Gnathologie: diagnostiek en behandeling van temporomandibulaire disfuncties (TMD) in de algemene praktijk. Datum

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Gnathologie: diagnostiek en behandeling van temporomandibulaire disfuncties (TMD) in de algemene praktijk. Datum"

Transcriptie

1 Gnathologie: diagnostiek en behandeling van temporomandibulaire disfuncties (TMD) in de algemene praktijk Datum

2 Naam spreker

3 Orofaciale pijn Dentogeen TMD Neuralgiforme pijn Hoofdpijn Gerefereerde pijn Geprojecteerde pijn

4 Anatomie Spieren Gewricht Vaten Zenuwen klierweefsel

5 Anatomie Uit: Ide & Nakazawa. Anatomical Atlas of the Temporomandibular Joint

6 Anatomie Uit: Ide & Nakazawa. Anatomical Atlas of the Temporomandibular Joint

7 Anatomie Gewricht: -Kom (fossa) -Kaakkop (condylus) -Discus articularis -Kapsel

8 Anatomie

9 Anatomie Innervatie: n.trigeminus (sensibel) n. facialis (motorisch)

10 n.trigeminus Anatomie

11 Orofaciale pijn Dentogeen TMD Neuralgiforme pijn Hoofdpijn Gerefereerde pijn Geprojecteerde pijn

12 Wat verstaan we onder TMD?

13 TMD is a collective term embracing a number of clinical problems that involve the masticatory musculature, the temporomandibular joint and associated structures, or both. De Leeuw, Orofacial pain, AAOP guidelines 2008

14 TMD klinisch: Drukpijn Pijn: spieren, nek, gewricht, elementen Functie gerelateerd Primaire hulpvraag Gewrichtsgeluiden

15 Prevalentie van symptomen: Kinderen: 36% Adolescenten: 43% Volwassenen: 22% Nilner&lassing1981, magnusson1993, de Kanter 1993

16 Prevalentie: 5 % van de totale populatie heeft matige tot ernstige klachten 1,5% behoeft behandeling (Dus stad ca 5400 patiënten ) Schiffman1986, Magnusson1991, Bibb1991

17 Etiologie: Trauma (micro\macro) Psyche Occlusie

18 Etiologie: trauma psyche occlusie

19 Etiologie: - Microtrauma Parafuncties: Klemmen Knarsen Gewoonten: Nagelbijten Frequent kauwgomgebruik Wang en lipbijten

20 Etiologie:

21 Etiologie: - macrotrauma M3 verwijdering Ongeval Osteotomie Intubatie Artritis t.g.v. trauma

22 Etiologie: - Psyche Angst Depressie Stress Van belang zijn: Coping Locus of control Carlson 1993, De Leeuw 1993

23

24 Etiologie: - occlusale associaties Open beet in het front Overjet groter dan 7 mm Afglijden van Co -> Mo > 2 mm 5 ontbrekende posteriore elementen Unilaterale kruisbeet Seligman cs. [1995]

25 Symptomen: pijn gewricht spieren gebitselementen

26 Symptomen: Myo - Arthro TMD 33% 33,00% 8% 6% 20,00% Myogene klachten (Spieren) Arthrogene klachten (gewricht)id+r ID-r A.M.Lobbezoo-Scholte 1993

27 Symptomen: - myogeen Pijn in rust en functie Bewegings beperking Vaak bilateraal Correlaat: Vaak nekpijn schouder klachten

28 Myogene TMD: therapie Voorlichting en leefregels Fysiotherapie Psychologische ondersteuning Spalk Of een combinatie bij VAS>60

29 Myogene TMD: Fysio

30 Myogene TMD: Fysio

31 Myogene TMD: Fysio

32 Myogene TMD: spalk

33 Myogene TMD Myogene TMD is vaak goed behandelbaar maar recidief gevoelig

34 Artrogene TMD Klachten: Pijn bij functie Gewrichts geluiden Vaak unilateraal Correlaat: Vaak myogene klachten

35 Artrogene TMD Discus verplaatsing met reductie Discus verplaatsing zonder reductie Artrosis Deformans Luxatie Ontstekingen Arthritis (tgv trauma) Capsulitis

36 ADD+R

37 ADD-R A.M.Lobbezoo-Scholte 1993

38 AD A.M.Lobbezoo-Scholte 1993

39 Artrogene TMD, therapie Fysiotherapie Medicamenteus Psychologische ondersteuning Spalk Injectie Chirurgie < 1%

40 Artrogene TMD, therapie Artrocentese: Het spoelen van het kaakgewricht, evt corticostreoid of hyaluronzuur achterlaten.

41 Artrogene TMD De prognose is doorgaans gunstig Adaptatie van gewrichtsstructuren

42 Orofaciale pijn Dentogeen TMD Neuralgiforme pijn Hoofdpijn Gerefereerde pijn Geprojecteerde pijn

43 Orofaciale pijn, gerefereerd Pijn waarvan de oorzaak niet is gelegen op de plek waar de pijn wordt gevoeld

44

45 Orofaciale pijn, gerefereerd

46 Orofaciale pijn, gerefereerd

47 Orofaciale pijn, gerefereerd Als er geen objectiveerbare redenen zijn voor dentogene klachten, Denk dan aan gerefereerde pijn

48 Orofaciale pijn, gerefereerd De plaats waar de pijn wordt gevoeld is niet de bron van waaruit de pijn ontstaat

49 Gerefereerde pijn Travell&Simons: The Triggerpoint Manual

50 Gerefereerde pijn m. masseter : molaarstreek maxilla en mandibula m. temporalis : molaarstreek maxilla, achter het oog m. trapezius : oor, temporaal en kaakhoek m. sternocleidomastoideus: temporaal en boven oog

51

52

53 Orofaciale pijn Dentogeen TMD Neuralgiforme pijn Hoofdpijn Gerefereerde pijn Geprojecteerde pijn

54 Geprojecteerde pijn Cardiale ischemie veroorzaakt vaak orofaciale pijn 6% als enig symptoom 32% in combinatie met andere klachten Bij late/foute diagnose 8x grotere mortaliteit Vooral vrouwen p=.031 Kreimer, Okeson JADA 2007;(1):74-9.

