Documentbeschrijving. Rapportn ummer: Titel:

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Documentbeschrijving. Rapportn ummer: Titel:"

Transcriptie

1 Docuentbeschrijving Rapportn uer: Titel: Ondertitel: Auteur(s): Onderzoeksanager: Projectnuer SWOV: Projectcode opdrachtgever: Opdrachtgever: Trefwoord(en): Projectinhoud: Aantal pagina's: Prijs: Uitgave: R Inventarisatie van ogelijkheden o het aantal slachtoffers onder bro- en snorfietsers te reduceren Overzicht van ogelijke aatregelen in aansluiting op het convenant tussen rijksoverheid, ANWB en de bro- en snorfietsenbranche, o het opvoeren van et nae snorfietsen tegen te gaan Ing CC Schoon & A W Kok Drs PC Noordzij 572 HVVL 9762 De inhoud van dit rapport berust op gegevens die zijn verkregen in het kader van een project, dat is uitgevoerd in opdracht van de Adviesdienst Verkeer en Vervoer van Rijkswaterstaat Moped, oped rider, age, accident, fatality, accident rate, accident proneness, risk taking, hospital, crash heiet, vehicle occupant, engine capacity, insurance, legislation, enforceent (law), speed, education, safety, carriageway, Statistics, analysis (ath), international, Netherlands In juni 996 hebben het inisterie van Verkeer en Waterstaat, de broen snorfietsbranche en de ANWB een convenant ondertekend o het opvoeren van et nae snorfietsen tegen te gaan In dit rapport wordt berekend wat het effect van dit convenant zal zijn in teren van reductie van het aantal verkeersslachtoffers Ook wordt aangeven welke andere aatregelen op het gebied van bro- en snorfietsen nog ogelijk zijn 80 p + 7 p f30,- SWOV, Leidschenda, 998 Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid SWOV Postbus BB Leidschenda Telefoon Telefax

2 Saenvatting In juni 996 hebben het inisterie van Verkeer en Waterstaat, de brofietsbranche en de ANWB een convenant ondertekend o het opvoeren van et nae snorfietsen tegen te gaan In dit rapport wordt berekend wat het effect van dit convenant zal zijn in teren van reductie van het aantal verkeersslachtoffers Ook wordt aangeven welke andere aatregelen ten aanzien van bro- en snorfietsen nog ogelijk zijn Berekend is dat over de looptijd van het convenant (vier jaar) 40 doden en ziekenhuisgewonden snorfietsslachtoffers bespaard kunnen worden Maar alleen als de verkoop van opvoerbare snorfietsen volledig wordt gestaakt en de branche geen edewerking verleent aan het opvoeren van snorfietsen Of deze besparing zal worden gehaald, zal pas in juli 998 duidelijk zijn; op de tweede en laatste peildatu van het convenant Dan zullen de controles uitgevoerd zijn zoals die in het convenant zijn geregeld Op het gebied van educatie voor bro- en snorfietsers zijn veel initiatieven gaande De effectiviteit hiervan is vaak oeilijk te bepalen, aar een actieve benadering van de jongeren lijkt het eeste effect te hebben Gezien het grote risico dat ouderen op bro- en snorfietsen lopen, wordt ook aandacht voor cursussen voor deze groep gevraagd Uit onderzoek van de politie en de SWOV blijkt dat er in voertuigtechnische zin veel overtredingen worden begaan Waarschijnlijk wordt de kans op betrapping gering geacht Tot dusver was het voor de politie lastig o effectief op te treden Binnenkort zal een wetswijziging van kracht zijn zodat de politie alle bro- en snorfietsen op snelheid (respectievelijk 45 en 25 k/uur) kan controleren Ook zal de vaststelling van de identificatie van een bro- of snorfiets eenvoudiger worden De verzekeringsaatschappijen hebben richting verzekerden wel actie ondernoen voor een veiliger gedrag (er wordt aangegeven dat de bro- of snorfiets niet ag zijn opgevoerd en dat de berijder in het bezit oet zijn een certificaat of rijbewijs), aar daar blijft het bij Van een actievere rol kan eer effect worden verwacht Zowel voor de politie als de verzekeringsaatschappijen zal et een kentekenbewijs voor bro- en snorfietsen, die naar verwachting in 999 ingevoerd gaat worden, effectiever opgetreden kunnen worden In Duitsland is het beter gesteld et de veiligheid van bro- en snorfietsen dan in Nederland en België Daar de regelgeving in Duitsland anders is (praktijkexaen, brofiets op de rijbaan, verlichting overdag, APK voor brofietsen en heldraagplicht voor de snorfiets) loont het o de effectiviteit hiervan voor de Nederlandse situatie te bepalen In België oet een bestuurder van een snorfiets achttien jaar zijn o een passagier te ogen vervoeren Gezien het relatief hoge aantal slachtoffers onder passagiers in Nederland, is het nuttig na te gaan of dit voor ons land ook effectief zal zijn In een discussiebijdrage wordt nader ingegaan op de toelating van de snorfiets op de rijbaan De uitkost is de snorfiets op het fietspad te laten Mocht de snelheid van soige typen snorfietsen echter niet te beteugelen zijn, zou de discussie weer geopend kunnen worden

3 Suary Taking stock of the possibilities for reducing the nuber of casualties aong oped and low-speed oped riders In June 996, the Ministry of Transport, Public Works and Water Manageent, the oped industry, and the Royal Dutch Touring Organisation ANWB signed a covenant to oppose the tapering with engines, particularly in lowspeed opeds This report calculates what the effect of this covenant will be in ters of a reduction in the nuber of road casualties It also points out other possible easures which ight be taken in regard to opeds and low-speed opeds It is calculated that over the duration of the covenant (four years), 40 oped riders could be spared fro being fatal casualties or suffering injuries involving hospital treatent This would be possible, however, if only opeds with anti-tapering constructions would be sold and if oped dealers would refuse to co-operate in boosting the engine power of low-speed opeds Whether this sparing of fatalities and injuries will be achieved will not be clear until July 998; on the second and last reference date of the covenant At that tie, the checks as regulated in the covenant will be ipleented Many initiatives are being taken in the area of educating oped and low-speed oped riders Although the effectiveness of this is often difficult to deterine, an active approach to young people sees to have the ost effect Considering the great risk run by older people riding opeds and low-speed opeds, the possibility of offering courses for this group is being requested as well Based on studies by the police and SWOV Institute for Road Safety Research, it appears that any offences involving vehicle technology are being coitted It is likely that the chance of being caught is thought to be sli Until this tie, it has been difficult for the police to take effective action Soon, however, a legal aendent will be enforced allowing police to check the speed of all opeds (45 k/h) and low-speed opeds (25 k/h) Deterining the identification of a oped and low-speed oped will also becoe sipler Although insurance copanies have undertaken action directed toward policyholders for the purpose of encouraging safer behaviour (by stating that the engine power of the oped or low-speed oped ay not be boosted, and that the rider ust possess a certificate or driving license), this is all they have done A ore active role would be expected to be ore effective A registration certificate for opeds and low-speed opeds which is expected to be introduced in 999 will allow both the police and insurance copanies to act ore effectively The situation in Gerany regarding the safety of opeds and low-speed opeds is better than that of The Netherlands and Belgiu Since the rules in Gerany are different (practical exas, opeds on the roadway, daytie lighting, periodical inspection of registrated opeds, and crash heiet requireent for low-speed oped riders), it would be worth deterining the effectiveness of these easures for the Dutch situation In Belgiu, a lowspeed oped rider ust be eighteen years of age to be allowed to carry a passenger Considering the relatively high nuber of casualties aong passengers in The Netherlands, it would be useful to investigate whether this would also be effective in our country A discussion contributed to a ore detailed exaination of peritting lowspeed opeds onto the roadway The outcoe of the discussion was to leave the low-speed opeds on the cycle track If the speed of soe types of lowspeed opeds proves ipossible to control, this discussion could be reopened

4 Inhoud Voorwoord l Inleiding 8 2 Ovang park en ongevallen-en risicocijfers 9 2 Ovang park 9 22 Verkoopcijfers 9 23 Ongevallencijfers 0 24 Risico 3 25 Passagiers 5 26 Alcoholgebruik 7 29 Belangrijkste punten uit dit hoofdstuk 9 3 Technische coponent van het convenant bro- en snorfiets 2 3 Wat houdt het convenant ten aanzien van de technische aspecten in? 2 32 Relevantie convenant voor het SWOV-onderzoek Stand van zaken uitvoering convenant De EU-anti-opvoerrichtlijn Consequenties van het achterwege blijven van de controles Belangrijkste punten uit dit hoofdstuk 24 4 Educatie en voorlichting 26 4 Inleiding Taakanalyse brofietsers Gedragsbeïnvloeding Huidige educatie-activiteiten Evaluatie huidige educatie-activiteiten Educatie en alcohol Ouderen en educatie Belangrijkste punten uit dit hoofdstuk 34 5 Handhaving door de politie Beleid en praktijk Het convenant bro-/snorfiets en politietoezicht Straatenquête onder brofietsers Belangrijkste punten uit dit hoofdstuk 40 6 Initiatieven verzekeringsaatschappijen 4 6 Inleiding 4 62 Achtergrond 4 63 Verzekeringsaatschappijen in het buitenland Telefonische enquête Activiteiten Nederlandse verzekeringsaatschappijen Relatie convenant en ogelijkheden bij verzekeringsaatschappijen Belangrijkste punten uit dit hoofdstuk 47 7 Verschillen et Duitsland en België 48 7 Inleiding Gewenste gegevens Beschikbaarheid gegevens Overzicht slachtoffergegevens België en Duitsland 49

