Bestuur en Beleid voor professionals

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bestuur en Beleid voor professionals"

Transcriptie

1 Bestuur en Beleid voor professionals Bestuurlijk presteren in een veranderende samenleving

2 Colofon foto's Norbert Waalboer Fotografie (vz) / Verne (az) vormgeving ontwerpjanhaandrikman De foto's op het omslag zijn afkomstig van de grafische panelen in het USBO-pand. Zij verbeelden ontmoetingen en confron teren bezoekers met karakters uit verschillende werelden. Uitgangspunt voor het beeldverhaal is 'Alice in Wonderland': de reis die studenten en cursisten maken gedurende hun opleiding. Het 'leren' als ontdekkingsreis.

3 Bestuur en Beleid voor professionals Bestuurlijk presteren in een veranderende samenleving Een tweejarige masteropleiding in de Bestuurs- en Organisatiewetenschap Woord vooraf 2 inhoud Bestuur en beleid: theorie en praktijk 3 Voor wie is de opleiding bedoeld? 3 Doel van de opleiding 4 Programma op hoofdlijnen 5 Programmaonderdelen en tijdsindeling 6 inhoud Programma per onderdeel 7 Organisatie, docenten en programmaleiding 10 Organisatorische informatie 10 Aanmeldingsformulier 12 Het departement Bestuurs- en Organisatiewetenschap (USBO) is een academisch kenniscentrum van de Universiteit Utrecht. Hoofdthema s in onderwijs, onderzoek en advies zijn actuele vraagstukken van publieke organisaties. Speciale aandachtsgebieden zijn politiek, bestuur, organisatie, cultuur, HRM en communicatie.

4 2 3 Bestuur en Beleid voor professionals voorwoord Werken in een organisatie met een publieke functie stelt bijzondere eisen aan u als professional. Of u nu vanuit inhoudelijke expertise op een specifiek terrein werkt, of verantwoordelijk bent voor het organiseren of managen van beleid, u moet van veel markten thuis zijn. Beleidsmakers en bestuurders hanteren in hun dagelijkse praktijk een combinatie van bestuurs- en organisatiewetenschappelijke inzichten, inhoudelijke deskundigheid en persoonlijke kwaliteiten. Bovendien speelt hun inschatting van maatschappelijke en politieke ontwikkelingen een belangrijke rol. Dat maakt het werken in een organisatie met een publieke functie complex en soms onoverzichtelijk, maar ook uitdagend en boeiend. voorwoord Het masterprogramma Bestuur en beleid voor professionals kiest voor een multidisciplinaire aanpak. Deelnemers verdiepen hun inzicht in bestuur en beleid vanuit verschillende theoretische perspectieven en reflecteren daarna op hun eigen handelen. Rationaliteit en macht bieden verschillende en soms tegengestelde visies op feitelijke gebeurtenissen. Een geordend, voorspelbaar en op kennis gebaseerd beleidsproces staat tegenover een grillig en onvoorspelbaar proces gekenmerkt door politieke strijd en botsing van belangen. Dit leidt ook tot andere visies op wat wenselijk beleid is en hoe de gewenste doelen kunnen worden gerealiseerd. Beleid en bestuur worden beïnvloed door ontwikkelingen in de samenleving, terwijl omgekeerd bestuurders en beleidsmakers door hun interventies de maatschappelijke context waarin ze opereren beïnvloeden. Dit tweejarige masterprogramma wordt verzorgd door het Departement Bestuurs- en Organisatiewetenschap (USBO) van de Universiteit Utrecht. USBO heeft jarenlange ervaring met academische opleidingen die de werkervaring als uitgangspunt nemen. USBO verbindt de praktijk van bestuur en beleid met een academische aanpak. De multidisciplinaire aanpak, het opleidingsconcept en de inzet van deskundige docenten en gastsprekers uit de praktijk staan garant voor de kwaliteit van de opleiding. Afronding van deze opleiding geeft recht op het voeren van de academische titel Master of Science (MSc). Graag heten wij u welkom als student van dit masterprogramma. Prof. dr. Mark Bovens programmadirecteur Bestuur en beleid

5 Organisaties met een publieke functie, zoals woningcorporaties, zorginstellingen of scholen, vervullen een spilfunctie in allerlei maatschappelijke veranderingen en bestuurlijke processen. Aan de ene kant proberen zij deze ontwikkelingen te sturen, aan de andere kant worden zij hierdoor zelf beïnvloed. Bestuurders en beleidsmakers zien ontwikkelingen als informatisering, individualisering en globalisering op zich afkomen. Aan deze processen geven professionals zoals u, werkzaam in publieke organisaties, zin en betekenis. U vertaalt dergelijke ontwikkelingen in bestuur en beleid en door dat ingrijpen verandert tegelijkertijd de wereld om u heen. Bestuur en beleid: theorie en praktijk Welke taken horen in zo n dynamische samenleving bij de overheid en hoe kan samenwerking tussen de verschillende overheden, met maatschappelijke organisaties en burgers worden ingericht? Hoe organiseren en sturen publieke organisaties? Dit soort vragen staat in deze opleiding centraal. Niet om een kant-en-klare oplossing te bieden, wel met de overtuiging dat kennis van maatschappelijke, bestuurlijke en beleidsmatige ontwikkelingen u in staat stelt op wat in de maatschappij en in uw organisatie gebeurt, te reflecteren en uw eigen handelen daarmee te verbinden. Het masterprogramma Bestuur en beleid voor professionals is direct verbonden met uw eigen organisatiecontext en persoonlijke ervaring. We dagen u uit uw denken en handelen te confronteren met de theoretische kennis en praktijkervaring van docenten en de andere deelnemers. De studie en toepassing van bestuurs- en organisatiewetenschappelijke theorieën vormen de basis voor actuele visies op de overheid. Het gaat dan om het doordenken en concreet maken van concepten als publieke verantwoording, governance, legitimiteit, publiek management en professionaliteit. Uw kennis en werkervaring nemen we daarbij als uitgangspunt. U onderzoekt vragen die spelen in uw eigen organisatie. Uw ervaringen helpen u het eigene van uw organisatie te onderscheiden ten opzichte van andere organisaties in de publieke sector. Deze inbreng van praktijkervaring keert steeds terug in de twee cursusjaren. En dat is wat deze opleiding uniek maakt: een geïntegreerd werk- en leertraject. Bestuur en beleid: theorie en praktijk De opleiding is bedoeld voor bestuurders, leidinggevenden en beleidsmedewerkers die: f bestuurlijk of beleidsmatig werken in een organisatie met een publieke functie; f zich bewust (willen) zijn van veranderingen die zich in de samenleving voordoen en in de eigen organisatie; f de zin en betekenis van deze veranderingen willen begrijpen en in perspectief plaatsen om op deze ontwikkelingen te kunnen inspelen; f in staat zijn een verbinding te leggen tussen eigen ervaringen en de aangereikte theoretische concepten; f ten minste vier jaar relevante werkervaring hebben; f beschikken over een HBO- of WO diploma en minimaal op HBO werk- en denkniveau functioneren. Voor wie is de opleiding bedoeld? Een bijkomend selectiecriterium betreft de diversiteit in de samenstelling van de groep. In de didactische opzet speelt leren van variëteit een grote rol en daarom streven we naar een spreiding van deelnemers over diverse beroepssectoren en achtergronden. De programmacoördinator besluit over de definitieve toelating. Voldoende kennis van de Engelse taal om teksten te kunnen lezen en verwerken is noodzakelijk. Een goede schrijfvaardigheid is van groot belang met het oog op papers, opdrachten en de afstudeerscriptie. Voor wie is de opleiding bedoeld?