55 Orofaciale pijn kan vele oorzaken hebben TMD hoeft niet de enige aandoening te zijn, er kan sprake zijn van mengbeelden Denk bij pijn ook aan andere oorzaken. Alvorens te behandelen stel een diagnose, maak een dd Bij twijfel en uitblijven resultaat: TG, KNO, Neuroloog, HA e.d. consulteren

56 En Morgen.? Het 1 minuut onderzoek

57 1. Korte anamnese: Waar heeft u pijn? Hoe lang al? Wanneer? Wijst u het eens aan? Is er een ontstaansmoment? Zijn er stressoren?

58 2.Kijken: Beweging kaak Deviatie? Beperkte opening?

59 3. Palperen: Spieren Gewricht nek

60 TMD? Zelf behandelen? Verwijzen?

61 Begin eens niet met een spalk. Leefregels.. Fysiotherapie

62

63

Tandarts en orofaciaal fysiotherapeut De werkwijze en mogelijk samenwerking

Tandarts en orofaciaal fysiotherapeut De werkwijze en mogelijk samenwerking Tandarts en orofaciaal fysiotherapeut De werkwijze en mogelijk samenwerking Inhoudsopgave Voorstellen; Werkwijze; het vak tandarts Van tandarts naar orofaciaal fysiotherapeut Werkwijze; het vak orofaciaal

Nadere informatie

PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen

PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen The following full text is a publisher's version. For additional information about this publication click this link. http://hdl.handle.net/2066/24980

Nadere informatie

Kaakgewricht klachten

Kaakgewricht klachten Kaakgewricht klachten KNO Beter voor elkaar Kaakgewricht klachten Het Myofaciale Pijndysfunctie syndroom (MPD-syndroom) De aandoening Het komt nogal eens voor dat men klaagt over pijn in of rond het oor,

Nadere informatie

Pijn bij bewegingen van de onderkaak

Pijn bij bewegingen van de onderkaak J.J.R. Huddleston Slater, B. Stegenga Pijn bij bewegingen van de onderkaak Een pijnlijk, vermoeid gevoel in de kauwspieren en/of pijn in het gebied van het kaakgewricht is een bekende tandheelkundige klacht.

Nadere informatie

Informatie over kaakklachten

Informatie over kaakklachten Informatie over kaakklachten Logopedie Beter voor elkaar 2 Inleiding U bent door de kaakchirurg, KNO-arts, huisarts of tandarts verwezen naar de afdeling logopedie in verband met kaakklachten. Deze folder

Nadere informatie

Temporo Mandibulaire Dysfunctie (TMD)

Temporo Mandibulaire Dysfunctie (TMD) Temporo Mandibulaire Dysfunctie (TMD) In overleg met uw behandelend (tand) arts bent u verwezen naar de polikliniek Mondziekten, Kaak- en Aangezichtschirurgie van het Radboudumc. Bij uw bezoek aan de

Nadere informatie

Kaakgewrichtsklachten en fysiotherapie

Kaakgewrichtsklachten en fysiotherapie Kaakgewrichtsklachten en fysiotherapie KAAKGEWRICHTSKLACHTEN EN FYSIOTHERAPIE U bent bij de kaakchirurg/kno arts/tandarts/orthodontist/ tandarts-gnatoloog in behandeling voor klachten van uw kaakgewricht.

Nadere informatie

Behandeling van kaakgewrichtsklachten, knarsen en klemmen

Behandeling van kaakgewrichtsklachten, knarsen en klemmen Behandeling van kaakgewrichtsklachten, knarsen en klemmen In overleg met uw behandelend (tand)arts bent u vanwege kaakgewrichtsklachten verwezen naar de polikliniek mondziekten, kaak-, aangezichtschirurgie

Nadere informatie

TMD en De edentaten. fysiotherapie.lwdzuid.nl 1

TMD en De edentaten. fysiotherapie.lwdzuid.nl 1 & fysiotherapie.lwdzuid.nl 1 Wat is TMD? TMD is a collective term embracing a number of clinical problems that involve the masticatory musculature, the temporomandibular joint and associated structures,

Nadere informatie

Behandelingsprotocol voor craniomandibulaire dysfunctie 1

Behandelingsprotocol voor craniomandibulaire dysfunctie 1 Oorspronkelijke bijdragen Naeije e.a.: Behandelingsprotocol CMD 1 M. Naeije F. Lobbezoo L.A.J. van Loon W.P.M. Savalle Jac. van der Zaag J.J.R. Huddleston Slater M.J. van der Meulen C.M. Visscher Behandelingsprotocol

Nadere informatie

Christophe Fauconnier

Christophe Fauconnier Christophe Fauconnier Kinesitherapeut UVC Brugmann IVe INTERDISCIPLINAIR SYMPOSIUM Vrijdag 21 oktober 2011 Square - Brussels Meeting Center Definitie = ± geheel onmogelijk Openen Mond (OM) < contractuur

Nadere informatie

Onbegrepen pijn. Toch, en dat zal elke tandarts die de onbegrepen pijnklacht KIESPIJN: BEZINT EER GE MET BOOR OF TANG BEGINT

Onbegrepen pijn. Toch, en dat zal elke tandarts die de onbegrepen pijnklacht KIESPIJN: BEZINT EER GE MET BOOR OF TANG BEGINT 20 TANDARTSPRAKTIJK FEBRUARI 2014 KIESPIJN: BEZINT EER GE MET BOOR OF TANG BEGINT Onbegrepen pijn Iedere tandarts heeft wel eens een onbegrepen pijnklacht meegemaakt in zijn of haar carrière. Dat is niet

Nadere informatie

REUMATOLOGIE achtergronden casusschetsen

REUMATOLOGIE achtergronden casusschetsen REUMATOLOGIE achtergronden casusschetsen Voorstel wijzigingen bij herziening werkafspraak kunnen op de laatste pagina worden genoteerd. Interline augustus 2009 Voor: begeleider/presentator INTERLINE Reumatologie

Nadere informatie

Onderzoekscriteria voor de Diagnostiek van Temporomandibulaire Dysfunctie OCD/TMD

Onderzoekscriteria voor de Diagnostiek van Temporomandibulaire Dysfunctie OCD/TMD Onderzoekscriteria voor de Diagnostiek van Temporomandibulaire Dysfunctie OCD/TMD Vertaald door Dr. Frank Lobbezoo Drs. Maurits K.A. van Selms Afdeling Orale Functieleer, Sectie Orale Kinesiologie Academisch

Nadere informatie

Mondziekten, kaak- en aangezichtschirurgie. Patiënteninformatie. Kaakgewrichtsklachten. Slingeland Ziekenhuis

