductie Thema: Tweede Wereldoorlog - Kleding Introduceren thema Tweede Wereldoorlog - Kleding In dit

Nadere informatie

Vandaag is rood. Pinksteren 2014. Rood is al lang het rood niet meer Het rood van rode rozen De kleur van liefde van weleer Lijkt door de haat gekozen

Vandaag is rood. Pinksteren 2014. Rood is al lang het rood niet meer Het rood van rode rozen De kleur van liefde van weleer Lijkt door de haat gekozen Vandaag is rood. Pinksteren 2014 Rood is al lang het rood niet meer Het rood van rode rozen De kleur van liefde van weleer Lijkt door de haat gekozen Dat mooie rood was ooit voor mij Een kleur van passie

Nadere informatie

Vindt het leuk om met ouderen om te gaan en te luisteren en te schrijven. Volgens afspraak tussen stagebieder, oudere en stagiair.

Vindt het leuk om met ouderen om te gaan en te luisteren en te schrijven. Volgens afspraak tussen stagebieder, oudere en stagiair. Informatie voor stagebieders Inhoudsopgave Beschrijving stage... 1 Stagecriteria... 1 Definities voor deze stage... 2 Stappenplan... 2 Planning voor stagebieder... 4 Checklist kennismakingsgesprek... 4

Nadere informatie

Reizen in de tijd Leren van de plek waar je opgroeit. Leeswijzer bij www.reizenindetijd.nl KUNSTHUIS

Reizen in de tijd Leren van de plek waar je opgroeit. Leeswijzer bij www.reizenindetijd.nl KUNSTHUIS Leeswijzer bij www.reizenindetijd.nl Reizen in de tijd Leren van de plek waar je opgroeit Reizen in de Tijd is een doorlopende leerlijn cultuuronderwijs. De activiteiten gaan over de leerlingen en de plek

Nadere informatie

Lesbrief verslaving aan games of sociale media

Lesbrief verslaving aan games of sociale media Lesbrief verslaving aan games of sociale media Tijd: 45 55 minuten Leerjaar 1-Profiel1,2,3 Introduceer het onderwerp kort: gamen en actief zijn op sociale media zijn superleuk. Hoe komt dat eigenlijk?

Nadere informatie

Joods leven nu JOODS LEVEN NU

Joods leven nu JOODS LEVEN NU WAT GA JE DOEN? Binnenkort geef je samen met een klasgenoot een presentatie in het. bhet onderwerp van je presentatie is: ONDERWERP: Joods leven nu Foto-installatie Vervaardiger: Anita Frank & Pauline

Nadere informatie

Drukte bij de molen groep 5/6

Drukte bij de molen groep 5/6 Verhalend ontwerp over Olie- en Koren Woldzigt in Roderwolde Drukte bij de groep 5/6 Episode 1: Mensen rond 1900 De leerkracht laat een oud kistje of blikje zien. Daarin zitten allemaal kaartjes. Op die

Nadere informatie

Onlangs heeft u met uw klas een bezoek gebracht aan het Kinderboekenmuseum. Wij hopen dat u dit heeft ervaren als een leuk en leerzaam bezoek.

Onlangs heeft u met uw klas een bezoek gebracht aan het Kinderboekenmuseum. Wij hopen dat u dit heeft ervaren als een leuk en leerzaam bezoek. Beste docent, Onlangs heeft u met uw klas een bezoek gebracht aan het Kinderboekenmuseum. Wij hopen dat u dit heeft ervaren als een leuk en leerzaam bezoek. De leerlingen hebben in het museum onder andere

Nadere informatie

WAT ANDEREN DOEN Collectie Tweede Wereldoorlog in het Streekarchief

WAT ANDEREN DOEN Collectie Tweede Wereldoorlog in het Streekarchief WAT ANDEREN DOEN Collectie Tweede Wereldoorlog in het Streekarchief Bij het Streekarchief voor het Gooi en de Vechtstreek in Hilversum bevindt zich een collectie die uitsluitend materiaal over de tweede

Nadere informatie

Koffers Vol Verhalen Airborne Museum Hartenstein

Koffers Vol Verhalen Airborne Museum Hartenstein Handleiding Koffers Vol Verhalen Airborne Museum Hartenstein 2010 Airborne Museum Educatieve dienst (versie 4 juli 2011) Colofon Uitgave Airborne Museum, 2010 Afdeling Educatie Utrechtseweg 232 6862 AZ

Nadere informatie

Een gebouw inrichten. Lesbrief over inrichting en afwerking. Project Topstages www.ontdektechniek.nu

Een gebouw inrichten. Lesbrief over inrichting en afwerking. Project Topstages www.ontdektechniek.nu Een gebouw inrichten Lesbrief over inrichting en afwerking Project Topstages www.ontdektechniek.nu Deel A: Voorbereiding Inleiding Het Mondial College krijgt binnenkort een nieuw gebouw. In dit gebouw

Nadere informatie

Geachte docent, Met vriendelijke groeten, Medewerkers van Stichting Vredesburo Eindhoven

Geachte docent, Met vriendelijke groeten, Medewerkers van Stichting Vredesburo Eindhoven Geachte docent, Door moderne communicatiemiddelen zijn we tegenwoordig verbonden met alle plekken op aarde. We zien de opstanden in de Arabische wereld net zo makkelijk aan ons voorbijtrekken, als het

Nadere informatie

RUMBEKE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

RUMBEKE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG RUMBEKE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG Voor de oorlog RUM_02 Koetsen en karren over de kasseien van de vooroorlogse Rumbeeksesteenweg. De straat loopt recht op de mooie, fiere kerktoren. 31 juli 1914:

Nadere informatie

AMBER TOOROP (2015) G LIJK WELEER, MIJN LIEVE SCHAT

AMBER TOOROP (2015) G LIJK WELEER, MIJN LIEVE SCHAT AMBER TOOROP (2015) G LIJK WELEER, MIJN LIEVE SCHAT PROJECTPLAN 14 februari 2016 Amber Toorop 26 jaar oud afgestudeerd aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten te Den Haag studierichting documentaire

Nadere informatie