6 4 5 Bestuur en Beleid voor professionals Doel van de opleiding, werkwijze en leerconcept De opleiding beoogt kennis, inzicht, visie, kunde en reflectie te versterken. U wordt op academisch niveau toegerust voor analyse, ontwerp en evaluatie van beleid en bestuur. Het uitgangspunt is dat u in staat bent kritische probleemsituaties uit de eigen beroepspraktijk in te brengen. Die praktijkervaring leert u in een bredere context te plaatsen door middel van theoretische perspectieven en persoonlijke reflectie. Als afgestudeerde van de opleiding Bestuur en beleid voor professionals heeft u een bredere kijk gekregen op de wereld van het openbaar bestuur en de interactie tussen maatschappelijke en bestuurlijke werkelijkheid. Doel van de opleiding, werkwijze en leerconcept Na afloop van de opleiding heeft u: f kennis van actuele vraagstukken van bestuur en beleid en het wetenschappelijke en publieke debat hierover; f kennis van de belangrijkste theoretische inzichten uit de bestuurs- en organisatiewetenschappen; f kennis van en vaardigheid in het opzetten, uitvoeren en afronden van een wetenschappelijk gefundeerd onderzoek op het terrein van bestuur en beleid; f inzicht in de rol van de rol van onderzoek en advisering bij het bedenken van, besluiten over en sturen van beleid. Het studieprogramma is opgebouwd uit 11 onderdelen in twee jaar. U kunt in deze onderdelen eigen thema s aan de orde stellen, zowel op de opleidingsdagen als in de (schrijf)opdrachten. In het tweede jaar brengt u een persoonlijk accent aan in de opleiding met het onderwerp van uw afstudeeronderzoek. Multidisciplinariteit De multidisciplinaire benadering van de bestuurs- en organisatiewetenschappen is een belangrijk uitgangspunt van de opleiding. Steeds weer zullen verschillende perspectieven op de werkelijkheid naast elkaar worden geplaatst. Multidisciplinariteit vindt u terug in inhoud, samenstelling van het docententeam en werkwijze. Werkend leren We besteden aandacht aan u als persoon en als professional met uw ervaringen, mogelijkheden, beperkingen, visies en ambities. Deze plaatsen we vervolgens in de organisatie en context waarin u functioneert. Bij elk thema vindt een vertaling plaats van theoretische inzichten naar uw persoonlijke situatie en de praktijk. Er is ruimte om verkregen inzichten te analyseren, een eigen visie of standpunt te bepalen, te reflecteren op eigen handelen en denken en de eigen ervaringskennis om te zetten in wetenschappelijke analyse. Werkvormen De opleiding kent afwisselende werkvormen: hoor- en werkcolleges, literatuurbesprekingen, presentaties, coreferaten en allerlei vormen van individuele - en groepsopdrachten. Steeds staat de interactie tussen u en de docent en tussen u en uw medestudenten centraal. U wordt gestimuleerd in het actief toepassen en het creatief omgaan met aangeboden kennis, inzichten en visies. De inrichting van de opleidingsdagen en het intensieve contact met de docent en de programmacoördinator maken de combinatie werken en leren mogelijk en efficiënt. Bij het uitvoeren van het afstudeeronderzoek heeft iedere deelnemer een individuele begeleider. Literatuur Voor elk blok selecteren we gemiddeld 300 à 400 pagina s wetenschappelijke literatuur, afhankelijk van de omvang van het blok en de gehanteerde werkvormen. Deze literatuur bestaat uit een combinatie van boeken en artikelen. De meeste literatuur is in het Nederlands, maar er zal ook een deel Engelstalig zijn. In sommige onderdelen behoren casebeschrijvingen of beleidsdocumenten tot het leeswerk.

7 Programmacoördinator Gedurende de hele opleiding is de programmacoördinator aanspreekbaar op zowel inhoudelijke als organisatorische kwesties. De programmacoördinator geeft sturing aan de koppeling van de praktijk van bestuur en beleid aan academische competenties, introduceert u op het terrein van het wetenschappelijk onderzoek en bewaakt zowel het individuele leerproces als het groepsproces. De programmacoördinator is altijd actief aanwezig bij de groepsbijeenkomsten waarin diverse docenten onderwijs verzorgen en zorgt voor de inhoudelijke verbinding tussen de diverse onderdelen. Jaar 1 Het programma start met een verkenning van het kennisdomein bestuur en beleid en van de actuele kernthema s uit de bestuurs- en organisatiewetenschap. De eerste invalshoek bij deze verkenning is de maatschappelijke en institutionele context van bestuur en beleid. Welke maatschappelijke ontwikkelingen hebben invloed op de inrichting en het functioneren van het openbaar bestuur? Deze verkenning wordt gevolgd door een onderdeel waarin het ontwerpen en uitvoeren van beleid van agendering tot en met evaluatie kritisch wordt bestudeerd. U schrijft een beleidsplan dat ingaat op een relevant maatschappelijk probleem. Programma op hoofdlijnen Hierna verschuift de focus naar de organisatiecomponent: de studie van organisaties met een publieke functie. In dit onderdeel wordt een typering gegeven van publieke organisaties en komt een aantal perspectieven aan bod waarmee naar continuïteit en verandering van deze organisaties gekeken kan worden. Het laatste van de vier building blocks is een filosofische en normatieve verkenning van enkele centrale thema s binnen het debat over goed bestuur. Hierbij wordt het werk van klassieke denkers gelezen: Plato over rationaliteit, Machiavelli over macht en Weber over verantwoording. Deze brede introductie wordt afgesloten met een mondeling tentamen. Voor de discussie levert u zelf schriftelijke input met een aantal stellingen die een verbinding leggen tussen de thema s uit de eerste vier onderdelen. Eén van de zwaartepunten van de opleiding is de (verdere) ontwikkeling van kennis en vaardigheden over onderzoek, analyse, ontwerp en advies. Dit komt in het laatste onderdeel aan bod: methoden en technieken van onderzoek, waarbij u bestaand onderzoek evalueert en zelf een onderzoeksopzet schrijft. Jaar 2 De kennismaking met onderzoek aan het eind van het eerste jaar vormt de basis voor een zelfstandig uit te voeren afstudeeronderzoek, gericht op een concreet vraagstuk uit de bestuurs- en beleidspraktijk. Hierin combineert u empirisch onderzoek, literatuurstudie, theoretische reflectie en kritische analyse. Het afstudeertraject loopt, in toenemende intensiteit, gedurende het hele tweede opleidingsjaar tussen en naast de afzonderlijke cursussen. Het tweede opleidingsjaar bouwt voort op de introductie in de bestuurs- en organisatiewetenschap uit het eerste jaar. Het programma gaat nader in op organisaties met een publieke functie, waarbij twee kernthema s worden belicht. Ten eerste de actuele inzichten over publiek management, in het bijzonder het new public management, de verhouding tussen managers en professionals en het debat over publieke waarden. Ten tweede de internationalisering van politiek en bestuur en dan met name de ontwikkeling van de Europese Unie en de toenemende invloed van EU-beleid op nationaal, regionaal en lokaal niveau. De laatste twee cursusonderdelen gaan over normatieve en ethische dilemma s en publieke verantwoording. We verkennen de normatieve afwegingen die achter beleidskeuzes schuilgaan, aan de hand van thema s als sociale rechtvaardigheid en emancipatie. Vervolgens komt aan de orde op welke manier beleidsmakers verantwoording afleggen voor hun beleid en in hoeverre zij verantwoordelijkheid nemen. Programma op hoofdlijnen

8 6 7 Bestuur en Beleid voor professionals Programmaonderdelen en tijdsindeling Jaar 1 blok periode Openbaar bestuur in beweging Beleid maken en sturen Organisaties Actuele klassiekers Mondeling tentamen Onderzoek sep-okt 2013 nov-dec 2013 jan-feb 2014 mrt-apr 2014 apr 2014 mei-jun 2014 Jaar 2 Programmaonderdelen en tijdsindeling Naam periode Publiek management Multilevel governance Normatieve en ethische dilemma s Publieke verantwoording Afstudeerproject sep-okt 2014 nov-dec 2014 jan-feb 2015 mrt-apr 2015 jan-jun 2015