Mondziekten, kaak- en aangezichtschirurgie. Patiënteninformatie. Kaakgewrichtsklachten. Slingeland Ziekenhuis Mondziekten, kaak- en aangezichtschirurgie Kaakgewrichtsklachten i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen De kaakgewrichten bevinden zich aan beide zijden van het gezicht, vlak voor het oor,

Nadere informatie

Triggerpoint-zelfbehandeling. een instrument voor zelfbehandeling bij. gezondheidsklachten. Sprekers: Rob Beenker en Hanneke Heij

Triggerpoint-zelfbehandeling. een instrument voor zelfbehandeling bij. gezondheidsklachten. Sprekers: Rob Beenker en Hanneke Heij Een kennismaking met Triggerpoint-zelfbehandeling een instrument voor zelfbehandeling bij gezondheidsklachten Sprekers: Rob Beenker en Hanneke Heij 27 november 2010 Utrecht 1 Vandaag... vertel ik mijn

Nadere informatie

Musculoskelettale stoornissen van het kauwstelsel

Musculoskelettale stoornissen van het kauwstelsel Bijzonder onderwerp Projectgroep: Musculoskelettale stoornissen Musculoskelettale stoornissen van het kauwstelsel Projectgroep Musculoskelettale stoornissen van het kauwstelsel 1 Consensus over diagnostiek

Nadere informatie

S. van der Veen, arts. 1

S. van der Veen, arts. 1 S. van der Veen, arts. 1 S. van der Veen, arts. 2 S. van der Veen, arts. 3 S. van der Veen, arts. 4 S. van der Veen, arts. 5 S. van der Veen, arts. 6 S. van der Veen, arts. 7 S. van der Veen, arts. 8 S.

Nadere informatie

optimale meetinstrument?

optimale meetinstrument? 1 Klachten in het hoofdhalsgebied: hoe kies ik het optimale meetinstrument? Raymond Swinkels Samenvatting» Klachten in het hoofd-halsgebied hebben in veel gevallen een multidimensionaal karakter waarbij

Nadere informatie

REUMATOLOGIE casusschetsen

REUMATOLOGIE casusschetsen REUMATOLOGIE casusschetsen 1 REUMATOLOGIE April 2004 CASUSSCHETSEN Casusschets 1 Man, 35 jaar. Sinds 4 weken pijnlijke PIP s re hand. Zijn ring past niet meer. Rechter pols is ook gevoelig, niet warm of

Nadere informatie

Pijn en MS in de medische literatuur. Omschrijving probleem. Prevalentie. Prevalentie 63 % (nl populatie 19 %)

Pijn en MS in de medische literatuur. Omschrijving probleem. Prevalentie. Prevalentie 63 % (nl populatie 19 %) Pijn en MS in de medische literatuur Roger Haenen, Revalidatiearts Orbis Medisch Centrum Sittard - Geleen Omschrijving probleem Prevalentie 63 % (nl populatie 19 %) RRMS 50% PPMS 70% SPMS 70 % 25 % ervaart

Nadere informatie

PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen

PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen The following full text is a publisher's version. For additional information about this publication click this link. http://hdl.handle.net/2066/21170

Nadere informatie

Aanpak van acute knieletsels in de eerste lijn. Dr. Bex Steven Huisarts/sportarts KSTVV Lotto-Belisol

Aanpak van acute knieletsels in de eerste lijn. Dr. Bex Steven Huisarts/sportarts KSTVV Lotto-Belisol Aanpak van acute knieletsels in de eerste lijn Dr. Bex Steven Huisarts/sportarts KSTVV Lotto-Belisol Anatomie Anatomie Anatomie Anatomie Algemeen Goede anamnese! ontstaansmechanisme van het letsel begrijpen

Nadere informatie

Pijncentrum. Behandeling van het temporomandibulaire gewricht

Pijncentrum. Behandeling van het temporomandibulaire gewricht Pijncentrum Behandeling van het temporomandibulaire gewricht Inleiding Op het pijncentrum is met u besproken dat uw pijnklachten behandeld gaan worden door middel van een behandeling van het temporomandibulaire

Nadere informatie

Zonder recessie geen tandhalsgevoeligheid

Zonder recessie geen tandhalsgevoeligheid Zonder recessie geen tandhalsgevoeligheid Schelte Fokkema kenmerken en prevalentie etiologie en risicofactoren diagnose en klinisch management primaire en secundaire preventie curatie Terminologie tandhalsgevoeligheid

Nadere informatie

Dry Needling. Informatie voor patiënten

Dry Needling. Informatie voor patiënten Dry Needling Informatie voor patiënten Wat is dry needling? Dry needling is een nieuwe behandelmethode van de fysiotherapeut. Door middel van een speciale techniek worden spieren aangeprikt en raken op

Nadere informatie

Persisterende Dento-Alveolaire Pijn (PDAP) 22 en 29 november 2014

Persisterende Dento-Alveolaire Pijn (PDAP) 22 en 29 november 2014 Persisterende Dento-Alveolaire Pijn (PDAP) 22 en 29 november 2014 1 Casus 4: man, 49 jaar Verwezen naar Kliniek Endodontologie via Kliniek Orofaciale pijn en Disfunctie: Historie: Linkeroog is in jeugd

Nadere informatie

NVAB Richtlijn Klachten aan Arm, Nek of Schouder. Werk en KANS. 11-5-2015 Hoge School Leiden. Dr. Leo. A.M. Elders

NVAB Richtlijn Klachten aan Arm, Nek of Schouder. Werk en KANS. 11-5-2015 Hoge School Leiden. Dr. Leo. A.M. Elders NVAB Richtlijn Klachten aan Arm, Nek of Schouder 1 11-5-2015 Hoge School Leiden Dr. Leo. A.M. Elders Werk en KANS Tel: 06-55741585 E-mail: info@nvka.nl Inhoud presentatie Schouderklachten /SAPS Epidemiologie

Nadere informatie

Voorwoord. Wendy van Hal en Wieke Heideman

Voorwoord. Wendy van Hal en Wieke Heideman Voorwoord Deze scriptie is geschreven in het kader van een wetenschappelijke beroepsopdracht. De wetenschappelijke beroepsopdracht is een onderdeel van de hoofdfase van opleiding fysiotherapie op de Hogeschool

Nadere informatie

Fysiotherapie na acceleratie deceleratie trauma. Fysiotherapie na acceleratie deceleratie trauma. Fysiotherapie na acceleratie deceleratie trauma

