De beleving en acceptatie van ontwerpvarianten van een computergevisualiseerde stalen buistunnel te Sneek

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De beleving en acceptatie van ontwerpvarianten van een computergevisualiseerde stalen buistunnel te Sneek"

Transcriptie

1 De beleving en acceptatie van ontwerpvarianten van een computergevisualiseerde stalen buistunnel te Sneek Frank J.J.M. Steyvers Mei 1999 COV Centrum voor Omgevings- en Verkeerspsychologie Faculteit PPSW Rijksuniversiteit Groningen Grote Kruisstraat 2/ TS Groningen tel (050) fax (050) www

2 1999 Centrum voor Omgevings- en Verkeerspsychologie, Rijksuniversiteit Groningen Uit deze uitgave mag niets worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze ook, zonder voorafgaande toestemming van de uitgever. ISBN Trefwoorden: beleving, tunnel, verkeer

3 Voorwoord Het voorliggende rapport is tot stand gekomen in opdracht van DHV Milieu en Infrastructuur BV te Amersfoort. Het maakt deel uit van een pilotproject naar de haalbaarheid van ronde stalen buistunnels. De auteur is dankbaar voor gevarieerde bijdragen aan de totstandkoming van het onderzoek en het rapport door Maria Kuiken, Hans Rattink (DHV M&I), Erik-Jan de Haan en Adri Graatsma (DHV Noord-Nederland), en voorts de ruimhartige ondersteuning van diverse medewerkers van de Gemeente Sneek bij de uitvoering van een deel van het onderzoek in de Waltakamer van het stadhuis te Sneek.

4

5 Inhoudsopgave Samenvatting... 7 Summary Inleiding Een stalen buistunnel onder de Houkesloot in Sneek Het meten van de invloed van omgevingsaspecten op het rijgedrag Een belevings- en acceptatieonderzoek Onderzoekshypothesen Methode Proefpersonen Apparatuur en materiaal Onderzoeksopzet, uitvoering en instructie Resultaten Demografische gegevens Controle-vragen Verwachte gebruik Acceptatie Beleving en beoordeling Opmerkingen Aanvullende analyse van het BWO-begrip Gevaarlijk Discussie, conclusies en aanbevelingen Conclusies Toelichting, nuanceringen, aanvullingen en aandachtspunten Literatuur Bijlagen Bijlage 1: Vragenlijsten Bijlage 2: Scores op controle-vragen en vragen naar verwacht gebruik Bijlage 3: Overzicht van de gemiddelde van de Acceptatievragenlijst Bijlage 4: Overzicht van de gemiddelden van de Beoordelingsschaal Wegomgevingen Bijlage 5: Letterlijke antwoorden bij de vraag naar opmerkingen Bijlage 6: Gedigitaliseerde beelden van de video s: alle varianten Bijlage 7: Gedigitaliseerde beelden van de video s: sequentie van één rit Bijlage 8: Gedigitaliseerde beelden van de video's: tunnelingang bij dag en nacht... 62

6

7 Samenvatting Als onderdeel van een pilotproject over de haalbaarheid van ronde stalen buistunnels heeft het Centrum voor Omgevings- en Verkeerspsychologie een veldonderzoek uitgevoerd naar de beleving. Er is een plan om een dergelijke tunnel met een diameter van 5.5 m in Sneek onder de Houkesloot aan te leggen. Aan de hand van een aantal computeranimaties van tunnelvarianten, en beelden van twee bestaande situaties ter vergelijking werd het verwachte gebruik, de acceptatie en de beoordeling en beleving vastgesteld. Hiertoe werd aan twee groepen proefpersonen de animaties op video getoond, waarbij zij vragenlijsten moesten invullen. De ene groep bestond uit bestuurders in de regio Sneek, bekend met de situatie en belanghebben bij de tunnel. De andere groep bestond uit Groningers, die door de geografische afstand geen kennis van en belang bij de tunnel hadden. Het resultaat was, dat het verwachte gebruik als hoog werd opgegeven; slechts 11 procent verwachte de tunnel niet te gaan gebruiken. De acceptatie van de buistunnelvarianten was minder dan de bestaande tunnel, maar wel positief. Ook de beoordeling van de beleving in termen van Hedonische Waarde (plezierig-onplezierig), Activatiewaarde (activerend-slaapverwekkend) en Perceptuele Variatie (gevarieerd-monotoon) was minder gunstig dan de bestaande situaties, maar voldoende. De belanghebbenden in Sneek waren in het algemeen positiever dan de niet-betrokken Groningers, en bezitters van een rijbewijs voor vrachtwagen en/of bus waren positiever dan bezitters van alleen een rijbewijs voor personenauto s. De conclusie was, dat de aanleg van een dergelijke buistunnel op basis van dit onderzoek kan worden ondersteund. Aandachtspunten zijn wel de aanwezigheid van veiligheidsmiddelen, de aankleding van de tunnel en het concrete rijgedrag, dat in het huidige onderzoek niet werd gemeten. 7

8 8

9 Summary As part of a feasibility project on steel tunnels with a circular tube the Centre for Environmental and Traffic Psychology conducted a field study to the appreciation. There is a plan to construct such a tunnel with a tube diametre of 5.5 m in Sneek under the Houkesloot. Using a number of computer animations of variant of the tunnel design, and two existing situations for comparison, the expected usage, acceptation and appreciation was assessed. To this end the animations were presented on video to two groups of subjects, after which the subjects had to fill in questionnaires. One group consisted of drivers in the vicinity of Sneek, who knew the situation and would profit by the tunnel. The other group existed of inhabitants of Groningen, that, due to the geographical disctance, were unaware of the situation and neutral regarding profit. The results was that the expected usage was estimated high; only about 11% indicated that they expected not to use the tunnel. Acceptance of the tunnel variants was lower than the existing situations, but still positive. Also the judgment of appreciation in terms of Hedonic Value (pleasurable not pleasurable), Activation Value (activating causing sleep) and Perceptual Variation (varied monotonous) was less favourable than for the existing situations, but satisfactorily. People with interest in Sneek rated generally more positive than people in Groningen, and owners of drivers licenses for lorries and/or buses judged more positive than owners of a car license only. The conclusion was, that construction of such a circular-tube tunnel can be supported on the basis of this study. Attention should be payed to the presence of safety measures, the design of the tunnel interior and the actual driving behaviour, which was not measured in this study. 9

10 10

11 1 Inleiding 1.1 Een stalen buistunnel onder de Houkesloot in Sneek De gemeente Sneek heeft beslist dat er onderzocht moet worden of het mogelijk is de Houkesloot in Sneek te kruisen met een stalen buistunnel. Zoals DHV heeft aangetoond lijkt in verband met mogelijke congesties een (noodzakelijkerwijs beweegbare) brug geen goede optie, terwijl in verband met de kosten een aquaduct minder gewenst lijkt. Een consortium (DHV, Ballast Nedam, architectenbureau Zijlstra, Bergum Staalbouw en Central Consulting Group) heeft een onderzoek uitgezet naar de haalbaarheid van een stalen buistunnel. Een eerste verkenning bleek financieel een praktisch positief te zijn, zodat er een project is gestart met als uiteindelijke doel het realiseren van een stalen buistunnel onder de Houkesloot in Sneek. Dit project heeft de status van pilot project. Het wordt voorts gekenmerkt door een opbouw in een aantal fasen; de resultaten van een fase bepalen de voortgang van de rest. Het project Stalen tunnel Houkesloot bestaat uit vier fasen: 1) Belevingsonderzoek / optimalisatie / definitief programma van eisen; 2) Concept-ontwerpfase 3) Uitvoeringsoptimalisatiefase 4) Definitief ontwerp Dit rapport bevat een verslag van het veldonderzoek dan deel uitmaakt van een belevingsonderzoek. Dit veldonderzoek is door het Centrum voor Omgevings- en Verkeerspsychologie van de Rijksuniversiteit Groningen in opdracht van DHV. Het veldonderzoek is een onderzoek naar de beleving en acceptatie van een dergelijke tunnel. De praktische vraag die met het huidige onderzoek moest worden beantwoord was: hoe wordt een stalen buistunnel met een ronde doorsnede van 5½ m ervaren. De achtergrond was, dat er inzicht vergaard moest worden of de resultaten uit een dergelijk belevingsonderzoek het verder ontwikkelen van een dergelijke tunnel zou ondersteunen dan wel juist reden zou zijn ermee te stoppen. Immers, de meeste tunnelbakken in Nederland zijn verzonken rechthoekige bakken. Het in dit project te ontwikkelen tunnelbuisconcept zou juist een ronde doorsnede hebben, mede ingegeven maar niet uitsluitend bepaald door een optimaal economisch gebruik van staal als tunnelconstructiemateriaal. De vormgeving, uitmonstering en inrichting van de tunnelbuis zijn kritisch voor wat betreft de beleving ervan. Hoe de tunnel eruit ziet, bij nadering en tijdens het door rijden bepaalt wat bestuurders ervan vinden, hoe ze de tunnel ervaren en of ze de tunnel als deel van een route zullen accepteren en willen gebruiken, dan wel een alternatieve route zoeken om de tunnel te kunnen vermijden. Derhalve ligt het voor de hand voor een nieuwe tunnel met een nieuw concept te proberen inzicht te verwerven in de te verwachten beoordeling, beleving en acceptatie van deze tunnel. 11