5 75 Risicocijfers Frankrijk versus Nederland 5 76 Slachtoffers naar leeftijdsgroepen 5 77 Verschillen en overeenkosten in regelgeving Verschillen en overeenkosten in opleiding Verschillen en overeenkosten et betrekking tot verzekeringen Discussie 56 7 Belangrijkste punten uit dit hoofdstuk 57 8 De plaats van de snorfiets op de weg 59 8 Inleiding Brofiets op de rijbaan Ongevallenanalyse snorfietsen naar plaats Snelheidsetingen Discussie Belangrijkste punten uit dit hoofdstuk 65 9 Discussie 66 9 Algeeen Verkoopcijfers en ongevallen Inschatting en berekening van het axiale effect van het convenant Het feitelijke effect van het convenant Sanering park door eenalige keuring Educatie en voorlichting Handhaving door de politie Inbreng verzekeringsaatschappijen De veiligheid en regelgeving in Duitsland en België 7 90 De snorfiets op de rijbaan? 7 0 Conclusie 73 0 De opvoer-probleatiek op korte terijn De opvoer-probleatiek op lange terijn Overige niet-technische aatregelen 74 Aanbevelingen 76 Korte- en lange-terijn-strategie 76 2 Onderzoek 77 Literatuur 78 Bijlage l t/ 7 8

6 Voorwoord Dit rapport doet verslag van een onderzoek dat de SWOV heeft uitgevoerd in opdracht van de Adviesdienst Verkeer en Vervoer van Rijkswaterstaat, in het kader van het project 'Reductie slachtoffers bro-en snorfietsers' (projectcode HVVL 9762) Aanleiding voor de studie is het convenant dat de branche en de ANWB et het inisterie van Verkeer en Waterstaat in 996 hebben ondertekend o het opvoeren van et nae snorfietsen tegen te gaan Een wezenlijk onderdeel van het convenant voren de controles op de handelsvoorraden bij de iporteurs en detaillisten van opvoerbare snorfietsen De uitvoering van deze controles was in handen van de Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW) en de ANWB Resultaten van deze controles konden evenwel niet in dit rapport worden opgenoen, odat zij pas edio noveber 997 van start zijn gegaan Behalve technische aspecten in het kader van het convenant zijn ook andere ogelijkheden o te koen tot een reductie van het aantal slachtoffers onder bro- en snorfietsers geïnventariseerd Hiertoe is aandacht besteed aan educatie, handhaving en verzekeringen Tevens is nagegaan of de situatie in Nederland onveiliger is dan in onze buurlanden België en Duitsland Voor deze onderwerpen is inforatie ingewonnen bij diverse instanties in Nederland, België en Duitsland Daar veelal ongepubliceerd ateriaal werd verkregen, was bronverelding niet altijd ogelijk Wij zijn de in het rapport genoede instanties bijzonder erkentelijk voor edewerking aan het onderzoek Sinds l juni 996 oeten alle bro- en snorfietsers in het bezit zijn van een certificaat In het kader van de invoering van dit certificaat is oenteel een SWOV-onderzoek gaande naar de effecten van het theorie-exaen van het brofietscertificaat Hierover wordt apart gerapporteerd De Overleggroep 'Convenantoverleg BronWsnorfiets' heeft kennis kunnen neen van de opzet van het SWOV-onderzoek en het concept-eindrapport Van de zijde van de Adviesdienst Verkeer en Vervoer is het onderzoek begeleid door ing P van Vliet

7 l Inleiding In 996 hebben ANWB, BOVAG, de RAI, de Nederlands Christelijke Bond van Rijwiel- en Motorhandelaren NCBRM en het inisterie van Verkeer en Waterstaat een convenant ondertekend (Staatscourant, 24 septeber 996), dat tot doel heeft het aantal ongevallen onder bro- en snorfietsers terug te dringen Het convenant richt zich et nae op het tegengaan van het opvoeren van snorfietsen, betere registratiesysteen en andere aatregelen, zoals de invoering van brofiets op de rijbaan en voorlichting Wat de technische aspecten betreft wordt in het voorliggende rapport het volgende nagegaan: Welk effect heeft het convenant bronwsnorfiets op de verkeersveiligheid als van een axiale uitvoering van de in de opgenoen afspraken wordt uitgegaan? Welke aatregelen zouden aanvullend getroffen kunnen worden o de hoge verkeersrisico's voor bestuurders en passagiers van bro- en snorfietsen verder terug te dringen? De verwachting is dat de in het convenant ondergebrachte aatregelen niet afdoende zijn o de hoge verkeersrisico's van bro- en snorfietsers ver genoeg terug te dringen Daartoe heeft de Adviesdienst Verkeer en Vervoer (AVV) van Rijkswaterstaat de SWOV gevraagd overige aanvullende/ kansrijke aatregelen te inventariseren die een bijdrage kunnen leveren aan de reductie van het aantal slachtoffers onder bro- en snorfietsers Het betreft hier de volgende onderwerpen: educatie (hoofdstuk 4); handhaving (hoofdstuk 5); initiatieven van verzekeringsaatschappijen (hoofdstuk 6); onveiligheid en regelgeving in naburige landen (hoofdstuk 7); een discussiestuk over de plaats van de snorfiets op de weg (hoofdstuk 8) O een beeld te krijgen van de ate van de verkeersonveiligheid van bestuurders en passagiers van bro- en snorfietsers, is allereerst een ongevallenanalyse uitgevoerd waarbij arktovang en de voertuigprestatie is betrokken (hoofdstuk 2) Vanwege de ovang van het rapport wordt voor de vergroting van de leesbaarheid elk hoofdstuk et een kort overzicht van de belangrijkste punten afgesloten

8 2 Ovang park en ongevallen- en risicocijfers 2 Ovang park Het totale aantal bro- en snorfietsen in Nederland is tot 993 afgenoen; sedertdien is het weer gegroeid Binnen dit totaalbeeld verschilt de ontwikkeling bij de brofietsen van die bij de snorfietsen: het aantal brofietsen neet al jaren af, aar het aantal snorfietsen neet fors toe In 996 waren in Nederland brofietsen en snorfietsen aanwezig Het aandeel snorfietsen bedroeg daaree rui 30% van het totale aantal bro- en snorfietsen OUUUUU 3LTUUUU c n PI J 'f,\: ; j ; % : c p y : ; : -; 'j j; B l \99 4 i n CH snorfiets 0 brofiets d brofiets+snorfiets - - -',' i 77 ;ï ; l % -i 'ï P -% i - Afbeelding l Ovang voertuigpark bro- en snorfietsen (Bron: CBS) 22 Verkoopcijfers Pas vanaf 994 is in de parkcijfers onderscheid geaakt tussen bro- en snorfietsen; in de jaren ervoor was alleen de ovang van het aantal broen snorfietsen saen bekend Afbeelding 2 toont de jaarlijkse verkoopcijfers De aanvankelijke daling van de verkoop van brofietsen en de sterke stijging van de verkoop van snorfietsen blijkt duidelijk uit de cijfers Echter, vanaf 994 is er sprake van een daling in de verkoop van snorfietsen en van een hernieuwde een opleving in de verkoop van brofietsen In 996 speelde de kwestie van een eventuele verplichting voor snorfietsers tot het dragen van een hel Vanaf juni 996 tot en et ei 997 is nagegaan welke consequenties dit had voor de verkoopcijfers van zowel de bro- als snorfietsen

9 i ' T E r **uuuu l \ ^ : i 0000 :j ï yy \X : :n ": X! x xx X X i\ L, i / l- ï Jj x x> X ' xx l ^ / /L $ ' (_ l O brofietsen snorfietsen \ t / l n Afbeelding 2 Verkoopcijfers bro- en snorfietsen (Bron: RAI) Maand Juni 996 Juli 996 Augustus 996 Septeber 996 Oktober 996 Noveber 996 Deceber 996 Januari 997 Februari 997 Maart 997 April 997 Mei 997 _ - Juni 997 Juli 996 Augustus 997 Verkoop brofietsen Verkoop snorfietsen Tabel l Verkoopcijfers bro- en snorfietsen juni 996 t/ augustus 997 (Bron: RAI) De tabel laat een daling van de verkoopcijfers van snorfietsers zien, en een stijging van de verkoop van brofietsen in 996 De verkoopcijfers van snorfietsen tonen na juli 996 een duidelijke 'dip' Vanaf aart 997 is er weer een forse opleving De verkoop van brofietsen is de eerste vijf aanden van 997 iets inder in vergelijking et de eerste vijf aanden van 996 (niet in de tabel opgenoen) 0

10 , T 23 Ongevallencijfers Uit recente verkoopcijfers blijkt dat ongeveer 30% van de snorfietsen scooterodellen zijn Bij broers bestaat ongeveer 20% van de verkoop uit autoaten, ongeveer % uit broers et versnelling en ongeveer 80% uit scooterodellen (RAI, 997) 23 Ernst letsel In onderstaande tabel worden het aantal ziekenhuisgewonden en het aantal overleden bro- en snorfietsers in de afgelopen jaren getoond Jaar doden Brofiets doden Snorfiets : ziekenhuisgewonden ziekenhuisgewonden Tabel 2 Aantal doden en ziekenhuisgewonden onder bro- en snorfietsers per jaar van 987 t/ 996 (Bron: AW/BG) Wat de slachtoffers (doden en ziekenhuisgewonden) onder de brofietsers betreft is sinds 990 sprake van een duidelijke daling Vanaf dit jaar neet evenwel het aantal slachtoffers onder de snorfietsers toe In 996 vielen weliswaar inder doden onder de snorfietsers ten opzichte van 995, aar een dergelijke verindering heeft zich niet voorgedaan in het aantal ziekenhuisslachtoffers In 997 hebben het inisterie van Verkeer en Waterstaat en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) schattingen van werkelijke aantallen verkeersslachtoffers gepubliceerd Het totale aantal bro- en snorfietsers dat als gevolg van een ongeval in een ziekenhuis is opgenoen, schoelt sinds 99 rond de 3000 Dat betekent dat ongeveer 70% van de slachtoffers via de politie in het bestand van AVV/BG terecht kot Onderverdeeld naar jaar is de registratiegraad voor het aantal bro- en snorfietsslachtoffers gezaenlijk: 99 72% % % % % %

11 Aanneelijk is dat vooral ongevallen waarbij geen otorvoertuig betrokken is, ondergeregistreerd zijn Odat er verder geen onderverdelingen beschikbaar zijn, is voor de verdere analyse gebruik geaakt van het 'standaard'- ongevallenbestand van AVV/BG 232 Leeftijdsklasse Voor zowel de bro- als snorfietsslachtoffers (doden en ziekenhuisgewonden) is een nadere uitsplitsing geaakt naar leeftijdsklasse aan de hand van de recentste ongevallencijfers leeftijdsklasse >5 Afbeelding 3 Doden en ziekenhuisgewonden onder brofietsers in 996, verdeeld naar leeftijdsklasse (Bron: A W/BG) In de groep van 6- en 7-jarigen treffen we de eeste slachtoffers aan Vanaf 8 jaar is sprake van een afneend aantal slachtoffers per klasse Leeftijdsklasse >5 Afbeelding 4 Doden en ziekenhuisgewonden onder snorfietsers in 996, verdeeld naar leeftijdsklasse (Bron: AW/BG) 2