Fysiotherapie na acceleratie deceleratie trauma. Fysiotherapie na acceleratie deceleratie trauma. Fysiotherapie na acceleratie deceleratie trauma Hans Allaart Fysiotherapeut Sport Fysiotherapeut Orthopedische Manueel Th. Dryneedling Hans Allaart Fysiotherapeut Sport Fysiotherapeut Orthopedische Manueel Th. Dryneedling Fysiotherapie na acceleratie

Nadere informatie

29-11-2013. Aangezichtspijn ZICHT OP AANGEZICHTSPIJN. TemporoMandibular Disorders (TMD)

29-11-2013. Aangezichtspijn ZICHT OP AANGEZICHTSPIJN. TemporoMandibular Disorders (TMD) Aangezichtspijn Verwijzingen uit binnen- en buitenland ZICHT OP AANGEZICHTSPIJN Patiënten hebben vaak al een uitgebreid en mislukt traject achter de rug. De tandarts is opgeleid om pijn in het aangezicht

Nadere informatie

Heleen Boven Voorzitter HNN Eerste lijn, manueeltherapeut Tweede lijn, diagnostisch fysiotherapeut hoofdpijncentrum MZH Lid werkgroep Hoofdpijn

Heleen Boven Voorzitter HNN Eerste lijn, manueeltherapeut Tweede lijn, diagnostisch fysiotherapeut hoofdpijncentrum MZH Lid werkgroep Hoofdpijn Heleen Boven Voorzitter HNN Eerste lijn, manueeltherapeut Tweede lijn, diagnostisch fysiotherapeut hoofdpijncentrum MZH Lid werkgroep Hoofdpijn eerste lijn MZH De twee hoofd vragen: Waarom de nek behandelen

Nadere informatie

Polymyalgia reumatica (PMR), niet altijd wat het lijkt. C. De Gendt

Polymyalgia reumatica (PMR), niet altijd wat het lijkt. C. De Gendt Polymyalgia reumatica (PMR), niet altijd wat het lijkt C. De Gendt Diagnose In 1964 moest US Supreme Court rechter Potter Stewart, gewiekst met woorden, toegeven dat een definitie van harde pornogafie

Nadere informatie

huisartsennascholing 10 sept 2013

huisartsennascholing 10 sept 2013 huisartsennascholing 10 sept 2013 -polyneuropathie -restless legs syndrome Joost van Oostrom Afdeling Neurologie Rijnstate Programma (2x) WAAROM moeten we hier iets over weten WAT moeten we hierover weten

Nadere informatie

Rotator cuff scheur. De meeste scheuren treden op in de supraspinatus maar andere delen van de pees kunnen ook zijn aangedaan.

Rotator cuff scheur. De meeste scheuren treden op in de supraspinatus maar andere delen van de pees kunnen ook zijn aangedaan. Rotator Cuff Scheur Rotator cuff scheur Inleiding Een rotator cuff scheur is een vaak voorkomende oorzaak van pijn en ongemak in de schouder bij een volwassene. De rotator cuff bestaat uit 4 spieren en

Nadere informatie

methoden voor hypermobiliteit van het kaakgewricht en de positie van het caput mandibulae bij maximale mondopening

methoden voor hypermobiliteit van het kaakgewricht en de positie van het caput mandibulae bij maximale mondopening S.I. Kalaykova, M. Naeije, J.J.R. Huddleston Slater, F. Lobbezoo Beroepsdifferentiatie in de tandheelkunde 3 Hypermobiliteit van het kaakgewricht en de positie van het caput mandibulae bij maximale mondopening

Nadere informatie

Onderzoek hoofd hals en slijmvliesafwijkingen in de mond. Workshop MKA chirurgie Gerald J. Springer

Onderzoek hoofd hals en slijmvliesafwijkingen in de mond. Workshop MKA chirurgie Gerald J. Springer Onderzoek hoofd hals en slijmvliesafwijkingen in de mond Workshop MKA chirurgie Gerald J. Springer Team MKA chirurgie Kaakchirurgen: Theo Brouwer Johan Jansma Rutger Schepers Gerald Springer Poli MKA chirurgie

Nadere informatie

Hoofdpijnklachten Soorten hoofdpijn Oorzaken van hoofdpijn Symptomen van hoofdpijn

Hoofdpijnklachten Soorten hoofdpijn Oorzaken van hoofdpijn Symptomen van hoofdpijn Hoofdpijnklachten Hoofdpijnklachten komen veel voor en kunnen u ernstig belemmeren in uw dagelijks functioneren. Soms is het een vervelende, zeurende pijn die op de achtergrond aanwezig is, maar er zijn

Nadere informatie

Tetanus. Presentatie C1A 08-09-2015 Hanneke Hall, fellow IC

Tetanus. Presentatie C1A 08-09-2015 Hanneke Hall, fellow IC Tetanus Presentatie C1A 08-09-2015 Hanneke Hall, fellow IC Etiologie Clostridium tetani Gram positief, anaeroob sporevormende bacterie Sporen kunnen jaren overleven Ongevoelig voor desinfectans 2 exotoxinen:

Nadere informatie

TRANSMURAAL PROTOCOL REUMATOLOGIE

TRANSMURAAL PROTOCOL REUMATOLOGIE TRANSMURAAL PROTOCOL REUMATOLOGIE Doelstellingen Vroege opsporing van chronische destructieve gewrichtsziekte om door vroegtijdige behandeling schade te beperken Verbetering van de service aan huisartsen

Nadere informatie

Fase 1: Verwijzing, aanmelding en initiële hypothese. Screening. Hypothese: Er is mogelijk sprake van liespijn als gevolg van rode vlaggen.