12 1.2 Het meten van de invloed van omgevingsaspecten op het rijgedrag Om te kunnen deelnemen aan het wegverkeer gebruiken automobilisten informatie van de wegomgeving om hun rijtaak optimaal te kunnen uitvoeren. Hierbij zijn drie invloeden op deze rijtaak-uitvoering van belang: 1) De onmiddellijke omgeving van de weg (brug, tunnel) en de beschikbare hulpmiddelen (belijning, bebakening, geleiderails, wegdek en structuur etc.), niet alleen visueel maar ook auditief en haptisch/tactiel (waarneming van trillingen, bijvoorbeeld vanwegen een ruw wegdek, via de huid). Hierdoor kunnen verkeersdeelnemers de primaire rijtaak uitvoeren: ze moeten immers koers houden, op het juiste spoor blijven, een juiste snelheid aanhouden, en een veilige afstand tot een voorligger. Daarnaast moeten of willen ze manoeuvres uitvoeren (oversteken, afslaan, inhalen, uitvoegen etc.), en ze willen hun route bepalen naar de bestemming. Het is dus van belang dat de wegomgeving optimaal aansluit bij wat weggebruikers kunnen en zeker ook niet kunnen, maar ook dat de wegomgeving zo wordt vormgegeven dat ongewenst gedrag als het ware vanzelf wordt onderdrukt en gewenst gedrag wordt uitgelokt. 2) De (psychofysiologische) toestand van de bestuurder en aspecten die deze omstandigheden beïnvloeden (zoals hitte, vermoeidheid, slaapgebrek, medicijngebruik). Hierbij speelt de mentale belasting van de bestuurder eern grote rol. Voor het uitoefenen van een taak, zoals een verkeerstaak, is er een soort van optimale mentale belasting. Deze is niet voor elke taak hetzelfde, niet voor elke persoon gelijk en kan bovendien van situatie tot situatie verschillen. Er is echter een soort bandbreedte waarbinnen een persoon kleine variaties in belasting kan compenseren. Komt door externe omstandigheden, zoals een niet optimale wegomgeving, of een niet optimale toestand van de bustuurder, de belasting buiten die bandbreedte dus te veel, maar ook te weinig dan zal de taak minder goed, of zelfs slecht, onveilig, worden uitgevoerd. 3) De belevingsaspecten van de wegomgeving. Mensen vinden iets van hun omgeving, en deze beoordeling en beleving heeft weer indirect invloed op het kunnen uitoefenen van taken in die omgeving. Ook hier geldt dat er een bandbreedte is waar binnen de beoordeling en de beleving optimaal zijn voor een taak, terwijl als de beoordeling en de beleving daarbuiten valt de taak minder goed wordt uitgevoerd. Een model van de bestuurder en de rijtaak met aandacht voor deze drie aspecten is opgesteld door Steyvers & Brookhuis (1989b) en onderworpen aan een reeks van onderzoek, zoals door De Waard (De Waard, 1996; De Waard et al., 1995), Jessurun (Jessurun, 1997; Jessurun et al., 1990, 1991) en Steyvers (Steyvers, 1994, 1996, 1998; Steyvers et al., 1989a, 1989b). Voor het meten van de uitvoering van de primaire rijtaak zijn allerlei rijparameters beschikbaar die de twee essentiële componenten van controle in de rijtaak weerspiegelen, de longitudinale controle (afgelegde weg, snelheid, versnelling en vertraging, maar ook afstand tot een voorligger, tijd tot een botsing) en laterale controle (positie op de rijstrook, veranderingen daarin, maar ook tijd tot lijnoverschrijdingen), en hiernaar is uitgebreid onderzoek gedaan (zie bijvoorbeeld Van Winsum, 1996; Van der Hulst, 1999). In toegepaste sfeer is er veel onderzoek uitgevoerd naar de invloed van aanpassingen aan de wegomgeving voor de beïnvloeding van het rijgedrag in een bepaalde gewenste richting. Hierbij valt te denken aan de rijsnelheid (zie bijvoorbeeld Rooijers et al., 1992; Steyvers, 1995) maar ook aan de laterale positie en belijning (zoals Steyvers, 1994; Steyvers & De Waard, 1997a, 1997b; Steyvers et al, 1996b; De Waard & Steyvers, 1995). Hierbij kan men niet alleen op gewone wegen onderzoek doen, maar ook met een simulator de effecten van nog niet bestaande situaties onderzoeken, zoals ontwerpvarianten voor de Zeelandbrug (Steyvers & Van Wolffelaar, 1998). Wat betreft het effect van de uitmonstering van tunnels op het rijgedrag is er een literatuuroverzicht van Martens & Kaptein (1997). Ook de 12

13 effecten van het uitoefenen van een secundaire taak op het autorijden zijn onderzocht, zoals met autotelefoneren (Brookhuis et al., 1989). De tweede reeks van aspecten strekt zich in het algemeen parallel aan de eerste uit; samen met metingen naar de rechtstreekse invloed op het rijgedrag van onmiddellijke omgevingselementen worden de effecten op de toestand van de bestuurder vastgesteld (zoals De Waard, 1996; De Waard et al., 1992, 1995). Het centrale mentale belasting kan met een reeks van metingen worden vastgesteld, objectief-fysiologisch en subjectief met zelfbeoordelingsschalen en vragenlijsten. Zowel onder- als overbelasting levert een sub-optimale toestand van de bestuurder op, waarbij de prestaties in de rijtaak kunnen verslechteren, en eventueel tot gevaarlijke situaties leiden. Zoals gezegg hebben bestuurders een soort bandbreedte, waarbinnnen de negatieven invloed van toenemende belasting op de taakprestatie gecompenseerd kan worden door extra inspanning. Het komt voor dat een toenemende mentale belasting niet in een verslechterende prestatie is te meten; de prestatiematen geven geen verschil te zien. Toch is er in een andere reeks van maten een effect; de indicaties van mentale belasting in de hartslag bijvoorbeeld laten de toegenomen inspanning die wordt gepleegd om de mentale belasting te compenseren, wél zien. Anderzijds is de invloed van bijvoorbeeld alcohol en vermoeidheid in de prestatiematen waarneembaar, maar blijkt pas uit de zelfbeoordelingsmetingen het verschil: vermoeide mensen weten dat in het algemeen van zichzelf, en ook dat ze het slechter doen. Mensen onder invloed van alcohol daarentegen beweren juist dat ze het niet slechter doen. De derde reeks van aspecten is wat moeilijker vast te stellen. De invloed die een (wijdere) wegomgeving heeft op de beleving en de beoordeling leidt in het algemeen indirect tot effect op het rijgedrag. Om de beoordeling van de beleving van de wegomgeving vast te stellen is een meetinstrument ontwikkeld, de Beoordelingsschaal Wegomgevingen, kortweg BWO (zie Steyvers et al, 1989c, 1994; Steyvers, 1993; Dekker et al, 1991; Hartman et al., 1990). Hiermee kan een soort profiel van een wegomgeving in vergelijking met een andere wegomgeving worden vastgesteld op drie factoren. Deze zijn: 1) de hedonische waarde, een dimensie die met de begrippen prettig-onprettig kan worden samengevat; 2) de activatie-waarde, de beoordeling van de mate waarin een weg iemand activeert of juist kalmeert; 3) de perceptuele variatie, de beoordeling van de mate waarin een weg variabel of juist monotoon wordt ervaren. Uit het ontwikkelingsonderzoek is gebleken dat deze drie factoren onafhankelijk van elkaar staan en een samenvatting vormen van de zestien begrippen waarmee de betreffende beoordelingsschaal naar het oordeel van de wegomgeving door de bestuurders vraagt. De schaal is gebruikt in toegepast onderzoek, ondermeer naar snelheidsremmende maatregelen (Steyvers, 1995a), naar mottoborden (Steyvers & Sletterink, 1996a), naar een stereotype van 80-km/uur wegen (Steyvers & Radersma, 1993; Steyvers, 1995b). Een andere beoordeling bestaat over de acceptatie van aspecten van een taakomgeving. De acceptatievragenlijst is in eerste instantie ontwikkeld voor het vaststellen van de mate van acceptatie van nieuwe telematica-applicaties (zie Van der Laan, 1998). Maar voor het vaststellen van nieuwe omgevingsuitmonstering kan deze ook worden ingezet. 1.3 Een belevings- en acceptatieonderzoek Binnen het kader van het project Stalen tunnel Houkesloot zijn natuurlijk alle drie aspecten directe taakinformatie, mentale belasting, en beoordeling en beleving van belang voor een veilig gebruik van de tunnel. Dat is eigenlijk alleen mogelijk bij een onderzoek naar de effecten van een dergelijke tunnel op het gedrag van bestuurders, en inzicht of het gedrag door de buistunnel tot onveiligheid zou kunnen leiden. Een dergelijke onderzoek zou als simulator- 13