9 1. Openbaar bestuur in beweging De bedoeling van beleid is maatschappelijke problemen op te lossen en te voorkomen dat zij in de toekomst opnieuw optreden. Mensen die beleid ontwikkelen, maken deel uit van een maatschappelijke en politieke context die voortdurend in ontwikkeling is en die hen stuurt en beïnvloedt. Hierbij kunnen we denken aan trends als individualisering, informatisering en internationalisering. Tegelijk wordt die omgeving door het maken en uitvoeren van beleid ook beïnvloed en veranderd. In de verschuiving van government naar governance komt de positie van de overheid ter discussie te staan. In dit onderdeel staat die veranderende rol in een omgeving in beweging centraal en kijken we kritisch of bij sommige taken niet eerder maatschappelijke organisaties, private ondernemingen of burgers aan zet zijn. De praktijk leert dat al deze partijen in een beleidsnetwerk hun eigen rol vervullen en voor het maken van beleid op elkaar zijn aangewezen. Hoe kan dit zo succesvol en effectief mogelijk worden gedaan? Programma per onderdeel 2. Beleid maken en sturen In het beleidsproces draait het om het bereiken van bepaalde doelen, met bepaalde middelen en bepaalde tijdskeuzen. Nieuw beleid is vaak een reactie op het tekortschieten van bestaand beleid. Dit verwijst naar het cyclische karakter van beleid: van agendavorming en probleemdefinitie via beleidsontwikkeling en uitvoering naar beleidsevaluatie en terugkoppeling. Door het toegenomen belang van governance is de maatschappelijke omgeving steeds belangrijker geworden bij het ontwikkelen van beleidsoplossingen. In dit onderdeel volgen we de vaak lange weg van beleid op papier naar beleid in de praktijk. Hoe gaat het vervolgens met de uitvoering van beleid en de handhaving ervan? De uitvoerders van het beleid krijgen vaak enige beleidsvrijheid mee. Het is immers de bedoeling dat beleid niet alleen de afgesproken activiteiten oplevert, maar vooral ook de beoogde maatschappelijke effecten weet te bereiken. Maar hoe gaan zijn met die vrijheid om en worden aan het eind de beoogde doelen wel gehaald? 3. Organiseren en organisaties van beleid en bestuur Of het nu gaat om immigratie, om sociaal-economische vraagstukken, om de gezondheidszorg of om het onderwijs: beleid wordt ontwikkeld, geïnterpreteerd en uitgevoerd door organisaties. Deze organisaties verschillen sterk van elkaar, bijvoorbeeld in omvang of structuur. Sommige organisaties zijn op uitvoering gericht, andere op controle en toezicht. De mogelijkheden en beperkingen van beleid en beleidsverandering kunnen we alleen begrijpen als we het karakter van de betrokken organisaties doorgronden. In dit onderdeel gaat de aandacht uit naar organisaties met een publieke taak. Wat zijn de belangrijkste kenmerken van organisaties met een publieke functie en hoe verschillen die van private organisaties? We kijken ook naar manieren om de effectiviteit van organisaties te vergroten en veranderingen te bewerkstelligen. Daarbij zal aandacht zijn voor mechanismen die een organisatie in zich heeft om invloeden van buiten tegen te houden en mechanismen om zich daaraan aan te passen. Uiteraard komt ook de invloed van organisatiecultuur aan de orde. Programma per onderdeel 4. Actuele klassiekers over rationaliteit, macht en verantwoording Aan wie dient het landsbestuur te worden toevertrouwd: aan de populairste politicus of aan professionele experts? Aan moreel hoogstaande burgers of toch maar liever aan sluwe Realpolitiker? Is politiek een vak apart en zo ja, waar en hoe kun je dat vak dan het beste leren? Klassieke vragen waarop klassieke antwoorden zijn gegeven. Zo gaf Plato, die leefde in het Athene waar de directe democratie dominant was, een radicaal anti-democratisch antwoord: het landsbestuur moet worden overgelaten aan professionals. Machiavelli leefde in Florence in een tijd waarin vele kleine heersers zich staande probeerden te houden. Hij zag dat wie niet wint, overwonnen wordt, maar hij zag ook dat republieken beter bestuurd werden dan vorstendommen. In de roerige jaren van de Weimarrepubliek stelde Max Weber dat politiek een beroep is, maar ook een roeping dient te zijn, waarbij het draait om het nemen van verantwoordelijkheid. We vertalen deze klassieke inzichten naar de 21e eeuw.

10 8 9 Bestuur en Beleid voor professionals Programma per onderdeel 5. Mondeling tentamen Het tentamen verbindt de thema s die in de eerste vier onderdelen aan bod zijn gekomen met elkaar. Wat hebben governance en organisatieverandering met elkaar te maken, welke theorieën sluiten op elkaar aan, welke zijn juist tegenstrijdig? Dit gebeurt aan de hand van een discussie over vier door uzelf bedachte en vooraf aangeleverde stellingen. In die stellingen moet naast inzicht in de besproken theorieën en concepten, ook een eigen opvatting zichtbaar zijn en vertaling naar de (beroeps)praktijk. 6. Onderzoek in beleid en bestuur: methoden en technieken Professionals binnen bestuur en beleid hebben op verschillende manieren te maken met onderzoek. Bij de voorbereiding en uitvoering van beleid moeten zij de kwaliteit van onderzoek kunnen beoordelen en de onderzoeksresultaten kunnen interpreteren. Daarnaast wordt verwacht dat zij maatschappelijke vraagstukken kunnen vertalen in onderzoeksvragen en zelf onderzoek kunnen opzetten, uitvoeren en erover rapporteren. In dit onderdeel staan daarom het zorgvuldig formuleren van een onderzoeksvraag en het zelf opzetten van een onderzoek, met bijbehorende methoden en technieken, centraal. Goed doordacht onderzoek draagt in het ideale geval bij aan de kwaliteit van het openbaar bestuur. Maar onderzoeksresultaten worden vaak een instrument in de onderhandeling en strijd over beleid. Resultaten worden achteraf ter discussie gesteld of selectief gehanteerd. Om die reden leren we ook onderzoek kritisch te beoordelen, de gemaakte keuzes in een onderzoek te ontrafelen en na te denken over een alternatieve aanpak met mogelijk andere uitkomsten. 7. Management in publieke domeinen In de bestuurs- en organisatiewetenschap worden vraagstukken rondom management steeds dominanter. Dat heeft allereerst met bestuurlijke ontwikkelingen te maken. In het politieke debat gaat het over uitvoeringsproblemen, informatievoorziening, verkokering en efficiency. Begrotingsprocedures zijn bedrijfsmatiger geworden en in het openbaar bestuur hebben termen als prestaties, targets, planning & control, keten- en procesmanagement hun intrede gedaan. De managementoriëntatie is ook begrijpelijk tegen de achtergrond van theoretische inzichten over kennis, macht en politiek. Informatie is vandaag de dag in overvloed aanwezig en de bestuurlijke uitdaging is dan ook hoe die wordt georganiseerd en hoe uiteenlopende inhouden en kennisbronnen op elkaar worden betrokken. Daarbij zijn organisatie- en bedrijfskundige inzichten waardevol, maar zij schieten ook tekort. Door de maatschappelijke en politiek-bestuurlijke inbedding van management in het publieke domein is een op zichzelf staande nadruk op publiek management nodig. Het gaat dan om het organiseren en managen van publieke organisaties en van bestuur en beleid in een politieke setting. 8. Multilevel governance: de organisatie(s) van Europees en internationaal bestuur Bestuur en beleid spelen zich steeds meer in een internationale context af. Enerzijds bepaalt het beleid van internationale organisaties en de Europese Unie op veel terreinen de grenzen waarbinnen nationale overheden kunnen opereren. Anderzijds spelen binnenlandse actoren, zoals belangengroepen en overheden, een actieve rol in de beleidsprocessen van andere landen en in internationale organisaties en de EU. Het begrip multilevel governance houdt in dat beleid regelmatig bepaald wordt door politieke processen op meerdere niveaus: van lokaal tot mondiaal. Kennis hiervan is dan ook onontbeerlijk om beleidsontwikkelingen te begrijpen. De Europese Unie werkt anders dan nationale of lokale overheden en bestuurlijke processen in de Europese arena ontwikkelen zich vaak anders dan die in de nationale arena. In dit onderdeel wordt geanalyseerd hoe internationale ontwikkelingen invloed hebben op Nederland. De belangrijkste spelers in de EU worden in kaart gebracht, evenals de theoretische instrumenten om besluitvorming in de EU te begrijpen.

11 9. Normatieve en ethische dilemma s in bestuur en beleid Beleidsproblemen kunnen worden bekeken als waardeneutrale vraagstukken die zo effectief mogelijk moeten worden opgelost. Maar bijvoorbeeld bij het bestrijden van criminaliteit of het terugdringen van wachtlijsten in de zorg gaat het bij uitstek ook om normatieve vraagstukken. Wat weegt zwaarder: de privacy van de dader of de veiligheid van het (potentiële) slachtoffer? Krijgt een werkende moeder eerder en sneller zorg dan een bijstandsmoeder? We analyseren actuele maatschappelijke debatten vanuit verschillende perspectieven. Daarbij gaat het niet alleen om de kenmerken van het vraagstuk, maar ook om visies op sturing door de overheid en de eigen verantwoordelijkheid van burgers. We lezen literatuur die kan worden gebruikt bij de beoordeling van normatieve vraagstukken en die leert om uw eigen normatieve afwegingen expliciet te maken. Door het formuleren van de belangrijkste argumenten voor en tegen de positie van de betreffende denker, raken we vertrouwd met de sterke en zwakke kanten van bepaalde argumentaties. 10. Publieke verantwoording en verantwoordelijkheid Wie beleid voorbereidt of uitvoert moet oog hebben voor het politieke spel. De omgeving waarin dat spel wordt gespeeld, verandert bovendien: verzelfstandiging, privatisering en informatisering zorgen voor andere verhoudingen tussen en binnen publieke organisaties. Het klassieke model van verantwoording via de parlementaire route voldoet niet meer. Verantwoording is controle, maar moet ook een leerproces in gang zetten. Tegelijk neemt de aandacht van de media voor vraagstukken van verantwoording toe. Als beleidsmaker of adviseur kom je hier voor een lastig dilemma te staan. Wel de politieke antenne inzetten, maar niet zelf politiek gaan bedrijven. Wel het primaat van de politiek respecteren, maar zelf ook wheelen en dealen. In dit onderdeel wordt een aantal oude en nieuwe kwesties in de verhouding tussen politiek en bestuur in kaart gebracht. Dit gebeurt op basis van klassieke ideeën van Wilson en Weber, recent onderzoek naar verantwoording en met een socratische sessie waarin dilemma s over integriteit en professionaliteit worden uitgediept. Programma per onderdeel 11. Afstudeeronderzoek In het afstudeeronderzoek kiest u zelf een thema waarop u dieper wilt ingaan en dat u vanuit uw werksituatie kunt onderzoeken. Het dient een thema te zijn dat zowel theoretisch als maatschappelijk relevant is. Het kan gaan om een actueel maatschappelijk probleem (zoals kwaliteit van de zorg, klimaatverandering, integratie, sociale veiligheid) of een politiek-bestuurlijk vraagstuk (denk aan thema s als verantwoording, integriteit, vertrouwen, gedogen & handhaven). Ook kan het een vraagstuk zijn dat is verbonden met het management van bestuur en beleid (bijvoorbeeld bestuurlijke vernieuwing, internationalisering, publiek management, privatisering, mediatisering). U kiest of ontwerpt een passend theoretisch kader om het vraagstuk empirisch te onderzoeken. Vervolgens doet u daar op een wetenschappelijk verantwoorde manier verslag van, voorzien van conclusies en aanbevelingen. U kunt hierbij uw eigen strategische keuzes maken en u richten op een grondige analyse van het vraagstuk of op een wetenschappelijk gefundeerde interventie om het probleem aan te pakken.