Fase 1: Verwijzing, aanmelding en initiële hypothese. Screening. Hypothese: Er is mogelijk sprake van liespijn als gevolg van rode vlaggen. Stroomdiagram Liespijn Onderstaand stroomdiagram kan worden gebruikt voor het diagnostisch proces, bij patiënten met liespijn. Hierbij wordt de nadruk gelegd op artrogene problematiek. Niet atrogene aandoeningen

Nadere informatie

B. Hals (weke delen) Voor cervicale wervelkolom, zie rubrieken C en K. Inhoudsopgave 01 B 02 B 03 B 04 B 05 B 06 B 07 B 08 B 09 B 10 B 11 B 12 B 13 B

B. Hals (weke delen) Voor cervicale wervelkolom, zie rubrieken C en K. Inhoudsopgave 01 B 02 B 03 B 04 B 05 B 06 B 07 B 08 B 09 B 10 B 11 B 12 B 13 B B. Hals (weke delen) Voor cervicale wervelkolom, zie rubrieken C en K Inhoudsopgave 1 B 2 B 3 B 4 B 5 B 6 B 7 B 8 B 9 B 1 B 11 B 12 B 13 B Palpabele schildkliernoduli en euthyreotische struma... 1 Lange

Nadere informatie

Anesthesiologische behandelmogelijkheden schouderpijn

Anesthesiologische behandelmogelijkheden schouderpijn Anesthesiologische behandelmogelijkheden schouderpijn Xander Eijsbouts Anesthesioloog Pijnspecialist GOED Medisch Centrum Breda Bravis Ziekenhuis Roosendaal Picavet, Schouten. Klachtern van het bewegingsapparaat

Nadere informatie

Inhoud. inleiding musculoskeletale fysiotherapie 25. Redactie 1 3. Auteurs 1 4. Voorwoord 2 2

Inhoud. inleiding musculoskeletale fysiotherapie 25. Redactie 1 3. Auteurs 1 4. Voorwoord 2 2 Inhoud Redactie 1 3 Auteurs 1 4 Voorwoord 2 2 inleiding musculoskeletale fysiotherapie 25 1 Klachten in het hoofd-halsgebied: hoe kies ik het optimale meetinstrument? 2 9 Raymond Swinkels Inleiding 2 9

Nadere informatie

Reuma of artrose. En dan?

Reuma of artrose. En dan? Reuma of artrose Reuma of artrose. En dan? Evean helpt en wijst u de weg Evean. Midden in het leven. Reuma of artrose? Evean helpt u met alle zorg en aandacht Is bij u de diagnose reuma of artrose gesteld?

Nadere informatie

Aanleg Vaak zijn er meerdere familieleden die ook tandenknarsen. Familiaire aanleg lijkt wel een rol te spelen.

Aanleg Vaak zijn er meerdere familieleden die ook tandenknarsen. Familiaire aanleg lijkt wel een rol te spelen. Tandenknarsen Wat is tandenknarsen? Tandenknarsen is een aandoening waarbij kinderen en volwassenen tijdens hun slaap hun tanden en kniezen over elkaar heen schuren. Hoe wordt tandenknarsen ook wel genoemd?

Nadere informatie

Luxaties van schouder elleboog en vingers. Compagnonscursus 2012

Luxaties van schouder elleboog en vingers. Compagnonscursus 2012 Luxaties van schouder elleboog en vingers Compagnonscursus 2012 De schouder - Epidemiologie Meest gedisloceerde gewricht: NL 2000/jaar op SEH 45% van alle luxaties betreffen schouder 44% in de leeftijdsgroep

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 11. 1. Verschillende soorten hoofdpijn 13. 2. Epidemiologie 19

Inhoud. Voorwoord 11. 1. Verschillende soorten hoofdpijn 13. 2. Epidemiologie 19 VGV OVER HOOFDPIJN-MIGRAINE_BSL_148 x 210 2-2 14-12-11 09:38 Pagina 5 Inhoud Voorwoord 11 1. Verschillende soorten hoofdpijn 13 Hoe kan de patiënt met chronische hoofdpijn het beste worden benaderd? 13

Nadere informatie

Nekhernia. Neurologische behandeling. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl

Nekhernia. Neurologische behandeling. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl Nekhernia Neurologische behandeling Informatie voor patiënten F0998-3111 maart 2012 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam

Nadere informatie

Heup- en kniepathologie: 1ste lijnsaanpak. Dr Mike Tengrootenhuysen

Heup- en kniepathologie: 1ste lijnsaanpak. Dr Mike Tengrootenhuysen Heup- en kniepathologie: 1ste lijnsaanpak Dr Mike Tengrootenhuysen Inleiding Heup Knie FAI Coxartrose Meniscusscheur Voorste kruisband Bursitis ruptuur Patellofemorale klachten Gonartose trochanterica

Nadere informatie

Dr. Hilde Van Kerckhoven

Dr. Hilde Van Kerckhoven Dr. Hilde Van Kerckhoven S 1. Inleiding Bandvormige pijn ter hoogte van de onderrug met uitstraling naar 1 of 2 benen kan te wijten zijn aan facetartrose. 1. Inleiding 15-45% van de patiënten met lage

Nadere informatie

C. Wervelkolom. Inhoudsopgave 01 C 02 C 03 C 04 C 05 C 06 C 07 C 08 C 09 C 10 C

C. Wervelkolom. Inhoudsopgave 01 C 02 C 03 C 04 C 05 C 06 C 07 C 08 C 09 C 10 C C. Wervelkolom nhoudsopgave 1 C 2 C 3 C 4 C 5 C 6 C 7 C 8 C 9 C 1 C Congenitale aandoeningen... 1 Myelopathie (excl. trauma s van de wervelkolom)... 1 Mogelijke atlanto-axiale subluxatie... 1 Nekpijn...

Nadere informatie

Angst en depressie in de huisartspraktijk: signaleren van risicogroepen. Peter F M Verhaak NIVEL

Angst en depressie in de huisartspraktijk: signaleren van risicogroepen. Peter F M Verhaak NIVEL Angst en depressie in de huisartspraktijk: signaleren van risicogroepen Peter F M Verhaak NIVEL 12-maands prevalentie stemmings-, angst- en middelenstoornis 250 200 N/1000 patiënten 150 100 50 Depressie

Nadere informatie

Zorginnovatie voor pijnlijke diabetische polyneuropathie. Margot Geerts Verpleegkundig Specialist

Zorginnovatie voor pijnlijke diabetische polyneuropathie. Margot Geerts Verpleegkundig Specialist Zorginnovatie voor pijnlijke diabetische polyneuropathie Margot Geerts Verpleegkundig Specialist Diabetische polyneuropathie 1. Distale symmetrische polyneuropathie Uitval van een combinatie van sensore,

Nadere informatie

Definitie van infarct. Klinische diagnose. Uitgebreidheid van necrose bepaalt de onmiddellijke en laattijdige prognose!