14 onderzoek moeten worden uitgevoerd. De tunnel bestaat immers alleen nog op papier, en kan derhalve alleen gesimuleerd worden gepresenteerd aan onderzoeksdeelnemers. Een dergelijke studie is met de rijsimulator van het Centrum voor Omgevings- en Verkeerspsychologie uitstekend uit te voeren. Een voorbeeld met de Zeelandbrug laat zien (Steyvers & Van Wolffelaar, 1998) dat hiermee inzicht kan worden verworven over de keuze van snelheid en laterale positie, zoals gezegd twee belangrijke maten voor het bepalen van de kwaliteit van de rijtaakuitvoering, alsmede de beoordeling en de acceptatie van de voorgestelde reconstructies. Echter binnen het bereik van het pilot-project is vooralsnog een simulatorstudie niet haalbaar, maar een beperkt belevings- en acceptatieonderzoek is ook met andere middelen goed uitvoerbaar. Door de tunnel aan te bieden aan onderzoeksdeelnemers middels video-projecties gemaakt met computeranimaties kan in het huidige onderzoek informatie worden ingewonnen over de beleving en de acceptatie. Een dergelijke presentatie op een gewone TV heeft beperkingen; zij wordt in het algemeen minder realistisch gevonden, komt minder overweldigend over dan de rondom-projectie in de simulator, en is bovendien een passieve gebeurtenis. Bij de ontwikkeling van de BWO (zie Steyvers et al., 1989a, 1989b, 1989c, 1898d) is evenwel gevonden dat een passieve presentatie van een wegomgeving toch binnen marges van bruikbaarheid redelijk representatieve resultaten kunnen opleveren over de beleving. Voordeel van een TVpresentatie is dat er een klasje deelnemers in één keer kan meedoen, wat een efficiëntere vorm van onderzoeks-afname inhoudt. Een absolute voorwaarde voor een zinnig belevingsonderzoek is, dat er een soort vergelijking kan plaats vinden met wel bestaande en bekende wegomgevingen. Dit is nodig omdat mensen bij het beoordelen van situaties en dus ook wegomgevingen, deze altijd proberen te vergelijken met wat ze al kennen. Men kan hierbij aanhaken bij de theorie van Kelly (1955, 1963), die zegt dat alle kennis die mensen vergaren in een groot netwerk van onderlinge relaties is gerepresenteerd, en waarin voortdurend vergelijkingen worden gemaakt om te zien of binnenkomende informatie al bekend is en ergens op lijkt, dan wel juist een contrast vormt met iets dat al bekend is. Deze Personal Construct Theory heeft geleid tot veel onderzoek en een eigen onderzoeksmethode, de Repertory Grid Technique, die ook is gebruikt bij het vervaardigen van de BWO. Samengevat: in het huidige onderzoek wordt de mogelijkheid gevonden om drie aspecten van de beoordeling van de tunnelomgeving vast te stellen: de beleving, de acceptatie en het te verwachten gebruik. Dit gebeurt door TV-presentatie van een video-animatie van ritten door de met computersimulatie gevisualiseerde tunnel, waarbij enkele ontwerpvarianten worden vergeleken met bestaande situaties. 1.4 Onderzoekshypothesen Zoals gezegd is het nodig dat de onderzoeksdeelnemers de tunnelvarianten vergelijkend gepresenteerd krijgen met bestaande situaties, zoals in de vorige paragraaf betoogd. Om ervoor te zorgen dat de tunnelsimulaties niet als het ware in het luchtledige zweven, en door de individuele onderzoeksdeelnemers worden vergeleken met strikt individuele wel bekende situaties van wegen en tunnels zijn er twee ijksituaties in het onderzoek betrokken: één smalle éénstrooks weg met kantbelijning en één bestaande rechthoekige tunnel. Voorts kan het zijn dat nauw betrokkenen en belanghebbenden een andere mening hebben over de tunnel dan minder betrokkenen. Daarom wordt er gekozen voor een opzet met twee groepen: Snekers en omgeving, en Groningers. Ook was het van belang na te gaan of het verschil uitmaakt of men te tunnel aanschouwt vanuit het perspectief van de automobilist, of het hoger gezeten perspectief van de bus- en vrachtwagenbestuurder. Daartoe werden verschillende visualisaties gemaakt. Ook werden vragen opgenomen naar het type rijbewijs dat de proefpersonen bezaten, zodat een uitsplitsing in bestuurders met en zonder vrachtwagen/busrijbewijs mogelijk zou zijn. 14

15 De hypothesen zijn dat de onderzoeksdeelnemers de buistunnelvarianten minder positief zullen beoordelen dan de bekende tunnel en de bekende weg. Men zal de tunnel minder prettig vinden, meer activerend en minder gevarieerd. De acceptatie van de tunnel zal lager zijn dan de bekende situaties. Een dergelijk effect komt doordat mensen in het algemeen nieuwe zaken afwachtend benaderen. Of deze lagere beoordelingen negatief uitpakken hangt af van de absolute waarden ervan: de oordelen kunnen wel lager uitvallen dan voor de bekende situatie maar desondanks positief zijn. In hoeverre de tunnel als route naar verwachting zal worden gebruikt is niet te voorspellen, maar de mate van tijdswinst zal hierbij een rol spelen; de bekenden zullen bij een te verwachten tijdswinst sneller aangeven de tunnel te willen gebruiken dan de onbekenden, die de tijdswinst wegens onbekendheid met de situatie niet kunnen inschatten. 15

16 16

17 2 Methode 2.1 Proefpersonen Als proefpersonen werden bestuurders geworven via gratis huis-aan-huis weekbladen. Gevraagd werd om mensen met minimaal 5 jaar rijbewijs en minstens 5000 km/jaar rijervaring. Er waren twee onderzoeksregio s: Sneek voor de ter plaatse bekende, en Groningen voor de ter plaatse onbekende bestuurders. Op deze manier werden 112 proefpersonen geworven waarvan er uiteindelijk 109 deelnamen aan het onderzoek, 53 in regio Sneek, en 56 in regio Groningen. 2.2 Apparatuur en materiaal Van de buistunnel onder de Houkesloot werd door DHV Milieu en Infrastructuur met behulp van de plantekeningen en computeranimatie-programmatuur vijf geanimeerde versies gemaakt. Daarnaast werd er als controlesituatie een video-opname gebruikt van een stuk weg tussen Dokkum en Birdaard, waar bij gelegenheid van een ander onderzoek (De Waard & Steyvers, 1995; Steyvers et al., 1996b, 1997) uitsluitend kantbelijning aanwezig was op de (smalle) rijbaan. Ook als controlesituatie werd een opname gemaakt van de Eemstunnel bij Leer, waarbij op het moment van opnemen een snelheidslimiet van 80 km/uur gold, en waarbij de opname van de bijna lege westelijke tunnelbuis werd gebruikt voor het huidige onderzoek. De animaties van de buistunnel behelsden een rit door de tunnel, waarbij ruimschoots voor de tunnel werd gestart in een nagebootst landschap ter plekke, zodat het inrijden in de tunnel en de overgang van buiten naar binnen duidelijk aan bod kwam. De animatie was zodanig gemaakt dat er een virtuele rijsnelheid van 50 km/uur werd getoond, wat consistent is met een geplande snelheidslimiet in de tunnel van 60 km/uur. De volgende condities werden in de vijf animaties van de buistunnel plus controlesituaties gerealiseerd: A. rit over een gewone éénbaans-éénstrooksweg met alleen kantbelijning buiten, autoperspectief B. rit door een bestaande tunnel met rechthoekige tunnelbuis, twee rijstroken plus vluchtstrook, autoperspectief; C. rit door de buistunnel, diameter 5.5 m, één rijstrook met links en rechts een doorgetrokken kantstreep, geprojecteerd met autoperspectief (= 1.1 m boven de grond), de tunnelwand is egaal licht van kleur en textuur, buiten is er daglicht, binnen kunstlicht uit twee rijen lampen bovenin de tunnel; D. rit door de buistunnel met autoperspectief, buiten daglicht, de tunnelwand is voorzien van een puntvormige figuur die als een soort antistroommarkering naar de bestuurder toewijst. Deze figuur wordt om de 10 m herhaald; E. rit door de buistunnel met autoperspectief, wandtextuur, buiten duisternis (= verlichting door straatlampen); F. rit door de buistunnel met vrachtwagenperspectief (= 2.5 m boven de grond), wandtextuur, buiten daglicht; G. rit door de buistunnel met vrachtwagenperspectief, wandtextuur, buiten duisternis. 17