12 10 11 Bestuur en Beleid voor professionals Organisatie, docenten en programma leiding Organisatie Bestuur en beleid voor professionals is een masteropleiding. Het wetenschappelijk niveau wordt gegarandeerd door het opleidingsbestuur en de examen- en opleidingscommissie van het Departement Bestuurs- en Organisatiewetenschap van de Universiteit Utrecht. Het programma is geaccrediteerd door de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO). De verantwoordelijkheid voor opzet, inhoud en organisatie ligt bij de onderwijsdirecteur, de programmacoördinator en de docenten. Docenten dr. Wieger Bakker (hoofddocent) rationaliteit en macht ontwikkelingssamenwerking stijlen van beleidsuitvoering prof. dr. Arjen Boin (hoogleraar) de rol van instituties organisatieverandering - crisismanagement prof. dr. Mark Bovens (hoogleraar) publieke verantwoording politiek-ambtelijke verhoudingen staat en democratie dr. Gerrit Hagelstein (hoofddocent) politiek-bestuurlijke verhoudingen - interactieve beleidsvorming - bestuurlijke organisatie prof. dr. Paul t Hart (hoogleraar) leiderschap - politieke en bestuurlijke elites beleidsevaluatie en beleidsverandering dr. Albert Meijer (hoofddocent) publieke controle - technologie en bestuur sociale media prof. dr. Mirko Noordegraaf (hoogleraar) publiek management managers en professionals sturing en interventie dr. Sebastiaan Princen (hoofddocent) Europese integratie agendavorming en beleidsvorming belangengroepen prof. dr. Margo Trappenburg (hoogleraar) politieke filosofie ethiek van beleid zorg en emancipatie dr. Kutsal Yesilkagit (hoofddocent) inrichting van het openbaar bestuur - toezicht en governance - onderzoeksmethoden Organisatie, docenten en programmaleiding Dit zijn de kerndocenten voor de verschillende inhoudelijke onderdelen van het programma. Een aantal van hen zal bovendien optreden als begeleider van het afstudeerproject. Programmaleiding Programmadirecteur: prof. dr. Mark Bovens Programmacoördinator: dr. Harmen Binnema Manager EMP: drs. Paul Adriaanse Managementassistent: drs. Erika Winkler Organisatorische informatie Studiebelasting De masteropleiding Bestuur en beleid voor professionals beslaat twee jaren. De feitelijke studielast is afhankelijk van uw individuele kwaliteiten en de wijze waarop u in staat bent de praktijkonderdelen in uw werk te integreren. U dient rekening te houden met een belasting van circa 20 uur per week, inclusief de dagen waarop het onderwijs plaatsvindt. Vanwege deze studielast zijn studiefaciliteiten/-tijd van de zijde van uw werkgever een vast onderdeel van elk oriëntatiegesprek. Wanneer door bijzondere omstandigheden de studie vertraging oploopt, kunnen passende afspraken worden gemaakt om deze alsnog af te ronden. Organisatorische informatie

13 Toelatingseisen Het masterprogramma richt zich op afgestudeerden met een HBO- of universitair diploma of een diploma dat daarmee kan worden gelijkgesteld. Beschikt u naast uw VWO-diploma over een combinatie van vooropleidingen die gelijkwaardig is aan HBO dit ter beoordeling aan de programmacoördinator en beschikt u over voldoende relevante werkervaring, dan kunt u zich ook aanmelden voor een oriënterend gesprek. De programmacoördinator zal vervolgens het opleidingsniveau toetsen. Indien u niet aan de universitaire vooropleidingseisen voldoet, komt u in aanmerking voor een colloquium doctumprocedure. Toetsing en diploma De programmaonderdelen worden afzonderlijk getoetst. De wijze van toetsing varieert per onderdeel. De toetsing zal afwisselend bestaan uit papers, opdrachten en/of presentaties. Voor het afstudeeronderzoek dient een onderzoeksverslag in combinatie met een literatuurstudie geschreven te worden. Voor elk van de onderdelen van de opleiding afzonderlijk dient u een voldoende te halen. Bij het voltooien van dit masterprogramma in de bestuurs- en organisatiewetenschap ontvangt u de graad Master of Science (MSc) van de Universiteit Utrecht. Onderwijsdagen De bijeenkomsten voor colleges en werkgroepen vinden plaats op vrijdagen eens per twee weken, van 9.30 uur tot Locatie De cursussen vinden plaats in het gebouw van de USBO, Bijlhouwerstraat 6 in Utrecht. Organisatorische informatie Kosten De totale kosten voor dit tweejarige masterprogramma bestaan uit onderwijskosten, catering, accommodatie en studiemateriaal (boeken, readers, losse artikelen). Het cursusgeld kan desgewenst in termijnen worden betaald. De actuele opleidingsprijs staat op onze website. Aanmelding en selectie U kunt zich aanmelden door het aanmeldingsformulier volledig ingevuld aan ons te retourneren, samen met een motivatiebrief en uitgebreid CV. Daarna vindt een wederzijds oriënterend gesprek plaats. In dit gesprek kan de programmacoördinator vaststellen of u beschikt over de vereiste kennis en ervaring en kunt u nader kennismaken met de opleiding. Indien u naar het oordeel van de programmacoördinator in aanmerking komt voor deelname, krijgt u spoedig na het gesprek de uitnodiging u formeel in te schrijven. Het maximum aantal deelnemers is 22 en plaatsing geschiedt op volgorde van aanmelding voor de eerste tien plaatsen. De overige plaatsen worden toegewezen op basis van de gewenste variatie in de samenstelling van de groep. Wanneer het maximum aantal deelnemers is bereikt, worden geen gesprekken meer gehouden. Inschrijving is in principe mogelijk tot 1 augustus Meer weten? Voor vragen over de opleiding kunt u contact opnemen met Erika Winkler. Zij is te bereiken via telefoonnummer (receptie) of via U kunt ons ook vinden op

BESTUUR EN BELEID VOOR PROFESSIONALS

BESTUUR EN BELEID VOOR PROFESSIONALS Faculteit Recht, Economie, Bestuur en Organisatie Departement Bestuurs- en Organisatiewetenschap (USBO) Executive & Masterprogramma s TWEEJARIGE MASTEROPLEIDING IN DE BESTUURS- EN ORGANISATIEWETENSCHAP

Nadere informatie

MANAGEMENT VAN PUBLIEKE VRAAGSTUKKEN

MANAGEMENT VAN PUBLIEKE VRAAGSTUKKEN Faculteit Recht, Economie, Bestuur en Organisatie Executive en Masterprogramma s Bright minds, better future MANAGEMENT VAN PUBLIEKE VRAAGSTUKKEN MANAGEMENT VAN PUBLIEKE VRAAGSTUKKEN EXECUTIVE MASTER MASTER

Nadere informatie

Training Resultaatgericht Coachen

Training Resultaatgericht Coachen Training Resultaatgericht Coachen met aandacht voor zingeving Herken je dit? Je bent verantwoordelijk voor de gang van zaken op je werk. Je hebt alle verantwoordelijkheid, maar niet de bijbehorende bevoegdheden.

Nadere informatie

Organisatie, Cultuur en ManageMent

Organisatie, Cultuur en ManageMent faculteit recht, economie, Bestuur en organisatie Departement Bestuurs- en Organisatiewetenschap (USBO) Executive & Masterprogramma s tweejarige masteropleiding In de Bestuurs- en organisatiewetenschap

Nadere informatie

Bachelorproject (15 EC), BSK. Docent: MSc, Drs. C. Nagtegaal

Bachelorproject (15 EC), BSK. Docent: MSc, Drs. C. Nagtegaal Vakbeschrijvingen derde jaar EBM: In het derde jaar volg je enkele verdiepende vakken, schrijf je de bachelorscriptie en heb je een vrije keuzeruimte. Je kunt deze ruimte invullen met keuzevakken (o.a.