Definitie van infarct. Klinische diagnose. Uitgebreidheid van necrose bepaalt de onmiddellijke en laattijdige prognose! Acuut Myocardinfarct I Dieter Nuyens Cardiologie Definitie van infarct Klinische diagnose Anamnese Cardiale enzymes ECG veranderingen Uitgebreidheid van necrose bepaalt de onmiddellijke en laattijdige

Nadere informatie

Ingeklemde zenuw in de pols. Carpal tunnel syndroom

Ingeklemde zenuw in de pols. Carpal tunnel syndroom Ingeklemde zenuw in de pols Carpal tunnel syndroom Inhoudsopgave Wat is het carpal tunnel syndroom... 1 Waardoor wordt het veroorzaakt... 2 Klachten... 2 Diagnose... 3 Behandeling... 3 Tot slot... 5 Wat

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Fysiotherapie & revalidatie. G e z o n d h e i d s Z o r g m e t e e n Z i e l

Patiënteninformatie. Fysiotherapie & revalidatie. G e z o n d h e i d s Z o r g m e t e e n Z i e l i Patiënteninformatie Fysiotherapie & revalidatie G e z o n d h e i d s Z o r g m e t e e n Z i e l Algemeen Behandeling van gehospitaliseerde patiënten Behandeling van ambulante patiënten Specifiek: Pre-

Nadere informatie

Door dwang gegijzeld. (Laat-begin) obsessieve-compulsieve stoornis bij Ouderen. Roos C. van der Mast

Door dwang gegijzeld. (Laat-begin) obsessieve-compulsieve stoornis bij Ouderen. Roos C. van der Mast Door dwang gegijzeld (Laat-begin) obsessieve-compulsieve stoornis bij Ouderen Roos C. van der Mast OCS bij ouderen De obsessieve-compulsieve stoornis is een persisterende en stabiele diagnose die zelden

Nadere informatie

Congres Revalidatie 2016 Bas Meijer, podotherapeut

Congres Revalidatie 2016 Bas Meijer, podotherapeut Congres Revalidatie 2016 Bas Meijer, podotherapeut Introductie. Bas Meijer, podotherapeut Anderhalvelijns zorgcentrum Luc van Driel Judith Ensink 02 Inhoud. Podotherapeut? Samenwerkende disciplines Specialisaties

Nadere informatie

Tandheelkunde. Inspectie en palpatie van de mondholte

Tandheelkunde. Inspectie en palpatie van de mondholte Tandheelkunde Inspectie en palpatie van de mondholte Inspectie en palpatie van de mondholte Inleiding Dieren met gebitsaandoeningen komen vaak voor in de dierenartsenpraktijk. Vaak zijn de eigenaren hier

Nadere informatie

Myofasciaal Pijn Syndroom een analyse voor (para)medici

Myofasciaal Pijn Syndroom een analyse voor (para)medici \ MPS en Dry Needling - 1 Myofasciaal Pijn Syndroom een analyse voor (para)medici Frank Timmermans, fysiotherapeut en manueel therapeut Uplands Physiotherapy Clinic, Penticton, B.C. Canada Inhoud presentatie

Nadere informatie

Low-level laser therapie bij temporomandibulaire disfunctie

Low-level laser therapie bij temporomandibulaire disfunctie Academiejaar 2010 2011 Low-level laser therapie bij temporomandibulaire disfunctie Alexander DECLERCK Promotor: Prof. Dr. L. Van den Berghe Masterproef voorgedragen in de tweede master in het kader van

Nadere informatie

RCT - Facetpijn. Figuur: Lumbale wervelkolom

RCT - Facetpijn. Figuur: Lumbale wervelkolom 1 RCT - Facetpijn 1.1 Doel Kosten effectiviteit en effectiviteit van facetdenervatie bij facetpijn met een multidisciplinair pijnmanagement programma versus een multidisciplinair pijnmanagement programma.

Nadere informatie

Kennisdag NGS september Van harte welkom. Thema: Heup / lies

Kennisdag NGS september Van harte welkom. Thema: Heup / lies Kennisdag NGS 2016 17 september Van harte welkom Thema: Heup / lies Bennie Theunissen: theunissenbennie@gmail.com 1 2 3 Een weekje rust (ziekte) Jongeren werden een week aan bed gekluisterd: Ze verloren

Nadere informatie

Cornelis Visser. Locatie Leiderdorp & Alphen a.d. Rijn.

Cornelis Visser. Locatie Leiderdorp & Alphen a.d. Rijn. Cornelis Visser Locatie Leiderdorp & Alphen a.d. Rijn www.alrijneorthopedie.nl Wat kunt u verwachten? Inleiding, anatomie Plexus brachialis letsel, oorzaken Indeling, diagnostiek Welke perifere zenuwletsels

Nadere informatie

Pijneducatie Chronische pijn: hoe leg je dat uit? Agenda. Nociceptieve pijn 11/06/2014. Harkema. Dr. Doeke Keizer, huisarts

Pijneducatie Chronische pijn: hoe leg je dat uit? Agenda. Nociceptieve pijn 11/06/2014. Harkema. Dr. Doeke Keizer, huisarts Pijneducatie Chronische pijn: hoe leg je dat uit? Dr. Doeke Keizer, huisarts Harkema Geen sponsoring vanuit industrie Agenda Even voorstellen Soorten pijn Chronische pijn > sensitisatie Pijneducatie Anderhalvelijnszorg

Nadere informatie

Kennislacunes NHG-Standaard Depressie

Kennislacunes NHG-Standaard Depressie Kennislacunes Kennislacunes 1. Het nut van screening naar depressie bij mensen met een chronische somatische aandoening in de (noot 15-16). 2. De 4DKL als instrument om het verloop van de (ernst van de)

Nadere informatie

NISPA en Radboud(umc) Let s get together. Let s get together: 15-10-2015. - medicine/psychiatry & addiction - Universitair Medisch Centrum

NISPA en Radboud(umc) Let s get together. Let s get together: 15-10-2015. - medicine/psychiatry & addiction - Universitair Medisch Centrum NISPA en Radboud(umc) Let s get together Disclosure belangen A.H. Schene (potentiële) belangenverstrengeling: geen prof. dr Aart H. Schene Afdeling Psychiatrie NISPA-dag, 15 oktober 2015 Let s get together:

Nadere informatie

Thema-avond deskundigheidsbevordering

Thema-avond deskundigheidsbevordering Thema-avond deskundigheidsbevordering 16 maart 2009 P.C. (Peter) Knijp Postwhiplash syndroom De realiteit van het postwhiplashsyndroom staat niet ter discussie (PEP-lezing Kalb en Van Wingaarden d.d. 10

Nadere informatie

Schouder, bovenrug en bovenarm

Schouder, bovenrug en bovenarm pijngids Vetgedrukte tekst geeft een primair pijnpatroon aan. Niet-vetgedrukte tekst verwijst naar een minder vaak voorkomend patroon of een satelliet-triggerpoint-patroon. Spieren staan in volgorde van