12 De verdeling van de slachtoffers onder de snorfietsers toont een duidelijk ander beeld (zie Afbeelding 4) Ook hier treffen we in de groep van 6- en 7-jarigen relatief veel slachtoffers aan, aar de daling vanaf 8 jaar is inder duidelijk dan bij de brofietsers Het eest duidelijke verschil ten opzichte van de slachtoffers onder brofietsers zien we bij de uiterste leeftijdsklassen: de groep van 5 jaar en ouder en de O- t/ 5-jarigen Wat de laatst genoede groep betreft zitten hier relatief veel passagiers bij 233 Botspartners Een diepgaand Ongevallenonderzoek is door de SWOV uitgevoerd aan de hand van ongevallencijfers van edio 992 tot edio 993 (Noordzij, 993; 995b) Bij dit onderzoek zijn de oorspronkelijke ongevalsforulieren van de politie bestudeerd en is er navraag gedaan bij de politieagenten die het ongeval hebben afgehandeld Hieronder volgen enkele uitkosten uit dit onderzoek In ongeveer 0% van de gevallen botste een brofietser tegen een fietser, waarbij ongeveer driekwart van de fietsers ernstig gewond raakte Ongeveer evenveel brofietsers botsten tegen een andere bro- of snorfietser, et ongeveer evenveel gewonde slachtoffers Minder dan 5% van de ongevallen betrof een botsing et een voetganger, aar vrijwel altijd raakte de voetganger daarbij ernstig gewond In eer dan de helft van de gevallen was er een ander voertuig dan fiets of bronwsnorfiets als tegenpartij (bijna altijd een personenauto) Voor snorfietsers geldt dat zij in verhouding tot brofietsers iets inder vaak botsen et een voetganger aar iets vaker et een andere bro- of snorfietser In bijna 20% van de ernstige ongevallen et bronwsnorfietsers was geen tegenpartij aanwezig Bro- en snorfietsers zijn vaker betrokken bij ernstige ongevallen binnen dan buiten de bebouwde ko De verhouding is ongeveer 5:2 Voor oudere berijders (50+) is de verhouding ongeveer 2: De snorfietsen in alle leeftijdsgroepen hadden in verhouding iets vaker ongevallen binnen de bebouwde ko dan de brofietsers Ook de brofietsers et autoaat hadden in verhouding tot de brofiets et versnelling iets vaker ongevallen binnen de bebouwde ko 24 Risico Onder risico wordt verstaan: het aantal doden (of het aantal doden plus het aantal ziekenhuisgewonden) per iljoen gereden voertuigkiloeters Per jaar wordt ongeveer l 200 iljoen kiloeter op de bro- en snorfiets gereden, waarvan ongeveer 20% op de snorfiets (Bron: CBS) In Tabel 3 zijn deze cijfers voor enkele jaren opgenoen Daarnaast vinden we de slachtoffercijfers Aanvankelijk kon voor de voertuigeprestatie geen onderscheid worden geaakt tussen bro- en snorfietsen Vanaf 994 was dit wel ogelijk In de laatste kolo is het risicocijfer opgenoen 3

13 Jaar Type Aantal doden en ziekenhuisgewonden Voertuigprestatie in iljoen gereden vrt-k Aantal doden en ziekenhuisgewonden per iljoen gereden vrt-k (bestuurders+passagiers) 993 bro- + snorfiets ,6 994 bro- + snorfiets brofiets ,6,7 snorfiets ,4 995 bro- + snorfiets ,9 brofiets ,9 snorfiets ,6 996 bro- + snorfiets ,0 brofiets ,0 snorfiets ,9 Tabel 3 Ontwikkeling van het risico o als bro- of snorfietser bij ' een < verkeersongeval ernstig gewond te raken of o het leven te koen (Bron: CBS en A W-BG/SWOV) De voertuigprestatie van bro- en snorfietsen gezaenlijk is in 995 en 996 wat afgenoen ten opzichte van beide voorgaande jaren Het aantal slachtoffers daarentegen is toegenoen Per saldo betekent dit een toenae van de risicocijfers, waarbij een stijging et 26% hoog oet worden genoed Over de laatste driejaar is de stijging bij brofietsers 6% en bij snorfietsers zelfs 37% Ter vergelijking: de risicocijfers voor fietsers en autoobilisten (bestuurders) zijn respectievelijk 0,8 en 0,04 slachtoffers per iljoen gereden vrt-k De verdeling van de risicocijfers naar leeftijdsklassen is voor 996 uitgerekend et het volgende resultaat 8 'to leeftijd d brofiets Qj snorfiets Afbeelding 5 Aantal doden en ziekenhuisgewonden per 0*6 voertuigkiloeter per vervoerwijze en leeftijd in 996 (Bron: OVG, AW/BG) 4

14 26 Alcoholgebruik 27 Helgebruik berijders en passagiers Brofietsers Bij ongevallen waarbij doden of ziekenhuisgewonden vallen, heeft de bestuurder in ongeveer 5% van de gevallen te veel gedronken Het aantal doden sinds 990 is vier tot zes per jaar Bij de lichtgewonde slachtoffers had ongeveer 2% van de bestuurders te veel gedronken De percentages zijn sinds 990 redelijk constant Het absolute aantal lichtgewonden ten gevolge van alcoholgebruik van de bestuurder, neet wel af als gevolg van de daling van het totale aantal lichtgewonden Het grootste aantal alcoholslachtoffers bevindt zich in de leeftijdsgroep 8 t/ 25 jaar; procentueel is dit in de groep 26 t/ 50 jaar De absolute en relatieve cijfers tonen een gelijkatig patroon over de periode Snorfietsers Ook bij snorfietsongelukken heeft de bestuurder in ongeveer 5% van de gevallen te veel alcohol gedronken Het aantal doden sinds 990 is geen of één per jaar, et als uitschieter 995 et drie doden Het aantal lichtgewonden is procentueel licht gedaald De absolute aantallen ziekenhuisgewonden en lichtgewonden die te veel gedronken hadden is toegenoen, aar het totaal aantal slachtoffers neet ook toe In de leeftijdsgroep 26 t/ 50 jaar bevinden zich absoluut en relatief de eeste alcoholslachtoffers, gevolgd door de leeftijdsgroep 8 t/ 25 jaar De cijfers schoelen enigszins in de periode van 990 tot 996 Alleen voor de leeftijdsgroep 8 t/ 25 jaar is een lichte daling te zien Bij ernstige ongevallen droegen brofietsrijders bijna alleaal een hel, aar van hun passagiers droeg niet eer dan 60% een hel Slechts een enkele snorfietser droeg een hel en geen van hun passagiers (Noordzij, 993, 995b) Het is interessant deze cijfers te vergelijken et waarneingen van het heldragen in de praktijk De SWOV heeft in 996 etingen verricht naar het helgebruik onder brofietsers; de selectie betrof brofietsen uitgerust et een geel plaatje Van de 740 brofietsers bleek dat 3% geen hel op had (Schoon & Varkevisser, 997) Ook toen werd wat het dragen van een hel betreft een verschil tussen bestuurders en passagiers waargenoen: bestuurders 2% en passagiers 4% Maar dit verschil is duidelijk inder groot dan hetgeen onder slachtoffers is vastgesteld Wel bleek uit de verkeersobservaties naar heldragen dat in veel gevallen de hel niet of niet goed was vastgeaakt Denkbaar is dat in een ongevalssituatie in veel gevallen de hel vroegtijdig afvliegt 28 Taakstelling bro- en snorfietsslachtoffers 2000 en 200 In het derde Meerjarenplan voor de verkeersveiligheid (MPV-3) wordt als doelstelling genoed dat in het jaar % inder doden en ziekenhuisgewonden oeten vallen ten opzichte van het jaar 985 De doelstelling genoed in het tweede Structuurschea Verkeer en Vervoer (SVV-2) gaat uit van 50% inder doden en 40% inder ziekenhuisgewonden in het jaar 200 ten opzichte van het jaar 986 Onderstaand overzicht toont voor bro- en snorfietsers tezaen wat deze reductiepercentages concreet inhouden Eerst wordt aangegeven het aantal doden en ziekenhuisgewonden in beide referentiejaren en vervolgens de ovang in 996 Het einddoel, het aantal 7

15 doden en ziekenhuisgewonden, is te vinden onder de taakstellingen voor de jaren 2000 en 200 Beide laatste regels geven aan welke ovang in reductie vanaf 996 tot de jaren 2000 en 200 nog oet worden gerealiseerd Wat de periode betreft zijn dit 8 doden en 27 ziekenhu isgewonden Berekening slachtoffers bro- en snorfietsers et betrekking tot de taakstellingen voor de jaren 2000 en 200 Referentiejaren Huidige situatie Doden 4 33 Ziekenhuisgewonden Taakstellingen in 2000 in 200 -> Nog te realiseren vanaf 996 bt 2000 bt (MPV-3: -25% tov 985) 769 (SVV-2: -50% doden en -40% ziekenhuisgewonden tov 986) In een grafiek kan worden gevolgd hoe de ontwikkeling tot dusver is geweest en volgens welke dalende lijn de streefcijfers in de jaren 2000 en 200 behaald kunnen worden JUUU ['" B« B- 0 O "~ ~- H_ _ o- ~ v ~"----_ ~~~~a i Overleden a Ziekenhuisopnaen "*-*^-*-r*-^é-*-t-* *, Bron: BIS-V AWBG Afbeelding 8 Aantal slachtoffers onder bro-/snorfietsen naar jaar en letselernst, inclusief doelstellingen voor 2000 en 200 In Afbeelding 8 is voor zowel de ziekenhuisgewonden als voor de overledenen zo'n grafische voorstelling gegeven Het laatste reële punt is in 8