Nadere informatie

Leergang januari - juni 2013. HRM en arbeidsverhoudingen Leergang voor vakbondsbestuurders

Leergang januari - juni 2013. HRM en arbeidsverhoudingen Leergang voor vakbondsbestuurders Leergang januari - juni 2013 HRM en arbeidsverhoudingen Leergang voor vakbondsbestuurders In de afgelopen jaren is er een kloof ontstaan tussen de wereld van de cao en het sociaal beleid binnen ondernemingen.

Nadere informatie

MSc Management van de Publieke Sector

MSc Management van de Publieke Sector MSc Management van de Publieke Sector September 2015 augustus 2016 Management van de Publieke Sector (MPS) Voor wie bedoeld? Het profiel van het programma De organisatie van het programma Het curriculum

Nadere informatie

Management & Organisatie

Management & Organisatie Management & Organisatie Algemeen De opleiding Bedrijfskunde MER (deeltijd) wordt verzorgd door het Instituut voor Bedrijfskunde, Hanzehogeschool Groningen. Steeds meer krijgen organisaties te maken met

Nadere informatie

Inschrijfformulier Executive Master in Business Administration

Inschrijfformulier Executive Master in Business Administration Inschrijfformulier Executive Master in Business Administration Aanmeldingsprocedure 1 De Admission Committee heeft de aanmeldingsprocedure en selectie criteria vastgesteld. De aanmelding omvat het volgende:

Nadere informatie

MPA. Master of Public Administration. Nederlandse School voor Openbaar Bestuur

MPA. Master of Public Administration. Nederlandse School voor Openbaar Bestuur MPA Master of Public Administration Nederlandse School voor Openbaar Bestuur Voorwoord De NSOB wil opleiden voor een hoogwaardig openbaar bestuur. Met geavanceerde en uitdagende opleidingen voor het topsegment

Nadere informatie

Samenvatting aanvraag

Samenvatting aanvraag Samenvatting aanvraag Algemeen Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing Nieuwe opleiding is): Nieuw Ad programma Nieuwe hbo master Nieuwe joint degree 1 Verplaatsing bestaande opleiding Nevenvestiging

Nadere informatie

Leergang januari - juli 2014. HRM en arbeidsverhoudingen Leergang voor vakbondsbestuurders

Leergang januari - juli 2014. HRM en arbeidsverhoudingen Leergang voor vakbondsbestuurders Leergang januari - juli 2014 HRM en arbeidsverhoudingen Leergang voor vakbondsbestuurders In de afgelopen jaren is er een kloof ontstaan tussen de wereld van de cao en het sociaal beleid binnen ondernemingen.

Nadere informatie

Driedaagse Leergang. Kennisintensieve beleidsontwikkeling

Driedaagse Leergang. Kennisintensieve beleidsontwikkeling Driedaagse Leergang Kennisintensieve beleidsontwikkeling 6, 13 en 20 juni 2014 Den Haag Doelstellingen en doelgroep De doelgroep bestaat uit beleidsmedewerkers/stafmedewerkers bij beleidsinstanties (nationaal,

Nadere informatie

g r a d u a t e s c h o o l UNIVERSITEIT VOOR HUMANISTIEK

g r a d u a t e s c h o o l UNIVERSITEIT VOOR HUMANISTIEK g r a d u a t e s c h o o l UNIVERSITEIT VOOR HUMANISTIEK De Graduate School van de Universiteit voor Humanistiek (UvH) biedt een vierjarige promotieopleiding, die uitmondt in een wetenschappelijk proefschrift

Nadere informatie

Leiderschap voor professionals april - mei 2015

Leiderschap voor professionals april - mei 2015 1 Leiderschap voor professionals april - mei 2015 Een cursus voor professionals die hun leiderschapsrol verder willen ontwikkelen binnen de dynamische omgeving van hun organisatie. Welke betekenis zit

Nadere informatie

LEIDERS VAN MORGEN MD NETWERK VOOR HR EN MD PROFESSIONALS

LEIDERS VAN MORGEN MD NETWERK VOOR HR EN MD PROFESSIONALS LEIDERS VAN MORGEN MD NETWERK VOOR HR EN MD PROFESSIONALS Graag vertel ik u in deze brochure over Leiders van Morgen, een Management Development (MD) netwerk dat october 2010 van start gaat. Voor meer

Nadere informatie

Strategisch sturen in stedelijke gebiedsontwikkeling MCD. master city developer

Strategisch sturen in stedelijke gebiedsontwikkeling MCD. master city developer Strategisch sturen in stedelijke gebiedsontwikkeling MCD master city developer Ontwikkel een eigen visie Werk je in stedelijke gebiedsontwikkeling of herstructurering dan is de MCD opleiding voor jou een

Nadere informatie

BESTUURSKUNDE DYNAMIEK VAN BESTUREN

BESTUURSKUNDE DYNAMIEK VAN BESTUREN BESTUURSKUNDE DYNAMIEK VAN BESTUREN WAT IS BESTUURSKUNDE? Centraal object van studie: de werking en inrichting van het openbaar bestuur in relatie tot zijn omgeving 2 MASTERDAG 2014 DRIE VARIANTEN > Dynamiek

Nadere informatie

Aanmeldformulier Executive MBA

Aanmeldformulier Executive MBA Aanmeldformulier Executive MBA Aanmeldingsprocedure 1 De Admission Committee heeft de aanmeldingsprocedure en selectie criteria vastgesteld. De aanmelding omvat het volgende: A: Een volledig ingevuld en

Nadere informatie

Artikel Tekst 2.1 Toelatingseisen opleiding Voor toelating tot de opleiding Mediastudies komt in aanmerking de bezitter van

Artikel Tekst 2.1 Toelatingseisen opleiding Voor toelating tot de opleiding Mediastudies komt in aanmerking de bezitter van Opleidingsspecifieke deel OER, 2016-2017 Opleiding / programma: Mediastudies/ Film- en televisiewetenschap; New Media and Digital Culture (voorheen Nieuwe media en digitale cultuur, see English EER) Artikel

Nadere informatie

Niveaudrempelbepaling potentiële MCPM-studenten die niet beschikken over een hbo-/bachelordiploma

Niveaudrempelbepaling potentiële MCPM-studenten die niet beschikken over een hbo-/bachelordiploma Niveaudrempelbepaling potentiële MCPM-studenten die niet beschikken over een hbo-/bachelordiploma Inleiding De Master of Crisis and Public Order Management (MCPM) is een opleiding op masterniveau. Om tot

Nadere informatie

StrategiSch management in de non-profit Sector

StrategiSch management in de non-profit Sector faculteit recht, economie, bestuur en organisatie Departement Bestuurs- en Organisatiewetenschap (USBO) Executive & Masterprogramma s tweejarige masteropleiding in de bestuurs- en organisatiewetenschap

Nadere informatie

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING. Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen. Deel 2 (Opleidingsspecifiek deel): Bachelor Wijsbegeerte

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING. Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen. Deel 2 (Opleidingsspecifiek deel): Bachelor Wijsbegeerte ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING 2015-2016 Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen Deel 2 (Opleidingsspecifiek deel): Bachelor Wijsbegeerte Deze onderwijs- en examenregeling (OER-FFTR) treedt

Nadere informatie

Voor het programma van de opleiding gelden geen aanvullende toelatingsvoorwaarden.

Voor het programma van de opleiding gelden geen aanvullende toelatingsvoorwaarden. Opleidingsspecifiek deel Art.2.1 toelatingseisen opleiding Toelaatbaar tot de opleiding is de bezitter van een Nederlands of een buitenlands diploma van hoger onderwijs die aantoont te beschikken over

Nadere informatie

Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties

Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties Het gaat om de volgende zeven verandercompetenties. De competenties worden eerst toegelicht en vervolgens in een vragenlijst verwerkt. Veranderkundige

Nadere informatie

leergang KLEUR BEKENNEN Kleedkamergesprekken over leiderschapsontwikkeling

leergang KLEUR BEKENNEN Kleedkamergesprekken over leiderschapsontwikkeling leergang KLEUR BEKENNEN Kleedkamergesprekken over leiderschapsontwikkeling editie 2011 Leiderschap zit vol met paradoxen. De tegenstelling tussen betrokkenheid en distantie, tussen innovatie en behoudendheid,

Nadere informatie

& control. opleiding

& control. opleiding VU post- GRADUATE school of accounting & control opleiding Controlling (RC/EMFC) De VU-opleiding tot Executive Master of Finance and Control (RC) Allround Controller bedrijfseconomisch geweten en adviseur

Nadere informatie

Praktische antwoorden op de complexiteit van het sociale werkveld. Bevlogenheid terug in het werk

Praktische antwoorden op de complexiteit van het sociale werkveld. Bevlogenheid terug in het werk Kring Andragologie Praktische antwoorden op de complexiteit van het sociale werkveld Bevlogenheid terug in het werk Vijf interactieve werkcolleges met Gerard Donkers maart - mei 2014 U bent : manager,