Nadere informatie

Wat te bespreken. De Eeuw van chronische ziekten. risico ziekten en lifestyle. Trends in obesitas Nederland 1981-2003

Wat te bespreken. De Eeuw van chronische ziekten. risico ziekten en lifestyle. Trends in obesitas Nederland 1981-2003 De Eeuw van chronische ziekten Wat te bespreken Diabetes type 1 in relatie reumatische klachten Relaties tussen chronische ziekten? Diabetes type 2 in relatie reumatische klachten risico ziekten en lifestyle

Nadere informatie

Myofasciaal Pijn Syndroom

Myofasciaal Pijn Syndroom Myofasciaal Pijn Syndroom een analyse voor (para)medici \ Frank Timmermans, fysiotherapeut en manueel therapeut Uplands Physiotherapy Clinic, Penticton, B.C. Canada MPS en Dry Needling - 1 Inhoud presentatie

Nadere informatie

Hands on 2014 Duizeligheid

Hands on 2014 Duizeligheid Hands on 2014 Duizeligheid Hoe blijven we in evenwicht (zoals een vliegtuig)? Doelen: 1. Awareness creëren 2. Hoe blijven we in evenwicht? 3. Anamnese is key 3. Onderzoek zelf doen 4. Duizeligheid er is

Nadere informatie

Myofasciaal Pijn Syndroom een analyse voor (para)medici

Myofasciaal Pijn Syndroom een analyse voor (para)medici \ Myofasciaal Pijn Syndroom een analyse voor (para)medici Frank Timmermans,, fysiotherapeut en manueel therapeut Uplands Physiotherapy Clinic, Penticton, B.C. Canada Samenstelling Peter Bär,, fysiotherapeut

Nadere informatie

Compagnonscursus 2012

Compagnonscursus 2012 Compagnonscursus 2012 Artritis: Aankomen of afblijven? Marcel Posthumus Reumatologie-Klinische Immunologie Martini Ziekenhuis Groningen Inhoud Reumatologie-Klinische Immunologie Martini Ziekenhuis Mono-artritis

Nadere informatie

Referred pain bij kaak -en nekklachten

Referred pain bij kaak -en nekklachten Referred pain bij kaak -en nekklachten Eindscriptie wetenschappelijke stage door: Esmeralda Heinen & Femke Pottinga Hogeschool van Amsterdam, Instituut Fysiotherapie In samenwerking met het ACTA, Afdeling

Nadere informatie

Inhoud. Redactioneel 10. Over de auteurs 11. 1 Inleiding 12. 2 Geschiedenis 14

Inhoud. Redactioneel 10. Over de auteurs 11. 1 Inleiding 12. 2 Geschiedenis 14 Inhoud Redactioneel 10 Over de auteurs 11 1 Inleiding 12 2 Geschiedenis 14 3 Anatomie en fysiologie 17 3.1 Acute pijn 17 3.2 Chronische pijn 23 3.3 Chronische pijn en limbisch systeem? 23 4 Pijnmeting

Nadere informatie

Paramedisch OnderzoekCentrum

Paramedisch OnderzoekCentrum Cefalalgiafobie: een nieuwe loot aan de boom?. Prof.dr. Rob Oostendorp Kinesiophobia Phonophobia Photophobia Cefalalgiaphobia Phobia: excessive, irrational fear resulting from a feeling of vulnerability

Nadere informatie

Posterolaterale hoek letsels

Posterolaterale hoek letsels Posterolaterale hoek letsels Dr. Peter Van Eygen 04-11-2014 CAMPUS HENRI SERRUYS Inleiding Vaak niet herkend J. Hughston: You may not have seen posterolateral corner injuries, I can assure you that they

Nadere informatie

Migraine met aura. Migraine 31-1-2013. Tension-type headache: 1 jaar prevalentie Tension-Type Headache. flimpje 1. filmpje 2.

Migraine met aura. Migraine 31-1-2013. Tension-type headache: 1 jaar prevalentie Tension-Type Headache. flimpje 1. filmpje 2. Hoofdpijn: classificatie en behandeling Waarom is het kunnen classificeren van hoofdpijn van belang voor de FT/MT februari 2013 René Castien, manueel therapeut, Master SPT, PhD i.o. Regelmatig voorkomend

Nadere informatie

Hallux valgus (Vergroeiing van de grote teen)

Hallux valgus (Vergroeiing van de grote teen) Hallux Valgus Hallux valgus (Vergroeiing van de grote teen) Een hallux valgus is een voetafwijking waarbij de grote teen (hallux) naar buiten wijst. waardoor het eerste middenvoetsbeentje naar binnen wordt

Nadere informatie

Casus 1. Department of Orthopedic surgery University Medical Centre Groningen

Casus 1. Department of Orthopedic surgery University Medical Centre Groningen Man 49 jaar Manager van de dorpssupermarkt bij een grote keten, die bij onderbezetting volop meewerkt bij lossen (tillen, dragen), vakkenvullen (buigen, bukken), kassadienst en vaak achter de balie staat.

Nadere informatie

Is het wel een carpaal tunnel syndroom? Cathelijne Gorter de Vries Neuroloog 30-03-2016

Is het wel een carpaal tunnel syndroom? Cathelijne Gorter de Vries Neuroloog 30-03-2016 Is het wel een carpaal tunnel syndroom? Cathelijne Gorter de Vries Neuroloog 30-03-2016 Disclosures spreker (potentiële) belangenverstrengeling geen Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven

Nadere informatie

Protocol voor niet aan MINTH studie deelnemende kliniek

Protocol voor niet aan MINTH studie deelnemende kliniek Facetpijn Protocol voor niet aan MINTH studie deelnemende kliniek Facetpijn is gedefinieerd als pijn die ontstaat uit iedere structuur die een onderdeel uitmaakt van de facetgewrichten, inclusief het fibreuze

Nadere informatie

De differentiatie TANDARTS-GNATHOLOOG

De differentiatie TANDARTS-GNATHOLOOG - 1 - De differentiatie TANDARTS-GNATHOLOOG Competenties en aanbevelingen voor een moderne opleiding Notitie van het Consilium Gnathologicum van de NVGPT Dr. P.G.F.C.M. Battistuzzi Prof. Dr. Em. J. de