16 996 Na dit jaar is een rechte lijn getrokken naar de streefaantallen slachtoffers die in bovenstaand overzicht voor de jaren 2000 en 200 zijn berekend Wat de ziekenhuisgewonden betreft (de bovenste curve) was de ontwikkeling aanvankelijk bijzonder gunstig (tot 993); daarna trad weer een stijging op O de doelstellingen in het jaar 2000 te kunnen bereiken, dient deze stijging spoedig ogebogen te worden Het aantal doden wordt door de onderste curve weergegeven In A/beelding 9 zijn deze aantallen op een andere schaal nogaals afgebeeld 40-r Overleden Bron: BIS-V AWBG 29 Belangrijkste punten uit dit hoofdstuk Afbeelding 9 Aantal overleden slachtoffers onder bro-/'snorfietsen naar jaar, incl doelstellingen voor 2000 en 200 Duidelijk is het grillige verloop te zien De piek in 995 wordt weer gevolgd door een daling in 996 O de doelstellingen te bereiken oet zich na 996 weer een daling voltrekken volgens hetzelfde verloop als de (sterke) dalingen in voorgaande jaren Na een jarenlange daling van de verkoopcijfers van brofietsen zien we de laatste twee jaar weer een duidelijke opleving In 994 en 995 is de verkoop van snorfietsen licht afgenoen et een sterke daling in 996, waarschijnlijk onder invloed van een eventuele verplichtstelling tot het dragen van de hel De verkoopcijfers van snorfietsen tonen na aart 997 weer een zeer sterke stijging; het betreft hier in circa 20 a 30% van de gevallen scooterodellen Bij brofietsen is de scooter nog populairder: 80% van de verkopen Het aantal doden onder de brofietsers stabiliseert zich de laatste jaren rond de 80 Na een jarenlange toenae van het aantal doden onder snorfietsers is in 996 een afnae opgetreden; echter het aantal ziekenhuisgewonden is niet teruggelopen in dat jaar De ernstig gewonde slachtoffers (overleden en in ziekenhuis opgenoen) zijn bij de brofietsers vooral in de leeftijdsklasse 6 t/ 7 jaar te vinden; bij de snorfietsers zijn de slachtoffers eer 9

17 gelijkatig over de leeftijdsklassen verdeeld, waarbij de eeste slachtoffers vallen in de klasse van 5 jaar en ouder Het relatief hoge aantal slachtoffers beneden de 6 jaar bij de snorfietsslachtoffers betreft vooral veel passagiers Onder hen is het risico op ernstig letsel groter vanwege het indere helgebruik Ofschoon de laatste jaren het aantal gereden kiloeters op bro- en snorfietsen licht is afgenoen, is het aantal ernstig gewonde en overleden slachtoffers niet verinderd (brofietsers) respectievelijk nog verder toegenoen (snorfietsen) Het gevolg is een sterke toenae van het risico (slachtoffers tegen de voertuigprestatie) onder brofietsers (de laatste drie jaar 6%) en een zeer sterke toenae onder snorfietsers (37%) Jongeren en ouderen lopen een groter risico ten opzichte van de categorieën van de iddengroep Vooral voor de brofietser van 50 jaar en ouder en de snorfietser van 65 jaar en ouder is het risico bijzonder groot Bijna 20% van de ernstige ongevallen betrof een eenzijdig ongeval (geen tegenpartij) In eer dan de helft van de gevallen was een personenauto's de tegenpartij In vergelijking et brofietsers botsen snorfietsers iets inder vaak et een voetganger aar iets vaker et een andere bro- of snorfietser Over de schuldvraag is niets bekend De taakstellingen in 2000 (-25% doden en ziekenhuisgewonden) en in 200 (-50% doden en -40% ziekenhuisgewonden) kunnen alleen worden gehaald als zich een aantal sterke dalingen voordoen zoals in de voorgaande jaren 20

18 3 Technische coponent van het convenant bro- en snorfiets 3 Wat houdt het convenant ten aanzien van de technische aspecten in? Het convenant bronwsnorfiets heeft tot doel het aantal ongevallen onder bro- en snorfietsers terug te dringen Wat de technische aspecten betreft richt convenant zich op het tegengaan van het opvoeren van snorfietsen Het convenant heeft een looptijd van vier jaar Over het opvoeren van snorfietsen zijn in het convenant de volgende afspraken geaakt: De RAI, d BOVAG en de NCBRM zullen hun leden collectief oproepen o af te zien van de produktie, iport, opslag en verkoop van opvoerateriaal en af te zien van elke edewerking aan het opvoeren Deze organisaties zullen individuele leden die niet aan de oproep voldoen, in gebreke stellen In het uiterste geval zullen de organisaties leden royeren De RAI zal er voor zorgdragen dat haar leden per l juni 996 alleen nog aar snorfietsen produceren, iporteren of verhandelen die 'opvoerbestendig' zijn De BOVAG en de NCBRM zullen een systee ontwikkelen waardoor de verkoop van opvoerbestendige snorfietsen wordt opgevoerd tot iniaal 80% op l januari 997 oplopend tot 00% op l juli 998 De RAI, de BOVAG en de NCBRM zullen hun leden oproepen toe te staan dat hun handelsvoorraad steekproefsgewijs wordt gecontroleerd op de aanwezigheid van snorfietsen De controle op de aanwezigheid van niet-opvoerbestendige snorfietsen zal op de volgende anieren geschieden: de RAI zal door haar leden een accountantsverklaring laten opstellen betreffende de handelsvoorraad van de 'oude' opvoerbare snorfietsen; door of in opdracht van de RDW zal tegelijkertijd et de typegoedkeuring van de snorfiets een technische toetsing aan de concept-eurichtlijn worden uitgevoerd zoals vastgelegd in bijlage I van het convenant bronwsnorfiets; door of in opdracht van de RDW zullen steekproefsgewijze controles worden uitgevoerd bij iporteurs, tussenhandel en detailhandel; door de ANWB wordt steekproefsgewijs een consuentenonderzoek bij de detailhandel verricht De resultaten van deze controles worden, voor zover beschikbaar, eens per twee of drie aanden overlegd aan het Directoraat-Generaal Personenvervoer, Directie Verkeersveiligheid en Voerruigbeleid Onder "Partijen overwegen het volgende" is opgenoen dat de organisaties van detailhandelaren zich zullen inzetten voor het terugdringen van de verkoop van aterialen waaree voertuigen kunnen worden opgevoerd Verder is in paragraaf 24 opgenoen dat uiterlijk l januari 997 binnen de branche een signaleringsregeling zal bestaan o de verkoop van opvoeraterialen in kaart te brengen Over aatregelen o de verkoop van opvoeraterialen tegen te gaan, is niets in het convenant geregeld 2

19 Volgens paragraaf 25 zal de RDW kenbaar aken aan welke eisen broen snorfietsen zullen oeten voldoen in verband et het algeeen criteriu in het Voertuigregleent dat zij niet geakkelijk opvoerbaar ogen zijn en aan welke eisen snorfietsen bovendien ingevolge de afspraken binnen het convenant oeten voldoen vooruitlopend op de Europese regelgeving inzake opvoerbestendigheid Afgesproken is dat "zolang de RAI-(leden) en de (organisaties van) detailhandelaren zich houden aan de afspraken, de inister van V&W er van afziet een heldraagplicht voor snorfietsen in te voeren" 32 Relevantie convenant voor het SWOV-onderzoek 33 Stand van zaken uitvoering convenant Voor de vaststelling van het effect van het convenant op de verkeersveiligheid kan uitgegaan worden van een axiale uitvoering van de afspraken die in het convenant zijn geregeld Hierbij beperken we ons in eerste instantie tot ingrepen aan het voertuig We volgen de lijn die in het convenant is vastgesteld: per l januari 997 worden iniaal 80% opvoerbestendige snorfietsen verkocht en per l januari % Het convenant heeft een looptijd van vier jaar, dus tot edio 2000 In hoofdstuk 9, 'Discussie', wordt het axiale effect bij een volledige uitvoering van het convenant becijferd Als referentie wordt genoen een inschatting van het aantal slachtoffers in het jaar 2000 bij een ongewijzigd beleid Volgens deze ethodiek kan vervolgens ook becijferd worden wat het effect van het convenant is als het niet volledig wordt uitgevoerd, in teren van de reductie van de verkoop van opvoerbare snorfietsen Wordt niets gedaan, dan is sprake van ongewijzigd beleid Worden vanaf januari 998 nog steeds opvoerbare snorfietsen verkocht, dan is het noodzakelijk de ovang er van te weten o de consequenties hiervan op een reductie van het aantal slachtoffers te kunnen schatten Wat de technische aspecten betreft wordt in de volgende paragrafen beschreven in welke ate de afspraken zijn uitgevoerd zoals die in het convenant zijn overeengekoen Daarna kan de balans worden opgeaakt ten aanzien van de ogelijkheden het effect op de verkeersveiligheid Volgens opgave van de RAI hebben alle RAI-leden op één na het convenant onderschreven De fira die geen gevolg heeft gegeven aan het convenant, en een gering arktaandeel heeft van ongeveer 5%, is iniddels geen lid eer van de RAI De voorraadpositie van snorfietsen is door iddel van accountantsverklaringen bij alle leveranciers van snorfietsen vastgesteld Voor zover kon worden nagegaan hebben alle leden een dergelijke verklaring de RAI doen toekoen Uit deze verklaringen blijkt dat de eeste fira's op de desbetreffende datu geen opvoerbare snorfietsen eer in voorraad hadden De drie van de negen fira's die op l juni 996 nog wel (een beperkte) voorraad hadden - in totaal enkele honderden stuks - zouden de snorfietsen uitverkopen aan de detailhandel, doorverkopen aan buitenlandse arkten dan wel als brofiets verkopen Behalve de peildatu van l juni 996 was het natuurlijk van belang vast te stellen of bij RAI-leden de iport van snorfietsen die aan oude specificaties 22