Nadere informatie

BELEID, COMMUNICATIE EN ORGANISATIE PROF. DR. BIANCA BEERSMA DRS. THERESE ONDERDENWIJNGAARD

BELEID, COMMUNICATIE EN ORGANISATIE PROF. DR. BIANCA BEERSMA DRS. THERESE ONDERDENWIJNGAARD BELEID, COMMUNICATIE EN ORGANISATIE PROF. DR. BIANCA BEERSMA DRS. THERESE ONDERDENWIJNGAARD DEZE PRESENTATIE Een sociaal-wetenschappelijke benadering van organisaties Inhoud van de studie Opbouw van de

Nadere informatie

Andragogisch handelen en bevlogenheid in het werk

Andragogisch handelen en bevlogenheid in het werk Kring Andragologie Andragogisch handelen en bevlogenheid in het werk Versterking zelfregulerend vermogen van individu, groep en organisatie als antwoord op toegenomen complexiteit Zeven interactieve werkcolleges

Nadere informatie

FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA. ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009

FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA. ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009 UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009 DE MASTEROPLEIDING BIOMEDICAL

Nadere informatie

Culture, Organization and Management Vrije Universiteit Amsterdam - Faculteit der Sociale Wetenschappen - P Culture Organization and Management -

Culture, Organization and Management Vrije Universiteit Amsterdam - Faculteit der Sociale Wetenschappen - P Culture Organization and Management - Culture, Organization and Management Vrije Universiteit Amsterdam - - P Culture Organization and Management - 2013-2014 Vrije Universiteit Amsterdam - - P Culture Organization and Management - 2013-2014

Nadere informatie

10 Masteropleiding Filosofie & Maatschappij

10 Masteropleiding Filosofie & Maatschappij 10 Masteropleiding Filosofie & Maatschappij 10.1 Inleiding Dit hoofdstuk bevat gedetailleerde informatie over de doelstellingen, eindkwalificaties en opbouw van de Masteropleiding Filosofie & Maatschappij.

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Controlling & Accounting De cursus Controlling & Accounting duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

MASTERCLASS BELEIDSANALYSE EN BELEIDSBEOORDELING TRANSPARANTIE EN VERANTWOORDING IN DE PUBLIEKE SECTOR

MASTERCLASS BELEIDSANALYSE EN BELEIDSBEOORDELING TRANSPARANTIE EN VERANTWOORDING IN DE PUBLIEKE SECTOR PROFESSIONAL LEARNING & DEVELOPMENT EXECUTIVE EDUCATION MASTERCLASS BELEIDSANALYSE EN BELEIDSBEOORDELING TRANSPARANTIE EN VERANTWOORDING IN DE PUBLIEKE SECTOR MASTERCLASS BELEIDSANALYSE EN BELEIDSBEOORDELING

Nadere informatie

Postgraduate opleiding Public Auditing. het Zijlstra Center for Public Control and Governance

Postgraduate opleiding Public Auditing. het Zijlstra Center for Public Control and Governance het Zijlstra Center for Public Control and Governance De postgraduate opleiding tot Public Auditor van het Zijlstra Center (VU) richt zich specifiek op het auditing proces in de publieke sector. Deze academische

Nadere informatie

Beschrijving van het leertraject. Duurzaam inrichten van Service Management

Beschrijving van het leertraject. Duurzaam inrichten van Service Management Beschrijving van het leertraject Duurzaam inrichten van Service Management INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE... 2 DIT LEERTRAJECT VOOR SERVICE MANAGERS GAAT VERDER DAN DE BES TAANDE TRAININGEN!... 3 LEREN HOE

Nadere informatie

AMSTERDAM 2015-16 MASTER IN COACHING JE KAN ANDEREN PAS COACHEN ALS JE JEZELF KAN COACHEN

AMSTERDAM 2015-16 MASTER IN COACHING JE KAN ANDEREN PAS COACHEN ALS JE JEZELF KAN COACHEN AMSTERDAM 2015-16 MASTER IN COACHING JE KAN ANDEREN PAS COACHEN ALS JE JEZELF KAN COACHEN FEMKE DEKKER Voormalig roeister, driemaal actief op de Olympische Spelen Trainer Mentale Kracht bij de Politie

Nadere informatie

Bachelor of Business Administration (MER opleiding)

Bachelor of Business Administration (MER opleiding) Bachelor of Business Administration (MER opleiding) voor decentrale overheden Het Onderwijs De Bachelor of Business Administration voor decentrale overheden (Management, Economie & Recht, MER) wordt aangeboden

Nadere informatie

Opleiding Regisseur Maatschappelijk Domein

Opleiding Regisseur Maatschappelijk Domein Kennis van de Overheid Opleiding Regisseur Maatschappelijk Domein Sturing van (jeugd)zorg, welzijn en participatie Regisseren in het maatschappelijk domein In het maatschappelijk domein krijgt de gemeente

Nadere informatie

MASTERCLASS MANAGEMENT WONINGCORPORATIES

MASTERCLASS MANAGEMENT WONINGCORPORATIES PROFESSIONAL LEARNING & DEVELOPMENT MASTERCLASS MANAGEMENT WONINGCORPORATIES LOCATIE: UTRECHT MASTERCLASS MANAGEMENT WONINGCORPORATIES VERANDERINGEN ALS NIEUWE CONSTANTE VOOR DE WONINGCORPORATIE VAN MORGEN

Nadere informatie

EXPERTS MEET THE. Seminars voor financials in de zorg WWW.BAKERTILLYBERK.NL/FINANCE4CARE DE ZORG: ANDERS DENKEN VOOR EFFICIËNTERE ZORG

EXPERTS MEET THE. Seminars voor financials in de zorg WWW.BAKERTILLYBERK.NL/FINANCE4CARE DE ZORG: ANDERS DENKEN VOOR EFFICIËNTERE ZORG MEET THE EXPERTS KENNISMAKING MET LEAN IN DE ZORG: ANDERS DENKEN VOOR EFFICIËNTERE ZORG DOOR DR. VINCENT WIEGEL OP 16 OKTOBER 2014 VERBINDENDE CONTROL DOOR MR. DR. HARRIE AARDEMA OP 6 NOVEMBER 2014 INKOOP

Nadere informatie

Post-HBO Beïnvloeden op strategisch niveau

Post-HBO Beïnvloeden op strategisch niveau Hoe zorgt u er als manager voor dat uw plannen en ideeën door de organisatie als net zo waardevol worden ervaren als door uzelf? In deze cursus beïnvloeden leert u hoe u met geavanceerde technieken op

Nadere informatie

Opleidingstraject: Didactisch Coachen voor ervaren Beeldcoaches 2014-2015

Opleidingstraject: Didactisch Coachen voor ervaren Beeldcoaches 2014-2015 Opleidingstraject: Didactisch Coachen voor ervaren Beeldcoaches 2014-2015 Inleiding Een beeldcoach filmt een aantal docenten op een leerplein. Toevallig komen twee docenten tijdens dat filmen opeenvolgend

Nadere informatie

Coaching voor CvO Overheidsorganisaties

Coaching voor CvO Overheidsorganisaties Coaching voor CvO Overheidsorganisaties Overheidsmanagers, keuzes en dilemma s Management bij de overheid verschilt wezenlijk van leidinggeven in het bedrijfsleven. Het goed kunnen opereren in de complexe

Nadere informatie

Minor Filosofie en Wetenschap Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2013-2014

Minor Filosofie en Wetenschap Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2013-2014 Minor Filosofie en Wetenschap Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2013-2014 Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2013-2014 I Inhoudsopgave Vak: Filosofische

Nadere informatie

MASTERCLASS RISICO MANAGEMENT IN DE PUBLIEKE SECTOR

MASTERCLASS RISICO MANAGEMENT IN DE PUBLIEKE SECTOR PROFESSIONAL LEARNING & DEVELOPMENT EXECUTIVE EDUCATION MASTERCLASS RISICO MANAGEMENT IN DE PUBLIEKE SECTOR MASTERCLASS RISICO MANAGEMENT IN DE PUBLIEKE SECTOR HET BEOORDELEN EN BEHEERSEN VAN PUBLIC SECTOR

Nadere informatie

Hightech Talent Masterclass

Hightech Talent Masterclass Hightech Talent Masterclass Doelstelling 3 Technische professionals leren anders Praktijkgerichte samenwerking Individueel Assessment Masterclass overzicht 6 Wat levert dit programma de deelnemers op?

Nadere informatie

10 onmisbare vaardigheden voor. de ambtenaar van de toekomst. 10 vaardigheden. Netwerken. Presenteren. Argumenteren 10. Verbinden.