18 Bijlage 6 geeft van deze zeven condities een beeldmoment, terwijl bijlage 7 een sequentie laat zien uit de video-animatie van conditie D. Bijlage 8 geeft een indruk van het verschil tussen de dag- en de nachtsituatie bij de ingang van de tunnel. De video s werden aan de proefpersonen getoond op een TV-scherm met een grote beeldbuis, waar ze van 3 tot 10 m vandaan zaten. 2.3 Onderzoeksopzet, uitvoering en instructie Het onderzoek werd opgezet als een classroom-experiment waarbij de proefpersonen in groepen aan deelnamen. Voor elke locatie, Sneek en Groningen werden vier groepen proefpersonen ingeroosterd. In Sneek waren dit groepen op 18 januari 1999 tussen 15 en 21 uur, en in Groningen op 19 januari tussen 16 en 21 uur. Aan het begin van de bijeenkomst werden de proefpersonen welkom geheten, er werd kort uitgelegd wat de bedoeling was en de procedure werd verteld. Deze kwam erop neer dat de video s twee keer werden vertoond. De eerste keer in een vaste volgorde (zoals hierboven), waarbij de proefpersonen slechts hoefden toe te kijken en de getoonde tunnels goed in zich moesten laten inwerken. De tweede keer in een voor elke groep andere volgorde zie tabel 1 waarbij de vragenlijsten werden ingevuld (zie bijlage 1). Per video moesten twee vragenlijsten worden ingevuld, de BWO en de Acceptatieschaal. Na de laatste video werd een algemene vragenlijst ingevuld met enkele demografische kenmerken, en werden vragen beantwoord naar het verwachte gebruik van de nieuw ontworpen buistunnel, en naar de ervaringen met het onderzoek. Ook was er ruimte voor het plaatsen van opmerkingen (zie bijlage 2). Tot slot werd er voor het kunnen overmaken van de vergoeding van ƒ 25,-- een declaratieformulier ingevuld. De proefpersonen werden bedankt en konden weggaan. Deze procedure duurde ongeveer 50 minuten. Tabel 1: volgordes van 2e presentatie der video s ter balancering van volgorde-effecten. De letters in de cellen van de tabel verwijzen naar de beschrijving van de video s in paragraaf B2.2. presentaties groep 1e 2e 3e 4e 5e 6e 7e 1 A B D G C F E 2 B C E D A G F 3 F D C A E B G 4 D E G B F A C 18

19 3 Resultaten 3.1 Demografische gegevens Het verloop van het onderzoek was zoals gepland. Alle sessies verliepen voorspoedig, en zo goed als alle ingeroosterde proefpersonen kwamen opdagen; sommigen zagen kans zich af te melden. Zoals gezegd, deden er 109 proefpersonen mee aan het onderzoek, waarvan 53 in Sneek en 56 in Groningen. Van deze 109 proefpersonen waren er 76 man en 33 vrouw (respectievelijk 69.7% en 30.3%; χ 2 = 17.48, df = 1, p < 0.01), wat significant verschilt van de gewone nagenoeg 50%:50% van de populatie tussen 20 en 80 jaar (om precies te zijn: 49.7%:50.3% mannen-vrouwen: CBS, 1999), maar niet scheef is ten opzichte van de verhouding mannenvrouwen die actief autorijdt (CBS, 1999: hoofdgebruikers van personenauto s), die ongeveer 64.7%:35.3% is (χ 2 = 1.20, df = 1, niet significant). Ter illustratie: de verhouding rijbewijsbezit mannen:vrouwen is inmiddels 54.6%:45.4%. In dat opzicht was de steekproef dus representatief. De verhouding mannen:vrouwen was tussen beide locaties niet significant verschillend van elkaar. Van deze steekproef hadden twee proefpersonen alleen motorrijbewijs (hun gegevens deden verder niet mee in het onderzoek wegens te gering aantal), 70 hadden er rijbewijs voor personenauto (en eventueel motor), en 31 hadden (ook) rijbewijs voor vrachtwagen en/of bus. De verhouding mannen:vrouwen uitgesplitst naar type rijbewijsbezit bleek significant van elkaar te verschillen(χ 2 = 8.9, df = 2, p < 0.01), er hadden naar verhouding veel meer mannen een rijbewijs voor vrachtwagen en/of bus, dan vrouwen (respectievelijk voor auto en voor vrachtwagen/bus bij de mannen, 59.7% en 38.8% en bij de vrouwen 87.1% en 9.7%). Zie figuur 1. De gemiddelde leeftijd was 44.7 jaar (SD: 15.3). Uitgesplitst naar plaats bleken de deelnemers in Sneek 47.9 (SD: 12.8) en die in Groningen 41.7 (SD: 16.9) jaar te zijn. Verder uitgesplitst bleken de autorijbewijsbezitters in Sneek gemiddeld 47.2 (SD: 13.8), en de vrachtwagen/busrijbewijsbezitters in Sneek gemiddeld 49.9 jaar (SD: 10.7) oude te zijn, terwijl in Groningen deze respectievelijk 40.1 (SD: 18.5) en 44.4 (SD: 13.3) jaar oud waren. In een Variantie Analyse (ANOVA) bleken alleen de leeftijdsverschillen tussen de Snekers en de Groningers significant te zijn (F(1,93) = 3.93, p < 0.05), waaruit de vergrijzing van het platteland zou kunnen blijken. Zie figuur 2. Gemiddeld hadden de proefpersonen 22.3 jaar (SD: 13.3) lang hun rijbewijs. Uitgesplitst over locatie was dat 26.1 jaar voor Sneek (SD: 12.7) en 18.7 jaar voor Groningen (SD: 13.0). Verder uitgesplitst naar type rijbewijs betrof het in Sneek 24.4 jaar (SD: 13.1) voor de autorijbewijsbezitters en 30.8 jaar (SD: 10.8) voor de groot-rijbewijsbezitters. In Groningen was dit respectievelijk 16.7 en 22.6 jaar (SD: 13.3 en 12.2). In een ANOVA bleek het verschil tussen Sneek en Groningen significant te zijn (F(1,93)= 7.54, p < 0.01), en het verschil tussen de twee type rijbewijsbezitters (F(1,93) = 5.16, p < 0.05), maar niet de interactie. Zie figuur 3. 19

20 Verdeling man/vrouw Aantal 20 Vrouwen Mannen Sneek p. Sneek v/b. Gron. p. Gron. v/b. Onderzoeksplaats en rijbewijsgroep Figuur 1: Verdeling van mannen en vrouwen in het onderzoek, uitgesplitst naar locatie (Sneek of Gron. = Groningen) en type rijbewijsbezit (p. = alleen rijbewijs voor personenauto, v/b. = ook rijbewijs voor vrachtwagen en/of bus). Gemiddelde leeftijd Jaar 30 Leeftijd Sneek p. Sneek v/b. Gron. p. Gron. v/b. Onderzoeksplaats en rijbewijsgroep Figuur 2: Leeftijd van de proefpersonen in het onderzoek uitgesplitst naar locatie (Sneek of Gron. = Groningen) en type rijbewijsbezit (p. = alleen rijbewijs voor personenauto, v/b. = ook rijbewijs voor vrachtwagen en/of bus). 20

RIJGEDRAG EN PAY-AS-YOU-DRIVE VERZEKERING.

RIJGEDRAG EN PAY-AS-YOU-DRIVE VERZEKERING. RIJGEDRAG EN PAY-AS-YOU-DRIVE VERZEKERING. Gedragsverandering, belonen, straffen, en informatievoorziening. Chris Dijksterhuis*, Ben Lewis-Evans, Bart Jelijs, Anne den Heijer, Peter van Wolffelaar, Jeroen

Nadere informatie

Evaluatie hinder bij wegwerkzaamheden

Evaluatie hinder bij wegwerkzaamheden Evaluatie hinder bij wegwerkzaamheden Projectnummer: 10203 In opdracht van: Dienst Infrastructuur, Verkeer en Vervoer drs. Merijn Heijnen dr. Willem Bosveld Oudezijds Voorburgwal 300 Postbus 658 1012 GL

Nadere informatie

Dutch summary. (Nederlandse samenvatting)

Dutch summary. (Nederlandse samenvatting) Dutch summary (Nederlandse samenvatting) 151 152 1. Inleiding Rijden onder invloed van alcohol en/of drugs is een belangrijke oorzaak van verkeersongelukken. Al is alcohol de belangrijkste veroorzaker

Nadere informatie

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS Gezondheidsgedrag als compensatie voor de schadelijke gevolgen van roken COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS Health behaviour as compensation for the harmful effects of smoking

Nadere informatie

Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten?

Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten? De Modererende rol van Persoonlijkheid op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten 1 Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve

Nadere informatie

Werkbelevingsonderzoek 2013

Werkbelevingsonderzoek 2013 Werkbelevingsonderzoek 2013 voorbeeldrapport Den Haag, 17 september 2014 Ipso Facto beleidsonderzoek Raamweg 21, Postbus 82042, 2508EA Den Haag. Telefoon 070-3260456. Reg.K.v.K. Den Haag: 546.221.31. BTW-nummer:

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

De relatie tussen depressie- en angstsymptomen, diabetesdistress, diabetesregulatie en. proactieve copingvaardigheden bij type 2 diabetespatiënten

De relatie tussen depressie- en angstsymptomen, diabetesdistress, diabetesregulatie en. proactieve copingvaardigheden bij type 2 diabetespatiënten De relatie tussen depressie- en angstsymptomen, diabetesdistress, diabetesregulatie en proactieve copingvaardigheden bij type 2 diabetespatiënten The relationship between depression symptoms, anxiety symptoms,

Nadere informatie

Monitoring gebruikerstevredenheid invoering 130 km/h

Monitoring gebruikerstevredenheid invoering 130 km/h TNS Nipo Grote Bickersstraat 74 1013 KS Amsterdam t 020 5225 444 e info@tns-nipo.com www.tns-nipo.com Rapport Monitoring gebruikerstevredenheid invoering 130 km/h Rick Heldoorn & Matthijs de Gier H1630

Nadere informatie

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind.

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Bullying among Students with Autism Spectrum Disorders in Secondary

Nadere informatie

de Rol van Persoonlijkheid Eating: the Role of Personality

de Rol van Persoonlijkheid Eating: the Role of Personality De Relatie tussen Dagelijkse Stress en Emotioneel Eten: de Rol van Persoonlijkheid The Relationship between Daily Stress and Emotional Eating: the Role of Personality Arlette Nierich Open Universiteit

Nadere informatie

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten met diabetes mellitus type 2 in de huisartsenpraktijk Thinking

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

Fort van de Democratie

Fort van de Democratie Fort van de Democratie Stichting Vredeseducatie / peace education projects Het Fort van de Democratie WERKT! Samenvatting van een onderzoek door de Universiteit van Amsterdam naar de effecten van de interactieve

Nadere informatie

Gedragsonderzoek als hulp bij het wegbeheer

Gedragsonderzoek als hulp bij het wegbeheer Gedragsonderzoek als hulp bij het wegbeheer Heidelblog.net Chris Dijksterhuis Rijksuniversiteit Groningen Sjef Moerdijk Rijkswaterstaat 4 april 2013 www.trafficpsychologygroningen.info Slide 1 of 26 Omschrijving

Nadere informatie

Verzekeren per Kilometer / SaveDriver: Eerste Onderzoeksresultaten

Verzekeren per Kilometer / SaveDriver: Eerste Onderzoeksresultaten Verzekeren per Kilometer / SaveDriver: Eerste Onderzoeksresultaten Dit onderzoek is uitgevoerd in samenwerking met : Rijks Universiteit Groningen Vrije Universiteit Amsterdam TU Delft Goudappel Coffeng

Nadere informatie

Getuigen onderweg: effectevaluatie van een verkeerseducatief programma in de 3 e graad secundair onderwijs

Getuigen onderweg: effectevaluatie van een verkeerseducatief programma in de 3 e graad secundair onderwijs Getuigen onderweg: effectevaluatie van een verkeerseducatief programma in de 3 e graad secundair onderwijs Ariane Cuenen Kris Brijs Tom Brijs Karin van Vlierden Stijn Daniëls Overzicht 1. Inleiding Programma

Nadere informatie

Verkeersveiligheidsmonitor. Gemeente Slochteren

Verkeersveiligheidsmonitor. Gemeente Slochteren Verkeersveiligheidsmonitor Gemeente Slochteren INHOUDSOPGAVE Trend 3 Algemene ontwikkeling van het totale aantal slachtoffers... 3 Ontwikkeling aantal verkeersdoden (geïndexeerd) ten opzichte van het referentiegebied

Nadere informatie

Samenvatting, conclusies en discussie

Samenvatting, conclusies en discussie Hoofdstuk 6 Samenvatting, conclusies en discussie Inleiding Het doel van het onderzoek is vast te stellen hoe de kinderen (10 14 jaar) met coeliakie functioneren in het dagelijks leven en wat hun kwaliteit

Nadere informatie

Rapportage klanttevredenheidsonderzoek Inclusief vergelijk 2012. Koro Enveloppen & Koro PackVision

Rapportage klanttevredenheidsonderzoek Inclusief vergelijk 2012. Koro Enveloppen & Koro PackVision Rapportage klanttevredenheidsonderzoek Inclusief vergelijk 2012 Opdrachtgever: Uitvoering: Koro Enveloppen & Koro PackVision Tema BV December 2014 1 I N L E I D I N G In 2014 heeft Tema voor de vijfde

Nadere informatie

Alcoholvrij op weg. Alcohol-ervaringsproef voor jonge automobilisten. Samenvatting

Alcoholvrij op weg. Alcohol-ervaringsproef voor jonge automobilisten. Samenvatting Alcoholvrij op weg Alcohol-ervaringsproef voor jonge automobilisten Samenvatting Verslavingszorg Noord Nederland, regio Drenthe, organiseert al meer dan 10 jaar het preventieprogramma Alcoholvrij op weg.

Nadere informatie

Testattitudes van Sollicitanten: Faalangst en Geloof in Tests als. Antecedenten van Rechtvaardigheidspercepties

Testattitudes van Sollicitanten: Faalangst en Geloof in Tests als. Antecedenten van Rechtvaardigheidspercepties Testattitudes van Sollicitanten: Faalangst en Geloof in Tests als Antecedenten van Rechtvaardigheidspercepties Test-taker Attitudes of Job Applicants: Test Anxiety and Belief in Tests as Antecedents of

Nadere informatie

Gedragsanalyse Experiment Verzekeren per Kilometer

Gedragsanalyse Experiment Verzekeren per Kilometer Gedragsanalyse Experiment Verzekeren per Kilometer Jasper Knockaert mailto:jknockaert@feweb.vu.nl 11 oktober 29 1 Inleiding Het Transumo project Verzekeren per Kilometer onderzoekt de mogelijkheden van

Nadere informatie

Management Summary. Auteur Tessa Puijk. Organisatie Van Diemen Communicatiemakelaars

Management Summary. Auteur Tessa Puijk. Organisatie Van Diemen Communicatiemakelaars Management Summary Wat voor een effect heeft de vorm van een bericht op de waardering van de lezer en is de interesse in nieuws een moderator voor dit effect? Auteur Tessa Puijk Organisatie Van Diemen

Nadere informatie

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Difference in Perception about Parenting between Parents and Adolescents and Alcohol Use of Adolescents

Nadere informatie

SAMENVATTING. Speerpunt gordel. Achtergrond en doel perceptieonderzoek

SAMENVATTING. Speerpunt gordel. Achtergrond en doel perceptieonderzoek SAMENVATTING Achtergrond en doel perceptieonderzoek Het Bureau Verkeershandhaving Openbaar Ministerie (BVOM) is onderdeel van het Openbaar Ministerie en valt onder het Ministerie van Justitie. Het is het

Nadere informatie

Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme

Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme Effects of Contact-oriented Play and Learning in the Relationship between parent and child with autism Kristel Stes Studentnummer:

Nadere informatie

Tahnee Anne Jeanne Snelder. Open Universiteit

Tahnee Anne Jeanne Snelder. Open Universiteit Effecten van Gedragstherapie op Sociale Angst, Zelfgerichte Aandacht & Aandachtbias Effects of Behaviour Therapy on Social Anxiety, Self-Focused Attention & Attentional Bias Tahnee Anne Jeanne Snelder

Nadere informatie

Geven en ontvangen van steun in de context van een chronische ziekte.

Geven en ontvangen van steun in de context van een chronische ziekte. Een chronische en progressieve aandoening zoals multiple sclerose (MS) heeft vaak grote consequenties voor het leven van patiënten en hun intieme partners. Naast het omgaan met de fysieke beperkingen van

Nadere informatie

Twee en een half jaar Kwaliteitsmeting in de Fysiotherapie

Twee en een half jaar Kwaliteitsmeting in de Fysiotherapie Twee en een half jaar Kwaliteitsmeting in de Fysiotherapie Feiten en cijfers tot nu toe Managementsamenvatting Na twee en een half jaar kwaliteitsmetingen in de fysiotherapie is het een geschikt moment

Nadere informatie

Stoppen als huisarts: trends in aantallen en percentages

Stoppen als huisarts: trends in aantallen en percentages Dit rapport is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen worden gebruikt met bronvermelding. Stoppen als huisarts: trends in aantallen en percentages Een analyse van de huisartsenregistratie over de

Nadere informatie

Omdat uit eerdere studies is gebleken dat de prevalentie, ontwikkeling en manifestatie van gedragsproblemen samenhangt met persoonskenmerken zoals

Omdat uit eerdere studies is gebleken dat de prevalentie, ontwikkeling en manifestatie van gedragsproblemen samenhangt met persoonskenmerken zoals Gedragsproblemen komen veel voor onder kinderen en adolescenten. Als deze problemen ernstig zijn en zich herhaaldelijk voordoen, kunnen ze een negatieve invloed hebben op het dagelijks functioneren van

Nadere informatie

Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women. Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere

Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women. Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere vrouwen: Onderzoek naar de relatie tussen angst, depressieve

Nadere informatie

Samenvatting SBO2007. SBO A.J. Schreuderschool/ Rotterdam. Schoolgebouw. Omgeving van de school. Kennisontwikkeling. Begeleiding

Samenvatting SBO2007. SBO A.J. Schreuderschool/ Rotterdam. Schoolgebouw. Omgeving van de school. Kennisontwikkeling. Begeleiding SBO A.J. Schreuderschool/ Rotterdam Samenvatting Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) A.J. Schreuderschool Enige tijd geleden heeft onze school A.J. Schreuderschool deelgenomen aan de oudertevredenheidspeiling.