20 34 De EU-anti-opvoerrichtlijn voldoen, geheel was gestopt Maar ook bij het niet-rai-lid zou bij voorkeur dit inzicht oeten worden verkregen Volgens het convenant zou de RDW na juni 996 bij de iporteurs de controles verrichten Pas edio noveber 997 heeft de RDW de eerste controles uitgevoerd Oude, opvoerbare snorfietsen werden niet eer aangetroffen De RAI gaf aan dat zodra een iporteur een typegoedkeur op een nietopvoerbaar type snorfiets verkregen had, er ook geen iport eer plaatsvond van snorfietsen volgens oude specificaties Medio noveber 997 waren door de RDW vijftien van dergelijke typegoedkeuren afgegeven, de zogenaade 'U-code' Deze code betekent dat de snorfiets voldoet aan nagenoeg dezelfde eisen als opgenoen in de EU-anti-opvoerrichtlijn zoals die in 999 van kracht zal worden De BOVAG en de NCBRM hebben hun leden gevraagd schriftelijk te verklaren dat en edewerking zal verlenen aan de afspraken die in het convenant zijn geregeld Van de zijde van de BOVAG is vernoen dat van de 935 aangeschreven leden die snorfietsen verkopen, er ongeveer 500 verklaringen zijn teruggezonden; een respons die in het licht van de iportantie van deze zaak, als laag ag worden gekwalificeerd De NCBRM spreekt van een soortgelijke respons Begin deceber 997 is onder de hiervoor aangegeven 935 BOVAG-leden door de BOVAG geïnventariseerd hoeveel opvoerbare snorfietsen nog deel uitaakten van de handelsvoorraad Uit een voorlopige opgave van de BOVAG (na een respons van 30%) bleek dat 2% van de snorfietsen nog van het oude, opvoerbare type was en 88% voorzien was van een U-code (niet-opvoerbare) snorfietsen NB Daar waar in de tekst 'niet-opvoerbaar' staat, oet worden gelezen 'oeilijk opvoerbaar', odat niet kan worden gegarandeerd dat een nietopvoerbare bro- of snorfiets nooit op te voeren zal zijn Volgens het convenant ogen vanaf l juli 998 alleen nog aar opvoerbestendige snorfietsen verkocht worden In artikel 23 van het convenant is geregeld dat er tot die tijd bij de tussen- en detailhandel controles door de RDW en ANWB op de handels- en bedrijfsvoorraad zouden/zullen plaatsvinden Tot dusver zijn volgens opgave van de RDW en de ANWB geen controles bij de detailhandel verricht Op 26 noveber 997 heeft de ANWB toegezegd spoedig et de consuentencontroles te beginnen volgens de forule 'ystery shopping' De bedoeling is ook te inforeren in hoeverre een handelaar bereid is een snorfiets op te voeren De signaleringsregeling die door de branche vóór l januari 997 zou worden opgesteld o aterialen, benodigd voor het opvoeren van bro- en snorfietsen in kaart te brengen, is er nog niet Uit de detailhandel koen berichten dat individuele bedrijven wel aan het staken van de verkoop van dergelijke aterialen willen eewerken, aar dit sos nalaten o geen (vaste) klanten te verliezen De RAI zegt niet veel invloed te kunnen uitoefenen op de verkoop van opvoeraterialen Zij pleit voor een wettelijk verkoopverbod van deze aterialen Zoals hiervoor aangegeven krijgen de snorfietsen die nu aangeboden worden voor de typegoedkeur een code 'U' Volgens de RDW wijken de huidige toegepaste keuringseisen niet veel af van de eisen die zijn opgenoen in de 23

Inventarisatie van mogelijkheden om het aantal slachtoffers onder brom- en snorfiets ers te reduceren

Inventarisatie van mogelijkheden om het aantal slachtoffers onder brom- en snorfiets ers te reduceren Inventarisatie van mogelijkheden om het aantal slachtoffers onder brom- en snorfiets ers te reduceren Overzicht van mogelijke maatregelen in aansluiting op het convenant tussen rijksoverheid, ANWB en brom-

Nadere informatie

Recente ontwikkelingen in de veiligheid van snorfiets ers

Recente ontwikkelingen in de veiligheid van snorfiets ers Recente ontwikkelingen in de veiligheid van snorfiets ers D-95-14 Drs. P.C. Noordzij Leidschendam, 1995 Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid SWOV Documentbeschrijving Rapportnummer:

Nadere informatie

Advies over (verhoging van) rijsnelheden van bromfietsers als gevolg op de maatregel Bromfiets op de rijbaan

Advies over (verhoging van) rijsnelheden van bromfietsers als gevolg op de maatregel Bromfiets op de rijbaan Advies over (verhoging van) rijsnelheden van bromfietsers als gevolg op de maatregel Bromfiets op de rijbaan Ing. C.C. Schoon D-2002-7 Advies over (verhoging van) rijsnelheden van bromfietsers als gevolg

Nadere informatie

Verkeersveiligheidsmonitor. Gemeente Slochteren

Verkeersveiligheidsmonitor. Gemeente Slochteren Verkeersveiligheidsmonitor Gemeente Slochteren INHOUDSOPGAVE Trend 3 Algemene ontwikkeling van het totale aantal slachtoffers... 3 Ontwikkeling aantal verkeersdoden (geïndexeerd) ten opzichte van het referentiegebied

Nadere informatie

HET EFFECT VAN MARKERINGEN AAN DE ACHTERZIJDE VAN VRACHTWAGENS

HET EFFECT VAN MARKERINGEN AAN DE ACHTERZIJDE VAN VRACHTWAGENS HET EFFECT VAN MARKERINGEN AAN DE ACHTERZIJDE VAN VRACHTWAGENS Ongevallen met geparkeerde vrachtwagens en achteraanrijdingen tegen rijdende vrachtwagens R-9l-25 J.P.M. Tromp & drs. P.C. Noordzij Leidschendam,

Nadere informatie

Verkeersveiligheid en fietsgebruik in Driebergen- Rijsenburg

Verkeersveiligheid en fietsgebruik in Driebergen- Rijsenburg Verkeersveiligheid en fietsgebruik in Driebergen- Rijsenburg 1. Inleiding Lang was de onveiligheid van het fietsverkeer het enige aandachtspunt in het fietsbeleid. Gelukkig heeft de beleidsmatige aandacht

Nadere informatie

ŢļJE CHOICE. Breda Roosendaal. Vestigingsrapportage ^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^B

ŢļJE CHOICE. Breda Roosendaal. Vestigingsrapportage ^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^B Vestigingsrapportage ^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^B ŢļJE CHOICE arktonderzoek 8L advies Theroeter Klanttevredenheid Welzorg vestiging: Breda Roosendaal Periode : 1 [ januari noveber

Nadere informatie

De risico s van vrachtwagens

De risico s van vrachtwagens De risico s van vrachtwagens Notitie Fietsberaad, Otto van Boggelen, coördinator Fietsberaad Rotterdam, oktober 2007 Samenvatting In deze notitie wordt verslag gedaan van een aantal cijfermatige analyses

Nadere informatie

DE VERKEERSONVEILIGHEID IN NEDERLAND

DE VERKEERSONVEILIGHEID IN NEDERLAND DE VERKEERSONVELGHED N NEDERLAND R-79-19 Voorburg, april 1979 Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid SWOV CONSULT aan de Directie Verkeersveiligheid t.b.v. de vergadering van de Ministers

Nadere informatie

Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving

Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving ϕ1 Ministerie van Justitie Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving Directie Juridische en Operationele Aangelegenheden Postadres: Postbus 20301, 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de

Nadere informatie

Eerste resultaten invoering bromfietspraktijkexamen

Eerste resultaten invoering bromfietspraktijkexamen (Bijdragenr. 27) Eerste resultaten invoering bromfietspraktijkexamen Willem Vermeulen (werkzaam bij Dienst Verkeer en Scheepvaart, DVS) Samenvatting De bromfiets is de gevaarlijkste vervoerwijze. Het praktijkexamen

Nadere informatie

Fietsongevallen. Ongevalscijfers. Samenvatting. Fietsers kwetsbaar. Vooral ouderen slachtoffer van dodelijk fietsongeval

Fietsongevallen. Ongevalscijfers. Samenvatting. Fietsers kwetsbaar. Vooral ouderen slachtoffer van dodelijk fietsongeval Fietsongevallen Ongevalscijfers Samenvatting In 212 zijn 2 personen aan de gevolgen van een fietsongeval overleden. De dodelijke fietsongevallen zijn slechts het topje van de ijsberg van alle fietsongevallen.

Nadere informatie

Verkeerslessen voor scooterrijders Pilot voor 200 jongeren

Verkeerslessen voor scooterrijders Pilot voor 200 jongeren Verkeerslessen voor scooterrijders Pilot voor 200 jongeren Inleiding Op 16 juli 2003 startte de PvdA een zomeroffensief tegen scooteroverlast. Samen met fracties van Tweede Kamer, deelgemeenten en Europees

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2005 2006 29 398 Maatregelen verkeersveiligheid Nr. 38 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VERKEER EN WATERSTAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

GEDRAGSBEiNVLOEDING VAN VERKEERSDEELNEMERS: VERKEERSREGELS, VOORLICHTING EN OPLEIDING

GEDRAGSBEiNVLOEDING VAN VERKEERSDEELNEMERS: VERKEERSREGELS, VOORLICHTING EN OPLEIDING GEDRAGSBEiNVLOEDING VAN VERKEERSDEELNEMERS: VERKEERSREGELS, VOORLICHTING EN OPLEIDING Bijdrage symposium Sociale Verkeerskunde, Groningen - Haren, 27-29 november 1974. In: Michon, J.A. & Van der Molen,

Nadere informatie

Ministerie van Infrastructuur en Milieu Ons kenmerk

Ministerie van Infrastructuur en Milieu Ons kenmerk > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

Ouderen in het verkeer anno 2012 29-10-2012

Ouderen in het verkeer anno 2012 29-10-2012 Ouderen in het verkeer anno 2012 29-10-2012 ouderen in het verkeer anno 2012 Kerncijfers 2010. Verkeersdoden per jaar: doelstelling 2010-750 (1973 3200 verkeersdoden) 2020-580 Jaar 2002 2003 2004 2005

Nadere informatie

Verkeerslessen voor scooterrijders Proef voor 200 jongeren

Verkeerslessen voor scooterrijders Proef voor 200 jongeren Verkeerslessen voor scooterrijders Proef voor 200 jongeren 1. Inleiding Bij een bewonersbijeenkomst in mei 2003 in de Tarwewijk hield buurtagent Ron van der Wel een presentatie over de overlast van scooters.