10 onmisbare vaardigheden voor. de ambtenaar van de toekomst. 10 vaardigheden. Netwerken. Presenteren. Argumenteren 10. Verbinden. 10 vaardigheden 3 Netwerken 7 Presenteren 1 Argumenteren 10 Verbinden Beïnvloeden 4 Onderhandelen Onderzoeken Oplossingen zoeken voor partijen wil betrekken bij het dat u over de juiste capaciteiten beschikt

Nadere informatie

De curriculum van de masteropleiding PM MBO kan op verschillende niveau s bekeken worden:

De curriculum van de masteropleiding PM MBO kan op verschillende niveau s bekeken worden: Marco Snoek over de masteropleiding en de rollen van de LD Docenten De curriculum van de masteropleiding PM MBO kan op verschillende niveau s bekeken worden: Het intended curriculum : welke doelen worden

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Post HBO Development & Innovatie De Post HBO opleiding Development & Innovatie duurt onge veer 5 maanden en omvat 10 colleges van 3 uur. U volgt de opleiding met 10-15 studenten in Utrecht. Hierin volgt

Nadere informatie

Competentieprofiel voor coaches

Competentieprofiel voor coaches Competentieprofiel voor coaches I. Visie op coaching Kwaliteit in coaching wordt in hoge mate bepaald door de bijdrage die de coach biedt aan: 1. Het leerproces van de klant in relatie tot diens werkcontext.

Nadere informatie

VOORWOORD. We zijn er van overtuigd dat deze aanpak voor deelnemers leidt tot succesvoller samenwerken met politiek bestuurders.

VOORWOORD. We zijn er van overtuigd dat deze aanpak voor deelnemers leidt tot succesvoller samenwerken met politiek bestuurders. Publieke organisaties liggen onder een vergrootglas. Dat stelt bijzonder hoge eisen aan de professionals die binnen deze organisaties werkzaam zijn. VOORWOORD Ambtenaren en politici worden beiden gedreven

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Post HBO IT & Process Management De Post HBO opleiding IT & Process Management duurt onge veer 5 maanden en omvat 10 colleges van 3 uur. U volgt de opleiding met 10-15 studenten in Utrecht. Hierin volgt

Nadere informatie

Sportleider SeniorenSport (SSS)

Sportleider SeniorenSport (SSS) Sportleider SeniorenSport (SSS) Een leven lang bewegen We worden steeds ouder en genieten gelukkig steeds langer van een goede gezondheid. Sport en bewegen speelt hierbij een belangrijke rol. Steeds meer

Nadere informatie

Terrorisme en Contraterrorisme

Terrorisme en Contraterrorisme Terrorisme en Contraterrorisme Executive Degree Course 2010 Universiteit Leiden. Universiteit om te ontdekken. Campus Den Haag Campus Den Haag is in 1999 opgericht als nevenvestiging van Universiteit Leiden

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Post HBO Verandermanagement & Leadership De Post HBO opleiding Verandermanagement & leadership duurt onge veer 5 maanden en omvat 10 colleges van 3 uur. U volgt de opleiding met 10-15 studenten in Utrecht.

Nadere informatie

Maatwerk voor nieuwe ROS-adviseurs Informatiebijeenkomst en Leergang 2013

Maatwerk voor nieuwe ROS-adviseurs Informatiebijeenkomst en Leergang 2013 Maatwerk voor nieuwe ROS-adviseurs Informatiebijeenkomst en Leergang 2013 Leergang Procesbegeleiding samenwerking, organisatie en innovatie in de eerste lijn voor nieuwe ROS-adviseurs (code L13-2) Voor

Nadere informatie

3 daagse cursus: Train de Trainer Morele Dilemma s

3 daagse cursus: Train de Trainer Morele Dilemma s 3 daagse cursus: Train de Trainer Morele Dilemma s Wat? EtiQs en Nyenrode Business Universiteit organiseren een train de trainer - training voor belangstellenden. Het doel van de train-de-trainer is dat

Nadere informatie

Competentie 1 Ondernemerschap Initiëren en/of creëren van producten en/of diensten, zelfstandig en ondernemend.

Competentie 1 Ondernemerschap Initiëren en/of creëren van producten en/of diensten, zelfstandig en ondernemend. Naam student: Studentnummer: Evaluatieformulier meewerkstage CE In te vullen door de bedrijfsbegeleider van de stage biedende organisatie voorafgaand aan het eindgesprek met de stagedocent. De stagiair

Nadere informatie

De leergang LHBM start bij voldoende belangstelling (minimaal acht deelnemers). Het streven is de leergang minimaal één maal per jaar te houden.

De leergang LHBM start bij voldoende belangstelling (minimaal acht deelnemers). Het streven is de leergang minimaal één maal per jaar te houden. Deelnemers aan deze leergang verbreden hun kennis op verschillende bedrijfskundige domeinen en passen deze direct toe in hun eigen werkomgeving. Aan het eind van de leergang zijn de kosten van de opleiding

Nadere informatie

Van in control naar in regie

Van in control naar in regie Van in control naar in regie Het regisseren van complexe vraagstukken Vraagstukken worden steeds complexer. Bovendien trekken ze zich vaak niets aan van organisatiegrenzen en strekken ze zich uit over

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Programma 5. Module Strategie & Beleid 5. Module Sales & Account Management 6. Rooster 7. Docenten 7. Opleidingskosten 8

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Programma 5. Module Strategie & Beleid 5. Module Sales & Account Management 6. Rooster 7. Docenten 7. Opleidingskosten 8 1 Inhoudsopgave Inleiding 4 Programma 5 Module Strategie & Beleid 5 Module Sales & Account Management 6 Rooster 7 Docenten 7 Opleidingskosten 8 Netherlands Business Academy Postbus 6546 4802 HM Breda T.

Nadere informatie

MASTERCLASS MOBILITEITSMANAGEMENT

MASTERCLASS MOBILITEITSMANAGEMENT MOBILITY MANAGEMENT ACADEMY De Mobility Management Academy is een initiatief van de Erasmus Universiteit Rotterdam in samenwerking met verschillende publieke en private partijen. De Mobility Management

Nadere informatie

NYENRODE YOUNG BILDERBERG PROGRAM

NYENRODE YOUNG BILDERBERG PROGRAM NYENRDE YUNG BLDERBERG PRGRM ENGGNG DYNMCS N RGNZTNL CNTEXTS LEDERSHP, LES N MTN THE NYENRDE VLUES N DYNMC CNNECTN ENTREPRENEURSHP, STEWRDSHP NYENRDE. REWRD FR LFE NYENRDE YUNG BLDERBERG PRGRM ndernemers

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Masterclass Plan van Aanpak Schrijven De Masterclass Plan van Aanpak Schrijven duurt 1 dag en omvat 2 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak

Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak Inhoud Inleiding 3 Stap 1 De noodzaak vaststellen 4 Stap 2 De business case 5 Stap 3 Probleemverdieping 6 Stap 4 Actieplan 8 Stap 5

Nadere informatie

Juridische kennis en professionele vaardigheden

Juridische kennis en professionele vaardigheden Eindtermen Bachelor Rechtsgeleerdheid master rechtsgeleerdheid De bachelor heeft kennis van en inzicht in het geldende recht alsmede recht met elkaar verbonden zijn. De bachelor is in staat om vanuit het

Nadere informatie

ECTS-fiche. Opleiding. Geïntegreerde competentieverwerving 2. Lestijden. Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot

ECTS-fiche. Opleiding. Geïntegreerde competentieverwerving 2. Lestijden. Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Module Code Lestijden Studiepunten Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot GMW Geïntegreerde competentieverwerving 2 AD2 40 n.v.t. 220 JA aanvragen

Nadere informatie

Leergang Praktijkondersteuner in de huisartsenpraktijk

Leergang Praktijkondersteuner in de huisartsenpraktijk Leergang Praktijkondersteuner in de huisartsenpraktijk Deze éénjarige leergang bereidt u voor op de functie van praktijkondersteuner/-verpleegkundige in de huisartsenpraktijk (POH). Het lesprogramma sluit

Nadere informatie

CURSUS STRATEGISCH HUMAN RESOURCE MANAGEMENT VOOR DOCENTEN HRM AAN NEDERLANDSE HOGESCHOLEN

CURSUS STRATEGISCH HUMAN RESOURCE MANAGEMENT VOOR DOCENTEN HRM AAN NEDERLANDSE HOGESCHOLEN CURSUS STRATEGISCH HUMAN RESOURCE MANAGEMENT VOOR DOCENTEN HRM AAN NEDERLANDSE HOGESCHOLEN Faculteit Recht, Economie, Bestuur & Organisatie (REBO) Departement Bestuurs- & Organisatiewetenschap (USBO) Universiteit

Nadere informatie

Manager van nu... maar vooral van morgen

Manager van nu... maar vooral van morgen Manager van nu... maar vooral van morgen Leidinggeven met inhoud en in verbinding, met inspiratie, energie en plezier, en dat binnen je organisatie mogelijk maken Er kan zoveel meer Uitgaan van klanten,

Nadere informatie

GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE

GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE Behaal een academisch diploma. Ontwikkel uw loopbaan als gerontoloog U bent nu net afgestudeerde bachelor of enige tijd werkzaam als zorgverstrekker in een ziekenhuis,