Nadere informatie

Meervoudige ANOVA Onderzoeksvraag Voorwaarden

Meervoudige ANOVA Onderzoeksvraag Voorwaarden Er is onderzoek gedaan naar rouw na het overlijden van een huisdier (contactpersoon: Karolijne van der Houwen (Klinische Psychologie)). Mensen konden op internet een vragenlijst invullen. Daarin werd gevraagd

Nadere informatie

Assessment van Gespreksvaardigheden via de Webcamtest: Onderzoek naar Betrouwbaarheid, Beleving en de Samenhang met Persoonlijksfactoren

Assessment van Gespreksvaardigheden via de Webcamtest: Onderzoek naar Betrouwbaarheid, Beleving en de Samenhang met Persoonlijksfactoren : Onderzoek naar Betrouwbaarheid, Beleving en de Samenhang met Persoonlijksfactoren Assessment of Counseling Communication Skills by Means of the Webcamtest: A Study of Reliability, Experience and Correlation

Nadere informatie

Deelrapportage "Apotheken door Cliënten Bekeken" Vorige en huidige meting Apotheek Den Hoorn

Deelrapportage Apotheken door Cliënten Bekeken Vorige en huidige meting Apotheek Den Hoorn Deelrapportage "Apotheken door Cliënten Bekeken" Vorige en huidige meting Apotheek Den Hoorn E Inhoud 1. Inleiding en methode 1 1.1. Achtergrond 1 1.2. Doel van het kwaliteitstraject: meten en verbeteren

Nadere informatie

Mentaal Weerbaar Blauw

Mentaal Weerbaar Blauw Mentaal Weerbaar Blauw de invloed van stereotypen over etnische minderheden cynisme en negatieve emoties op de mentale weerbaarheid van politieagenten begeleiders: dr. Anita Eerland & dr. Arjan Bos dr.

Nadere informatie

De gegevens die worden gebruikt door de benchmark worden door de gemeente zelf aangeleverd. De burgerpeiling levert een deel van deze gegevens aan.

De gegevens die worden gebruikt door de benchmark worden door de gemeente zelf aangeleverd. De burgerpeiling levert een deel van deze gegevens aan. Burgerpeiling 2013 Eind 2013 is onder 2000 inwoners van de gemeente Noordoostpolder een enquete verspreid ten behoeve van de benchmark waarstaatjegemeente.nl. De enquete vormt een onderdeel van de benchmark.

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

Gebruikte technieken in Engelse slogans Onderzoekspresentatie

Gebruikte technieken in Engelse slogans Onderzoekspresentatie Gebruikte technieken in Engelse slogans Onderzoekspresentatie 2.1 Kernboodschap De kernboodschap is dat Engelstalige advertenties slechter worden gewaardeerd, maar beter worden onthouden dan hun Nederlandstalige

Nadere informatie

LinkedIn Profiles and personality

LinkedIn Profiles and personality LinkedInprofielen en Persoonlijkheid LinkedIn Profiles and personality Lonneke Akkerman Open Universiteit Naam student: Lonneke Akkerman Studentnummer: 850455126 Cursusnaam en code: S57337 Empirisch afstudeeronderzoek:

Nadere informatie

Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen. bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar

Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen. bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar Gender Differences in Crying Frequency and Psychosocial Problems in Schoolgoing Children aged 6

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) Het aantal eerste en tweede generatie immigranten in Nederland is hoger dan ooit tevoren. Momenteel wonen er 3,2 miljoen immigranten in Nederland, dat is 19.7% van de totale

Nadere informatie

Operationaliseren van variabelen (abstracte begrippen)

Operationaliseren van variabelen (abstracte begrippen) Operationaliseren van variabelen (abstracte begrippen) Tabel 1, schematisch overzicht van abstracte begrippen, variabelen, dimensies, indicatoren en items. (Voorbeeld is ontleend aan de masterscriptie

Nadere informatie

Pesten op het werk en de invloed van Sociale Steun op Gezondheid en Verzuim.

Pesten op het werk en de invloed van Sociale Steun op Gezondheid en Verzuim. Pesten op het werk en de invloed van Sociale Steun op Gezondheid en Verzuim. Bullying at work and the impact of Social Support on Health and Absenteeism. Rieneke Dingemans April 2008 Scriptiebegeleider:

Nadere informatie

Beschrijving resultaten onderzoek biseksualiteit AmsterdamPinkPanel Oktober 2014 Joris Blaauw

Beschrijving resultaten onderzoek biseksualiteit AmsterdamPinkPanel Oktober 2014 Joris Blaauw Beschrijving resultaten onderzoek biseksualiteit AmsterdamPinkPanel Oktober 2014 Joris Blaauw Dit document beschrijft kort de bevindingen uit het onderzoek over biseksualiteit van het AmsterdamPinkPanel.

Nadere informatie

Medewerkerstevredenheidsonderzoek Fictivia 2008.V.

Medewerkerstevredenheidsonderzoek Fictivia 2008.V. Medewerkerstevredenheidsonderzoek Fictivia 2008.V. Opdrachtgever: Uitvoerder: Plaats: Versie: Fictivia B.V. Junior Consult Groningen Fictief 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Directieoverzicht 4 Leiderschap.7

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting 8. * COgnitive Functions And Mobiles; in dit advies aangeduid als het TNO-onderzoek.

Samenvatting. Samenvatting 8. * COgnitive Functions And Mobiles; in dit advies aangeduid als het TNO-onderzoek. Samenvatting In september 2003 publiceerde TNO de resultaten van een onderzoek naar de effecten op het welbevinden en op cognitieve functies van blootstelling van proefpersonen onder gecontroleerde omstandigheden

Nadere informatie

Samenvatting. BS Damiaanschool/ Totaaloverzicht. Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS Damiaanschool

Samenvatting. BS Damiaanschool/ Totaaloverzicht. Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS Damiaanschool Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS Damiaanschool Enige tijd geleden heeft onze school BS Damiaanschool deelgenomen aan de oudertevredenheidspeiling. In heel Nederland hebben in totaal 201893

Nadere informatie

Effect van Planetree op kwaliteit en tevredenheid, wetenschappelijk aangetoond?

Effect van Planetree op kwaliteit en tevredenheid, wetenschappelijk aangetoond? Effect van Planetree op kwaliteit en tevredenheid, wetenschappelijk aangetoond? Donderdag 13 maart 2014 Martijn Kilsdonk MScHA Manager behandeling & begeleiding en Planetree coördinator Disclosure belangen

Nadere informatie

Samenvatting 2012/2013

Samenvatting 2012/2013 Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS De Hoekstien Enige tijd geleden heeft onze school BS De Hoekstien deelgenomen aan de oudertevredenheidspeiling. In heel Nederland hebben in totaal 193993 ouders

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) Een goede hand functie is van belang voor interactie met onze omgeving. Vanaf het moment dat we opstaan, tot we s avonds weer naar bed gaan,

Nadere informatie

Samenvatting. BS School 59/ Nieuw-Buinen. Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS School 59. Ouders vinden 'Sfeer' op school het belangrijkst

Samenvatting. BS School 59/ Nieuw-Buinen. Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS School 59. Ouders vinden 'Sfeer' op school het belangrijkst Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS School 59 Enige tijd geleden heeft onze school BS School 59 deelgenomen aan de oudertevredenheidspeiling. In heel Nederland hebben in totaal 228349 ouders

Nadere informatie

STABLE LOVE, STABLE LIFE?

STABLE LOVE, STABLE LIFE? STABLE LOVE, STABLE LIFE? De rol van sociale steun en acceptatie in de relatie van paren die leven met de ziekte van Ménière Oktober 2011 Auteur: Drs. Marise Kaper Master Sociale Psychologie, Rijksuniversiteit

Nadere informatie

Samenvatting 2014/2015

Samenvatting 2014/2015 Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS De Til Enige tijd geleden heeft onze school BS De Til deelgenomen aan de oudertevredenheidspeiling. In heel Nederland hebben in totaal 214903 ouders en verzorgers

Nadere informatie

Samenvatting. BS De Petteflet/ Groningen. Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS De Petteflet

Samenvatting. BS De Petteflet/ Groningen. Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS De Petteflet Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS De Petteflet Enige tijd geleden heeft onze school BS De Petteflet deelgenomen aan de oudertevredenheidspeiling. In heel Nederland hebben in totaal 218522 ouders

Nadere informatie

Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: The Manager as a Resource.

Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: The Manager as a Resource. Open Universiteit Klinische psychologie Masterthesis Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: De Leidinggevende als hulpbron. Emotional Job Demands, Vitality and Opportunities

Nadere informatie

Wat motiveert u in uw werk?

Wat motiveert u in uw werk? Wat motiveert u in uw werk? Begin dit jaar heeft u kunnen deelnemen aan een online onderzoek naar de motivatie en werktevredenheid van actuarieel geschoolden. In dit artikel worden de resultaten aan u

Nadere informatie

Situatie 1 Denkt u dat er een communicatie probleem bestaat? Dan voer ik analyses binnen de dimensie communicatie.

Situatie 1 Denkt u dat er een communicatie probleem bestaat? Dan voer ik analyses binnen de dimensie communicatie. Voorbeeld Verzuimonderzoeksrapport (beknopt) Indeling 1. Theoretische achtergrond 2. Werkwijze 3. Analyses 4. Conclusies en aanbevelingen 1. De theoretische achtergrond wordt specifiek voor uw organisatie

Nadere informatie

ONNA ONNA CAR CHALLENGE Een kwantitatief onderzoek naar de challenges van Nederlandse vrouwen tijdens het autorijden

ONNA ONNA CAR CHALLENGE Een kwantitatief onderzoek naar de challenges van Nederlandse vrouwen tijdens het autorijden ONNA ONNA CAR CHALLENGE Een kwantitatief onderzoek naar de challenges van Nederlandse vrouwen tijdens het autorijden JORIS DE JONGH CAROLINE VAN TEEFFELEN AMSTERDAM, 1 MEI 2015 2 VOORAF 3 VOORAF ACHTERGROND

Nadere informatie

Enquête Telefonische dienstverlening

Enquête Telefonische dienstverlening Enquête Telefonische dienstverlening Enquête Telefonische dienstverlening Colofon Titel:Enquête Enquete Telefonische dienstverlening Opdrachtgever: Gemeente Velsen Opdrachtnemer: Marieke Galesloot Datum:

Nadere informatie

De impact van legalisering van online. kansspelen op klassieke loterijen. April 2011. In opdracht van Goede Doelen Loterijen NV

De impact van legalisering van online. kansspelen op klassieke loterijen. April 2011. In opdracht van Goede Doelen Loterijen NV De impact van legalisering van online kansspelen op klassieke loterijen April 2011 In opdracht van Goede Doelen Loterijen NV Uitgevoerd door: MWM2 Bureau voor Online Onderzoek Auteurs Matthijs Wolters

Nadere informatie

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering The Relationship between Daily Hassles and Depressive Symptoms and the Mediating Influence

Nadere informatie

ALS HET WEER PLOTSELING OMSLAAT

ALS HET WEER PLOTSELING OMSLAAT ALS HET WEER PLOTSELING OMSLAAT Begrjjpen hoe plotselinge weersveranderingen de rijervaring beïnvloeden. EEN RAPPORT VAN HET MICHELIN ROAD USAGE LAB 2 SAMENVATTING 4 Als mooi weer omslaat en slecht weer

Nadere informatie

Samenvatting. BS Klingelenburg. Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS Klingelenburg. Ouders vinden 'De leerkracht' op school het belangrijkst

Samenvatting. BS Klingelenburg. Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS Klingelenburg. Ouders vinden 'De leerkracht' op school het belangrijkst BS Klingelenburg/ Tuil Samenvatting Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS Klingelenburg Enige tijd geleden heeft onze school BS Klingelenburg deelgenomen aan de oudertevredenheidspeiling. In heel

Nadere informatie

Samenvatting. BS Rehoboth/ Boskoop. Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS Rehoboth. Ouders vinden 'De leerkracht' op school het belangrijkst

Samenvatting. BS Rehoboth/ Boskoop. Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS Rehoboth. Ouders vinden 'De leerkracht' op school het belangrijkst Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS Rehoboth Enige tijd geleden heeft onze school BS Rehoboth deelgenomen aan de oudertevredenheidspeiling. In heel Nederland hebben in totaal 227360 ouders en

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2012. Jobcoach organisatie Trace Daelzicht

Tevredenheidsonderzoek 2012. Jobcoach organisatie Trace Daelzicht Tevredenheidsonderzoek 2012 Jobcoach organisatie Trace Daelzicht Zoetermeer, maandag 4 februari 2013 In opdracht van Jobcoach organisatie Trace Daelzicht De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij

Nadere informatie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en Discrepantie The Relationship between Involvement in Bullying and Well-Being and the Influence of Social Support

Nadere informatie

Samenvatting. BS Beijumkorf/ Groningen. Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS Beijumkorf

Samenvatting. BS Beijumkorf/ Groningen. Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS Beijumkorf Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS Beijumkorf Enige tijd geleden heeft onze school BS Beijumkorf deelgenomen aan de oudertevredenheidspeiling. In heel Nederland hebben in totaal 218522 ouders

Nadere informatie

Verkeersonderzoek. Kenmerken advies: www.meldpunt veiligverkeer.nl. Naam dossier: D1509 1512 3044 0384. Locatie: Gemeente Zwolle: Havezathenallee

Verkeersonderzoek. Kenmerken advies: www.meldpunt veiligverkeer.nl. Naam dossier: D1509 1512 3044 0384. Locatie: Gemeente Zwolle: Havezathenallee Verkeersonderzoek www.meldpunt veiligverkeer.nl Kenmerken advies: Naam dossier: D1509 1512 3044 0384 Locatie: Gemeente Zwolle: Havezathenallee Datum uitgifte advies: Oversteekbaarheid fietsers en voetgangers

Nadere informatie

Wat betekent het twee examens aan elkaar te equivaleren?

Wat betekent het twee examens aan elkaar te equivaleren? Wat betekent het twee examens aan elkaar te equivaleren? Op grond van de principes van eerlijkheid en transparantie van toetsing mogen kandidaten verwachten dat het examen waarvoor ze opgaan gelijkwaardig

Nadere informatie

Samenvatting. BS Benjamin/ Brunssum. Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS Benjamin. Ouders vinden 'Begeleiding' op school het belangrijkst

Samenvatting. BS Benjamin/ Brunssum. Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS Benjamin. Ouders vinden 'Begeleiding' op school het belangrijkst BS Benjamin/ Brunssum Samenvatting Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS Benjamin Enige tijd geleden heeft onze school BS Benjamin deelgenomen aan de oudertevredenheidspeiling. In heel Nederland

Nadere informatie

De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen

De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen The Association between Daily Hassles, Negative Affect and the Influence of Physical Activity Petra van Straaten Eerste begeleider

Nadere informatie

De Invloed van Kenmerken van ADHD op de Theory of Mind: een Onderzoek bij Kinderen uit de Algemene Bevolking

De Invloed van Kenmerken van ADHD op de Theory of Mind: een Onderzoek bij Kinderen uit de Algemene Bevolking Kenmerken van ADHD en de Theory of Mind 1 De Invloed van Kenmerken van ADHD op de Theory of Mind: een Onderzoek bij Kinderen uit de Algemene Bevolking The Influence of Characteristics of ADHD on Theory

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015. Regionaal Autisme Centrum onderdeel Autismewerk.nl

Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015. Regionaal Autisme Centrum onderdeel Autismewerk.nl Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015 Regionaal Autisme Centrum onderdeel Autismewerk.nl Zoetermeer, vrijdag 13 november 2015 In opdracht van Regionaal Autisme Centrum onderdeel Autismewerk.nl De verantwoordelijkheid

Nadere informatie

BS De Horizon/ Grashoek Samenvatting Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS De Horizon Ouders vinden 'Begeleiding' op school het belangrijkst

BS De Horizon/ Grashoek Samenvatting Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS De Horizon Ouders vinden 'Begeleiding' op school het belangrijkst Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS De Horizon Enige tijd geleden heeft onze school BS De Horizon deelgenomen aan de oudertevredenheidspeiling. In heel Nederland hebben in totaal 213469 ouders

Nadere informatie

Belevingsonderzoek Inspectie Jeugdzorg. Onderzoek onder geïnspecteerden naar de beleving van het contact met Inspectie Jeugdzorg

Belevingsonderzoek Inspectie Jeugdzorg. Onderzoek onder geïnspecteerden naar de beleving van het contact met Inspectie Jeugdzorg Belevingsonderzoek Inspectie Jeugdzorg Onderzoek onder geïnspecteerden naar de beleving van het contact met Inspectie Jeugdzorg Maart 2012 F968 Colofon In 2008 heeft de Inspectieraad aan het programma

Nadere informatie

Samenvatting. BS De Swoaistee/ Groningen. Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS De Swoaistee

Samenvatting. BS De Swoaistee/ Groningen. Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS De Swoaistee Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS De Swoaistee Enige tijd geleden heeft onze school BS De Swoaistee deelgenomen aan de oudertevredenheidspeiling. In heel Nederland hebben in totaal 218522 ouders