Nadere informatie

LETSELPREVENTIE-ONDERZOEK: SYMPTOOMBESTRIJDING OF NOODZAAK?

LETSELPREVENTIE-ONDERZOEK: SYMPTOOMBESTRIJDING OF NOODZAAK? LETSELPREVENTIE-ONDERZOEK: SYMPTOOMBESTRIJDING OF NOODZAAK? Inleiding ter gelegenheid van het bezoek van Staatsecretaris Drs. J. F. Scherpenhuizen aan het Instituut voor Wegtransportmiddelen TNO op 25

Nadere informatie

SWOV-Factsheet. Verkeersdoden in Nederland

SWOV-Factsheet. Verkeersdoden in Nederland SWOV-Factsheet Verkeersdoden in Nederland Deze factsheet schetst hoe het aantal verkeersdoden in Nederland zich sinds heeft ontwikkeld. Het aantal verkeersdoden in Nederland vertoont, na een stijging in

Nadere informatie

Kerncijfers verkeersveiligheid. Uitgave 2005

Kerncijfers verkeersveiligheid. Uitgave 2005 Kerncijfers verkeersveiligheid Uitgave 25 Inleiding Dit boekje presenteert de meest gehanteerde cijfers over verkeersveiligheid in Nederland. De cijfers hebben betrekking op de verkeersdoden en de ziekenhuisgewonden.

Nadere informatie

Ongevallenanalyse Quick-Scan WEGVAK N241 van N248 tot N242

Ongevallenanalyse Quick-Scan WEGVAK N241 van N248 tot N242 Ongevallenanalyse Quick-Scan WEGVAK N241 van N248 tot N242 Periode 2005 2009 Verkeersongevallenanalyse B&U IGI Geodata Provincie Noord-Holland Directie Beheer en Uitvoering Zijlweg 245 Postbus 205 2050

Nadere informatie

Ongevallen met langzaam verkeer en zwaar verkeer op wegen met een snelheidslimiet van 50 of 80 km/uur

Ongevallen met langzaam verkeer en zwaar verkeer op wegen met een snelheidslimiet van 50 of 80 km/uur Ongevallen met langzaam verkeer en zwaar verkeer op wegen met een snelheidslimiet van 50 of 80 km/uur Ir. A. Dijkstra D-2009-3 Ongevallen met langzaam verkeer en zwaar verkeer op wegen met een snelheidslimiet

Nadere informatie

@Risk. Samenvatting. Analyse van het risico op ernstige en dodelijke verwondingen in het verkeer in functie van leeftijd en verplaatsingswijze

@Risk. Samenvatting. Analyse van het risico op ernstige en dodelijke verwondingen in het verkeer in functie van leeftijd en verplaatsingswijze @Risk Samenvatting Analyse van het risico op ernstige en dodelijke verwondingen in het verkeer in functie van leeftijd en verplaatsingswijze Samenvatting @RISK Analyse van het risico op ernstige en dodelijke

Nadere informatie

VERORDENING op de heffing en invordering van liggelden

VERORDENING op de heffing en invordering van liggelden VERORDENING op de heffing en invordering van liggelden Bataviahaven 2001 Wetstechnische inforatie Gegevens van de regeling Overheidsorganisatie geeente Lelystad Officiële naa regeling VERORDENING op de

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 7796 20 maart 2015 Besluit van de Minister van Infrastructuur en Milieu, van 17 maart 2015, nr. IenM/BSK-2015/51943, houdende

Nadere informatie

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Gemeenteblad Voordracht voor de raadsvergadering van

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Gemeenteblad Voordracht voor de raadsvergadering van <datum onbekend> Geeenteblad Voordracht voor de raadsvergadering van Jaar Publicatiedatu Agendapunt besluit B&W Onderwerp Vaststellen van de Verordening interferentiegebieden bodeenergiesysteen 24 Tekst van openbare besluiten

Nadere informatie

SAMENVATTING. Speerpunt gordel. Achtergrond en doel perceptieonderzoek

SAMENVATTING. Speerpunt gordel. Achtergrond en doel perceptieonderzoek SAMENVATTING Achtergrond en doel perceptieonderzoek Het Bureau Verkeershandhaving Openbaar Ministerie (BVOM) is onderdeel van het Openbaar Ministerie en valt onder het Ministerie van Justitie. Het is het

Nadere informatie

Voorgesteld wordt het uitvoeringsprogramma verkeerseducatieprojecten 2013 vast te stellen.

Voorgesteld wordt het uitvoeringsprogramma verkeerseducatieprojecten 2013 vast te stellen. Collegevoorstel Sector : SOB Opsteller : F. de Ligt-Huijser Telefoon : (033) 469 44 71 User-id : HUI3 Onderw erp Uitvoeringsprogramma verkeerseducatieprojecten 2013 Voorstel: Voorgesteld wordt het uitvoeringsprogramma

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 1 Inleiding 1. 2 Doelstelling 2 2.1 Relevante wetgeving 2

Inhoudsopgave. 1 Inleiding 1. 2 Doelstelling 2 2.1 Relevante wetgeving 2 Inhoudsopgave 1 Inhoudsopgave 1 Inleiding 1 2 Doelstelling 2 2.1 Relevante wetgeving 2 3 De Toezichtonderzoeken 4 3.1 Controle modaliteiten 4 3.2 Toezicht op naleving van het Besluit 4 3.3 Werkwijze 4

Nadere informatie

Routeplanner beschermde natuur binnen de WABOprocedure

Routeplanner beschermde natuur binnen de WABOprocedure Routeplanner bescherde natuur binnen de WABOprocedure Introductie Waar gaat deze routeplanner over? In deze routeplanner worden de verschillende procedurele stappen beschreven die oeten worden gezet als

Nadere informatie

Besluit van. Hebben goedgevonden en verstaan: ARTIKEL I

Besluit van. Hebben goedgevonden en verstaan: ARTIKEL I Besluit van tot wijziging van enkele besluiten in verband met het gebruik van door de Minister van Verkeer en Waterstaat aangewezen bijzondere bromfietsen in het verkeer en tot wijziging van het RVV 1990

Nadere informatie

Fact sheet. Verkeersveiligheid 1957-2007. nummer 3 augustus 2008

Fact sheet. Verkeersveiligheid 1957-2007. nummer 3 augustus 2008 Fact sheet nummer 3 augustus 28 Verkeersveiligheid 1957-27 Hoewel het aantal weggebruikers jaarlijks toeneemt, is het aantal verkeersslachtoffers in Amsterdam het afgelopen decennium sterk gedaald. De

Nadere informatie

CAOP. co m m 1/4. De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Mw. dr. G. ter Horst Postbus 20011 2500 EA Den Haag

CAOP. co m m 1/4. De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Mw. dr. G. ter Horst Postbus 20011 2500 EA Den Haag CAOP ROP advies inzake klokkenluiderl*^ A. Aan: De inister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Mw. dr. G. ter Horst Postbus 20011 2500 EA Den Haag C.C. De inister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Nadere informatie

Socio-economic situation of long-term flexworkers

Socio-economic situation of long-term flexworkers Socio-economic situation of long-term flexworkers CBS Microdatagebruikersmiddag The Hague, 16 May 2013 Siemen van der Werff www.seo.nl - secretariaat@seo.nl - +31 20 525 1630 Discussion topics and conclusions

Nadere informatie

1. Nascholing voor chauffeurs van land- en bosbouwvoertuigen

1. Nascholing voor chauffeurs van land- en bosbouwvoertuigen B18 Verplichte nascholing trekkerchauffeurs?! Dr. M. van Eek (Auteur is werkzaam bij de Stichting Bevordering Verkeerseducatie) Drs. W. Vreeling (Auteur is werkzaam bij de Stichting Bevordering Verkeerseducatie)

Nadere informatie

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS Gezondheidsgedrag als compensatie voor de schadelijke gevolgen van roken COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS Health behaviour as compensation for the harmful effects of smoking

Nadere informatie

Fact sheet. Verkeersveiligheid in Amsterdam

Fact sheet. Verkeersveiligheid in Amsterdam Fact sheet nummer 7 december 23 Verkeersveiligheid in Amsterdam In 22 vielen in Amsterdam 2.213 slachtoffers in het verkeer. Dit is 14% (372 personen) minder dan het jaar daarvoor. Het aantal verkeersdoden

Nadere informatie

EuroRAP Road Protection Score

EuroRAP Road Protection Score EuroRAP Road Protection Score Samenvatting Verkeersveiligheid staat hoog op de Europese en de Nederlandse agenda. Het European Road Assessment Programme (EuroRAP) wil eraan bijdragen om de verkeersveiligheid

Nadere informatie

Voorstel voor een richtlijn (COM(2003)0621 C5-0610/2003 2003/0252(COD)) Amendement 87 Artikel 4, lid 1, categorie B. Motivering

Voorstel voor een richtlijn (COM(2003)0621 C5-0610/2003 2003/0252(COD)) Amendement 87 Artikel 4, lid 1, categorie B. Motivering 16.2.2005 A6-0016/87 AMENDEMENT 87 Amendement 87 Artikel 4, lid 1, categorie B - motorvoertuigen met een maximaal toegestane massa van ten hoogste 3 500 kg en waarin ten hoogste acht personen worden vervoerd,

Nadere informatie

Fors minder verkeersdoden in 2013

Fors minder verkeersdoden in 2013 Persbericht PB-025 24-04-2014 09.30 uur Fors minder verkeersdoden in 2013 570 verkeersdoden in 2013; 80 minder dan in 2012 Forse afname bij motorrijders Ook daling bij inzittenden personenauto, fietsers

Nadere informatie

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland 1. Londen In Londen kunnen gebruikers van een scootmobiel contact opnemen met een dienst

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

VERKEERSAANSPRAKELIJKHEID EN VERKEERSVEILIGHEID

VERKEERSAANSPRAKELIJKHEID EN VERKEERSVEILIGHEID CONSULT aan de Directie Verkeersveiligheid van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat VERKEERSAANSPRAKELIJKHEID EN VERKEERSVEILIGHEID Kanttekeningen bij het Rapport van de Studiegroep Verkeersaansprakelijkheid

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG. Datum 2 november 2009 Onderwerp Verkeersveiligheid landbouwverkeer