Nadere informatie

Leergang Regiegemeente worden: effectiever (be)sturen

Leergang Regiegemeente worden: effectiever (be)sturen Leergang Regiegemeente worden: effectiever (be)sturen De gemeentelijke regierol Veel gemeenten ontwikkelen zich vandaag de dag tot regiegemeente. Dat betekent veelal dat ze meer taken uitbesteden, waarbij

Nadere informatie

Studieschema bachelor Bedrijfskunde

Studieschema bachelor Bedrijfskunde Studieschema bachelor Bedrijfskunde (180 EC) 6515316 Code titel EC tentamenvorm tentamendata 2015-2016 Startcursus B02112 Ondernemen en managen 8,6 opdracht volgens afspraak Gebonden keuze (eis: 86 EC)

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Programma 5. Module Management Accounting & Control 5. Module Externe Verslaggeving 6

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Programma 5. Module Management Accounting & Control 5. Module Externe Verslaggeving 6 1 Inhoudsopgave Inleiding 4 Programma 5 Module Management Accounting & Control 5 Module Externe Verslaggeving 6 Module Management Control & Information Systems 7 Rooster 8 Opleidingskosten 9 Netherlands

Nadere informatie

Toelichting beoordelingskader bij beoordeling postinitiële wo-master opleidingen in Nederland

Toelichting beoordelingskader bij beoordeling postinitiële wo-master opleidingen in Nederland Toelichting beoordelingskader bij beoordeling postinitiële wo-master opleidingen in Nederland Het is aan het beoordelingspanel om te bepalen of deze toelichting relevant is bij de beoordeling van de onderhavige

Nadere informatie

Moderne bedrijfskunde: Organiseren voor dwarsdenkers

Moderne bedrijfskunde: Organiseren voor dwarsdenkers Leergang Werknemerskunde 2014/2015 stimuleren Moderne bedrijfskunde: Organiseren voor dwarsdenkers 6 donderdagen van 13.30-18.30 uur Inleiding Een organisatie wordt gewoonlijk vanuit het managementperspectief

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Post HBO Inkoopmanagement & Procurement De Post HBO opleiding Inkoopmanagement & Procurement duurt onge veer 5 maanden en omvat 10 colleges van 3 uur. U volgt de opleiding met 10-15 studenten in Utrecht.

Nadere informatie

TRAINING Professioneel adviseren voor interne adviseurs Adviseren als tweede beroep - open inschrijving -

TRAINING Professioneel adviseren voor interne adviseurs Adviseren als tweede beroep - open inschrijving - TRAINING Professioneel adviseren voor interne adviseurs Adviseren als tweede beroep - open inschrijving - Het vak van intern adviseur De meeste interne adviseurs hebben vaak twee beroepen: naast het vak

Nadere informatie

BESTUURSKUNDE BESTUREN VAN MAATSCHAPPELIJKE ORGANSIATIES

BESTUURSKUNDE BESTUREN VAN MAATSCHAPPELIJKE ORGANSIATIES BESTUURSKUNDE BESTUREN VAN MAATSCHAPPELIJKE ORGANSIATIES 2 Faculteit der Sociale Wetenschappen BESTUURSKUNDE: BESTUREN VAN MAATSCHAPPELIJKE ORGANISATIES > Combinatie van algemene bestuurskundige kennis

Nadere informatie

Specialisatieopleiding arbeids- en organisatiemediation

Specialisatieopleiding arbeids- en organisatiemediation mensenkennis De partijen op één lijn te krijgen en zo het conflict ombouwen naar een goede samenwerking. Dat is een fantastische uitdaging. Specialisatieopleiding arbeids- en organisatiemediation Arbeids-

Nadere informatie

!!!! !!!! 1. Professioneel adviseren

!!!! !!!! 1. Professioneel adviseren Professioneel adviseren In deze zesdaagse opleiding krijg je de kans om in een veilige omgeving de eigen sterkere en zwakkere kanten te onderkennen en te werken aan je ontwikkelpunten als consultant. Je

Nadere informatie

Professionalisering en Positionering HRM- en P&O-adviseurs (PP&O)

Professionalisering en Positionering HRM- en P&O-adviseurs (PP&O) INTERUNIVERSITAIR CENTRUM VOOR ORGANISATIE- EN VERANDERKUNDE Newtonlaan 209 3584 BH Utrecht Tel. 030-291 30 00 fax 030-291 30 13 email sioo@sioo.nl web www.sioo.nl Professionalisering en Positionering

Nadere informatie

Twee Leden Raad van Toezicht bij Stichting Regio College Zaanstreek - Waterland te Zaandam

Twee Leden Raad van Toezicht bij Stichting Regio College Zaanstreek - Waterland te Zaandam PROFIEL Twee Leden Raad van Toezicht bij Stichting Regio College Zaanstreek - Waterland te Zaandam PublicSpirit drs. Marylin E.A. Demers Senior consultant Amersfoort, oktober 2014 Organisatie & context

Nadere informatie

OPLEIDER IN DE SCHOOL, COACH en OPLEIDINGSCOÖRDINATOR Post-HBO opleidingen

OPLEIDER IN DE SCHOOL, COACH en OPLEIDINGSCOÖRDINATOR Post-HBO opleidingen Professionaliseringsaanbod Pabo 2010 2011 OPLEIDER IN DE SCHOOL, COACH en OPLEIDINGSCOÖRDINATOR Post-HBO opleidingen Inleiding Nieuw in ons aanbod! Een vervolg op de Post-HBO Coach en opleider in de school!

Nadere informatie

Volg de Master Leren en Innoveren

Volg de Master Leren en Innoveren Starten met onderwijsvernieuwing? Volg de Master Leren en Innoveren Utrecht 2011-2012, 3e leergang Vind jij nieuwe ontwikkelingen en veranderingen in het onderwijs belangrijk en wil jij daarin een voortrekkersrol

Nadere informatie

BESTUURS- EN ORGANISATIEWETENSCHAP FACULTEIT DER SOCIALE WETENSCHAPPEN

BESTUURS- EN ORGANISATIEWETENSCHAP FACULTEIT DER SOCIALE WETENSCHAPPEN BESTUURS- EN ORGANISATIEWETENSCHAP FACULTEIT DER SOCIALE WETENSCHAPPEN VOORLICHTING BESTUURS- EN ORGANISATIEWETENSCHAP > Wat is Bestuurs- en organisatiewetenschap (B&O)? > Zo zit je opleiding in elkaar

Nadere informatie

Bestuurssecretaris en...

Bestuurssecretaris en... het Zijlstra Center for Public Control and Governance www.hetzijlstracenter.nl Bestuurssecretaris en... Oriëntatie op de functie bestuurssecretaris het Zijlstra Center for Public Control and Governance

Nadere informatie

Deel B van de onderwijs- en examenregeling voor de duale masteropleiding Communicatie- en informatiewetenschappen, 90 EC, 2014-2015

Deel B van de onderwijs- en examenregeling voor de duale masteropleiding Communicatie- en informatiewetenschappen, 90 EC, 2014-2015 Deel B van de onderwijs- en examenregeling voor de duale masteropleiding Communicatie- en informatiewetenschappen, 90 EC, 2014-2015 1 Algemene bepalingen Artikel 1.1 Toepasselijkheid van de regeling Deze

Nadere informatie

Leergang Psychodynamisch Leiderschap

Leergang Psychodynamisch Leiderschap P s y c h o d y n a m i s c h c o n s u l t Leergang Psychodynamisch Leiderschap Authentiek leidinggeven aan professionals Inleiding Psychodynamisch leiderschap staat voor inspirerend, authentiek en situationeel

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Inkoopmanagement & Procurement De cursus Inkoopmanagement & Procurement duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

Plan van Aanpak. Inleiding. Aanpak visie op leren

Plan van Aanpak. Inleiding. Aanpak visie op leren Plan van Aanpak Van Jos Kessels, Manon Ruijters, Dorine Wesel Datum 12 augustus 2015 Onderwerp Aanpak visie op leren Inleiding Natuurlijk zijn onze uitgangspunten op verschillende manieren om te zetten

Nadere informatie

STUDIEGIDS PREMASTERPROGRAMMA ACCOUNTING & CONTROL

STUDIEGIDS PREMASTERPROGRAMMA ACCOUNTING & CONTROL Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde STUDIEGIDS PREMASTERPROGRAMMA ACCOUNTING & CONTROL Cursusjaar 2015-2016 Versie september 2015 2015 Vrije Universiteit, Amsterdam PREMASTERPROGRAMMA

Nadere informatie

Opleidingsprogramma DoenDenken

Opleidingsprogramma DoenDenken 15-10-2015 Opleidingsprogramma DoenDenken Inleiding Het opleidingsprogramma DoenDenken is gericht op medewerkers die leren en innoveren in hun organisatie belangrijk vinden en zich daar zelf actief voor

Nadere informatie