Nadere informatie

1 2 3 4 5 Ik vermijd het Ik vermijd het Ik vermijd het Ik vermijd het Ik vermijd het nooit zelden soms meestal altijd

1 2 3 4 5 Ik vermijd het Ik vermijd het Ik vermijd het Ik vermijd het Ik vermijd het nooit zelden soms meestal altijd MI 1 Naam:... Datum:... Hieronder vindt U een lijst met situaties en activiteiten. Het is de bedoeling dat U aangeeft in hoeverre U die vermijdt, omdat U zich er onplezierig of angstig voelt. Geef de mate

Nadere informatie

Hartpatiënten Stoppen met Roken De invloed van eigen effectiviteit, actieplannen en coping plannen op het stoppen met roken

Hartpatiënten Stoppen met Roken De invloed van eigen effectiviteit, actieplannen en coping plannen op het stoppen met roken 1 Hartpatiënten Stoppen met Roken De invloed van eigen effectiviteit, actieplannen en coping plannen op het stoppen met roken Smoking Cessation in Cardiac Patients Esther Kers-Cappon Begeleiding door:

Nadere informatie

KLEURRIJKE EMOTIES psychologie en kleur

KLEURRIJKE EMOTIES psychologie en kleur KLEURRIJKE EMOTIES psychologie en kleur Iedere ouder zal het volgende herkennen: de blauwe en rode potloden uit de kleurdozen van kinderen zijn altijd het eerst op. Geel roept aanvankelijk ook warme gevoelens

Nadere informatie

De Invloed van Religieuze Coping op. Internaliserend Probleemgedrag bij Genderdysforie. Religious Coping, Internal Problems and Gender dysphoria

De Invloed van Religieuze Coping op. Internaliserend Probleemgedrag bij Genderdysforie. Religious Coping, Internal Problems and Gender dysphoria De Invloed van Religieuze Coping op Internaliserend Probleemgedrag bij Genderdysforie Religious Coping, Internal Problems and Gender dysphoria Ria de Bruin van der Knaap Open Universiteit Naam student:

Nadere informatie

Samenvatting. BS Lucebertschool/ Bergen NH. Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS Lucebertschool

Samenvatting. BS Lucebertschool/ Bergen NH. Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS Lucebertschool BS Lucebertschool/ Bergen NH Samenvatting Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS Lucebertschool Enige tijd geleden heeft onze school BS Lucebertschool deelgenomen aan de oudertevredenheidspeiling.

Nadere informatie

Samenvatting. BS `t Ogelijn/ Boxmeer. Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS `t Ogelijn. Ouders vinden 'Begeleiding' op school het belangrijkst

Samenvatting. BS `t Ogelijn/ Boxmeer. Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS `t Ogelijn. Ouders vinden 'Begeleiding' op school het belangrijkst Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS `t Ogelijn Enige tijd geleden heeft onze school BS `t Ogelijn deelgenomen aan de oudertevredenheidspeiling. In heel Nederland hebben in totaal 209645 ouders

Nadere informatie

Samenvatting. SBO De Boemerang/ Brunssum. Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) SBO De Boemerang

Samenvatting. SBO De Boemerang/ Brunssum. Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) SBO De Boemerang Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) SBO De Boemerang Enige tijd geleden heeft onze school SBO De Boemerang deelgenomen aan de oudertevredenheidspeiling. In heel Nederland hebben in totaal 189865

Nadere informatie

Samenvatting 2013/2014

Samenvatting 2013/2014 Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS De Nienekes Enige tijd geleden heeft onze school BS De Nienekes deelgenomen aan de oudertevredenheidspeiling. In heel Nederland hebben in totaal 209645 ouders

Nadere informatie

Rapportgegevens Marketing en sales potentieel test

Rapportgegevens Marketing en sales potentieel test Rapportgegevens Marketing en sales potentieel test Respondent: Jill Voorbeeld Email: voorbeeld@testingtalents.nl Geslacht: vrouw Leeftijd: 39 Opleidingsniveau: wo Vergelijkingsgroep: Normgroep marketing

Nadere informatie

EEN STREEPJE VOOR... De betekenis van verkeerstekens op het wegdek. Regionaal Orgaan Verkeersveiligheid Gelderland. Platform en Kenniscentrum

EEN STREEPJE VOOR... De betekenis van verkeerstekens op het wegdek. Regionaal Orgaan Verkeersveiligheid Gelderland. Platform en Kenniscentrum EEN STREEPJE VOOR... De betekenis van verkeerstekens op het wegdek Regionaal Orgaan Verkeersveiligheid Gelderland Platform en Kenniscentrum Wat betekenen al die strepen toch? In Gelderland verplaatsen

Nadere informatie

Het effect van een verkorte mindfulness training bij ouderen op mindfulness, experiëntiële vermijding, self-efficacy in het omgaan met emoties,

Het effect van een verkorte mindfulness training bij ouderen op mindfulness, experiëntiële vermijding, self-efficacy in het omgaan met emoties, Het Effect van een Verkorte Mindfulness Training bij Ouderen op Mindfulness, Experiëntiële Vermijding, Self-Efficacy in het Omgaan met Emoties, Zelftranscendentie, en Quality of Life The Effects of a Shortened

Nadere informatie

Belangrijkste learnings vanuit klantonderzoek winter 2011/2012 Onderzoek naar sentiment en kennis onder klanten in het kader van de winter.

Belangrijkste learnings vanuit klantonderzoek winter 2011/2012 Onderzoek naar sentiment en kennis onder klanten in het kader van de winter. Belangrijkste learnings vanuit klantonderzoek winter 2011/2012 Onderzoek naar sentiment en kennis onder klanten in het kader van de winter. Veldwerk uitgevoerd voor de winter: november 2011 onder 2400

Nadere informatie

/hpm. Onderzoek werkstress, herstel en cultuur. De rol van vrijetijdsbesteding. 6 februari 2015. Technische Universiteit Eindhoven

/hpm. Onderzoek werkstress, herstel en cultuur. De rol van vrijetijdsbesteding. 6 februari 2015. Technische Universiteit Eindhoven Onderzoek werkstress, herstel en cultuur De rol van vrijetijdsbesteding 6 februari 2015 Technische Universiteit Eindhoven Human Performance Management Group ir. P.J.R. van Gool prof. dr. E. Demerouti /hpm

Nadere informatie

De Relatie tussen Momentaan Affect en Seksueel Verlangen; de Modererende Rol van de Aanwezigheid van de Partner

De Relatie tussen Momentaan Affect en Seksueel Verlangen; de Modererende Rol van de Aanwezigheid van de Partner De Relatie tussen Momentaan Affect en Seksueel Verlangen; de Modererende Rol van de Aanwezigheid van de Partner The association between momentary affect and sexual desire: The moderating role of partner

Nadere informatie

Samenvatting. BS Het Veenpluis/ Zevenhuizen. Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS Het Veenpluis

Samenvatting. BS Het Veenpluis/ Zevenhuizen. Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS Het Veenpluis Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS Het Veenpluis Enige tijd geleden heeft onze school BS Het Veenpluis deelgenomen aan de oudertevredenheidspeiling. In heel Nederland hebben in totaal 225988

Nadere informatie

Objectief de mentale belasting bepalen voor een goede weginrichting. Son-t A44 led. Willem Zandvliet. Rijkswaterstaat afd. I&M GPO

Objectief de mentale belasting bepalen voor een goede weginrichting. Son-t A44 led. Willem Zandvliet. Rijkswaterstaat afd. I&M GPO Objectief de mentale belasting bepalen voor een goede weginrichting Son-t A44 led Rijkswaterstaat afd. I&M GPO 1 Inhoud presentatie 1. Doel 2. Wat zijn de mogelijkheden? 3. Hoe? 4. Wie? 2 Doel 1. Energieverbruik

Nadere informatie

Stress en Psychose 59 Noord. Stress and Psychosis 59 North. A.N.M. Busch

Stress en Psychose 59 Noord. Stress and Psychosis 59 North. A.N.M. Busch Stress en Psychose 59 Noord Stress and Psychosis 59 North A.N.M. Busch Prevalentie van Subklinische Psychotische Symptomen en de Associatie Met Stress en Sekse bij Noorse Psychologie Studenten Prevalence

Nadere informatie

Pastasauzen. Smaakverwachting versus smaak

Pastasauzen. Smaakverwachting versus smaak Pastasauzen Smaakverwachting versus smaak inhoud introductie, opzet, producten kwalitatief onderzoek vragenlijst Internet blinde en branded smaaktest algemene conclusies en aanbevelingen vragen 3 introductie

Nadere informatie

De Relatie tussen Dagelijkse Stress en Stemming met Modererende Invloed van Coping stijl

De Relatie tussen Dagelijkse Stress en Stemming met Modererende Invloed van Coping stijl De Relatie tussen Dagelijkse Stress en Stemming met Modererende Invloed van Coping stijl The Relation between Daily Stress and Affect with Moderating Influence of Coping Style Bundervoet Véronique Eerste

Nadere informatie