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG. Datum 2 november 2009 Onderwerp Verkeersveiligheid landbouwverkeer a > Retouradres: Postbus 2090, 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 253 AA DEN HAAG Plesmanweg -6 2597 JG Den Haag Postbus 2090 2500 EX Den Haag T 070 35 6

Nadere informatie

Nota keuringsaspecten APK

Nota keuringsaspecten APK RDW Directie Nota keuringsaspecten APK Bijlage 1 bij brief V&W aan 2 e Kamer, nr. DGP/WV/U05/03021 Aan De directeur-generaal Personenvervoer, De heer drs. S. Riedstra Van Directie RDW, VIZ2005/8191 Datum

Nadere informatie

Nationaal beleid voor transport veiligheid. Pieter van Vliet

Nationaal beleid voor transport veiligheid. Pieter van Vliet Nationaal beleid voor transport veiligheid Pieter van Vliet Zonder transport geen economische ontwikkeling Nationaal Verkeer en VervoersPlan: Nota mobiliteit 2002 2020 Meerjaren planning van infrastructuur

Nadere informatie

Gemeente Den Haag, verkeersbesluit: Veenweg-Philippus Uytenhovenpad (wijzigen bestaande voorrangsregeling)

Gemeente Den Haag, verkeersbesluit: Veenweg-Philippus Uytenhovenpad (wijzigen bestaande voorrangsregeling) STAATSCOURANT 5 Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 22699 augustus 2014 Gemeente Den Haag, verkeersbesluit: Veenweg-Philippus Uytenhovenpad (wijzigen bestaande voorrangsregeling)

Nadere informatie

2. Wat zijn per sector/doelgroep de algemene inzichten ten aanzien van de inhoud van de continuïteitsplannen?

2. Wat zijn per sector/doelgroep de algemene inzichten ten aanzien van de inhoud van de continuïteitsplannen? Samenvatting Aanleiding en onderzoeksvragen ICT en elektriciteit spelen een steeds grotere rol bij het dagelijks functioneren van de maatschappij. Het Ministerie van Veiligheid en Justitie (hierna: Ministerie

Nadere informatie

Aansprakelijkheid in het algemeen en meer specifiek aansprakelijkheid van de wegbeheerder.

Aansprakelijkheid in het algemeen en meer specifiek aansprakelijkheid van de wegbeheerder. Aansprakelijkheid in het algemeen en meer specifiek aansprakelijkheid van de wegbeheerder. ANWB en verkeersslachtoffers Naast de inzet voor meer verkeersveiligheid is de ANWB ook betrokken bij de afwikkeling

Nadere informatie

Speed Pedelec. 19 mei 2016. Stef Willems Woordvoerder BIVV Dirk Van Asselbergh ing MSc. BIVV

Speed Pedelec. 19 mei 2016. Stef Willems Woordvoerder BIVV Dirk Van Asselbergh ing MSc. BIVV Speed Pedelec 19 mei 2016 Stef Willems Woordvoerder BIVV Dirk Van Asselbergh ing MSc. BIVV Relatief risico van fietsen (algemeen, niet alleen elektrisch) Populariteit en gebruik van elektrische fietsen

Nadere informatie

Rotterdam. sociaal. gemeten. 3e meting Sociale Index

Rotterdam. sociaal. gemeten. 3e meting Sociale Index 10 Rotterda sociaal geeten 3e eting Sociale Index 10 Rotterda sociaal geeten Rotterda sociaal geeten, 3e eting Sociale Index 1 3e eting Sociale Index Inhoud 0. Woord oraf 1. Inleiding 2. De Sociale Index

Nadere informatie

Stoppen als huisarts: trends in aantallen en percentages

Stoppen als huisarts: trends in aantallen en percentages Dit rapport is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen worden gebruikt met bronvermelding. Stoppen als huisarts: trends in aantallen en percentages Een analyse van de huisartsenregistratie over de

Nadere informatie

het rijbewijs en de rij-examens. De meeste veranderingen

het rijbewijs en de rij-examens. De meeste veranderingen c Met ingang van 1 juni 1996 veranderen er regels rondom het rijbewijs en de rij-examens. De meeste veranderingen hebben te maken met het halen van een rijbewijs. Nieuw is bijvoorbeeld dat per voertuigcategorie

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 5 augustus 2013

PERSBERICHT Brussel, 5 augustus 2013 PERSBERICHT Brussel, 5 augustus 2013 Minder slachtoffers door verkeersongevallen in België in 2012 De Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie publiceert vandaag de recentste cijfers over

Nadere informatie

JAARPLAN 2010. Afdeling Loon op Zand

JAARPLAN 2010. Afdeling Loon op Zand JAARPLAN 2010 Afdeling Loon op Zand Inhoudsopgave 1. Voorwoord 2. Inleiding 3. Projecten 4. Verkeersouders 5. De scholen zijn weer begonnen 6. School verkeersexamens 7. Voorlichting Contactgegevens Begroting

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET. JAARGANG 1989 Nr. 96

TRACTATENBLAD VAN HET. JAARGANG 1989 Nr. 96 53 (1970) Nr. 5 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1989 Nr. 96 A. TITEL Overeenkomst tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Republiek Finland betreffende het internationale

Nadere informatie

Letselongevallen van voetgangers en fietsers

Letselongevallen van voetgangers en fietsers (Bijdragenr. 49) Letselongevallen van voetgangers en fietsers Drs. R. Methorst (Rijkswaterstaat Dienst Verkeer en Scheepvaart) Drs. P. Schepers (Rijkswaterstaat Dient Verkeer en Scheepvaart) Door gebruikmaking

Nadere informatie

93 Statistisch Jaarboek 2003 verkeer, vervoer verkeer vervoer 8 Onderzoek & Statistiek gemeente Hengelo

93 Statistisch Jaarboek 2003 verkeer, vervoer verkeer vervoer 8 Onderzoek & Statistiek gemeente Hengelo 93 verkeer vervoer 8 94 Verkeer, vervoer Verkeer: meer voertuigen en weer meer personenauto s Het aantal motorvoertuigen is in Hengelo het afgelopen jaar met ruim 2 procent toegenomen, tot 42.357 per 1

Nadere informatie

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior Martin. W. van Duijn Student: 838797266 Eerste begeleider:

Nadere informatie

Module: Aanpassing kruispunt

Module: Aanpassing kruispunt Module: Aanpassing kruispunt Invullen van de tool In de onderstaande tabel staat een toelichting op de in te vullen gegevens. Onderdeel Invoervariabelen Meerkosten beheer- en onderhoud Reductie reistijd

Nadere informatie

Remgeldeffecten van het verplichte eigen risico in de zvw

Remgeldeffecten van het verplichte eigen risico in de zvw Remgeldeffecten van het verplichte eigen risico in de zvw Rudy Douven en Hein Mannaerts Ingezonden brief naar aanleiding van Is de Zorgverzekeringswet een succes? In TPEdigitaal 4(1) pp. 1-24 Wynand van

Nadere informatie

Beheer en Onderhoud. Inhoud van de presentatie

Beheer en Onderhoud. Inhoud van de presentatie Beheer en Onderhoud Inhoud van de presentatie De richtlijn Beheer en Onderhoud Opzetten van een beheersysteem Resultaten van de 3M enquête Beheer en Onderhoud 3M TSS Studiecentrum cases Case Gemeente Tiel

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1998 1999 26 115 Meerjarenprogramma Verkeersveiligheid 1998 2002 Nr. 11 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VERKEER EN WATERSTAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

VERKEERSQUIZZ. Veel plezier ermee!

VERKEERSQUIZZ. Veel plezier ermee! VERKEERSQUIZZ In opdracht van VVN Brabant hebben jongeren van Plattelandsjongeren.nl een quiz over veilig verkeer samengesteld. Tijdens deze quiz stelt een quizmaster de vragen die door de kandidaten in

Nadere informatie

Statistisch Product. Verkeersongevallen. Algemene informatie

Statistisch Product. Verkeersongevallen. Algemene informatie Statistisch Product Verkeersongevallen Algemene informatie FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie Sinds 1 juli 1926 maakt de Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie de statistiek van

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

Verzekeren per Kilometer / SaveDriver: Eerste Onderzoeksresultaten

Verzekeren per Kilometer / SaveDriver: Eerste Onderzoeksresultaten Verzekeren per Kilometer / SaveDriver: Eerste Onderzoeksresultaten Dit onderzoek is uitgevoerd in samenwerking met : Rijks Universiteit Groningen Vrije Universiteit Amsterdam TU Delft Goudappel Coffeng

Nadere informatie

!"! #$%& ' ( ) * +, - ) -. / 01 &2 301.. + 5 1 #31 4 #1 & %1 ) ) - 6!!!,! 7 / * &&, &8$ 9 : : * &&, &8$!9 1 1 & " : * && 01 &0 - * )

!! #$%& ' ( ) * +, - ) -. / 01 &2 301.. + 5 1 #31 4 #1 & %1 ) ) - 6!!!,! 7 / * &&, &8$ 9 : : * &&, &8$!9 1 1 &  : * && 01 &0 - * ) !"! #$%& ' ( ) * +, - ) -. / 01 &2 301.. +! 1 #31 4 #1 & 21 5 1 #31 4 #1 & %1 ) ) - 6!!!,! 7 / * &&, &8$ 9 : : * &&, &8$!9 1 1 & " : * && 01 &0 - * ) . * + (! : : ; ( - < 6 + ( 67 7 ( 6 ( : 6. / # 8083

Nadere informatie

Module: Ontbrekende schakel in netwerk

Module: Ontbrekende schakel in netwerk Module: Ontbrekende schakel in netwerk Invullen In de onderstaande tabel staat een toelichting op de in te vullen gegevens. Onderdeel Invoervariabelen Investeringen Meerkosten beheer- en onderhoud Reductie

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1992-1993 22 100 Meerjarenplan verkeersveiligheid Nr. 17 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VERKEER EN WATERSTAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

Omgavsngsdienst noordzeekanaalgebied

Omgavsngsdienst noordzeekanaalgebied GEMEENTE AMSTERDAM Ogavsngsdienst noordzeekanaalgebied Behandelnuer Registratienuer 2014002221 Beschikking ingevolge de Wet bodebeschering MELDING Locatie: Locatiecode: Melder: Parnassusweg 126-200 Ow

Nadere informatie

Verdere evolutie van de geharmoniseerde werkloosheid in ruime zin

Verdere evolutie van de geharmoniseerde werkloosheid in ruime zin Verdere evolutie van de geharmoniseerde werkloosheid in ruime zin ruime zin in België, Duitsland, Frankrijk en Nederland in 2014 Directie Statistieken, Begroting en Studies stat@rva.be Inhoudstafel: 1

Nadere informatie

Is de fietser kwetsbaar?