Nadere informatie

Bekkenfysiotherapie bij pijn in het bekkengebied

Bekkenfysiotherapie bij pijn in het bekkengebied Bekkenfysiotherapie bij pijn in het bekkengebied U heeft pijnklachten in uw buik- en/of bekkengebied. De bekkenfysiotherapeut kan u helpen om deze klachten te verminderen. Neem altijd uw verzekeringsgegevens

Nadere informatie

Jicht belicht. Laura Kienhorst Arts-onderzoeker

Jicht belicht. Laura Kienhorst Arts-onderzoeker Jicht belicht Laura Kienhorst Arts-onderzoeker Beroemde jichtpatiënten Erasmus Rubens Kant Keizer Karel Kenmerken van jicht Prevalentie 1-2% van volwassenen Incidentie 0,6-2/1000 Man/vrouw = 8:1 Meest

Nadere informatie

Multidisciplinaire richtlijn aspecifieke KANS. Inzicht in beloop van beperkingen en verzuim

Multidisciplinaire richtlijn aspecifieke KANS. Inzicht in beloop van beperkingen en verzuim Multidisciplinaire richtlijn aspecifieke KANS Inzicht in beloop van beperkingen en verzuim 28 februari 2015, Utrecht Anita Feleus Kenniscentrum Zorginnovatie Hogeschool Rotterdam Samenwerking richtlijn

Nadere informatie

Samen op weg: communicatie met kinderen en jongeren met SOLK. Voorbij de scheiding tussen lichaam en geest. Yvette Krol, klinisch psycholoog,

Samen op weg: communicatie met kinderen en jongeren met SOLK. Voorbij de scheiding tussen lichaam en geest. Yvette Krol, klinisch psycholoog, Samen op weg: communicatie met kinderen en jongeren met SOLK. Voorbij de scheiding tussen lichaam en geest. Yvette Krol, klinisch psycholoog, Deventer Ziekenhuis Ingeborg Visser, GZ-psycholoog i.o. tot

Nadere informatie

De Triggerpoint De-activatie cursus

De Triggerpoint De-activatie cursus De Triggerpoint De-activatie cursus 8/9 april 2011 Houten Gepresenteerd door Ietje van Stolk Kontakt: course@oos.co.nz PROGRAMMA VOOR TRIGGERPOINT DE-ACTIVATIE CURSUS DAG 1 9.45-10.00 Welkom, koffie en

Nadere informatie

DIABETISCHE NEUROPATHIE DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING

DIABETISCHE NEUROPATHIE DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING DIABETISCHE NEUROPATHIE DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING JMJ KRUL NEUROLOOG TERGOOIZIEKENHUIZEN BLARICUM Cijfers over diabetes (1) Er zijn ongeveer 740.000 mensen met diabetes in Nederland; 250.000 mensen

Nadere informatie

De bedrijfs- verzekerings arts en de HAGA Handen Kliniek

De bedrijfs- verzekerings arts en de HAGA Handen Kliniek De bedrijfs- verzekerings arts en de HAGA Handen Kliniek A.R.Koch, plastisch en handchirurg Haga Ziekenhuis, Den Haag In samenwerking met Monica Kop, revalidatie arts Berber Weitenberg, hand therapeute

Nadere informatie

WERKAFSPRAAK CARPALE-TUNNEL-SYNDROOM

WERKAFSPRAAK CARPALE-TUNNEL-SYNDROOM WERKAFSPRAAK CARPALE-TUNNEL-SYNDROOM Doel van de werkafspraak: Afstemming over diagnostiek en therapie door de huisarts, verwijzing van 1 e naar 2 e lijn, vervolg in de 2 e lijn. Uitgangspunt bij deze

Nadere informatie

Maatschap Orthopedie Zaans Medisch Centrum

Maatschap Orthopedie Zaans Medisch Centrum mini symposium voor verwijzers Maatschap Orthopedie Zaans Medisch Centrum Miguel Sewnath Even voorstellen Miguel Sewnath 5 jaar orthopedisch chirurg Opleiding OLVG/ UMCU Fellowship Trauma Engeland Vlietland

Nadere informatie

Schouderpathologie voorde huisarts

Schouderpathologie voorde huisarts Schouderpathologie voorde huisarts Linda Cervenka Ellen de Wit Ron Onstenk April 2012 Schouderklachten?? Nekklachten Radiculaire klachten CTS Infectieus Polymyalgia Schouder/POB klachten Gecombineerd Schouder

Nadere informatie

Wijzigingen triage-criteria TriageWijzer, update 2014.

Wijzigingen triage-criteria TriageWijzer, update 2014. Wijzigingen triage-criteria TriageWijzer, update 2014. Alle ingangsklachten: Apathisch wordt: AVPU niet A; Vaatletsel wordt: Ischemie; Hoog letselrisico wordt: Hoog energetisch trauma Kleinere tekstcorrecties

Nadere informatie

Aandachtsklachten en aandachtsstoornissen worden geobserveerd in verschillende volwassen

Aandachtsklachten en aandachtsstoornissen worden geobserveerd in verschillende volwassen SAMENVATTING Aandachtsklachten en aandachtsstoornissen worden geobserveerd in verschillende volwassen klinische populaties, waaronder ook de Aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit (ADHD). Ook al wordt

Nadere informatie

Diagnostiek aan de schoudergordel. Model orthopedische geneeskunde ( James Cyriax) (Dos winkel)

Diagnostiek aan de schoudergordel. Model orthopedische geneeskunde ( James Cyriax) (Dos winkel) Diagnostiek aan de schoudergordel Model orthopedische geneeskunde ( James Cyriax) (Dos winkel) Doorsnede art. humeri bicepspees, loopt door bovenkant van kapsel en voorkomt inklemming van kapsel in gewrichtsspleet

Nadere informatie

De betrouwbaarheid en normering van de Myoscanner

De betrouwbaarheid en normering van de Myoscanner De betrouwbaarheid en normering van de Myoscanner NVLF-congres 13 november 2015 Maaske Treurniet MA Team interprofessioneel samenwerken en opleiding logopedie Fontys Paramedische Hogeschool, Eindhoven

Nadere informatie

Pijn en bewegingsstoornissen van de mandibula met een focus op het kaakgewricht

Pijn en bewegingsstoornissen van de mandibula met een focus op het kaakgewricht B. Stegenga, H. Schouten Pijn en bewegingsstoornissen van de mandibula met een focus op het kaakgewricht Het belangrijkste kenmerk van mandibulaire pijn- en bewegingsstoornissen is pijn van musculoskelettale

Nadere informatie