Is de fietser kwetsbaar? Is de fietser kwetsbaar? Jorrit Harbers Traumachirurg UMCG 19 februari 2014, pag. 2 ACHTERGROND FIETSONGELUKKEN Chirurgen zien een stijging van het aantal letsels door fietsongelukken. De overheid moet

Nadere informatie

ANWB Medical Air Assistance B.V, Postbus 843. 8218 PC LELYSTAD " oio-24680oo

ANWB Medical Air Assistance B.V, Postbus 843. 8218 PC LELYSTAD  oio-24680oo Parallelweg 1 ANWB Medical Air Assistance B.V, Postbus 843 Eoeweg16 3IOOAV schieda 8218 PC LELYSTAD " oio-24680oo ilieudienst Rijnond F 010-246 82 83 W www-dcr.nl E coen.boogerd@dcr.nl BESLUIT van gedeputeerde

Nadere informatie

Wijzigingen vervoersongevallen m.i.v. 1/1/2015

Wijzigingen vervoersongevallen m.i.v. 1/1/2015 Wijzigingen vervoersongevallen m.i.v. 1/1/2015 Opgesteld in onderlinge afstemming door RIVM / WHO-FIC CC (H. ten Napel / C.H. van Gool), SWOV (Niels Bos), DHD (Chris van der Meijs), en Veiligheid.nl (Martien

Nadere informatie

Als aan één van de voertuigverplichtingen niet wordt voldaan, is dat strafbaar (zie Achtergrond, onder 1. en 2.).

Als aan één van de voertuigverplichtingen niet wordt voldaan, is dat strafbaar (zie Achtergrond, onder 1. en 2.). Rapport 2 h2>klacht Verzoeker klaagt erover dat de Dienst Wegverkeer (verder ook: RDW) hem na een periode van meer dan zeven jaar heeft aangesproken op het feit dat hij niet over een geldige APK voor zijn

Nadere informatie

Melkpoeder, feed or food?

Melkpoeder, feed or food? . Melkpoeder, feed or food? Voedsel en Waren Autoriteit Afdeling Signalering VP Project nr: OT03H035 december 2004 OT03H035 18-1-2004 pagina 1 van 5 INHOUD INHOUD... 2 SAMENVATTING... 3 SUMMARY... 3 1

Nadere informatie

Extreem veilig Het product Our product Voordeel Advantage Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock

Extreem veilig Het product Our product Voordeel Advantage Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Extreem veilig Het product Alle koppeling zijn speciaal ontworpen en vervaardigd uit hoogwaardig RVS 316L en uitgevoerd met hoogwaardige pakkingen. Op alle koppelingen zorgt het gepatenteerde veiligheid

Nadere informatie

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum Ontpopping Veel deelnemende bezoekers zijn dit jaar nog maar één keer in het Van Abbemuseum geweest. De vragenlijst van deze mensen hangt Orgacom in een honingraatpatroon. Bezoekers die vaker komen worden

Nadere informatie

Examen doen voor het bromfietsrijbewijs Informatie over het theorie- en het praktijkexamen

Examen doen voor het bromfietsrijbewijs Informatie over het theorie- en het praktijkexamen Examen doen voor het bromfietsrijbewijs Informatie over het theorie- en het praktijkexamen www.cbr.nl Voor het verkrijgen van het bromfietsrijbewijs officieel het rijbewijs AM moet je vanaf 1 maart 2010

Nadere informatie

General tolerances - Part 1 : Tolerances for linear and angular dimensions without individual tolerance indications. Inleiding

General tolerances - Part 1 : Tolerances for linear and angular dimensions without individual tolerance indications. Inleiding UDC 21.75.1:744.4 Algeene toleranties Deel 1: Toleranties voor lineaire en hoekaten zonder azonderlijke tolerantieen General tolerances - Part 1 : Tolerances or linear and angular diensions without individual

Nadere informatie

betreft Indicatieve berekening PR en GR Apeldoorn Kanaalzone

betreft Indicatieve berekening PR en GR Apeldoorn Kanaalzone Notitie betreft Indicatieve berekening PR en GR Apeldoorn Kanaalzone projectnr. 180220 080482 - DB22 aan H. Heinen Geeente Apeldoorn van Jelte Janzen Oranjewoud/Save kopie Gert Hoftijzer Oranjewoud/Save

Nadere informatie

Achtergrond onderzoek & respons

Achtergrond onderzoek & respons Resultaten Brabantpanel-onderzoek Nulmeting Verkeersveiligheid oktober 2012 Achtergrond onderzoek & respons De provincie Noord-Brabant wil op weg naar nul verkeersslachtoffers. De provincie redeneert dat

Nadere informatie

Examen doen voor het bromfietsrijbewijs

Examen doen voor het bromfietsrijbewijs Examen doen voor het bromfietsrijbewijs Informatie over het theorie- en het praktijkexamen Voor het verkrijgen van het bromfietsrijbewijs officieel het rijbewijs AM moet je vanaf 1 maart 2010 zowel een

Nadere informatie

De Invloed van Cognitieve Stimulatie in de Vorm van Actief Leren op de Geestelijke Gezondheid van Vijftigplussers

De Invloed van Cognitieve Stimulatie in de Vorm van Actief Leren op de Geestelijke Gezondheid van Vijftigplussers De Invloed van Cognitieve Stimulatie in de Vorm van Actief Leren op de Geestelijke Gezondheid van Vijftigplussers The Influence of Cognitive Stimulation in the Form of Active Learning on Mental Health

Nadere informatie

Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen. bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar

Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen. bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar Gender Differences in Crying Frequency and Psychosocial Problems in Schoolgoing Children aged 6

Nadere informatie

Gedrag van automobilisten op kruispunten Meer duidelijkheid over voorrangs situatie op kruispunten is veiliger voor fietsers R-2013-11

Gedrag van automobilisten op kruispunten Meer duidelijkheid over voorrangs situatie op kruispunten is veiliger voor fietsers R-2013-11 Gedrag van automobilisten op kruispunten Meer duidelijkheid over voorrangs situatie op kruispunten is veiliger voor fietsers R-2013-11 1. Introductie Meer duidelijkheid over voorrangssituatie op kruispunten

Nadere informatie

Verkeersonderzoek. Kenmerken advies: www.meldpunt veiligverkeer.nl. Naam dossier: M20150812

Verkeersonderzoek. Kenmerken advies: www.meldpunt veiligverkeer.nl. Naam dossier: M20150812 Verkeersonderzoek www.meldpunt veiligverkeer.nl Kenmerken advies: Naam dossier: M20150812 Locatie: Veldhoven, Mullerlaan; bushalten / doorsteek middenberm Datum uitgifte advies: 14-10-2015 Rol Veilig Verkeer

Nadere informatie

De Autoriteit Financiële Markten, Gelet op artikel 1:28, derde lid, Wet op het financieel toezicht;

De Autoriteit Financiële Markten, Gelet op artikel 1:28, derde lid, Wet op het financieel toezicht; Tijdelijke Regeling Inzake Melding van Short Posities Gelet op artikel 1:28, derde lid, Wet op het financieel toezicht; Besluit: Definities Artikel 1 1. In deze regeling wordt, in afwijking van artikel

Nadere informatie

UITWERKING EVALUATIE VERKEER OP DIJKWEGEN. Aanbevelingen voor verkeersveilige dijkwegen in Lingewaard

UITWERKING EVALUATIE VERKEER OP DIJKWEGEN. Aanbevelingen voor verkeersveilige dijkwegen in Lingewaard UITWERKING EVALUATIE VERKEER OP DIJKWEGEN Aanbevelingen voor verkeersveilige dijkwegen in Lingewaard mei 2015 0 0.Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Aanbevelingen 3. Planning en kostenoverzicht 1 1. Inleiding

Nadere informatie

Notulen MR vergadering

Notulen MR vergadering Notulen MR vergadering Datu: 11-03-2014 Tijd: 19.30 Locatie: Kaatsheuvel. Aanwezig: Marlon vd Put (n.a.) Wi van Best (n.a.) Frank van Alphen (voorzitter) Geert Legdeur (notulant) Marieke Bruers Nienke

Nadere informatie

Dossier : jongeren en het verkeer

Dossier : jongeren en het verkeer Dossier : jongeren en het verkeer 1 Nooit had ik gedacht dat mij zoiets kon overkomen, is een bedenking die wel meer jongeren die betrokken raakten in een ongeval zich maken. Nochtans, als de media op

Nadere informatie

2009D61275. Lijst van vragen totaal

2009D61275. Lijst van vragen totaal 2009D61275 Lijst van vragen totaal 1 Kunt u aangeven waarom u niet voor invoering van het kenteken voor landbouwvoertuigen bent, terwijl alle door Land- en Tuinbouw Nederland en Veilig Verkeer Nederland

Nadere informatie

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Difference in Perception about Parenting between Parents and Adolescents and Alcohol Use of Adolescents

Nadere informatie

Advies inzake enkele onderwerpen in (de Handleiding voor) het 'Startprogramma Duurzaam Veilig Verkeer'

Advies inzake enkele onderwerpen in (de Handleiding voor) het 'Startprogramma Duurzaam Veilig Verkeer' Advies inzake enkele onderwerpen in (de Handleiding voor) het 'Startprogramma Duurzaam Veilig Verkeer' R-98-29 Advies inzake enkele onderwerpen in (de Handleiding voor) het' Startprogramma Duurzaam Veilig

Nadere informatie

Sectie Infectieziekten

Sectie Infectieziekten Sectie Infectieziekten 1 December 2015 U kunt helpen de HIV / AIDS epidemie te beëindigen You can help to end the HIV / AIDS epidemic Sectie Infectieziekten Weet uw HIV status Know your HIV status by 2020

Nadere informatie